Inwentarz Smaszków Kostrzewice (1788)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-180, karty 360-362.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.

Prezentowany dokument jest urzędowym aktem komisyjnym sporządzonym 29 września 1788 roku na terenie dóbr wsi Smaszków przez Sąd Komisarski Województwa Kaliskiego, reprezentowany przez komisarza przysięgłego Gabriela Wstowskiego. Przedmiotem aktu było wprowadzenie w życie i egzekucja wyroku Trybunału Koronnego w Piotrkowie z dnia 19 września 1788 roku, wydanego w sprawie spornej pomiędzy szlachcicem Antonim Kiedrowskim (działającym wraz z Michałem Kiedrowskim) a szlachcicem Maksymilianem Bogusławskim. Jak wynika z treści aktu, po wcześniejszej publikacji wyroku na zamku Kaliskim w dniu 7 kwietnia, w związku z dopuszczeniem się przez Maksymiliana Bogusławskiego kontrawencji* oraz zasądzeniem na rzecz strony powodowej kwoty 1500 złotych wraz z kosztami procesowymi, podjęto kroki egzekucyjne polegające na zajęciu dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne. Na mocy decyzji urzędu komisarskiego komisarz Gabriel Wstowski, przy współudziale i w obecności świadków — Ignacego Rajskiego, Wincentego Stawiskiego oraz Walentego Ossowskiego — dokonał formalnego przekazania (tzw. tradycji) dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne na rzecz Antoniego Kiedrowskiego, nakazując miejscowej ludności i poddanym zachowanie pełnego posłuszeństwa nowemu posiadaczowi. 

 

To jest: w sumie oryginalnej traduje się w dworze, wchodząc z dziedzińca do niego, pokój pierwszy po prawej ręce będący, w którym piec, kominek i okna trzy dobre znajdują się. Dalej z tego pokoju alkierz o dwóch oknach, a z tego alkierza komora o jednym okienku. Tudzież traduje się góra nad tem pokojem, alkierzem i komorą będąca, na którą są schody z sieni dobre, z wolnym pod podszebowaniem kuchni w sieni będącej.
Tudzież odbiera się browar po prawej ręce jadąc od wsi na boku przy drodze za sadzawką pustą będący. Z wszystkim dobry, w którym jest kocieł reparacji potrzebujący, kadzi dwie, jedna dobra, druga sporządzenia potrzebuje, garniec jeden z wszystkim, który także reparacji potrzebuje i inne w nim znajdują się browarne porządki.
Takze traduje się z chlewów czterech między dworem i browarem na boku będących, reparacji potrzebujących dwa z prawej strony od dworu stojące. Suszarnia od przędziwa za dworem w chmielniku stojąca do wolnego używania ostrzega się. 
Traduje się z kurników trzech pod jednym dachem stojących jeden szrodkowy, obory naprzeciwko spichrza będącej, reparacji wymagającej traduje się połowa przegrodzona małemi drzwiami wchodząc po prawej stronie. Dalej idąc naprzeciwko dworu, traduje się budynek, w którym z końca jednego jest stajnia, z drugiego schowanie, w szrodku zaś wozownia całki, a to z przyczyny, że się spichrz całki i owczarnia do drugiej zostawia części, które to pobudynki dopiero wymienione są w ogrodzeniu dobrym. Za tym zaś ogrodzeniem za oborami, w osobnym ogrodzeniu są stodoły, z pomiędzy których traduje się jedna mniejsza, o jednym bojowisku, u której wrota reparacji potrzebują. Z karczmów dwóch traduje się jedna na Kostszewicach Zalaśnych, z stajnią będąca, poszycia potszebująca, z rolami pustemi do tej karczmy należącemi, i chałupa w lepionkę o dwóch izbach na przeciwko tej karczmy postawiona, niedokończona, z sadkiem i ogrodem pustym. Tudzież odbierają się ludzie z ich rolami, inwentarzami i robociznami następujący, pierwszy Marcin Wawrzyniak, półrolnik, który ma chałupę z wszystkim dobrą, tudzież stodołę i chlew dobry.
Drugi Mateusz Wawrzyniak, także półrolnik, który ma chałupę dobrą, stodołę i chlew, reparacji potrzebujące. Z tych każdy ma po parze koni, parze wołów, po jednej krowie, jednej świni i wszystkie gospodarskie porządki. Robią bydłem po dwojgu od Sgo Jakuba do S. Michała dni pięć w tydzień, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba robią także dni trzy po dwojgu. Zimą jeżdżą w drogi do Ostrowa, do Kalisza i innych poblizszych miasteczek bez dnia, każdy z nich oprząda jedną sztukę przędzy, daje po dwa kapłony, dymowe zwyczajne na każdą ratę oddaje.
Traduje się także komornik jeden, pracowity Bartłomi, który ma chałupę dobrą, robi od Sgo Jakuba do Sgo Michała dni trzy, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba także pieszo dni dwa i inne zwyczajne odbywa powinności, kopczyznę zwyczajną z dwora bierze. Odbiera się także sad z chmielnikiem w tyle dworu będący. W polach, a najprzód w oziminnym ku Lubanowu ciągnącym się odbiera się zasianej już oziminy dwadzieścia składów, zaczynających się od drożyny ku Żelisławiu prowadzącej, a ciągnących się wszerz do ról chłopskich, wzdłuż zaś dwojgiem staj. Tudzież w drugim miejscu przeszedłszy wszerz te chłopskie role oziminy podobnież już zasianej składów dwadzieścia jeden i zagon jeden, to jest: od miedzy do krzaków, wszerz a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się.
W drugim polu tego roku ozminnym, a na przyszły rok jarzynnym jadąc od Figury Sgo Krzyża drogą do Bugaja prowadzącą po lewej stronie na poprzecznich staiskach odbiera się roli składów trzydzieści sześć, wszerz od miedzy role chłopskie oddzielającej do drugich ról, a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się. W trzecim polu tego roku jarzynnym, a na przyszły rok ugorowym ponad drogą Zawadzką traduje się rola zaczynająca się wszerz od miedzy, chłopskie role dzielącej do krzewiny wzdłuż zaś trojgiem z początku, a dwojgiem staj dalej ciągnąca się. Niemniej odbiera się łąka wzdłuż od owczarni prostą linią aż do "Kopca" miejsca tak zwanego wszerz zaś od tej linii aż do płotów ku gościńcowi i drodze od gościńca idącej ciągnąca się. Także traduje się ogroda pańskiego ponad drogą wiejską leżącego połowa wchodząc do niego po lewej stronie sadzawek i wód wszelkich.
Tudzież pastwisk wolne używanie zabespiecza się. 
Tym więc sposobem sporządziwszy stosownie do wypisu wyroku prawodawczego w summie oryginalnej tradycją Urząd Komissarski w prowizjach[?] po[?] processie następującą czyni - To jest: drugą połowę dworu, podobnież z wolnym używaniem kuchni, dwa chlewy od dworu po lewej stronie będące, wolne używanie suszarni od przędziwa, dwa kurniki z trzech od rogów stojące, obory drugą połowę, do której większemi drzwiami wejście, spichrz całki i owczarnia, stodołę drugą o dwóch bojowiskach, karczmę na "Wymysłowie" z wolnym robieniem samego piwa w browarze i uprawianiem słodów, sklepik przed dworem będący, czyli raczej reszte pobudynków dworskich od powyższej tradycji pozostałych, tudzież poddanych jako to: półrolników pięciu, komornice jedne z ich chałupami, pociągiem, daninami, powinnościami, jako też z resztą ról, pól, łąk, dębinę, czyli raczej resztę tych dóbr Smaszkowa i Kostrzewic Zalaśnych od powyższej tradycji pozostałą do wytrzymania tychże prowizjów i procesu, dla tegoż Wgo Kiedrowskiego traduje. Zboże także wszystko ogólnie tak w stodołach, jako na polu znajdujące się.

