Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 601-604.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.
Marianna z Głębockich Walewska (Kasztelanowa Łęczycka, dysponująca dobrami Burzenin) spiera się z Janem Pstrokońskim (właściciel majątku Majaczewice) o prawo własności do zrujnowanego młyna Orzeszek (zwanego też Grobelnym), przyległych stawów oraz prawa do pańszczyzny i czynszu od tamtejszego wolnego młynarza, Pawła Grobeli.
Na podstawie dowodów (m.in. akt podziału majątku z 1687 roku) i przesłuchań świadków ustalono, że młyn historycznie przynależał do majątku Burzenin. Jan Pstrokoński musiał zrezygnować z roszczeń do młyna i zapłacić odszkodownie za wymuszoną pracę młynarza oraz nałożone na niego dodatkowe kary finansowe.
Marianna z Głębockich Walewska i Szlachetny Lipowski obecny dzierżawca i posiadacz wspomnianych dóbr Burzenin, mieli zostać wprowadzeni (intromisja) w dobra, a raczej do młyna Orzeszek.
"...Młyn dawniej Oryszek lub Orzeszek zwany najazdem szwedzkim zniszczony, [że] przez Wielmożnego Wstowskiego posiadacza dóbr Burzenin [został] zbudowany, i [że] ulokował pracowitego Franciszka Groblę młynarza w tymże młynie, a miano od nazwiska pracowitego Grobli młyn Grobelny przyjął [oraz że] z tego samego młyna od wielu lat czynsze płacił za dobra Burzenin i wykonywał prace, i choć figurował w ciele dóbr i dziedzictwa Majaczewice, jednak ciągle przynależał do dóbr Burzenin z przynależnościami...." [tłumaczenie z łaciny]
"...Wymieniony zaś Młyn różni posiadacze dóbr Burzenin w pokojowym posiadaniu trzymali. I że za [czasów] Wielmożnego Błeszyńskiego posiadacza dóbr Burzenin staw wspomniany wcześniej nazwany Orzeszek a potem Grobelny, z racji wysuszenia stawu odprowadzenia wody uczynił i wał rozkopał i odrzucił a od tego czasu wcześniej wspomniany Młyn jest zrujnowany, lecz jednak tenże wspomniany staw wraz z jego korytem, jak i drugi staw z boku stawu tego samego Grobelny niżej znajdujący się wraz z polami i łąkami przynależał do dóbr Burzenin i [że] tenże drugi staw przez Jaśnie Wielmożnego Walewskiego Kasztelana Łęczyckiego za pomocą wynajętych robotników i za własne pieniądze wykonany i wykopany, i w niespokojnym posiadaniu trzymał [i że] Pracowity Paweł Grobela do chwili obecnej w wymienionym młynie zwanym Grobelny mieszkając jako człowiek wolny od lat około dwóch przed świętem Wielkiejnocy szczęśliwie przed jedną ubiegłą niedzielą dwa lata jak przybył tam zamieszkiwał, nazwisko zaś swoje Grobela wziął od Młyna Grobelnego..." [tłumaczenie z łaciny]
Inwentarz młynka zdawna zowiącego się Orzeszek, a teraz Grobelny od chłopa osadzonego Grobla, na tym młyniku przezwany z dwiema stawami, rolami, łąkami, rowami, ogrodami y zaroślami, iako y budynkow wszystkich w tym młyniku znayduiącemi się, sub tractu condescensionis, feria secunda post dominicam conductus paschae in fundo agitatae proxima anno millesimo septingentesimo sexagesimo octavo, z indagacyi spisany, y reprodukowany.
Chałupa gdzie quondam młynik bywał do którey wchodząc do sieni drzwi na biegonach drewnianych bez żelaza. Z sieni wchodząc do izby drzwi na biegonach drewnianych bez żelaza. W tey izbie piec, komin lepiony z gliny, okienko w drewno oprawne, złe, pułki z desek w kącie, przy drzwiach na garki, stępa do tłu[czenia] z drzewa sosnowego. Z izby wychodząc do komory drzwi na biegonach drewnianych bez żelaza. Z komory wychodząc na dwor drzwi [...] na biegonach drewnianych bez żelaza. Ta chałupa z dylów [siekie?]rą obrobionych postawiona, ze wszystkim stara, zła, nachylona, [drze?]wo spruchniałe, pułap zły, poszycie złe, przy tey chałupie c[hlew?] ze wszystkim zły, poszycie złe bez drzwi. Naprzeciwko tey chału[py] za rowem z drugiey strony od stawu idącym, puł stodole do [którego?] wrota podwoyne na biegonach drewnianych bez żelaza, to puł[stodole?] ze wszystkim złe.
Staw pierwszy na którym młynik był, ktory to staw niezas[ia?]ny, tylko sieie chłop na nim, y łąkę sprząta. Zatym sta[wem?] nad rowem, ktory idzie do tego stawu, od stawu Szczawinski[ego] z prawey strony od Burzenina, znayduie się roli do siewu w[szerz?] łokci czterysta pięćdziesiąt, ktora się ciągnie do drogi od St[rza]łek do Maiaczewic idącey, wszerz tey roli ktora się ciągnie od [dro]żyny Łęgu Szczawińskiego do Szczawna idącey, łokci sto dwadzieścia sześć, z drugiey strony rowu od stawu do drogi idącey od [dro]żek do Maiaczewic grontu do siewu y zarosłego, sosnami wzdłusz łokci czterysta pięćdziesiąt, wszerz tey roli y grontu zarosłego od rowu do drożyny także poprzeczney łokci czterysta pięćdziesiąt, między któremi rolami nad rowem do stawu idącym [w?] pobok chałupy ku Majaczowicom to iest do łąk Szczaw[in]skich, grontu do siewu iest wzdłuż łokci wzdłuż pięcset dwadzieścia dwa, wszerz tey roli łokci dwieście czterdzieści [trzy?] w którey to roli w rogu iednym łąka rowno ciągnąca się ztą niwą iako się kończy w drugim końcu ztąż niewą. Z drugiey strony rowu rowno z pułstodołą, to iest od dr[ogi] Szczawinskiey, grontu do siewu wzdłuż łokci sto sześćdziesiąt dwa, wszerz tegoż gruntu łokci trzydzieści, przy chałupie samey ogrodek na warzywo.
Staw drugi poniżey za młynkiem tym samym ku Burzeninu, na którym stawie grobla z upustem ku grobli łokci pięcset trzynaście, wzdłuż zaś tego sta[wu] znayduie się łokci czterysta dwadzieścia trzy, to iest pod samę niwę Szczawinską na gorze będącą, ktorą grobla druga nad tym stawem graniczy, na tym stawie ogrod, role, łąki do tego młynika sieią y należą, ktorych się nie wymierza ponieważ staw ten cały wszerz y wzdłuż wymierzony.
W łęgu Szczawinskim, rola do tego młynka należy, ktora się zaczyna od drogi Bużenskiey do Maiaczewic idąca niedaleko mostku, ktorey roli stay dwoie, iedno staie rachując w składow ośm, w drugim staju tyleż, rachuiąc w każdym składzie przez te dwa staia skib szesnaście, na każdym staju, przez ktorą rolę row przechodzi.
Stanisław Antoni na Morzkowie Morzkowski[?] Sędzia Ziemski Wielun. mpp
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz