Inwentarz Młyn Tenentka (1787)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-175, karta 278.Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Do Urzędu i Xiąg Grodzkich Starościńskich Sieradzkich osobiście przyszedłszy uczciwy Wojciech Chlebicz niegdyś uczciwych Adama i Ewy małżonków Chlebiczów prawdziwego łoża pozostały syn chcąc ocalić na siebie jako prawdziwego sukcessora spadający majątek to na przeciw pracowitemu Pawłowi Tenentce młyn pod Manicami w Łęgu już więcej jak 25 lat posiadającemu zanosi przed temiż aktami Grodzkimi Sieradzkimi swe zażalenie w tym niżej wyrażonym opisaniu. Mając niegdyś Adam i Ewa małżonkowie Chlebicze goły grunt pod Manicami w Łęgu dla siebie puszczony zaraz groblą założyli, pogrodku dali, wodę utamowali, rowy alias śluzy powyczyszczali, po tym kupiwszy chałupe w Manicach od Grzegorza Siary ztam tąd przewiozłszy drzewo postawił młyn z izbą, komorą, młynicą z drzewa kostkowego pod jednym poszyciem zostające i stodołe z drzewa dobrego także snopkami poszytą, w izbie okien dwa z tafelek, kominek, piec, poszowa dobra, drzwi u izby na zawiasach żelaznych, komin duży lepiony, komora na palach dębowych z poszową i podłogą z drzwiami na biegunach drewnianych z dwiema skoblami i z wrzecądzem. W młynicy kamieni dwa, jeden wierzchni, drugi spodni, paprzyca, wrzeciono z rychwami, ponewka, oskardów dwa, wał z czopami, rychwami, kół dwa paleczne i wodne, skrzynia, pułskrzynek, puł stęp dwie i pytle, bez żadnego długu na tym to gruncie z niemałym kosztem zostawili dając tylko roczny czynsz do dworu, siebie manifestanta w mało letnim czasie obumarli i dotychczas sobie manifestantowi nic a nic bynajmniej nadawszy, a nadgrodziwszy. Ucieka się do Swiętej Sprawiedliwości z doproszaniem się jaknajpokorniejszym pod Sąd Komissarski tutaj na gruncie Starostwa Sieradzkiego odprawiać się mający, aby mógł to miejsce na siebie w odebraniu lub nadgrodę pozyskać mocą tego manifestu. 
Wojciech Chlebicz ręką trzymaną 

Inwentarz Wielgie (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karta 385-87.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr Wielgiego, budynków dworskich, i wiejskich, bydeł, koni, owiec, Jaśnie Wielmożnemu JmPanu Franciszkowi Siemianowskiemu Kasztelanowi Wieluńskiemu, tych dóbr dziedzicowi przy wprowadzeniu Urzędowym Grodzkim [...] oddany, i spisany:

Naprzód pałac w którym JWmc Kstlan dziedzic tej majątności, i za possessji JchmcPanów Kołudzkich mieszkał, gdyż per traditionem sobie Jchm P.P. Kołudzcy nie mieli podanego possessją. 
Folwark, ten JchmPanowie Kołudzcy trzymali, w którym [...]bie dwie jedna Pana Podstarościego, druga czeladna. Przy tymże folwarku komórek dwie dla schowania, wszystkie z zamknięciem należytym, [...] było za possessji JW JmPana dziedzica. Tamże obora kolista, i owczarnia z zamknięciem należytym dobre, stodoły cztery, dwie o jednym, a jedna o dwóch klepiskach wielka. 
Spichlerz nowy o dwóch piętrach, ze wszystkim żelaznym zawarciem. 
Browar i ozd z zamknięciem należytym, [w?] browarze kocieł piwny, i garniec gorzałczany, i wszystkie statki do piwa [i?] gorzałki robienia znajdują się. Te budynki wszystkie są dobre, przez JmPana dziedzica budowane. 
Bydła się zostało różnego rodzaju jako to wołów, [...], jałowic i cieląt własnych JWJm Pana dziedzica, sztuk trzydzieści, owiec różnych zostało się pięćdziesiąt sześć, ostatek przez zimę za possessji JchmPanów Kołudzkich, dla spasienia pastwy, i sian, swoimi końmi i wywozu sian do Konopnicy, tudzież dla niedozoru poodchodziły, sw[iń?] dworskich numero wszystkich dziesięć, stadnik jeden, kury, gęsi, indyki, kaczki, tych ostatek zostało potrosze na chowanie, czego JchmPanowie Kołudzcy nie wypotrzebowali na kuchnią swoje, jako osobny jest spisany regestr różnych szkód. Ogrody staraniem JWJmPana dziedzica sprawione i gotowe do zasiewania, od których płoty przez JchPanów Kołudzkich popalane jako gromada zeznała. 

Poddani. 
Pierwszy Sebastian Kowalczyk kmieć ma wołów cztery, i koni pare, i krowę założne. W chałupie siedzi, drugi Kolanek kmieć, trzeci Maciej Majda kmieć, czwarty kowal stary kmieć, piąty kmieć Dudak, szósty kmieć Jan Kowalczyk, siódmy kmieć Wojciech Kowalczyk.
Ci wszyscy taką mają załogę, jako i pierwszy, i w chałupach siedzą. Z tych trzema jako to Majdzie koni para, drugiemu Janowi Kowalczykowi koń jeden, trzeciemu Wojciechowi Kowalczykowi koń przez JWJm dziedzica założne, z okazji JchmPanów Kołudzkich przez posyłanie w [...] w potrzebach Jchmciów zdechły. 
Pułrolnicy. Pierwszy Wojciech Partacz, ten ma pare wołów, i konia, krowe, założne, drugi Jan Napieraj, trzeci Wawrzyniec, czwarty Błażek, piąty Janek, ci wszyscy taką jako pierwszy mają załogę z tych dwiema jednemu Janowi Napierajowi klacz, a drugiemu Jankowi także klacza, także przez częste posyłanie w drogi w kni[?] [...] po potrzebie Jchm Panów Kołudzkich pozdychały. 
Zagrodnicy. Pierwszy [Mar?]celi ma pare wołów założnych, drugi Wojtek, trzeci Kowal Błażej, ci załogi nie mają, którzy to wzwyż wyrażeni poddani potrzebują zaratowania w zasiewkach jarych, bo sami zeznali że przez JchmPanów Kołudzkich popadli, którzy Jchmość wszystkie zboża jare, jedne posprzedawali drugie do Konopnice powywozili, trzecie końmi spasli, nic a nic do siewu nie zostawili, ani [...] siewu inszego dali, a nawet i ozimie zasiewki za staraniem i supplementem JWJmPana dziedzica zasiane mają. Robocizna ta do JWJm Pana dziedzica regulatur jako powinni, jakoż wszelkie czynią posłuszeństwo. 
Gościeniec wiezdny dobry, gontami pobity, mieszka w nim gościnny i piwo [...].

Inwentarz Wiktorów (1694)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-49b, karty 410-413.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Naprzód dwór z wierzchu guntami pobity, zły. W tym dworze izba wielka ze cztermią okien złemi, deskami pozabijane, w których oknach gdzie nie gdzie kwatery z szybami. Piec modro polewany z kuminem murowanym. Z tej izby komora zła, podpierana słupami. Na tej izbie i komorze połoga zła, zgnieła, do tej izby wielkie drzwi na zawiasach, i z izby do komory drzwi takowesz, ale z tej komory drzwi do sadu zrujnowane, nie masz ich. Druga izba przeciwko wielkiej pomniejsza z kominem i piecem złym, z oknami dwiema dobremi, do niej drzwi na zawiasach. Z tej izby pomniejszej izbetka poboczna mała, z oknami dwiema deskami pozabijanemi, z kominem i piecem złym. Z tej izby komora przefforsztowana na tej izbetce i komorze od sadu pokład zgnieły. W tych pomniejszych budynkach drzwi sześcioro napsowanych. Między tymi izbami sień na której pokład niedobry. Z tej sieni kuchnia z kominem prosto lepionym. Przed tym dworem wystawka z gankiem poprawy potrzebująca. 

Pobok tego dworu w końcu sadu mielcuch miejscem guntami, miejscem deskami pobity, a miejscem dziury świerczyną pozatykane. Izba stara w ziemię wlazła, z piecem prostym, i drzwi proste, okna złe proste. W tej izbie piwa beczek cztery, a w piątej dolewka. Zboże w przycierku na piwo zalane dziewięć wirteli. Sień bez pokładu z kominem prostym, i z kotliną, i z kotłem naprawionym. W izbie dworskiej pomniejszej szafa z służbą do szkła z kradkami. 

Piekarnia z sienią, i izbą, z kominem prostym, i piecem niedobrym. Przy tej piekarni wozownia z delików dranicami pobita. Ta piekarnia osobliwie, i izba zgnieła, i z wierzcha szkudły złe. 
Obory z gruntu złe i zrujnowane. 
Owczarnia, i ta zrujnowana, poszycie niedobre, siano na niej gnije, w której owiec sto dwadzieścia, maciorek do kocenia siedmdziesiąt i cztery, owieczek latosich dwadzieścia i dwie, szkopków latosich dziewięć, szkopków dziewięć, baranów siedmi. Siano na owczarni dla owiec. 
Stodoły trzy złe, podpieranie, jedna o dwóch bożowiskach, w jednej ćwierci żyto w snopie kostrzewne, którego kop kładą ze dwadzieścia poddani. Przykłoty z najlepszego żyta na spotku jest kop piętnaście albo lepiej jako gromada zeznała, które żyto Jegomc Pan Wolski poprzykłaczał za possessji swojej. W drugiej ćwierci grochu ze dwa wozki[?] wiki samej, w trzecim samsieku pszenice przykłacanej ćwiercią jedną równie z samsiekiem kostrzewnej, i śmieci tej, w drugi ćwierci słomy różnej równie z samsiekiem. W drugi stodole jęczmienia jako poddani powiadają kop z dziesięć, i tatarki tesz z wozów sześć. W drugim samsieku żyta ze sześć kop. W trzeci stodole siano słomy różne, owsa nie masz nad kop trzy, żyto co piękniejsze było wymłócono i do Wrocławia Jegomc Pan Kowalski wywiósł, częścią tesz niewiele siana, a jarzyny prawie mało co role poorane pusto leżeć musiały na latosi zaś przyszły rok da Bóg zasiano żyta na folwarku ku Łagiewnikom za Laskiem półtora staja, w drugim polu ku Świątkowicom folwarczek czterdzieścią zagonów zasiano staj siedmioro na pustej roli sześcioro staj zasiano na odwrót, insze zaś  role co należały na siew ozimy prawie na pół ich odłogiem leżą niezasiane to wszystko poddani w gromadzie zeznali. 
Spichlerzyk w podwórzu z samsieczkami trzema w którym kostrzewy zostało korcy cztery, jęczmienia gołego ze trzy miały[?], plew różnych ze dwadzieścia korcy. 
Gołębieniec w podwórzu szkudłami pobity, krów osm. Inszego inwentarza i drobiazgów nie masz cale. 

Poddaństwo 

Kmieci piąciu to jest Frącek Swierk, drugi Grzegorz Nowak, trzeci Kazmierz Mielcarek, czwarty Adam Miś, piąty Józeff Kupski. Ci wszyscy kmiecie robią cały tydzień po trojgu, mają po cztery woły, i po parce koni, i czynszu dają po pół grzywny, po parze kapłonów, i po dwadzieścia jajec, żyta po ćwiertni, które jusz wydali, owsa po ćwierci. 
Zagrodników osadzonych sześć, siódmy jeszcze nie osadzony.
Karczma na końcu wsi pusto stoi. 