Podobnież Wlmu Kiedrowskiemu oddaje się, którym zbożem W. Kiedrowski część w summie oryginalnej zatradowaną i resztę pól do wytrzymania prowizji i procesu jemu oddanych obowiązuje się do obsiania, a gdyby co z tego zboża od obsiewów pozostało się do prowentu, tedy pod tradycją w summie oryginalnej teraz nastąpioną przyłącza się. 

*uchybienie przeciw przepisom stemplowym, kara za nieużycie papieru stemplowego lub marek stemplowych w odpowiedniej wartości (źródło: M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego)

Inwentarz Kociołki Gać Warcka (1790)

Źródło:

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-183, karta 1051-1059.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.

Wizya Dobr Kociołek y Gaciow tak Ziemianskich iako y Kmiecych oboyga niemniey zasiewow y pobudynkow Dworskich y Wieyskich w przytomności Urodzonych Józefa Zbroszka y Woyciecha Brzezowskiego nizey podpisanych tudziesz Woznego Szymona Cieslaczyka z Wsi Kociełek na rzecz JW Jmc Xiędza Michała Kanonika Metropol. Gnieznin. Kommisarza Kommissyi Cywilno Woyskowey Gnieznins. y Jmc Xiędza Bartłomieia Proboszcza Słupeckiego Braci pomiędzy sobą rodzonych Kociełkowskich Dnia 20go Mca Lipca Roku Panskiego 1790 sporządzona. 

Opisanie Kociełek 

Nayprzod Mielcuch do ktorego wchodząc drzwi na zawiasach złe połupane. W Sieni kocieł nienaygorszy wlepiony w dwie kadzie, komin słupami popodpierany gdyż belki podnim pognieły y nie ktore na sieni mur wywalony sciany wteyze sieni y posowa pognieły. Z sieni wchodząc do izby drzwi złe na zawiasach, kominek zły, piec z cegły zły, okno zgruntu złe [...] tylko kilkanaście wnim szyb reszta powybiiane. Z izby do komory także drzwi na zawiasach, z komory rowniesz, na izbie y komorze posowa zła, pod całym tym pobudynkiem przyciesi zgniełe y dwa blochy w ziemi, kozły w iednym narożniku złamane, dach słomiany zły. Przy tym mielcuchu oborka z delików łupanych w słupy pochylona, dach na ni[ey?] zły. Na przeciw tey ozd z gruntu zły, przyciesi naokoł zgniełe y blochy iak podwa od ziemi, dach na tym słomiany, zły. Na przeciw także mielcucha karmnik z niskich blochów nowych tylko złe stawiany, ściany się poprężeły, dach natym karmniku dobry. Za tym karmnikiem chlewy stare, złe, w słupy o troygu drzwiach pod iednym dachem dla swini, na których dach zły. Przytych chlewach grodza z żerdzi, obok tych chlewów karmnik stary, zgruntu zły, dachu mało co na nim. Od tego karmnika ku stodołom obora stara w słupy, zgruntu zła, balki połamane, ściany powywalane, kozły y dach zgnieł[?]. Pod tą oborą iest kilka balek z stayni rozebrany. Za tą oborą druga obora na przeciw stodoły podwóyn[...] także w słupy z gruntu zła, co tylko [ma upaść?], dach cały zły, ta obora w pasterniku. Obora nowa dobra z dwiema bramami[?] wewnątrz z blochów rzniętych narożniki tarcicami wy[...] y po dwa szory gontów od ziemi obite na około dach sło[miany?] dobry. Idąc od obory stodoła poiedyncza stara z blochów rzniętych na przyciesiach węgły, pod tą przyciesi zgniełe [...] także pougniewały, krzyżowniki dwa złamane y [...] pochylona ku stawkowi dach na tey stodole bardzo zły, wrota popsute, progi zgniełe, kona tylko u iednych wrót z skoblami żelazna, zła ta stodoła. Spichrz z blochow rzniętych nowy lecz się rozwala gdyż z obydwóch boków zaszczałami[?] wyparty y na groncie po wystawą [ściany?] się powykręcały. Do tego spichrza drzwi dwoie [u tych?] skoble żelazne z wrzecądzami, posowa y podłoga z tarcic [...] z blochow, dach słomiany, kalonka z tarcic, w niektórych mieyscach zła, poboczniki tarcicami wybite. W rogu [tego?] spichrza stodoła o dwóch bojowiskach w słupy dobra, dach w niektorych mieyscach zły, u wrót wszystkich są [skoble?] żelazne. Za tą stodołą kurniki o trzech drzwiach pod iednym dachem z blochów rzniętych zgruntu złe, w słupy [...] się wywracaią, dach na tych zły, posowa na[...] kurniku z żerdzi. Na okół tych wszystkich pobudynków ogrodzenie z żerdzi. 

Chałupa pierwsza, w ktorey mieszka pracowity Jakub Szymczak półrolnik z gruntu zła, przyciesi pod tą chałupą zgniełe, komin spaczony, dach z gruntu [zły?], ma zaprzęgu panskiego wołów 2, koni 2, swinie 1, krowa[?] 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice, kosy 2, [...] siekiere, robią zaciągu dni trzy dwoygiem w tydzien czwo[rgiem?] poiednemu, czynszu daią kapłonów 2, jay mędel 1, sztuk [...] [...]dzi półtory lub za nie podług zwyczaiu płaci tłuki, stróżówkę odprawia, kominowego płaci na jedne rate  zł. 5. Obok chałupy stajenka stara zła, na drugiey stronie stodoła także zła. 
Chałupa druga, w ktorey mieszka pracowity Szymon Cieślaczyk zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma [...] y świnie 1, siekiere y kose trawną, robi zaciągu dni trzy [od Sgo?] Jakuba do Sgo Marcina dni 4, kominowego płaci na [...] zł. 3, sztukę przędzie iedne, czynszu żadnego nie daie, stróżę i trzodę podług zwyczaiu odprawia, przy tey chałupie ma chlewy dwa z gruntu złe, stodołka dobra. Także stoi gościniec stary ku Tubalczowi pustkami, z gruntu zły, na którym posowy brakuie i prawie do reparacji niezdatny. 
Chałupa trzecia, w której mieszka pracowity Roch Mielcarek zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y te powinności odbywa, na drugiey stronie tey chałupy w drugiey izbie mieszkaią komornice dwie Urszula z Maryanną, biorą kopczyznę z folwarku pańskiego podług zwyczaju y robią dni dwa w tydzień do Sgo Jakuba a od Sgo Jakuba do Sgo Marcina po dni trzy, tłuki odbywają. Pod tą chałupą jedną stroną przyciesi zgnieły, dach w niektórych mieyscach zły. Przy tey chałupie ma zaraz stodołkę naprzeciw okien chlewy dobre. 
Chałupa czwarta, w którey mieszka pracowity Walenty Walczak, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y te same powinności odbywa. Ta chałupa z blochów rzniętych nowa, dach dobry. Przy tey chałupie ma stodołkę złą, y chlewy stare, także złe. 
Chałupa piąta, stara, zła, reparacyi potrzebuiąca, dach na niey zły, posowa w niektórych mieyscach pognieła, w którey mieszkaią komornice dwie imieniem Maryanny, robią tyle co pierwsza y równie biorą z folwarku pańskiego co pierwsza y powinności te same odprawiaią.
Karczma nowa z blochów rzniętych, do której wchodząc drzwi na zawiasach dobre z tarcic. Z sieni do izby drzwi także na zawiasach, kominek dobry, piec z cegły dobry, okna dwa w których brakuie tafelek dwóch, podłoga z tarcic dobra. Z izby do komory drzwi na zawiasach, z komory drzwi na dwór także na zawiasach z tarcic, dobre. Na drugiey stronie izdebka, okno iedno dobre, podłoga z tarcic, piecek mały z cegły y kominek dobre.
Na całym tym pobudynku posowa z tarcic, narożniki tarcicami wybite od ziemi dachu guntami  po dwa szory obite, dach słomiany dobry. Za tą karczmą jest ogród żertkami ogrodzony, warzywem obsiany to iest grochu białłego zagonów 5, partówek[?] zagonów 7, sadzonej marchwi zagon 1. Na tymże samym ogrodzie zagonów nieobsianych 7. W drugim ogrodzie za Rochem iest jęczmienia zagonów 26, marchwi zagonów 15. Na trzecim ogrodzie w olszynie iest zagonów kapusty 15. Na tymże samym ogrodzie jęczmienia zagonów 24. W jarzynie jęczmienia zagonów 50, prosa zagonów 52, owsa składów 244, grochu składów 96.
W polu ozimym jęczmienia zagonów in summo[?] 411, taterki w tymże polu składów 3[...], jarki składów 53, pszenicy ozimy zagonów 136, [ży?]ta zagonów 764. Na drugiej roli zagrodniczej taterki składów 13, tak w ozimie iako y jarzynie, gdyż innego zboża na tey roli nie siano. 