Inwentarz Olewin (1694)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-49b, karta 234-235.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

[Inwentarz Olewina przy intromisji małżonków Szymona Grabińskiego i Anny Wolskiej]

Naprzód dwór zpustoszały na którym dach zły i prawie na podporach leży, którego połowica szkudłami a połowica snopkami jest poszyta. W tym dworze dwie balce[?] w sieni zgniłe na podporach stoją, także górka z wielkiej izby zpustoszała, która potrzebuje znacznej poprawy. 
Przy tym dworze wystawa z izbetką nic a nic nie pobita ani poszyta snopkami pusta, w której okien nie masz. Także za dworem tymże w tyle budynek przystawiony do którego okien, drzwi, pokładów nie masz, na którym dach zły. 
Piekarnia w której ściana wywalona. W tejże nie masz ani okien, ani pokładu, i pieca wierzch nieprzykryty na sieni, która także z gruntu potrzebuje poprawy. 
Stajnia z gruntu obalona w której się nic nie stawia. 
Chlewów dwa przy tejże stajni spustoszałe, nieprzykryte, drzwi do nich nie masz. 
Spichlerz z gruntu zgnił i ze szkudeł opadł. 
Stodoły poszycia potrzebują z gruntu wrota tylne złe deskami pozakładane. 
W browarze u izby czopy drewniane. Statki piwne jako to kadzie i beczki złe z których pożytku żadnego nie masz. 
Żyta piętnaście kop było, między któremi dwie kopie przykłoty. Jęczmienia wszystkiego wymłóconego korce cztery, owsa wierteli osm, pszenice półtory kopy, tatarki korcy cztery, grochu jeszcze niemłóconego dwa wozy, lnu ani konopi, prosa, ogrodowych rzeczy nic a nic nie masz. 
Bydła wszystkiego ośmioro, gęsi pięcioro, jęndyków troje.  

Inwentarz Krzyworzeka (1698)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-51, karty 261-62.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

1mo. Dwór, sam budynek zły i nadpustoszały, zierdziami prostemi ogrodzony, z dachem bardzo złym i kominem zwierzchu obalonym. 
2do. Spichlerz szkudłami pobity.
3tio. Mielcuszek bardzo zły dranicami pobity bez statków i kotłów. 
4to. Stajenka guntami pobita. 
5to. Owczarnia snopkami poszyta. Owiec nie masz. 
6to. Stodoła o dwóch bojowiskach snopkami poszyta po części na niej snopki złe. W tej stodole jest żyta kostrzewnego mędeli sześć, owsa mędeli sześć, grochu circiter wozów dwa, tatarki sam tylko chwast jest jej circiter ze trzy wozy.
7mo. Inwentarz bydła, krów starych pięć, wołów dwa do roboty, jałowicz dwuletnich trzy, kobyły trzy, świni starych czworo, młodych pięcioro, gęsi dziesięcioro, wóz jeden kowany, pług, radło i brony dwie. 
8vo. Poddani. Krężel kmieć ma parę wołów, i parę koni, drugi parę wołów Jmc Pan Zdański od tegosz kmiecia na opas wziąwszy przedał. Zagrodnicy. Jan Nyxa, Anna Pisarkowa wdowa, Wojtal Pisarczyk kaczmarz, zagrodnik, młynarz na zagrodniczej roli, Kazimierz chałupnik, która to gromada przy oddawaniu onej skarżyła się na Jmci Pana Zdańskiego, iż wydawszy mu podymne wszystko, on tylko z niego dał złotych szesnaście, a ostatek sobie wziął.

Inwentarz Błaszki (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karty 466-477.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr Borysławic. 

Naprzód dwór spustoszały na połowie jednej zgniły bez wierzchu, na drugiej połowie izba z oknami w ołów oprawnemi dwiema, drzwi na zawiasach, na boku dwie reiteratki, jedna mała dobra, druga pusta, spróchniała, u jednej drzwi dwoje na zawiasach dobre, a u drugiej złe. Przed sienią wystawa niepokryta i z sienią. Spiżarnia przy izbie z gruntu zrujnowana bez przykrycia. Lamus drewniany, drzwi na zawiasach ze trzema przegrodami stary. Mielcuch nad stawem spróchniały, drzwi na biegunach, okna w drewno. W sieni kocioł stary, kadzie dwie stare, przycierek jeden, beczek piwnych dziesięć, tamże ozdownia gdzie jest koryto do zalewku i fasy do suszenia słodu, i gorzelnia przybudowana w której garnec jeden z pokrywą, rurami i rurnicą, kłód dwie do zacierania. Przed mielcuchem obora na koło wystawiona i chlew przybudowany. Stodoła o dwóch klepiskach dobra, wrota na biegunach z wrzeciądzami i z kublami. Stajnia dobra z wrotami wieznemi, i z żłobami. Na koło dworu i sadu i stodół płoty żerdziane. 
W tej wsi kmieć jeden Foryś nazwany z obsiewkim należytym, wołów ma swoich własnych pare, pańskich pare, i koni dwoje, krowe, i świnie. Budynki ma dobre, chałupę z sienią, stodołę i oborę. 
Drugi pułrolnik Wiewiórka, który ma wołów cztery dworskich i świnie, chałupę z komorą, sienią i stodołką. Trzeci Adam Młynarczyk bez żony komorą mieszka. 
Czwarty Błas Kowalczyk w chałupie niedokończonej, na zagrodzie ma wołów dworskich parę. 
Item plac pusty kmiecy Sobierajowski, na którym zdrąb chałupy z kozłami, z którego kmieć Sobieraj z żoną i z dziećmi uciekł do [...], zkąd trzeba go odebrać. 
Drugi pusty plac zagrodnicy Tulaczewski, trzeci także plac pusty z chałupą obaloną i komora jest przy niej gdzie mieszkają dwie komornice jedna [B?]achorka i Madarninka. Item chałupa kmieca Goliszewska z komorą i z sienią obdarta. Chlew i stodoła dobra, gdzie trzecia komornica Sobierajka mieszka, ma parę wołów i koni parę dworskich. 
Karczma z komorą i z sienią, w niej kaczmar przychodzień ma ze dwo[ru?] wołów parę z wozem dane. To poddaństwo zwyczajną robotę i powinności odprawować i czynsze dawać powinni do dwora. 
Krescencji dworskiej. Żyta Ozimiego zagonów 574, pszenicy jarej zagonów 61, jęczmienia zagonów 96, jarego żyta zagonów 74. W drugim polu jarym grochu składów 67, jarego żyta składów 52, owsa tylesz także 52. W trzecim polu ugorowym tatarki składów 48, jęczmienia Zagonów 210. Na staje jedną rachuje się to wszystko zboże w Borysławicach, które dostały Jchmciom Panom Wstowskim w summach przez Dekret zlikwidowanych. 

Inwentarz dóbr wsi Błaszków dla rzetelniejszego objaśnienia każdemu z kredytorów spisany na grącie. 

W tejże wsi dworu ni masz żadnego, tylko na siedlisku dworskim budynki stoją nadpróchniałe, które się na puł dostały Jejmci Pani Koczańskiej i successorom Jmci Pana Konstantego Psarskiego. 
Młyn pusty to jest nowy zdrąb stoi na grobli przy stawie. Ten staw jest obszerny i grobla dobra ze dwiema upustami. Kamień nowy, jeden młyński z zielazami. Stodołka obalona na placu młynarskim żerdzianym płotem ogrodzonym do tego młyna [...] Wojciech Młynarz powinien dawać ze młyna co rok korcy 50 miara i wieprzów dwóch ukarmić, albo za nich dać złotych sześćdziesiąt. Do ręcznej roboty do dwora co dzień parobka wysyłać. Ma role albo raczej grąta od Jmsc dziedzica wydzielone. 
W tej wsi jest targ[ów?] co niedziela ma wynosić summe co rok 500 złotych. Także karczma wiezna z wystawą skudłami pobita przy której jest obszerna stajnia pokoźlona i połacona i część stajni tej pobita skudłami pod wystawą przy tej karczmie są też ławy[?] wielkie. W tej karczmie mieszka kaczmarz na imie Mi[chał?] Ciesielski ma wołów parę dworskich z wozem i do robienia piwa i suszenia słodów, drwa powinien wozić, i piwo szynkować. Jest rola zasiana tej karczmy z dawności należąca. Item chałupa na placu zagrodniczym nad stawem w której mieszka Wawrzyn Mielcarz. Powinien piwa robić [...] rolą obsianą. Item dwa place puste jeden gdzie była Tarnia nad stawem dla wybudowania browaru, drugi plac zagrodniczy krawca z ogrodem i rolą. Item sadzawka pusta w końcu siedliska dworskiego pro[?] venerabilis Capituli Siradiensis zła[?] karczma z mielcarzem, kaczmarz [z?] budynkami i pustemi placami wyżej opisanemi cessit. 
Item [...] successorum Gnosis[?] Lubońska, to jest dla teraźniejszej Jejmci Pani Rymerowej w tejże wsi w Błaszkach chałupa nazwana Plichcińska z ogrodami dwiema, jednym prosem zasianem przy tejże chałupie, a drugim warzywem i kapustą zasadzonym. W polu do tego budynku jest rola, na której żyta składów 11, jarki składów 5, grochu składów 4, tudziesz na dworskim folwarku żyta zagonów 42, jęczmienia zagonów 4, jarego żyta zagonów 3, grochu zagonów 2, tatarki składów 2 na staje jedną wzdłużne zagony rachując od siedliska dworskiego, a w każdym polu grątów zagonów 49 w dworskich folwarkach do używania dostaje się. 
Tudziesz dla Jchmciów Panów Wstowskich Jan Czajka krawiec na zagrodzie z chałupą drugą plac pusty Stolarski[?], który się poczyna od ogroda młynarskiego a kończy się puł chałupę Jachimowską. Trzeci plac nagrodzki przy drodze z rolą bez zasiewków, na którym żyd Jachim mieszka, który się swym kosztem pobudował. Czwarty plac Kukoliński z budynkami w rynku leżący wedle wikarji z Mikołajem Kukułą i z powinnościami zwyczajnemi, także na dworskim folwarku żyta ozimnego zagonów 215, jęczmienia zagonów 25, jarego żyta zagonów 19, grochu zagonów 10, tatarki składów 5, a w każdym polu roli albo grątu zagonów 249 na staje jedną wzdłużne zagony zbóż i ról rachując wydziela się przy części JmP Rymerowej. 
Item przy wydziale Ichmsców Panów Wstowskich dla sukcessorów Jejmci Pani Radoszewskiej wydziela się w polach trzech roli albo grątu na staje rachując w każdym polu zagonów 147, żyta zaś ozimiego zagonów 126, jęczmienia zagonów 13, jarego żyta zagonów 10, grochu zagonów 5, tatarki składów 3. 
Także kmieć jeden Kuba Dubis z chałupą i budynkami na placu Maderlińskim stojącemi z rolami i ogrodami zasianem. Ten ma wołów dworskich pare, drugi zagrodnik Cieśla ma chałupe, chlew i ze stodołą obaloną na placu Markowczyzna nazwanym, ogród i role. Trzeci plac Pędziwołkowski na którym jest chałupa zła, ogród i role do tejże chałupy niezasiane.
Item pro parte successorum Gnosi Sulmowski przy tymże wydziale Ichmciów Pani Radoszewskiej sukcessorów w każdym polu na folwarkach dworskich przypada roli zagonów 73, i dla Jemci Pana Więckowskiego zagonów 25, także żyta ozimiego zagonów 84, jęczmienia zagonów 8, jarego żyta zagonów 6, grochu zagonów 3, tatarki składów 2, których to zbóż na staje rachując czwarta część Jmci Panu Więckowskiemu. 
W rynku zaś samym Jan Ciesielski na zagrodzie w dobrej chałupie mieszkający z ogrodem i z rolą. Drugi Jan [S?]makula nagrodzki zagrodnik ma budynki i powinności zwyczajne odprawować powinni.
Item dla Jejmsc Pani Koczańskiej przypada wedle sukcessorów Sulmowskich połowa dworskiego siedliska i połowica tamże stodoły i owczarni, w polu zaś każdym folwarku dworskiego zagonów 343, a żyta zagonów 294, jęczmienia zagonów 30, jarego żyta zagonów 24, grochu zagonów 13, tatarki składów 7. 
Plac kmieci Wiewiórciński z chałupą nową i stodołą i inszemi budynkami z ogrodem i z rolami, na których jest żyta składów 18, owsa składów 6. 
Drugi plac zagrodniczy nazwany Augustinkowski z chałupą bez wierzchu, gdzie szewc mieszka z ogrodem i z rolą. 
Trzeci plac zagrodniczy nad strugą z chałupą, w której także szewc drugi mieszka, jest ogród i rola. 
Czwarty plac Płuciennikowski zagrodniczy z ogrodem i rolami, chałupa nowa przez żyda kosztem wystawiona w której mieszka. 
Piąty plac z chałupą dobrą, gdzie Walenty Dubis mieszka, który ma wołów dworskich pare, ogrody i role zasiane zagrodnicze. 
Ciżże poddani powinności zwyczajne odprawować i czynsze dawać powinni. 
Item druga połowa siedliska dworskiego i budynków, to jest połowica stodoły i owczarni i cały spichlerek dla sukcessorów JmPana Konstantego Psarskiego przypada: grątów i roli w folwarkach dworskich zagonów 392, także żyta ozimiego 336, grochu zagonów 15 i tatarki składów 8 na staje jak zboże tak i role rachujące wedle Jejmci Pani Koczańskiej wydziału. 
Plac pusty owczarski, drugi plac zagrodniczy gdzie kowal mieszka. Ma chałupę dobrą, kuźnię i stodołę nie poszytą, ogród i rolą. Trzeci plac Zbieranowski z budynkiem, w którym żyd Jachim mieszka. Item kmieć Augustyn ma dworskich [p?]łużnych koni parę, wołów parę, budynki dobre, ogród i role zasiane.
Item chałupa Dawidowska w której żyd mieszka z arendy wedle [...]. 
Ci wszyscy poddani zwyczajną robotę i powinności odprawow[ują?] i dawają czynsze. 
Item plac pusty kmiecy Markowski nazwany z budynkami, to jest chałupą starą, stodołą i szopką i chlewikiem bezedrwi dla Jchmciów Panów Ruszkowskic[?] małżonków przypada, w którym piwa szynkować nie powinno. Do tego placu jest rola zasiana, jest żyta składów 38, jęczmienia składów 5, grochu składów 7, pszenicy jarej skład jeden. 