Opisanie Gaci Ziemiański tak pobudynków, zboża. 

Folwark nowy z blochów rzniętych z wystawą, narożniki tarcicami wybite, w dachu od ziemi dwa szory guntami obite, reszta snopkami poszyta. Na całym tym pobudynku posowa z tarcic, w którym mieszka owcarz luźny. [W?] tym folwarku stodoła o dwóch boiowiskach w [...] rznięte, ze wszystkim nowa, w którey iest spichrz snopkami poszyta kalanka na tey stodole z tarcic. [Na?] przeciw tey stodoły owczarnia także z blochów rzniętych, o dwóch wystawach tarcicami wybitych od go[ścin?]ca przyciesi pognieły, na północ pochylona dach [od?] ziemi dwiema szory guntami obity, reszta snopkami poszyta. Po prawey stronie owczarni gościniec [wiez?]ny nowy z blochów rzniętych z wystawą, ze wszystkim dobry, w którym mieszka pracownicy Balcer Zaiąc, ma rolę zagrodniczą, szynkuie piwo y wódkę, robi [dwa dni?] w tydzień, z tey roli zaprzęgu pańskiego nie ma. Wedle gościńca wystawił sobie stodołkę nową, na tym [...] y stayni dwa szory guntami obite, reszta snopkami poszyte. W stayni narożniki tarcicami wybite na [...] gościnny podłoga y posowa z tarcic. 
Chałupa pierwsza, dwoiaki, w którey mieszka młynarz poddany, druga pustkami z blochów rzniętych, nowa posowa na całym pobudynku z tarcic, narożnik z gruntu tarcicami wybity, ponad wystawą nieco guntami pobite, cały dach snopkami poszyty. W niektórych mieyscach zły. Przy tey chałupie ma stodołkę starą i chlewiki. Idąc dali ku Raczkowu wiatrak nowy, ze wszystkim dobrym, oszkardów pańskich młynarz nie ma, brakuie linów dwóch kamienny y od nakrącania, płaci czynsz podług zwyczaiu, to iest czerwonych złt. ośm, mlewo wszystko pańskie, bez miarki, do tego wiatraka ma rolę.
Chałupa druga, za stodołą pańską, dwoiaki z blochów rzniętych, nowa z wystawą, front wystawy tarcicami wybity, dach snopkami poszyty, dobry. W iedney izbie mieszka pracowity Paweł Magdziak, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi zaciągu dni trzy ręczno w tydzień, druga izba pustkami, do tey chałupy iest stodołka y chlewik, tłuki, trzodę, stróże, podług zwyczaiu odprawia, sztuki przędzie, kominowego płaci na iedne rate złt. pol. 3.
Chałupa trzecia, nowa z blochów rzniętych, z wystawą tarcicami wybitą, posowa z desków[?], dach snopkami poszyty. Przy tey chałupie stodołka dobra, chlewy dobre, w którey mieszka pracowity Kazimierz Zaiąc, pułrolnik, zaprząg ma pański, wołu iednego, gdyż mu się drugi w tym roku utopił, koni 2, krowa 1, swini 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice, sierp 1, siekiere 1, kosy 2, robi zaciągu trzy dni bydłem, a czwarty ręczno, czynszu daie kapłonów 2, jay mędel 1, kominowego płaci na jedne ratę złt. pol. 5, tłuki, trzodę, stróże, podług zwyczaiu odprawia, sztuki przędzie. 
Chałupa czwarta, z gruntu zła, pod tą przyciesi zgnieły, w niektórych mieyscach popaczona, posowy na ścianie nie masz, dach zgnieł cały, przy tey chałupie stodołka stara, w tey chałupie mieszka pracowity Kasper Cieślaczyk, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y to wszystko odbywa. 

Opisanie pobudynków jako i zboża w Gaci km[iecey?].

Chałupa pierwsza, z blochów rzniętych nowa, wystawa [w niey?] z tarcic, na izbie i komorze posowa z tarcic, dach snopkami poszyty nad sienią[?] zły. W tej chałupie mieszka pracowity Mateusz kmieć, ma zaprzęgu pańskiego wołów 4, [...] krowe 1, swinie 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice[?], siekiere, sierpy 2, kosy 2, robi zaciągu w tydzień dwojgiem dni sześć od Sgo Woyciecha do Sgo Marcina i tłuk trzy od Sgo Marcina do Sgo Wojciecha [dni?] pięć, przy tej chałupie ma obory i stajenke w [...] postawiona, sołek w ogrodzie z delików, stodoła [o dwóch?] bojowiskach na sochach, dach snopkami poszyty [...] [...]nowany. Karmnik przy oborze w deliki snopkami poszyty. Czynszu daję do dwora kapłanów 2, gęś 1, jaj mędeli 2, podymnego płaci na jedne rate złt. pol. 7, przędzie sztuk dwie, czyli za nie tynfów dwa płaci, trzodę i stróżą kolejno odbywa. 
Chałupa druga, z blochów ciesanych, stara, przyciesi nadpsute i ściany złe [w izbie?] posowa z delików na komorze i sieni posowy nie masz, dach słomiany dobry. W tej chałupie mieszka pracowity Józef Garbowski kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle [co?] pierwszy i ten sam porządek odprawia, te pańszczyzne, te same daniny daje co pierwszy i tyleż podymnego płaci. Przy tej chałupie ma stajenke i chlewik, [...] i dyliki reparacji tak w przyciesiach i ścianach potrz[ebują?], dach pod snopkami dobry. Na przeciwko chałupy obora [na?] bydło stara, w dyle, z gruntu zrujnowana tak [...] jako i poszyciu. Po drugiej stronie stajnia nowa, dach pod snopkami dobry, w ogrodzie komora nowa [...] w węgły, posowa z dyli, dach pod snopkami dobry. Przy tej komorze komora stara w dyle i posowa z dyli z gruntu reparacji potrzebuje. Stodoła o dwóch bojowiskach, na sochach, połowa stodoły nowa, druga połowa tak w d[achu?] jako i w ścianach mocno zrujnowana. 
Chałupa trzecia, izba z drzewa kostkowego, sień z dylików ciesanych, stara, reperacji w przyciesiach potrzebuje. Posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami zły. Przy tej chałupie oborka z dylików zła, dach zły. Przy tej chlewik na świnie w dyliki nowy o dwóch komorkach, dach pod snopkami dobry. W ogrodzie komora nowa w dyliki, posowa z żerdzi, dach pod snopkami dobry. Stodoła o dwóch bojowiskach na sochach w dyle z starego drzewa przestawiona, dach pod snopkami stary, zły. W tej chałupie mieszka pracowity Maciej Pietrzak kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle co pierwszy, prócz jednej świni i sierpów tyleż. Odbywa pańsczyznę i te same daniny daje tak dworowi, jako i Skarbowi Rzeczypospolitej jako drudzy. 
Chałupa czwarta, z drzewa kostkowego stara, reparacji potrzebuje, tak w przyciesiach jako ścianie z podwórza, posowa z dylików stara, dach pod snopkami zły, sczyt wcale wydarty, okna częścią w tafelki, częścią deszczkami pozakładane. Na przeciwko obora w słupy z dyli przyciesi potrzebuje i słupów niektórych. Przy tym zaraz stajnia, dach pod snopkami reparacji potrzebuje. W tyle szopa na wozy[?], po drugiej stronie chlewik świński w dyliki zły, dach mocno nadrujnowany. Dalej obora stara, w dyle zła, dach zły. W ogrodzie komora w węgły dobra, dach pod snopkami zły, stodoła o dwóch bojowiskach na sochach, z gruntu zła, tak w drzewie, jako i w dachu.
W tej chałupie mieszka pracowity Franciszek Borkowski kmieć, ma załogi pański, wołów 2, koni 3, inny inwentarz ma tak jak drudzy prócz kosy do sieczki, te same powinności odbywa i te same daniny daje jako drudzy. 
Chałupa piąta, z drzewa kostkowego zła, reparacji potrzebuje, posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami stary. Stajnia w dyliki zła, dach zły. Obora przy tej stajni w dyliki stara, zła, dach pod snopkami zły, u podwórza chlewik świński w dyliki zrujnowany, dach pod snopkami zły. W ogrodzie komora z dylików w słupy reparacji dachu potrzebuje, posowa z dylików. Dalej szopa na [sochach?] w słupy z dylików, dobra, dach pod snopkami dobry. Stodoła o dwóch bojowiskach na sochach z dylików w słupy, dobra, dach pod snopkami niezgorszy, w której mieszka pracowity Jan Pawlak kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle co pierwszy, w zupełności te same daniny odbywa i czynsze oddaje jak drudzy. Chałupa szósta, [w blochy?] dębowe stara, reparacji z gruntu potrzebuje, posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami zły, przy tej chałupie pod ścianą chlewik w dyle reparacji tak w drzewie jako i w dachu potrzebujący. [Stodoła?] do tej chałupy w ogrodzie nad stawem na sochach o [iednym?] klepisku, dobra. Mieszka na tym placu pracowity Jan zagrodnik zaprzęgu pańskiego niemający, robi zaciągu ręczno w tydzień [dni?] trzy, tłuki trzy odbywa, podymnego płaci na jedne ratę złt. [...]. sztuke jedne przędzie lub za nie podług zwyczaju płaci, [...] stróżą kolejno odbywa. 

Opisanie zboża. [pomijam]
To wszystko jakośmy widzieli, podpisem rąk naszych stwierdzamy. 
Józef Zbrożek, 
Wojciech Brzezowski, ręką trzymaną. 

Inwentarz Chociszew (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 110-113.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr wsi Chociszewa połowicy między Jchmi Pany J.P. Franciszkiem Korabitą Chociszewskim y JPnen Maciejem Wieruszem Bielskim na gruncie spisany Ano Dni 1766to D. 21 julij. 