Inwentarz dóbr wsi Bukowiny na trzy częście rozdzielonej. 
Naprzód na części Jmsc Pana Więckowskiego, który trzyma post fata Jmsc Pana Jana Niniewskiego. 
Dwór o dwóch izbach, drzwi u sieni na zawiasach zielaznych z wrzeciądzem i szkublem, z zaporą przy której antaby żelazne. W tej sieni dwie części pułapów tylko a trzeciej części ni masz. Z tej sieni izba nowa należyta, ściany heblowane w niej z pułapem i posadzką miejscami nad bolałą, ławy stolarskiej roboty i magla, drzwi na zawiasach z hantabą, wschody dobre na góre. W drugiej izbie drzwi dwoje na zawiasach oboje, okna dwoje w ołów oprawne, piec polewany należyty. Z tej izby komora dobra. Na tym dworze wierzch potrosze naprawy potrzebuje. Przy dworze komor pod jednym dachem pięć nadpustoszałych, przy których jest karmników dwa próżnych. Obory dwie, jedna do sukcessorów JmciPana Jana Niniewskiego, druga do Jmci Pana Ludwika Niniewskiego, trzecia przybudowana do JmciPana Jakuba Niniewskiego należy. Wszystkie trzy pod jednym dachem złym są zbudowane. Ku stodołom jest suł alias spichlerz z chlewami trzema, których dwa do JmciPana Więckowskiego z spichlerzem należą, a trzeci Jmci Pana Jakuba Niniewskiego, przy którym zdrąb pusty, pokoźlony Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Sad wielki ogrodzony, gdzie pszczół pniów cztery. Stodoła wielka o dwóch gumnach, o trzech sąsiekach, z których jeden sąsiek niepokryty. Mielcuch z izbą i z sienią, w której kadzi dwie, jedna nowa do JmciPana Więckowskiego, druga do JmciPana Jakuba Niniewskiego. Kocioł piwny dobry i wszystkie statki do robienia piwa. Z izby suszenie na górze jest chałupa pusta, kmieca, w której owczarz mieszkał z ogrodem i rolami niesianemi. Druga chałupa z budynkami, gdzie półrolnik mieszka dobrze osiadły. Ma wołów cztery, krowe jedne, świnie jedne, pług ze dwora. Chałupa pu[sta?], zagrodnicza, Jurkowska, nazwana, z ogrodem i sadem, bez stodo[ły?] i rola do tej chałupy jest pusta. Item chałupa kmieca nowa ze stodołą, z chlewami, gdzie teraz chałupnik mieszka. Item chałupa kmieca [...]mińska nazwana z chlewami i stodołą w której chłop mieszka, który tylko ogród sieje, a rola pusto leży. Także plac pusty kmiecy z rolami na którym żadnych ni masz budynków. 
Drugi także plac pusty Kaczmarski z ogrodem i rolami niesianemi. 
Dworskiej krescencji żyta w ugorze i za sadem zagonów 130, także w jarym polu żyta zagonów 20, jarki zagonów 16, lnu zagonów stajem 11, pszenicy stajem także zagonów 9, prosa półtoraków 15, jęczmienia zagonów 48, tatarki zagonów 24, grochu zagonów 32. 
Drugiej części Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Dwór, który się przy części w posesji Jm Pana Więckowskiego zostającej teraz opisał.
Plac kmiecy pusty Pawełczykowski nazwany. Ogród i rola niezasiana i budynków żadnych na tym placu nimasz tylko ledwo znać rudera na tym miejscu gdzie były budynki. 
Drugi plac także pusty zagrodniczy bez zasiewków i budynków. Budynek kmiecy do pomieszkania przez Jmsc Pana Ludwika Niniewskiego obrócony dobry ze stodołą i oborami przy których jest komora dobra poszyta, sad śliwowy ogrodzony. Chałupa pusta także półrolnicza dobra, przy której jest stodoła zła, ogrody i role po części pozasiewane do tej zagrody należące. 
Item chałupa kmieca pusta, także ze stodołą ogrody i role do tej kmiecej chałupy należące niezasiane.
Item plac pusty Kowalski, Rzemieślnicki nazwany, na którym tylko kuźnia stoi pustkami. Ogród jednak do tegoż placu należący do dworu zasiewają, na którym i teraz jest warzywo i kapusta dla potrzeby Jmci Pana Ludwika Niniewskiego wyżej wyrażonego, w polach zaś więcej odłogów niżeli zasiewków znajduje się, jednak się wszystko zboże zkonnotowało i zrewidowało i jest krescencji dworskiej mało co: żyta tylko zagonów 32, w jednym polu i w drugim miejscu zagonów 60, jęczmienia zagonów 16, jarki zagonów 16, owsa zagonów 64, i tatarki składów 29. 
[Na?] trzeciej części Jmci Pana Jakuba Niniewskiego mielcuch za dwór mniemany z należytem zawarciem i pokryciem snopkowym, to jest izba z izdebką z oknami w drewno oprawnemi i komora przy tym i ozdownia do suszenia słodów z rosztem.
Stajnia dobra poszyta snopkami, studnia ze zdrębem. Stodoły dwie, jedna dobra, druga podlejsza. Sad wielki na koło tegoż mielcucha. Pszczół pniów jest 27 własnych Jejmci Pani Niniewskiej.
Przy wsi gościniec z komorą i stajnią wiezną na placu Bulaczewskim, w którym mieszka kaczmarz. Ogród ma należyty zasiany. 
Plac kmiecy pusty bez budynków, role bez zasiewków, tylko ogród zasiany. 
Chałupa kmieca w której chłop mieszka, ma wołu jednego i krowe, stodołe z chlewami, roli po części zasianej więcej pusto leży gruntu. 
Item chałupa kmieca zła Nowakowska w której mieszka kołodziej, tylko ogród sieje, role puste bez zasiewków, stodoła i obory są do tej chałupy. 
Item zagrodnik jeden, ma wołów pare, chałupe dobrą, stodołe i chlewy przy chałupie.
Item kmieca chałupa nowa w której chłop mieszka, tylko ogród sieje, a role leżą puste. 
Item chałupnik Czerny na kmiecyn placu w chałupie mieszka, zagrode obsiewa, role zaś do tejże chałupy puste są niezasiane, chlewy dobre. 
Urodzaju dworskiego żyta stajem zagonów 72, jęczmienia zagonów 36, we dwóch miejscach zagonów 10, pszenice zagonów 16, owsa zagonów 76, tatarki zagonów 40, lnu zagonów 8, grochu zagonów 22, wiki zagonów 20. 

Quarti uero[?] inventarii de bonorum Chrzczonowice connota[tio?] est talis. Inwentarz dóbr Chrzczonowic w possessji JmPana Stokowskiego zostających przy konsescensji spisany. 
Folwark z upadłem dachem, to jest izba jedna z komorą, okna w drewno, drzwi dwoje, jedne z sieni, drugie do komory na zawiasach, piec prosty, sień z prostemi drzwiami, przy której stajnia przybudowana. Naprzeciwko izdebka i z sionką, z komorą mała. Stodoła o dwóch gumnach ze spichrzem, u którego są drzwi na zawiasach z zamkiem i wrzeciądzem. 
Chałupy trzy puste zrujnowane, czwarta najgorsza, zagrodników dwóch, przy młynisku spichrz i obora dobra. Młyn funditą i z groblą, albo raczej z mostami zrujnowany tylko troche drzewa u młynicy, która zgorzała. Staw zerwany ślamowania i zastawienia z poprawieniem grobli potrzebuje. Zasiewków dworskich żyta zagonów 230, jęczmienia zagonów 20, grochu zagonów 29, tartarki zagonów 30. 
Jacobus Antonius Zaręba Notarius Castrensis

Inwentarz Brzyków (1710)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-6-68, karty 294-95.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz wsi Brzykowa w Województwie Sieradzkim i Powiecie tymże będącej przy Ichciach i woźnym niżej opisanych spisany. 

Naprzód do dworu przyjezdając wrota z desczek starych złe na obłąkach dębowych furtka przy nich bez drzwi, dwór wkoło oparkaniony, w każdym przęśle niedostaje po kilka delów i to stare, pogniełe, tak słupy jako i delina reparacji potrzebująca. Wchodząc do dworu drzwi z desczek na biegunach drewnianych, u tych drzwi jest wrzeciądz i chaczyk żelazny skoblami do izby wchodząc drzwi na biegunie drewnianym, chaczyk żelazny ze skobelką. W tej izbie jest okien dwie, bardzo złe, szyb tylko całych piętnaście w drewno oprawne, stolik podłużni mały, ława pod oknem stara, piec biały kaflowy stary, półek dwie. Wchodząc z izby do komnaty drzwi z desczek na biegunach drewnianych wrzeciądz żelazny skoblami. W tej komnacie szafarnia z wiekiem stara i zła na zawiaskach żelaznych próżna, kapusty beczek dwie. W tej komnacie jest przegroda z delów, drzwi na obłąku drewnianym, komin stary zły. W tym budynku dach pobity gontami, stary i zły, dziurawy, reparacji potrzebuje. 

Na tym podwórcu jest mielczuch deskami dach pobity jednak nieskończony. Wchodząc do mielczucha odrzwie bez drzwi. W sieni przykadków dwa, trzeci przycierek, stare i złe. Wchodząc do izby są drzwi stare i złe na obłąkach drewnianych. W tej izbie jest [...] nowy, połowa izby udelowana. W tej izbie jest piec czarny, stary i zły, na górze jest ozdownia, przy tej ozdowni jest karmnik, stary i zły, koryto przy nim jest. 