1mo. Budynki dworskie. 
Mielcuch w ogrodzie nad dwiema sadzawkami do pomieszkania niedawno wystawiony pod snopkami ze wszystkim dobry, jak w ścianach, tak y w dachu.
W izbie podłoga z delów, piec z kachli prostych, czerwonych, dobry. Około niego ławek dwie, kominek, piecyk, z tego kominka piecyk z cegły murowany do chleba dobry, szafa przy drzwiach na statki od dołu zawierana na chaczyk, nad nią pułek trzy, z listwami, dobra. Okno iedno w drewno, szyby w nim iedney brakuie, drzwi na biegunach w izbie dobre na chaczyk zawierane, stolik okrągły mały, pod nim szafka zawierana, u komory drzwi z izby na biegunach, u nich wrzecądz ze skoblami dwiema żelaznemi dobremi. Drugie drzwi na dwór z komory zawierane na rygiel żelazny dobry. Podłoga w tey komorze z delów dobra, okno wyrznięte okienicą zasuwane. W sieni kuchenka przed piecem deskami obita y drzwi do niey z zawarciem żelaznym, kotlina z gliny wylepiona delami obwarta. Ze sieni drzwi na dwór na biegunie, przy nich ze dworu żelazne zawarcie dobre. Z tey sieni schod na górę zamykany z zawarciem żelaznym dobrym, góra cała nad komorą, izbą y sienią wylepiona gliną dobrze do sypania zboża, komin wielki oblepiony dobrze gliną y babica przy nim od kominka przy sieni staynia na cztery konie, od pomienieyszey sadzawki pod snopkami. W tey stayni podłoga z delów dobra, koryto nowe od ściany do ściany na dłuż jest nad korytem drabina, przy tej stayni od błot na boku, szopa na słupach na woły. Przed tąż szopą koryto wielkie dla bydła na drągach leży. Karmnik przed komorą na czterech słupach pod snopkami na trzech wiepszy, podłoga w nim dobra z delów, koryto z wiekiem na boku. Przy nim obora na przeciwko mielcucha nade drogą na trzydzieści sztuk bydła świeżo postawiona pod snopkami. Wrota jedne na boku z tarcic rzniętych, w końcu tej obory stodoła od Zagajowa o iednym gumnie pod snopkami, o czterech [so?]chach, w ścianach zła, w poszyciu dobra, przy wrotach za[suwy?] żelazne, przy tej stodole y przed oborą sad różnego drzewa [...] się pod sadzawką pomniejszą, ten sad iest ogrodzony po trzech [stronach?] ogród dworski także po trzech stronach ogrodzony. Podwórze p[...] mielcuchem między temi płotami. Z tego podwórza wrot troie, [...]ka czwarta przy komorze, w tych płotach płat dartych wycie[...] in nro kop pieć na chlewy świńskie drzewo gotowe, na podw[...] zostaie samych delów in nro pięćdziesiąt y pięć w Rossoszy[...] zapłacone trzydzieści y dwa, które tylko zwieść potrzeba.

2do. Budynki wiejskie. Chałupa pod snopkami nad polem gdzie Ja[...] komornica mieszkała, nadruynowana. Ta chałupa bez [...] w izbie okien dwa w drewno, piec dobry y kominek ta[...] wielki komin. Przy tey chałupie śliwek i wisien drz[ew?] kilkoro. 
Chałupa druga w końcu ósmy składów roli na t[ey?] [sa?]mey połaci nad polem iak y pierwsza pod snopkami lep[sza?] od pierwszey. W izbie okien dwa, dobre, piec z prostych kafli [...] kominek y komin wielki, dobry, posowa na izbie z tarcic r[znię?]tych, na komorze posowy połowa, w izbie ściany na okoł oblep[ione?] gliną, drzwi y okna listwowane. U tey chałupy w końcu [...]ry obora na bydło z chrustu pod snopkami nowa, na bo[ku?] obory ogródek nade drogą z chrustu ogrodzony, nad polem p[rzed?] tąż chałupa płot z chrustu. Te płoty oba nowe są. Do tey [cha?]łupy stodoła za drogą przy ogrodzie o dwóch sochach pod snopkami, w[rota?] iedne na tyle deskami założone. Od tey stodoły idzie płot z chru[stu?] nad ogrodami przy drodze do chałupy Jana Szewca [...] JmPana Rzepeckiego, na tyle tey stodoły ogród zagrodnicy jęczmi[eniem?] zasiany, częścią kapustą zasadzony kawałki w końcu tegoż jęczmienia. Ten ogród idzie wdłuż pod błota do rowu z łąką na tym ogrodzie [...?]cą. Za rowem młoda olszyna, za tąż olszyną na błotach łą[ki?] [ka?]wałek na golaźni. Za tąż golaźnią krzewina olszowa wykr[...]na nazywaiąca się Ztarkowiec się idzie do granic Głaniszewskich za rów prosto w kamienie y kopiec narożnik ku Chabier[owu?] na szerz ten ogród idzie od granicy ogroda Jędrzejowego ch[łopa?] JmPa Rzepeckiego ośmią zagonów, drugi ogród zagrodni[czy?] wedle tego pusty, wiśnie na nim, trzeci ogród także ośmią zagonów idzie wedle tegoż drugiego zasiany marchwią do poł[owy?] od połowy kapustą zasadzony, czwarty ogród odłogiem leży, szerz za gruszką, która na granicy stoi, na dłuż zaś trzy ogrody idą od drogi pod samą Olszynę Wielką JmPa Rzepeckiego, za sadzawką y grobelką ogród dworski przed mielcuchem wszystek zasiany częścią jęczmieniem, prosem, częścią marchwią y kapustą zasadzony. Ten ogród na dłuż idzie od drogi, która przez wieś idzie do rowu pod błota rozciąga się na szerz od rowu do rowu po których wierzby sadzone są. W końcu tegoż łąka na błotach według ogroda do granic Głaniszewskich z krzewią olszową. 
Folwarki dworskie y płoty chłopskie z łąkami y krzewinami, którą w końcu ról są. 
1mo. Płosa chłopska na klinach przy drodze idącej od Głaniszewa ku Upuszczowu przy polu Chabierowskim idzie czworgiem stay do drogi Błaszkowskiej, w tey płosie składów osiemnaście. 
2do. Płosa przez folwark JmPa Rzepeckiego ku wsi cztermią skład idzie od granic Upuszczowskich do granic Chabierowskich, w końcu tej roli łączka do kamieni. 
3tio. Płosa także cztermią skład idzie przez cztery składy chłopa JPana Rzepeckiego tylko od tychże granic do Chabierowskich w końcu łączek do tychże kamieni wielkich jak kopane prosto od drogi Błaszkowskiej w kopiec narożnik.
4to. Folwark dworski idzie szesnastą skład od granic Upuszczowskich od rowu za drogi leżącego przy polu Upuszczowskim do łąk w końcu tego folwarku, łąka do granic Chabierowskich, to jest kamieni y kopca narożnika, który leży przy stromieniu w łąkach prosto w granicę między tym folwarkiem i drugiem także folwarkiem JmPa Rzepeckiego. 
5to. Folwark drugi na drugą stronę folwarku JmPa Rzepeckiego idzie także szesnastą skład od granic Upuszczowskich aż do łąk w końcu, łąka tegoż folwarku do granic Głaniszewskich jak kamienie wielkie znaczą. Za strugą przy tym folwarku idzie rola ośmią skład od drogi Błaszkowskiej do łąk w końcu tey roli łąka cztermią skład jak kamień znaczy. Drugie pole Weyśrednie gdzie ozimina. 