Na tym podwórzu jest chlew snopkami poszyty, stary i zły, drzwi u niego na biegunie drewnianym. Przy tym chlewie jest chlewik mały desczkami starymi pobity, drzwiczki na biegunie drewnianym. Wychodząc z podwórza idzie płot żerdziany, którego jest przęseł pięć tylko nowych ze słupami obora. 

Wchodząc do obory są wrota zdesczek na biegunach drewnianych. Przy tych wrotach jest fortka także na biegunie drewnianym, u której jest wrzeciądz i skoblami. Wchodząc do obory jest chlew na bydło bez drzwi. W tym chlewie jest żłobów dwa dziurawych, złych, drabin dwie, drugi chlewik mały, drzwi na biegunie drewnianym, trzeci chlewik żłobek mały, stary, drzwi na biegunie drewnianym, czwarty chlewik żłobek i drabinka dla cieląt, piąty chlewik bez drzwi na wylot, obory są wrota na biegunach drewnianych. 

Owczarnia drzwi na biegunie drewnianym. Szopa bez wrót na wylot, ta obora snopkami poszyta, dobra. Między oborą a stodołą idzie płot żerdziany dobry ze słupami. 

Przychodząc do gumna jest spiklerz nowy i z gankiem na którym jest półka bez okien, u której są drzwi na zawiasach żelaznych. Wchodząc do spiklerza są drzwi starcic na zawiasach i chakach żelaznych ze wrzeciądzem i zapora drewniana. W tym spiklerzu jest sąmsieków cztery. W jednym sąmsieku zastałem żyta korcy pięć, jęczmienia wiertel jeden, owsa wiertel niepełny, grochu pół wiertela, słodu korcy osm i wiertel jeden, jęczmiennego plew z różnego zboża dosyć. Z tego spiklerza jest schodek do górniego, na którym spiklerzu jest dach dobry, gontami pobity. 

Przychodząc do stodół są wrota dwoiste na biegunach drewnianych z desczek. Oboje wrot bardzo złych, u jednych tylko wrzeciądz. W tej stodole jest żyta kop ze sześć, bo pomieszane ze słomą, które potargane od swini więcej albo mniej w jednym zapolu na zachód, w drugim zapolu na wschód jest groch sieczony, którego niepodobna zmiarkować na wozy połową zapola do wpół tak od wierzchu, jako i ziemię[?] w kącie. Za tym grochem jest owies sieczony pniaczkiem, stan dosyć tak na grochu, jako i owsie, boisko bardzo złe. Ta stodoła gontami pobita, dach zły na niej. 

Druga stodoła z snopkami poszyta, wteł stodoły brzeziną poszyty, wrot oboje złych z desczek u jednych wrzeciądz, z skoblami. W tej stodole jest w jednym zapolu pniaczek jęczmienia sieczonego trochę nad zapolem kop z ośm mniej albo więcej, na tym jęczmieniu żyta ozimiego kopa jedna. W tymże zapolu pszenica jara równo z jęczmieniem bardzo licha. W drugim zapolu tatarka sieczona bardzo licha, prawie słoma bez ziarna, która jest połową nad zapolnicą pniaczkiem. 

Regestr obory brzykowski 
Krów dojnych cztery, jałowych dwie, jałówka w drugim roku jedna, cielaków w trzecim roku jedenaście, wołów robotnych cztery, cieląt dziewięcioro, owiec wszystkich sto dwadzieścia i sześć, swini samic sześć, wieprzów dwu letnich trzech, małych prosiąt dziesięcioro, wieprzów w karmniku dwóch, kurów dwóch, kur dwie, kapłonów siedm, kurcząt jedenaście, sera krajanek szesnaście i pół, masła kwart ośm. 

Inwentarz chłopów
Półrolnicy
Wawrzeniec Kaczmarz stary ma wołów cztery 
Paweł Bakalarczyk ma wołów cztery 
Walek Głąb ma wołów cztery  
Frączek Kaczmarz ma wołów cztery 
Sobek Grobelny ma wołów cztery

Zagrodnicy bez bydła
Szymon Kulawy, drugi Bartek

Chałupnicy 
Walek, Paweł, Kozak, Tomasz zdun 

Komornic trzy

Po kowalu statki miech, młotków dwa, klesczy dwoje, kowadło. 

Antonis Bębelna Gosławski
Alexander Zagórski jako przyjaciel proszony
Maciej Kręcki jako przyjaciel proszony.

Inwentarz Sokołów (1710)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-6-68, karta 63.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Wizja dóbr wsi Sokołowa po ustąpieniu Kozaków i Moskwy przy obecności opatrznego woźnego Stanisława Macielusczyka z Rychłowic i przy P. slachcie JmPanu Karolu Siewierskim, JmPanu Łukaszu Słodkowskim dnia 12 miesiąca października roku 1710. 

Naprzód dwór, który przykrycia potrzebuje z tym zawarciem, jako był przed tym tak i teraz zostaje okrom okien, które Moskwa do izby czeladni popsowali. Komin w tym dworze zły, naprawy potrzebuje. 
Mielcuch także zły wielkiej poprawy potrzebuje, dach na nim z gruntu zły, kadzie w nim złe, kocieł także zły, co go Kozacy popsowali. Garniec ten się na nic nie zda zły, i ten także Kozacy popsowali, poprzecinali, pokrywę i rury wzięli jakośmy słyszeli. Chlewy i te złe. Piekarnia poszycia potrzebuje. Stodoła jedna dobra, druga zła. Stajnie z gruntu zła, i poprawy potrzebuje. 

Inwentarze dworskie i wiejskie to jest bydła wszystkie Kozacy zabrali, którzy we dworze tamecznego bydła troje zabieli, jakośmy od ludzi będąc tam na gruncie słyszeli i w ten czas wszyscy we dworze stojąc, tenże dwór zrabowali i ze stodół zboża wyrzucali. Moskwa potem przystąpieła, ci stanęli pod samą wsią Sokołowem, rachowało ich się 10 tysięcy, którzy na ten czas most budowali pod Tyczynem. Stali przez niedziel dwie, ci wszystkie zboża tak jare jako i ozimie powyrzucali, tak dworskie jako i wiejskie, tylko z nich barłogi i gnoje pozostawały, któreśmy widzieli. Do której wsi Sokołowa JmPan Potocki z Konopnice zasiewki tak jare jako i ozimie na dworskie grunta przywozić i zasiewać wszystkie musiał, od ludzi słyszeliśmy. 
Cisz Moskwa na ten czas te dobra Sokołów jakośmy słyszeli zapowietrzeli, w której wsi przez zapowietrzenie ich chłopi gospodarze, naprzód Jurek, Omiecina, Maciek, Klimek, Kołodzi, Piotrek, ci z czeladzią w budach z dziećmi i z żonami powymierali. Chałupy Moskwa na wsi porozbierali i popalili.
Po tym wojska saskie, które stawały we dworze także pozabierali konie, i na wsi co było u dwuch chłopów u Sczechury i u Łuki pozabierali. 
Co wszystko rzetelnie widzieliśmy i od ludzi na gruncie słyszeliśmy.

W A. Potocki 

Inwentarz Kraszkowice (1681)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-44, karty 111-113.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Inwentarz wsi dóbr Kraskowic JchMciów Panów Marcina z Bogdanowa Bogdańskiego i Heleny z Osin Wężykówny małżonków dziedzicznych, które JMci Panu Alexandrowi z Wyleżyna Gutowskiemu od dnia dzisiejszego aż do lat czterech sposobem zastawnym za summę 12 tysięcy dotrzymania według kontraktu, który inwentarz do intercisy, a intercisa do niego stosować się powinna puścili. 

Naprzód izba stołowa, w której okna sklanne w ołów oprawne, dobre, z stołem, z ławami, piecem dobrym. W tej izbie drzwi do sieni stolarską robotą robione na zawiasach żelaznych z zamkiem. Z tej izby kownata, w niej okno sklane w drewno oprawne, drzwi także na zawiasach żelaznych i z zamkiem. Z tej kownaty na podwórze drzwi na zawiasach także żelaznych, zasuwania do zapory żelazne, także z tej komnaty drzwi do mlecznej komory na zawiasach żelaznych z skoblem i wrzecądzem.
Z tej komory do izdebki drzwi na zawiasach żelaznych, skoblem i wrzecądzem. Izdebka stołowe i izby drzwi także na zawiasach żelaznych stolarską robotą, w której okien cztery sklanych w ołów oprawnych z okiennicami na zawiasach żelaznych, piec, komin i ławy. Z tej izdebki drzwi na zawiasach żelaznych na podwórze. Sień, do sieni drzwi na zawiasach żelaznych, drugie drzwi ku oborze na zawiasach żelaznych z hantabą. Z tej sieni izba piekarniana, drzwi na zawiasach żelaznych, piec, okna w drewno oprawne. W sieni okna sklane niedobre, okiennice na zawiasach żelaznych i z żaczykiem. Górne. Naprzód wschód, drzwi na biegunach, izba nad piekarnią, drzwi na zawiasach żelaznych stolarską robotą. Z tej izby kownata, drzwi także na zawiasach żelaznych stolarską robotą, wystaka przed sienią, w której drzwi dwoje na zawiasach żelaznych i z zamkiem. Druga izdebka drzwi na zawiasach żelaznych i z zamkiem. Na kownacie sypanie, drzwi dwoje na zawiasach żelaznych i z zamkiem jednym. 

Browar. W tym browarze kocieł nowy wielki, do robienia, kociełek chmielowy dobry. Statki w browarze należące, kadz do przekładania dobra, kadz do brzecki, kadz do zalewku dobre i inszee statki należyte. Przy tym browarze izdebka, do której drzwi na zawiasach żelaznych, piec dobry, okna dobre, ozdownia.
W tym browarze gorzalnia przed studnią. Przy tej gorzalniey górka i kurnik, w której drzwi na zawiasach żelaznych z wrzecądzem i z skoblem. 

Podwórze oparkanione, forta na wieś na zawiasach żelaznych. Druga forta do gumna, także na zawiasach żelaznych z skoblem i wrzecądzem.

Psczelnik. W którym pszczół czternaście, po których pszczołach przez te lata póki będzie JMc Pan Gutowski trzymał przychówki na gruncie powinien będzie zostawić. 

Spichlerz. Do spichlerza ze dworu drzwi na zawiasach żelaznych z wrzecządzem i z skoblem. Drugie drzwi także na zawiasach żelaznych z zamkiem dobrym. Trzecie drzwi na zawiasach żelaznych z zamkiem dobrym. W tym spichlerzu piwnica, drzwi na zawiasach żelaznych z skoblem i wrzecządzem. 

Stodoły na ogrodzie w których gumien trzy, u których stodół wrota dobre z zamkami i kunami żelaznymi.

Obory. W których chlewy dobre, krów dojnych dwadzieścia, stadnik jeden, świni maciorek sześć, wieprza pokrocznych ośm, stadnik gęsi pięćdziesiąt, wszystkich kaczek piętnaście, kaczor, których że nie dostawało JchMciom Panom Turoszowicom na oddawanie złotych ośm JMci Panu Gutowskiemu zostawili kur starych czterdzieści, kokotów dwu.

Owczarnia. W której owiec naprzód maciorek do kocenia godnych sto i cztery, skopów trzechletnich pięć, pułtoraków trzydzieści i pięć, owieczek dwadzieścia i cztery, skopków latosków dwadzieścia i sześć, baranów starych sześć. 

Pola. Folwarki i działy na ten rok ostatni należyte i przypadające powinien będzie JMc Pan Gutowski oziminą jako szerokie i długie od skiby do skiby zasiać, także pszenice jarej i zagonów osmdziesiąt. Folwarki także należące, jarzynami należytemi i działy, to jest owsem, tatarką, grochem, jęczmieniami jako szerokie i długie folwarki i działy wszystkie pozasiewać będzie powinien, jako kontrakt opiewa lnu zagonów trzydzieści, prosa na Kopaninie składów czterdzieści. 

Ogrody. Jedne za piwnicą i stodołami, zasiać cebulą, marchwią, pasternakiem, kapustą zasadzić, drugi ogród za wsią także konopiami, marchwią, pasternakiem zasiać i kapustą zasadzić. Ogródki sadzonymi rzeczami, to jest cebulą, marchwią, pasternakiem, głąbami zasadzić powinien. Ogrody oplec, i kapusty okopać naprzód. 

Kmiecie. Których powinność takowe[?] są i każdy z nich powinien dawać żyta ćwiertnię, owsa ćwiertnię, pieniędzy grzywnę, kapłonów dwu, jajec puł kopy, sztukę jedną prząść, jako z dawna prządali, wyorać zagonów szesnaście przez staje, tak na jare jako i ozime i ugór, a ci są. 
Stanisław Kurcik zaprzesz ma konną i wołową dobrą, Bartłomi Grzywac zaprzesz ma konną i wołową dobrą, Mathus Wypchło zaprzesz ma konną i wołową dobrą, Adam Norek zaprzesz ma konną i wołową dobrą. Nieparowska rola pusta, ale wszytka zasiana, tak oziminą jako i jarzynami, którą odebrał JMc Pan Gutowski.
 
Pułrolnicy. Ci powinni trzy dni robić w tydzień, czynszu po groszy dwudziestu czterech, żyta korzec, owsa korzec, kapłonów dwu, jajec puł kopy, sztukę prząść, a ci są. Tomek Norek, Jakub Marges zaprzesz wołową mają dobrą.

Zagrodnicy. Ambroży trzy dni powinien robić, Mathus Smolarek także trzy dni robić powinni, czynszu po groszy dwunastu dać, sztukę pr[z]ąść, podrosz na mil trzy odprawiać powinni. 

Komornice. Anka Matulanka, Gienka Wangiedzianka, Anna Holina, i Anna Holanka, Gierka Sierwianka, dzień robić sztukę, prząść. 

Ugory porane, role uprawne, mierzwy, tak z owczarnie jako i z obory wywieść powinien w ostatnim roku także przy widzu JchMciów Panów Bogdańskich, pola i ogrody siać będzie powinien, i żeby tylko dwóch poddanych, których sobie odbiorą do siewu, aby zawsze siały. 

Statki mleczne, które zostawili JchMc Panowie Bogdańscy w mleczniku, to jest dzieżek dziesięć wielkich, kirzna jeden i insze statki należące, który inwentarz strony obiedwie strzymać sobie powinni i on rękami swojemi podpisawszy Xięgami Grodzkimi Wieluńskimi roborowali pod zakładem 12 tysięcy złotych monety i liczby polskiej. 
Działo się w Kraskowicach w poniedziałek po Najświętszej Pannie Narodzenia roku pańskiego 1681. 
Marcin Bogdański z Bogdanowa mpp

Inwentarz Trębaczew (1726)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-72, karty 343-48, 350-55. 

Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

[Wymieniony Michał z Kurozwęk Męciński]

Tradycja wsi Trębaczowa in anno 1726 
Inwentarz majątności Trębaczowskiej dnia drugiego miesiąca listopada w roku 1726 spisany. 

Naprzód wjeżdżając ode wsi do dwora wrota u których wrót u góry są dwie kuny żelazne deski w nich drewnianemi gozdzami przybite przy poręczy kuna żelazna z drugi strony kuna także do zawierania ze dwiema szkoblami cała. Przy tych wrotach jest fortka bez zawias sześciu gozdzami żelaznemi na spągach przybita srodkiem[?]  dwiema drewnianemi do delów przybita. Nad wrotami daszek o dwóch szorach po obuch stronach niedobry. Item brama alias samborza, na góre jest wschód, na górze drzwi proste na biegunach drewnianych z drewnianą zaporą, po lewej stronie kuchnia z ogniskiem i kuminem, do niej drzwi na biegunach drewnianych z wrzecądzem i dwiema skoblami do zamykania, okno deskami zabite. Z kuchni wchodząc do izby drzwi o jednej zawiasie żelaznej na biegunie o dwóch hakach. W izbie piec kaflowy biały stary, podle niego ława na pieńkach przystawna, kuminek biały, szafa stara bez drzwiczek, pułek pięć, w niej okno w drewno, w nim szyb cztery spadanych, piąty cały, nie masz całych szyb piętnaście, stół bez nóg, do izby na zawiasach po prawej stronie bramy drzwi, piec w tej izbie zły, kumin murowany, okno całe tylko w nim szyb popadanych pięć cały jednej nie masz. Z izby do kumory drzwi na dwu zawiasach i hakach, nad temi budynkami stary dach potrzebuje poprawy. Wchodząc do pokoju drzwi pod gankiem na zawiasach i hakach żelaznych, tarcice gwozdmi żelaznemi przybite, antabka, klamka ze szkoblem do zapierania. Wchodząc do sieni drzwi na zawiasach i hakach, kun do zasuwania dwie żelaznych, szkobel od zamku, ale zamku nie masz, wrzedząc ze szkoblem, antabeczka, okno jedno w drewno, drugiego cale nie masz, tylko kratka w nim wyżej, okien dwie jedno w ołów w nim szyb trzech nie masz, drugie w drewno dobre. W tej sieni ława szawa alias kredens ze trzema przegrodami, drzwi na zawiasach tylko jedna zepsowana, szkobli dwa w niej. Przed piecem drzwi z zawiasami i hakami. Wchodząc do pokoju pańskiego drzwi na dwóch zawiasach, od sieni klamka z antabką i szkoblem, wrzecąc z sieni ze dwiema szkoblami, z drugi strony drugi szkobel z wrzecądzem. Pokój malowany, w nim ław dwie, piec zielony stary z koronami ze dwóch stron od kumina dwóch koron nie masz, na zapiecu kafle białłe, kumin murowany, okien dwie w kwatery otwierane na zawiasach z narożniczkami piętnastą ze dwiema kołowrotkami i dwiema kołeczkami, ze szkobelkami, w tych oknach prętów żelaznych jest piętnaście, śróbów dwanaście, szyby jednej nie masz, podłoga z tarcic gwozdmi żelaznemi przybita, okienic dwie z ośmią zawiasek i haczykami. W pokoju do komnaty na wschód słońca wchodząc drzwi z zawiasami, hakami, antabką, wrzecądzem z skobelkami, zamek z koblem. Z drugiej strony antabka ze szkoblem, w niej ława i półeczka do transitu, drzwi na biegunach z wrzecądzem i szkoblami z tranzitu do sadu drzwi z zawiasami i chakami. Z tej komnaty do drugi komnaty drzwi z zawiasami i hakami z wrzecądzemi, szkoblami. W tej komnacie okna nie masz tylko krata żelazna ze czterech prętów alias sztabów. Item z tego pokoju wchodząc do pokoju drugiego drzwi z zawiasami, hakami, haczyk jeden, antabek dwie, klamka z szkobelkami, wrzecąc z kobelkami. W tym pokoju piec z kafli Gdańskich, kafle z floresami białemi i brunatnemi tylko ich czternastu nie masz ale na to miejsce zielone sam dobre, na zapiecku cztery gliną zalepionych z koronami, u góry okna dwa w ołów jedno całe, w drugim szyb nie masz siedmiu w puł okien kwatery cztery na zawiaskach z ośmią narożników, szkobliczków cztery, kołeczko jedno, zaporek dwie, żelaznych prętów siedm, sztabów trzy, podłoga z tarcic gwozdmi przybita nadpsowana, pokój malowany. Z tego pokoju wchodząc do komnaty drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądz z koblami, antabką, okno w drewno całe, prętów dwa ze dwiema narożniczkami, kołowrotek z jednym kołkiem, sztab jeden. Z tej komnaty drzwi do tranzitu z zawiasami, hakami, i haczyk z kobelkami, na górze wschód przez poręczy, na górze do komnaty drzwi z zawiasami i hakami, wrzecądz ze szkoblami, ława jedna, zasuwy dwie, okien nie masz przeciwko okien w sionce dwie w drewno stare, szyb siedmiu nie masz. Naprzeciwko drzwi są na biegunach wrzecąc zkoblami. Z tego pokoju wchodząc do pokoiku średniego drzwi z zawiasami, hakami, haczyk jeden ze szkoblikami, antabka jedna. W tym pokoiku piec niewielki bez koron białobronaty, okien trzy w ołów całe, narożników ośm, haczyków nie masz tylko do nich szkoblików sześć, kołowrotek jeden, pratków dziesięć, sztabów jedenaście, podłoga dębowa w kostkę, okienic dwie na hakach i zawiasach, u jednej haczyk jeden, pokój malowany ale malowanie do połowy poodpadało. Ztąd do krzyżowego pokoju drzwi z zawiasami, hakami, klamka z antabką z wrzecądzem i szkoblami, drugi miasto haczyka także ze szkoblami, w nim piec białły, okien trzy w ołów oprawne, szyby kwadratowe, w jednym piętnastu szyb niedostaje wtych[?] okien haczyków dwa ze szkobelkami, u drugiego tylko szkobelek dwie, tej kwatery sam na zawiasach i haczykach, narożników dwanaście, pratków dziesięć, okienic dwie na zawiasach, kumin, podłoga gwozdmi przybita. Z tego pokoju na sklep drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądz z skoblami, antabka do klamki. Z sieni wchodząc do stołowej izby drzwi z [...]emi zawiasami, antab dwie, antabka zkobelkiem do klamki wrzecądz zkoblikami, haczyk z koblami, piec wysoki, kafla jednego w tyle nie masz, na dwóch stronach kafli nadpodzionych siedmnaście te kafle i na zapiecu białe, żółte, zielone, bronatne, sklane różne tam[?] kumin murowany z herbami, ław trzy, podłoga gwozdzmi przybita, okien w ołów oprawnych wielkich pięć, haczyków z skobliczkami jedenaście, szkobliczków zaś jest wszystkich trzydzieści i dwa, kołek pięć, szyb w nich natrzasnionych jedenaście, u tych okien jest zawiasek z narożniczkami dwadzieścia i ośm, pratków jest dwadzieścia i pięć żelaznych, okiennice od sadu trzy zasuwane od podwórza u okienic haczyków cztery. Z stołowej izby sam drzwi do izby nad zawalonym sklepem z zawiasami, hakami, wrzecądzem i szkoblami w oknach tylko śrubów jedenaście [...] cała zabudowana z jednej strony gdzie bywały drzwi delami dartemi. Item z sieni na górę idąc dwa wschody u jednego tylko poręcza na tej górze ganek[?] do koło ta z balasami, których jest toczonych sto dwadzieścia, płaskich dwa, na tejże górze jest izba do niej drzwi z zawiasami z [...]nemi z wrzecądzem i szkoblami z haczykami, komin murowany, okien wcale nie masz, pratków cztery, ta izba jak wierzchem tak spodem potrzebuje dużej reparacji, dachy na wiązaniach złe, stare, jako i cały budynek stary potrzebuje wielkiej opatrzności. Drabiny do kominów na nic się nie zdadzą. Budynek dokoła popodpierany z gruntu zły. 
Wozownia stara, której ściany w ziemię wlazły i zboków pognieły pod deskami ale i te stare w niej. Wrota na drewnianym biegunie z wrzecądzem i szkoblami, stajnia w puł deskami staremi, w puł słomą pokryta sama wewnadrz potrzebuje poprawy, żłobów w niej cztery, drabin trzy, okien w niej sześć puste delowanie spodem zgnieło na wierzchu zpruchniało, wrot dwie z tarcic delami połatanych drewnianem gwozdzami przybijane bez [...] tylko z drewnianą zaporą. 
Owczarnia nowo pobudowana wrot do niej dwoje z kunami żelaznemi do zamykania kłotką. Wchodząc do obory drzwi na drewnianym biegunie, do obory samej wchodząc drzwi nie masz, po lewej ręce chlew do niego drzwi na biegunie w nim żłobów dwa i drabin trzy. Od zachodu słońca do chlewa drzwi na biegunie na tejże stronie chlewów trzy bez drzwi. Pod północ wozownia w niej wejścia dwoje, wrót nie masz. Pod wschód słońca chlewów dwa z drzwiami na biegunach w jednym żłobów dwa, drabin dwie, w drugim żłobów trzy, drabin dwie, dachy wielki naprawy potrzebują jako tesz i drzwi które na biegunach drewnianych, karmink dobry dla wieprzów, stajenka naprzeciwko drzwi do niej z wrzecącdzem i szkoblami, podle stajenki do chlewa drzwi na biegunach, drugi także wedle niego który ze wszystkiem dobry z wierzchu i na dole. 
Wchodząc na folwark do sieni drzwi na drewnianym biegunie. Z sieni do piekarni drzwi na zawiasach z hakami, wrzecądzem i szkoblami. W sieni kuchenka zpustoszała, piec chlebowy obalony, posowa na niej spruchniała. Wchodząc do izby drzwi z zawiasami, hakami. W izbie kumin zły, piec dobry na złym fundamencie z białych kafli, ława jedna, werek[?] pod oknami, alkierzyk i drzwi na drewnianym biegunie, pułka zgnieła z jedną przegrodą, okna próżne wszystkie. Z izby wchodząc do kumory na drewnianym biegunie z jedną zawiasą z niej drzwi na ogródek na biegunie. W kumorze okno jedno, krata we cztery staby bez kwater, dach deskami pobity ale i z folwarkiem potrzebuję poprawy. Nad kumorą górka, na niej drzwi z wrzecądzem i szkoblem. 
Za folwarkiem w końcu stara gorzelnia odarta. Wchodząc do browaru od piwnicy drzwi z zawiasami, hakami, z wrzecądzem jednym i z koblami z tarcic, braknalami ośmią poprzybijane. W sieni kocieł piwny o jednym uchu był, ale teraz wyniesiony na spiklerz z kawałkami także miedzi co się zostało od kociełka chmielowego kadzi trzy, ale niedobre. Koryto pod kadzią do wypusczenia brzeczki, rynienek trzy, nalewek dwie i łyszka.
Wchodząc do izby drzwi z tarcic, wrzecądze dwa szkoblami braknalami poprzybijane na zawiasach i na hakach żelaznych. W izbie kuminek niedobry, piec biały kaflowy, rost sosnowy koryto do zalewania słodu, okien dwoje pustych, w drugich dwóch tylko pułtora całego. Z izby wchodząc do kumory drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądz z koblami, okna puł w drewno. Z tej kumory drzwi na drewnianym biegunie. W gorzelni nowych kotlin dwie trzecia obalona, koryto przez ścianę od studnie do wlewania wody w rurnice. Z tamtąd drzwi do studnie na drewnianym biegunie z wrzecądzem i zkoblami. Dach z desek na wiązaniu potrzebuje poprawy. Do ozdownie drzwi na biegunach z wrzecądzem i szkoblami, drugie drzwi na biegunie, w niej piec niedobry.
Wschody na górę, lasy dobre, dach z desek poprawić go trzeba. Do piwnice drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądzek zkoblem i z zamkiem złym. Do drugi piwnice średniej drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądzmi i szkoblami. Do trzeci piwnice drzwi z zawiasami, hakami, wrzecądz zkoblami. Wszystkie trzy piwnice ślepiste, wierzchy na nich z desek poprawy potrzebują. 
Idąc na gumno z podwórza są wrota na drewnianych biegunach i fortka w gumnie.
Stodoła nowa niedawno zbudowana o trzech samsiekach, o dwuch bojowiskach skudłami i deskami po boku wokoło, wrot, czworo wszystkie z tarcic braknalami poprzybijane. Przy tych wrotach kuny sam żelazne do zamykania, u drugi stodoły także jest wrót czworo nad któremi są deski i od dołu dokoła deskami pobite nad [...] gontami, ale do połowy z obudwuch stron poodpadały, samsieków trzy u wrot obojga.
Do pola[?] są kuny przy poręczach także jako i u nowych stodół od gumna zaś sam kuny z zamkami i klucz do obudwuch jeden. Do spiklerza drzwi z zawiasami i hakami na drugą stronę przechodzącemi na samych drzwiach gwozdzi z główkami jest pięćdziesiąt i dwa, wrzecądz szkoblami zamek ingrychtowy i klucz tamże z pichlerza zamek ślepy, kłotka o dwuch zębach[?] wielka, okien na dole dwie, na górze trzy z zasufami. W nich kraty żelazne po dziewięciu prętach alias stabach, przegród na dole cztery, na górę wschód na górze. Przegród trzy, podłoga na dole z tarcic i na górze gwozdmi przybita, dach zkudeł, parkany koło sadu u gumna pochylone, słupy ze spodu niektóre poogniewały także i płot wierciany wkoło ogroda stary nadwerężony miejscami. Forta do sadu z gumna zabita z podwórza na poręcz zawierana. 