1mo. Płosa idzie czternią skład od granic Upuszczowskich do drogi Błaszkowskiey przez łąki. 
2do. Folwark dworski idzie dziesięcią skład od drogi Upuszczowskiey do drogi Błaszkowskiey z placem wedle stodoły[?] JmP Rzepeckiego. Ten folwark przez łąki [...]
[3tio.?] Folwark drugi idzie ośmią skład od granic Upuszczowskich pod wieś samę y plac do drogi. Ten folwark [z [dru]?giey strony stodoły JmPa Rzepeckiego idzie. 
4to. Płosa idzie cztermią skład od granic Upuszczowskich pod samę wieś plac do drogi.
5to. Płosa wedle teyże samey idzie cztermią skład [od?] granic Upuszczowskich także pod wieś samę [y?] plac do drogi. 
6to. Płosa idzie cztermią skład wedle folwarku JmPa Rzepeckiego od granic Upuszczowskich pod wieś samę y plac do drogi.
Trzecie pole ku Raczkowu y Przydziałki w [Gó?]rze. 
1mo. Folwark osiemnastą skład idzie od granic Upuszczowskich prosto w oborę pod wieś samę. 
2do. Płosa cztermią skład idzie imo chałupy Boroni[o?]wey chłopa JmPa Rzepeckiego do rowu samego [do?] granic Upuszczowskich.
3tio. Płosa wedle teyże samey także idzie cztermią skład od tegoż rowu [do?] granic Upuszczowskich.
4to. Płosa nad Przydziałkami idzie cztermią skład od rowu do granic Upuszczowskich do kopców, których ieszcze znać trzy [mię?]dzy krzyżowemi drogami przy rowie pod olszyną Raczkowską. 
1mo. Przydziałek pod Lesiskiem idzie staiem iednym składów w nim trzydzieści y sześć. W końcu tego przydziałku łączka y krzewina do granic Głaniszewskich. 
2do. Przydziałek od granic Zagajewskich w kątach pod Lesiskiem za czterma składów JmPa Rzepeckiego po prosto w koniec rowu idzie, staiem iednym składów w nim dwanaście. Łączka po bok przy strodze w końcu tegoż przyłoga krzewina olszowa z łączką do granic Głaniszewskich.
3tio. Przydziałek nade drogą Wartcką przy rowie idzie dwoygiem stay po szesnaście składów w staju. W końcu łąka do granic Głaniszewskich. 
4to. Przydziałek trzydziestą y dwiema skład idzie dwoygiem stay w końcu łąka do granic Zagajowskich.
5to. Przydziałek Krucice dwunastą skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
6to. Przydziałek też Krucice cztermią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
7mo. Przydziałek ośmią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich.
8vo. Przydziałek Krucice cztermią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
9no. Przydziałek Krucice piącią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
10mo. Przydziałek w składów jedenaście w końcu łąka do granic Zagajowskich.
1mo. Przydziałek cztermią skład stay dwoie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
2do. Przydziałek na Górze dwoygiem stay o dwanaście składów w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
3tio. Przydziałek za Górą ośmią skład idzie stay dwoye w końcu łączka do granic Raczkowskich.
4to. Przydziałek też za Górą ku brzezinie ośmią skład idzie stay dwoie w końcu łączka do rowu do granic Raczkowskich. Chrustu brzozowego pod Raczkowem [do?] rowu większa połowa to iest przez całe staie jak [...] od ścieszki ku drodze Upuszczowskiey.
Łąki skład[...] bez ról same w sobie są. 
Pierwsza łąka za sadem JmPa Rzepeckiego od rowu do Głaniszewskich granic za Bełek na szerz od rowu [po?]bocznego, którego jest nie owielewpuł staia pod olszynami do kamieni w końcu działu JmPa Rzepeckiego czterech składów. Druga łąka Starko[wiec] zwana na golazni za Olszyną obszerna zaczyna się od końca rowu tegoż, który iest przy łące [...] JmPa Rzepeckiego pod Olszynami idzie przez Olszynę, przechodzi do łąki tey, kawałka golazni, która iest w końcu ogroda Janowey komornicy po [...]wey stronie idąc, od końca tego rowu kawałka p[od?]chodząc od Chabierowa przez Olszyny ku Zagajo[wu?] należy się Olszyna wszystka y z tą łąką cała [do?] granic Głaniszewskich, także i krzewina Starkowiec.
3tio. Trzecia łąka na Błoniu za Boroniem na dłuż od rowu, który przy polu iest do granic Głaniszewskich y z krzewiną, ciągnie się na szerz [...] rozciąga się od rowu, który iest przy działku pod Lesiskiem Jmci Pana Rzepeckiego na Bo[...] idzie do kamienia, który iest prosto w międzą na łące ku Błotom równo z kałużą JmPana Rzepeckiego w miedzą miedły działki dwa, które idą po cztery składy należące do tey części. Łąka na Jeziorka według roli idzie. 
Zboża ozimne y jare na różnych mieyscach siane, iako to, po folwarkach dworskich, płosach y ogrodach JmPan Bielski odbiera tym inwentarzem. [pomijam wykaz zbóż]
Franciszek Korabita Chociszewski manu ppria
Maciey Wierusz Bielski manu propria