Krescencja Trębaczowska w tymże roku. 
Żyta ozimiego było kop 170 wymłóconego kop 95, snopów 30 z tego omłócono korcy 80 i 7 miara jedna wysianego miary Działoski korcy 50 i 3, cwierci dwie zostaje w snopach w stodołach Trębaczewskich niemłóconego kop 74 i snopów 30, reste zaś gołego współ ze spem wybranym od chłopów zabrano na potrzebe Jchców Państwa Starostów Rawskich, jarego żyta urodzieło się kop 5, to wszystko jest nietykane w stodole według powieści włodarza z pisarzem prowentowym, pszenice jary urodzieło się kop 14, snopów 40, z niej umłocono kop 5, z którego wymłotu było jej korcy 3, cwierci 3. Zostaje jej się w stodole kop 9, snopów 40, jęczmienia kop było wszystkiego kop 60 i 3, snopów 30, wymłóconego kop 12, snopów 30 na potrzebe Jchców Państwa Starostów, z którego wymłotu było korcy 9, cwierci jedna, zostaje się go w stodole kop 50, snopów 30 niemłóconego, owsa kop było 78, snopów 30, z tego omłócono na potrzebe tych Jchców wyżej wyrażonych kop 14, snopów 30, z którego omłotu było korcy 19, cwierci dwie. Zostało go się w stodole kop 64, snopów 30. Tatarki wszystki nic a nic niemłóconej w stodołach 184.
Grochu było wozów 19 wymłóconego według powieści wozów 2, zostaje się go w stodole wozów 17. Prosa tego nic a nic nie masz, gdysz go tesz nie było. Siemienia konopnego było z wymłotu korcy 2, to zabrano na potrzebe Jchów Państwa Starostów, tylko go ćwierć jedne zostawiono. Siana według powieści włodarza ucięto było wozów 40, ale go spasiono wozów 20, zostaje się go tak w stodołach jako tesz i na owczarni wozów 20. Żyta zaś na zimę zasianego jest wszystkiego zagonów 3920. 

Inwentarz bydła, owiec, swini i inszych drobiazgów w tychże dobrach. 

Cieląt pułtororocznych troje, stadników dwa, owiec bardzo mizernych 130, swini drobnych 15, kur, gęsi, kaczek, indyk, tych nic a nic nie masz. 

Warzywo ogrodowe w tychże dobrach kapusty zagonów 14 dobrej miejscami, pasternaku zagonów 2, było go więcej, ale go wykopano do spożytkowania, marchwi zagonów było 8, ale jej tylko 5 zostało, gdysz na potrzebę dworską wykopano trzy, rzepy zagonów 80, która miejscem dobra, miejscem nie bardzo. 

Gromadach w tychże dobrach Tębaczowie znajdująca się i powinności ich według dawnego zwyczaju jako to. 

[wymieniam gospodarzy z Trębaczewa]

Kmiecie: Antoni kmieć, Woltal Antek, Woltal Stanisław, Dudek Bartłomi, Malatyński, Kaczmarz Wojciech, Olawa Grzegorz, Wylęga Stanisław, Pleszka, Klekot Jan. 

Półrolnicy: Robak Wawrzeniec, Czubek Nikołaj, Peła, Zdun, Dobruciński, Leszczyk Walek, Gracz, Kłonica, Samul, Gwazda Piotr, Gaworek Piotr, Antonik Jan, Lasocki, Leszczyk Marcin, Bułacz, Derek Wawrzyn, Oryś Marcin, Pawlik Jakub, Kucharz, Ostrowski Stanisław, Pawliczek Bartek, Adrian, Konieczny, Kita Grzegorz, Wylaska Tomasz, Posmyk Jan, Gala[?] Marcin, Mielczarek Stanisław, Kitka Walek, Kuban[?] 

Zagrodnicy: Gaworek Jakub, Płomień Tomasz, Matysz, Reklowska wdowa, Adamek Tomasz mielczarzem we dworze, Wolski, Jagieła, Gałka, Ochocki, Sowala, Jeż, Pietruszka, Pakuła, Turbacja, Wojtek Matusz, Pawelec, Kowal Jan, Ostroszek Jakub, Błach, Malatyński na Podlesiu czynszuje.

Chałupnicy: Szymczyk Józef, Widłak Marcin, Widlaczek Błażej, Soboń, Samolec Szymon, Mikołaj Broniszewski, Majorka wdowa, Wróbel, Malina Jan, Posmyk Bartłomi. 

Komornice: Bartoszowa, Banasiówka, Marcinkowa, Jendryszkowa, Pobudejka, Kuzobina, Zoła[?], Wojtuska, Bartasczyk, Płocica. 

Karczmarz ten tylko szynkuje piwo i gorzałkę, młynarz na Pustkowiu na rzyce Warcie ten daje wymiaru. Powinności zaś i insze te powinny bydz według dawnych zwyczajów, jako to robocizny, drogi odprawiania, gdziekolwiek potrzeba, stróży odprawiania, także w koli.

Inwentarz Pątnów (1728)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-73, karty 176-77.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Roku teraźniejszego 1728 przez Jchmciów niżej na podpisie wyrażonych przy opatrznym woźnym Wawrzyńcu Kosczyku z pomienionej wsi Pątnowa tamże na gruncie wyżej specyfikowanej części wsi Pątnowa uczyniona i in hac formatia zeznana. 

Naprzód w podwórzu nieogrodzonym tylko potrosze płotów ze żerdek prostych złych poprzegniwałych i siełą mieść pozbieranych i poobalanych. Budyneczek ze spichlerzyka już stary pod złym wielce poszyciem, w którym piecyk biały prosty i kuminek z isdebki palać[?] potrzeba zły niepodlepiony. Do tego budyneczku troje drzwi, dwoje na zawiasach krótkich, przy jednych drzwiach wrzeciądz jeden i dwa szkoble, trzecie drzwi ze dworu na biegunach proste i złe. Browarek pusty i u niego przyciesi pogniełe, ściany poprzegniwałe, na którym poszycie złe stare desczyska pogniełe, miejscami poprzegniwałe, z jedne stronę, a z drugą stronę od strugi komin opadniony i kozły wierzbą ściętą potłuczone i tylko zrąbisko stoi, w którego sieni nie masz nic tylko katka zła, stara z jedną od wierzchu obręczą [...] i wypadło, także drybusik beze dna, mały piec i kominek w izbie tego browarku zły, ledwo stojący.
W trecim miejscu podwórza chałupka zła, stara, pognieła, przyciesi powygniwały, w której komin obalony i kominek i piecyk pod złemi, pogniełemi deskami, i poopadałemi bez okien, wedle której stajenka wielce zła bez przyciesi, podłogi i spodku nic nie masz ani drzwi w której żłobek stary. 
Karnieczek obalony w desiki pochyły ledwie pod złym mało co poszyciem stojący. 
W czwartym miejscu podwórza stodołka o dwóch gumienkach, u której słupy osobliwie u jednych ode drogi wielce pochylone, ledwo wiszące, przyciesi pogniełe i w ziemię wlazła pod wielce złym dziurawym poszyciem, u wrót bieguny pogniewały, deski pogniełe, niektóre poopadały, z jedną żelazną u jednych wrót kuną, w której stodole płużysko stare i bron połamanych dwie, przy której jeden ogródek mały. 
Sadzawki w podwórzu dwie pozalasione błotem i z ziemią zrównane, także stoki dwa pozałazeły ziemią bez wody.
Drzewo powycinane tak w sadie jako i wierzby po podwórzu tylko pnie stoją okrom kilku drzewa wiśni, śliweczek i dwóch jabłonek i trzech dąbków. 
Młyn z gruntu zniesiony, tylko jedna ziemia gdzie stał. Stawy tak terz u młyna, jako i na Śmietanie puste, bez wody, pozrywane. 
Gaj olszowy wycięty, i dębów na Trzebnie mało co zostało. 
Płoty po niektórych miejscach przez samsiedzkich chłopów na gruncie pomienionej części z Łaszewskiem[?] gruncie[?] pogrodzone i w grunta się poworywali, i miedze do połowy pozorywali. 
Chałupy za kościołem żadnej nie masz, tylko małe chatki bez stodół, sieni i chlewów trzy. Gdzie była karczma tylko ziemia została.
Pola tak tu z tego końca od Łaszewa, jako i za kościołem ku Dzieszikom [Dzietrznikom] nic a nic nie tykane, tylko same odłogi pozarastałe miejscami wrzosem i chojenką, okrom w trzech miejscach, co chłopi ponajmowali na żyto kilkunastą składów. 
Chłopów w chałubkach czerech, ale nie poddanych, tylko co dwaj zagrodni poddane mająm, drudzy dwaj luźni chałupnicy.
Co jakośmy widzieli należycie realnie zeznajemy, i jeśli tego kiedy będzie potrzeba juramentem potwierdzić gotowi zawsze będziemy i tę wizją rękami trzymanemi podpisujemy. 
Wawrzyniec Patrycki trzymaną ręką
Jakub Burczyński trzymaną ręką

Przysiężna / Struga struga

Przysiężna, struga rozgraniczająca dobra Chorzew i Siemkowice. Obecnie występuję na mapach pod nazwą Struga. Warto byłoby zastąpić nijaką nazwę jaką noszą liczne cieki w Polsce jej dawnym mianem.
Żródło strugi znajduje się na wschód od leśniczówki Papierek w gminie Siemkowice na obszarze kompleksu leśnego w terenie podmokłym. Od źródła niesie wodę w kierunku zachodnim, następnie skręca na północ mijając wieś Marchewki. Postępując w kierunku północnym zasila duży śródleśny staw nieopodal gajówki Kij. Opuściwszy teren leśny przecina drogę łączącą wsie Chorzew i Siemkowice. Pod Bugajem Lipnickim wpada do strugi Wierzbicy. Długość 7 kilometrów.

 1783

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-89, karta 182-83.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Iż ja będąc wezwany na affektacją i urzędowną rekwizycją Wo Stanisława Fundament Karsnickiego Szambelana Jego Królewskiej Mości dóbr Chorzewa w Województwie Sieradzkim, a Powiecie Piotrkowskim leżących dziedzica, miawszy sobie dla tym rzeczywistszej prawdy przydanych dwóch Jmsców szlachty, to jest Urod. Franciszka Sokołowskiego i Wojciecha Dorożyńskiego na granicę między Chorzowem i Siemkowicami znajdujące się osobiście dnia dzisiejszego zszedłem, i tamże przy tych granicach oglądałem wyciętego lasu olszowego i jodłowego ponad stawiskiem wzdłuż staj dwoje w szerz zaś miejscem staje miejscem pułstaja, miejscem ćwierć od grodzy starej, którą teraz ze wszystkim rozrucono. Okazano mi także w tymże miejscu pozapalane pnie i kupy duże z gałęzia olszowego poskładane do zapalania, w którym miejscu zastałem pracowitego Bartłomieja Łakomiaka wycinającego świerk i składającego gałęzie na kupę w gruncie prawdziwym Chorzewskim.
Dalej idąc widziałem za rolą Grzesika młynarza Chorzewskiego zdartą do szczętu świeżo miedzą graniczną wedle kopca i jeszcze poza kopiec zajęty i zorany grunt Chorzewski, wzdłuż pułstaja w szerz skład jeden. Dalej idąc pokazano mi świeżo wyciętej rokiciny trzy kępy za strugą starą graniczną Przysiężna zwaną w gruncie prawdziwym Chorzewskim.
Okazano mi do tego trzy krzaki rokitowe świeżo wycięte nad tąż strugą graniczną w gruncie Chorzewskim. Widziałem także postawiony płot nowy za tąż strugą przez poddanych Siemkowskich. Dalej idąc oglądałem podobnież płot za tą strugą przez tychże poddanych postawiony nowo w przęseł 25, także w gruncie Chorzewskim.
Dalej postępując pokazano mi świeżo wyciętych olszów dziewięć i krzak wierzbowy, wedle którego struga obrócona była. Widziałem dalej płotu nowo przęseł ośm przez poddanych Siemkowskich postawionego w gruncie Chorzewskim, i drzewo pozwalane dla wpędzania w grunt Chorzewski strugi wraz dalej. Postępując jeszcze dalej widziałem nad wierzchowiskiem Stawu Pawełkowego zaciętej grodzy wzdłuż staj troje w gruncie prawdziwym Chorzewskim przez pracowitego Kazimierza Maryniaka poddanego Siemkowskiego zawalonej.
Tamże niedaleko nad wierzchowiskiem Stawu Pawełkowego w końcu roli pracowitego Jędrasa Siemkowskiego poddanego kopiec ścienny z jednej strony od stawu znaczny, z drugiej zaś strony przez tegoż pracowitego Jędrasa poddanego Siemkowskiego zagonami dotchnięty i bydłem stretowany. Co wszystko jako rzetelnie widziałem i oświadczone miałem, tak podług obowiązku przysięgi mojej zeznaję. 

 

Wesoła

Wesoła, karczma leżąca dawniej w dobrach Rychłowicach w dzisiejszej gminie Wieluń.

1783

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-89, karta 339.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Dnia dzisiejszego byłem z wyżej wyrażonemi Jchmość szlachtą na gruncie i dziedzinie wsi Rychłowic i tam oglądałem najprzód idąc dróżką od Gaszyna między rolami i gruntami wsiów Gaszyna, Rychłowic i miasta JKMosci Wielunia przy karczmie Wesoła zwanej przez drogę publiczną od Wielunia ku Kamionce przychodzącą ku Rudzie się ciągnącą w klinie przy dziale Olszowiec zwanym do wsi Rychłowic należącym teraz zarosłym wrzosem przy nieoranym gruncie grunt poorany na łokci 24 z drugiej strony tegoż miejsca nieoranego łokci 20, które pooranie że w gruncie Rychłowic wsi przez poddanych dóbr Rudy Wgo JPana Taczanowskiego Chorążego niedawno nastąpiło powiadali mi ludzie.  

 

Rzep

Rzep, dawniej pustkowie należące do Okalewa położone w pobliżu rzeki Oleśnicy prawdopodobnie na obszarze dzisiejszej gminy Ostrówek.

 1784

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-90, karta 9.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Iż ja będąc wezwany na urzędowną rekwizycją Jaśnie Wielnożnego Adama Hrabi Brzostowskiego Orderu Orła Białego Kawalera, dóbr Czarnożył, Okalewa i innych do Klucza Czarnożyłskiego należących dziedzica, miawszy z sobą dwóch Jchmc szlachty, to jest urodzonych Zachariasza Kłoczkowskiego i Józefa Wilczyńskiego dla tym rzeczywistszej prawdy sobie przydanych dnia 17 miesiąca i roku teraz bierzących na grunt wsi Okalewa, czyli raczej do lasu do pomienionej wsi Okalewa należącego z dawien dawności w aktualnej posessji Jaśnie Wielmożnego rekwirenta zostającego, żadnej kwestji niepodległego, przy rzece Oleśnica zwanej leżącego, która rzeka czyli jej koryto dobra Okalów od dóbr Unikowa z dawnych wieków rozgranicza zszedłem, i tamże z pomienioną szlachtą widziałem z tej strony rzeki Oleśnica pniów olszowych świeżo ściętych w pierwszym miejscu to jest od Ław 60, w drugim zaś miejscu naprzeciwko Pustkowia Rzep zwanego do Klucza Czarnożylskiego należącego pniów takowychże 70. Te zaś olsze są pościnane przez poddanych z Unikowa z rozkazu Wo Jmc Pana Franciszka Psarskiego tychże dóbr Unikowa dziedzica i do tychże dóbr Unikowa przez pomienionych poddanych zabrane i zwiezione. Co jako rzetelnie widziałem i oświadczone miałem, tak podług obowiązku przysięgi mojej zeznaję.

1789

 

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-92, karty 269.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Iż ja będąc na urzędowną rekwizycją JWo Adama Hrabi Brzostowskiego Orderu Orła Białego Kawalera wsi Okalewa i Chuty do Klucza Czarnożylskiego należących dziedzica wezwany miawszy z sobą dwóch Jchmc szlachty, to jest urodzonych Walentego Błeszyńskiego i Zachariasza Kłoczkowskiego dla tym rzeczywistszej prawdy przydanych dnia wczorajszego na grunt do Okalewa i Chuty należący przy rzece Oleśnica zwanej wsie przerzeczone Okalów i Chutę od wsi Unikowa oddzielającej i rozgraniczającej leżącej z pomienioną szlachtą zszedłem,  i tam widziałem niedaleko Pustkowia Rzep zwanego do tejże wsi Okalewa należącego tamę na tejże rzece Oleśnica zwanej granicznej przez Wo Psarskiego dóbr wsi Unikowa w Województwie Sieradzkim sytuowanej dziedzica uczynioną przez której tamy wybicie i drzewem założenie woda z rzeki wypływająca grunta i łąki wsiów Chuty, i Dymki znacznie ze szkodą JWo rekwirenta i poddanych tychże wsiów zalewa. Co jako widziałem tak podług obowiązku przysięgi mojej zeznaję.    

Inwentarz Karszew (1767)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-139, karty 798-799.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Wizja połowy wsi Karszewa przez Jmość Panią Konstancją z Bykowskich Abramowiczową Jmci Panu Waliszewskiemu przedanej i przez tegoż Jmci Pana Waliszewskiego przy obecności ucciwego Kazimierza Slezaka z Karszewa przysięgłego woźnego i Jchmość slachty niżej na podpisach wyrażonych dnia 19 miesiąca sierpnia roku pańskiego 1767 spisana i do Xiąg tutejszych Sieradzkich ma być podana. 

Najprzód wchodząc na podwórze dworskie żadnych nie masz wrót, ani płota, w którym podwórzu niedaleko drogi stoi oborka połową poszyta słupkami już zgruntu przegniełemi, połowa chojną z gruntu zła insze by potrzeba stawiać, dali idąc ku dworowi jest wozownia z stanią poszywka dobra, ściany już popruchniałe, przy tej wozowni chlewik zły.
Do dwora wchodząc alias do sieni są drzwi ztarcic na biegunach drewnianych. W tej sieni jest kumin wielki z gliny gdzie bywał garniec. Z tej sieni wchodząc do izby na prawą rękę są drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych dobre. W tej izbie jest okien trzy w ołów oprawne w tafelki małe zkła prostego, w których szyb kilka wytłuczonych, kuminek mały z gliny lepiony dobry, piec zielony zły inszego potrzeba. Z tej izby są drzwi do pokoiku na zawiasach żelaznych dobre. W tym pokoju jest okno takiesz jak w izbie pierwszej, kuminek mały i piec jeden co i w izbie. Pułap w tym pokoju i izbie z dylów dobry. Z tego pokoju jest przybudowana komorka do której wchodząc są drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych dobre. W tej komorce pułap z dylów zły pognieł i rynna zgniła. Z tej komorki są drzwi na dwór z tarcic na biegunach drewnianych. Ta komorka deskami pobita i miejscami desek nie masz, na całym zaś dworze i pobudynku dach z gruntu zły, inszego potrzeba.

Za tym dworem jest śliwina i leszczyna dali różnym drzewem pozarastana. Przy tym dworze jest sadzawka pusta dla drobiazgu. Naprzeciwko zaś dwora niedaleko obór jest stodołka w słupy z drzewa siekierą tylko ciesanego, na której poszywka dobra.

Po wysciu z dworskich pobudynków do wiejskich udali się i widząc najprzód chałupe Grzeli z sienią i izbą jedną na której poszywka dobra i okno jedno dobre. Ten chłop jest pieszy, żadnego sprzężaju nie ma i zasiewki dać mu potrzeba. 
Druga chałupa pracowitego Kazimierza woźnego z gruntu zła, cale mieszkać nie ma gdzie ten chłop, sprzężaju żadnego nie ma tylko zasiewek i to niewielki. Trzecia chałupa mała z drzewa siekierą ciesanego, sień jedna i izba bardzo mała, poszywka dobra.
Komornic dwie poddane żadnego zakładu dworskiego niemające, jedna Jankowa, której teraz na gruncie nie masz i druga Magda ze trojgiem dzieci. 
Stodoły są dwie na wsi chłopskie puste, poszywki na nich miejscami potrzebują reparacji, bo szczyty chojną tylko pozaprawiane. Zasiewków żadnych dworskich ani inwentarza żadnego Jmci Pan Waliszewski nie odbiera tylko grunta gołe, które to wizją jako rzetelnie spisaliśmy, tak to przed urzędem każdym zeznać deklarujemy i na to się rękami własnemi podpisujemy. 
Działo się jako wyżej w Karszewie. 
Antoni Wodzyński ręką trzymaną
Jakub Wiłowski[?] ręką trzymaną. 

Inwentarz Lubola (1772)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-145, karty 765-769.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Intromissja d 31mo Augu.1772 przez Jmc Pana Franciszka Gumieńskiego, Jmc Pana Walentego Kaweckiego, Jakuba Jeziorskiego, przy woźnym Łukaszu Łukaszewiczu wzięnta na WJmc Pana Andrzeja z Sadowa Nieszkowskiego Rotmistrza Przedniej Straży Wojsk Koronnych Komputę J:K: Mci i Rptej do dóbr Luboli Vigore Contractus sui. 

Sub eodem actu visio in rem tegoż WJmc Pana Rotmistrza Nieszkowskiego.
Najprzód widzieliśmy dwór roku 1760 postawiony już znacznie naddezelowany, do tego dworu wchwodząc drzwi wsieni na trzech zawiasach, a chakach tylko dwóch, z ryglem żelaznym dozamykania z jedną antabą. Wszedłszy do sieni po prawej ręce drzwi do pokojów na zawiasach i chakach, z zamkiem o antabie jednej bez klucza, z chaczykiem i skoblami dwiema, wtych dwóch pokojach piec jeden z kafli białłych przestawienia i reparacji potrzebujący, kuminy dwa. Drzwi do drugiego pokoju fasowane na zawiasach i chakach rzelaznych, o antabie i wrzecądzu, z zamkiem wcale złym. Drzwi trzecie z tegoż pokoju do sionki na zawiasach z chaczykiem, w tych dwóch pokojach posacka z tarcic sosnowych, w wielu miejscach wygnieła jako i tarcice na posowie, wychodzący zaś z drugiego pokoju; sionka bez podłogów z drzwiami do sadu na zawiasach żelaznych z chaczykiem. Na lewej ręce w tymże dworze izba czeladna, do której ze sieni wchwodząc drzwi także fasowane wcale zepsute na zawiasach, z zamkiem bez klucza i antaby, z kuminem bez pieca i fundamentu pod niego, kuminek murowany, podłoga znacznie nadgnieła, z tej izby drzwi fasowane do pokoiku z zawiasami i chakami bez zamku z chaczykiem i wrzecądzem, w tym pokoiku drzwi dwoje /:to jest jedne do schwowania z zamkiem i kluczem, drugie do sionki bez zamku z chaczykiem i wrzecądzem na zawiasach, ten zaś pokoik i schowanie bez podługi z piecem zielono polewanym do muru przystawionym wcale zrujnowanym, w sieni zaś [...] który się z podwórza wchwodzi, do kuchni drzwi z zawiasami, chakami, klamką żelaznemi, nad temi drzwiami brakuje [szy?]by jednej w okienku tojest siennemi, w kuchni piec z cegły murowany nad drzwiami kuchennemi żadnego okna nie ma w sieni schody na górę obite tarcicami ze drzwiami na zawiasach i chakach ze skoblem, kumin wtym dworze z lepionki cegłą wierzchem nadmurowany który mocno ze wszystkich stron poociekał. Dachu na tym dworze nowego potrzeba oprócz szczytów w tym dachu dymników dwa z okienkami wytłuczonemi, w którego dachu facjacie izdepka wlepionkę wybudowana doniej drzwi z góry [o?] wrzecądzu i dwóch skoblach na zawiasach. Tenże dwór wkoło gliną oblepiony oprócz ścianki i izdebki od sadu, która lepionka od ziemi zwiększej części po odpadała i przyciesi znacznie nadgnieły jako też i ściany wniektórych miejscach znacznie z zamków po wchodziły, w tym dworze okien tak wielkich jako i małych wdymnikach in numero czternaście w których brakuje [szyb?] tafelkowych czterdzieści stłuczonych jest dziesięć. Na ostatek [do?] wszystkich zamków tego dworu tylko klucz jeden i to zepsuty, i antaba jedna.

Powtórę folwarczek na prawej ręce dworu z kurnikami pod jednym nowym dachem słomianym od dołu tegoż dachu zprzodku po jednej tarcicy, do którego wchwodząc drzwi na biegunie z wrzecądzem i skoblem, drugie drzwi do izby takiesz. Piec zkamieni, wcale zły, taż izba bez podłogi, z posową złą, idąc do gorzalni z sieni drzwi na zawiasach i chakach żelaznych z wrzecądzem i skoblem, chlewików w tym budynku sześć przy których drzwi szescioro, ztych udwojga wrzecądze i skoble rzelazne, kumin do tego folwarku zgliny ulepiony kamieniami wierzchem nadmurowany. Ten zaś cały budynek częścią ze starzyzny, częścią zdelów w słupy naprzyciesiach wystawiony, posowa częścią z płatów, częścią też z żerdzi ułożona. Podwórko przynim dawno dylikami ogrodzono. Studnia wrogu stara reperacji potrzebuje. 

Na lewej ręce dworu lamuzik wcale zły i spustoszały reperować się nieda, zadworem piwniczka wsadzie wziemi wykopana wcale zgnieła i zapadła, wtymże sadzie schowanie małe, ze starego drzewa o jednych drzwiach na zawiasach, zwrzecądzem i skoblem bez zamku, i bez okna, staremi snopkami poszyte. Stajnia wraz zwozownią pod jednym przykryciem słomianym, stara i wcale zła, stawiana w słupy zdelów ze wszystkich stron popodpierana, z dachem złym, stajenki przystawione do tejże stajni wcale spustoszałe, wtych stajenkach drzwi troje na biegunach bez żelaza. Naprzeciwko stajni owczarnia stara zła wewnątrz i zewnątrz podpierana, dach upada i przyciesi zgnieły, a do tego według indagacji owczarza i gromady zatarta do której owiec nie można wpędzić, wrót doniej dwoje i drzwi małe na biegunach bez żelaza. Wrogu owczarni oborki na bydło stare i z gruntu złe, dach upada bez żadnych drzwi i ściany wywalone. Stodoły dwie słupy wystawione, pierwsza o jednym a druga o dwóch sklepiskach do tych stodół trzciną i tatarakiem dekowanych wielkiej reperacji potrzeba. Sochy oraz i słupy na bok się pochyliły i popodgniwały. Wstodole o jednym sklepisku na prawej ręce spikrzyk wylepiony ale już zdezelowany, do którego drzwi jedne, wrzecąc ze skoblami. 

Mielcuch za dworem nowo wystawiony o izbie i sieni pod snopkami, bez kotła i statków browarnych, drzwi dwoje nabiegunach zwrzecądzami i skoblami, piec w tej izbie zgliny i kamieni, ojednym oknie w którym szyb dwóch brakuje drugiego zaś wcale nie masz. Studnia przed browarem reperacji potrzebuje. Szuszarnia do słodu ze starzyzny, pod staremi dranicami, wni suszenie dolne. Studnia trzecia spustoszona i zawalona. 

Na przeciwko dwora karmiczek mały nowy, przy którym ogródek płatami wsłupy ogrodzony, który nowo grodzić trzeba. Sad zadworem cierniem strzępiony do połowy nowo płatami grodzony. Drugi sad za mielcuchem zarosły, wcale nieogrodzony. 

Ogrody dworskie wpodwórzu kapustą i warzywem zasadzone płoty wnich stare i złe tylko podpierane. Pasternik za stajnią wier[zba?]mi i cierniem zarosły bez ogrodzenia. Nawsi ogród jeden marchwią zasiany, płotem chruścianym ogrodzony bardzo złym.[Wrót?] w podwórzu dworskim troje, zgruntu złe, i wiciami tylko [...]prawne. Na wsi kuźnia pod szkudłami przy gościńcu, w której dworskich stadków kowalskich niemasz. 

Gościeniec wtej wsi Luboli ze stajenką  wdele i słupy postawiony, wcale [zły?] i pusty, kumin i dach upada. Chałupa owczarska na pańskim gruncie wcale spustoszona. 

Młyn Lubolski na zarosłym stawie stary, bez kamieni i żelaza dworskiego. 

Także widzieliśmy już sprzątnionego żyta sriedniego urodzaj[nego?] a najprzód za stodołami pańskiemi folwark cały obsiany, wszerz składów trzydzieści, wdłusz staj czworo. Drugi folwarczek na Wrońskim wszesz składów dwanaście wdłusz staj czworo. Trzeci folwarczek na Smolarce składów trzydzieści. Czwarty na Dąbrówce wszesz składów dwadzieścia i sześć, wdłusz staj dwoje. Piąty folwarczek za Sadem wszesz składów dwadzieścia sześć, wdłusz staj czworo. Jęczmienia który bardzo lichy składów za Wrońskim sto trzydzieści dziwięć na folwarczku. Rzepaku składów czterdzieści i trzy. Prosa składów dziewięć, ale ani żąć, ani siec się nie da. Jarki składów czterdzieści i trzy. Grochu składów pięćdziesiąt i sześć. Owsa składów siedemdziesiąt i dwa. Tatarki składów jedenaście. Pszęnicy jary kosmatki składów dwadzieścia i trzy. Rzepy zagonów trzydzieści. Ugoru tylko co podoranego wszesz składów dwadzieścia i pięć wdłusz staj osiem. Item podoranego ugoru składów dwadzieścia i trzy. Przyłogu na folwarku ku Zagórkom zostało leżeć wdłusz staj siedem i pół, także i pólka dwa ku Brodni przyłogami leżą, niwa wielka pańska na roztajniach nie obsiana jedno staje tylko podorane, drugie przyłogiem leży. Łąka wielka ku Rudnikom nie sprzątniona, bory i lasy [...] wycięte i zdezelowane gdzie pniów zliczyć rzecz niepodobna i mało co zdatnego napotrzebę znajduje się. 
Na ostatek widzieliśmy że poddaństwo wtych dobrach Luboli tak podupadło że ledwo trzecia część robocizny okazuje się jak była w roku tysiącznym siedemsetnym sześćdziesiątym piątym, na co się własnemi rękami podpisujemy.
Działo się dnia 21 Aug. roku 1772 w Luboli. 
Franciszek Gumiński mpp
Walenty Kawecki ręką trzymaną
Jakub Jezierski ręką trzymaną