Inwentarz Włocin (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 221-222.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

[Stan części dóbr Włocina w roku komisyjnego zjazdu, w poniedziałek w oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana (Bożego Ciała) roku 1768, na mocy wyroku jaśnie oświeconego sądu grodzkiego między osobami z rodziny Murzynowskich i Przysieckich obszernie procedowanego, przez urząd poddelegacki grodzki spisany.]- [tłumaczenie z łaciny.]

1mo. Dworek o dwoch izbach iedna z alkierzykiem o iednym piecu prostey roboty, kominek takze prostey roboty. W tey izbie okien dwa, szafka stolarską robotą stara, w alkierzyku okno iedno takze w drewno, druga zaś izba pusta w ktorey konie stawały. W sieni kuchenka, komin zły z gliny ulepiony. Ten dworek snopkami poszyty ale ze wszystkim zły, poniewaz przyciesi, sciany, drzwi popruchniałe y sam duzo pochylony tylko podporami wsparty. 
Przy tym dworku chlewiki dwa z dyli nadruynowane. Obok tych chlewikow karmniczek mały takze z dyli nie zły, stodoły z gruntu złe. Przy tych stodołach staienka z dyli nadruynowana. Obok znowu tych stodoł oborka zła z gruntu. Za tą oborką chlew z gruntu także zły. Spichlerzyk z drzewa kostkowego niezły, słomą poszyty, koło zas tych pobudynkow y podworza ogrodzenie dobre mieyscem z dyli, mieyscem z łat, mieyscem z zerdzi postawione. Także przytym dworku ogrodek niewielki w ktorym drzewa sliwkowego kilkanascie. Za tym ogrodkiem ogrod duży na warzywo y przytym ogrodzie sadzawka. Item ogrod wygrodzony niewielki w podworzu.

2do Poddaństwo. Pierwszy Jozef Kij komornik w Włocinie mieszkający, robi dni dwa ręczną robotą, kopiznę bierze, chałupę ma dobrą tylko poszycia potrzebuie. Ma y stodołę dobrą o iednym samsieku. Drugi Jan z placu Kijoski nazwanego na Pustkowiu mieszkaiący zagrodnik ma wołow pańskich parę, krowę, pług, kosę, sierp, siekierę, radło. [...] robi dni trzy ręczną robotą a kiedy trzeba bydłem to się sprząga z drugiem zagrodnikiem nizey wyrazonym y robi dni trzy a ręczną robotą juz nie robi. Drugi Jakub Wo[y?]tysak takze zagrodnik ma załoge iak y pierwszy, y taką robociznę odbywa także na Pustkowiu mieszkaiący. Item Stanisław komornik takze na pustkowiu mieszkaiący ad praese[ns?] lethaliter chory robi dni dwa ręczną robotą y bierze kopiznę.

3tio Grunta do tey częsci należące. 1mo Rola na Kącie składow ośm dwoygiem stay grochem zasiana, 2do Rola na tatarkę y proso podorana w składow dwanascie [...] troygiem, 3tio Grochu z owsem 3giem stay składow dwanascie, 4to Owsa składow cztery staie iedno, 5to Owsa składow cztery staiem iednym, przy tey roli łąka, 6to Owsa składow dwanascie dwoygiem stay, 7mo Rola podorana na tatarkę w składow sześć pułtrzecia staja, 8vo Rola [na?] ktorey owies w składow sześć staiem iednym przy ktorey łąka pod Strugą, 9no Żyta składow ośm stay dwoygiem  wtymże polu jęczmienia składow cztery stay dwoygiem y przytey roli łąka, 10. Rola podorana na tatarkę w skł[adów?] dwanascie troygiem stay, 11mo Żyta składow cztery dwoygiem stay a na trzecim jęczmin y przytym łąka, 12do Rola na taterkę podorana w składow ośm stay dwoygiem, 13tio Żyta składow piętnascie stay dwoygiem, 14to Łąka w Jarzynie przez stay dwoie, 15to Rola w składow czternascie czworgiem stay przy ktorey łąka, 16to Rola w składów szesnascie stay czworgiem przytym łączka, 17mo Rola [pod?] Osinami składow dwanaście dwoygiem stay ugorem le[ży?] przy ktorey łąka, 18vo Łąka na Ostrodze, 19no Rola na ktorey żyta składow ośm stay czworgiem przy ktorey r[oli?] łąka, 20mo Jęczmienia składow dwanascie stay dwoygiem, 21mo w Osinie składow cztery iednym stajem ugorem leży przytym łąka, 22do w Ugorze składow dwanaście stay troygiem. Item tamze kawałkow kilka do puł staja y łąka, 23tio na Kącie składow szesnascie staie iedno, 24to Rola w Dołku składow sześć iednym stajem, 25to tamze składow cztery staie iedno, 26to za Kąsną składow cztery stay dwoygiem, 27mo za Panem Woyciechem Borysławskim składow dwadzieścia cztery stay szesciorgiem, 28vo Za dworem żyta składów dwadzieścia dwoygiem stay. Przy tym roli składów piętnaście ugorem, wyciętey za tą składów cztery staiem iednym, 29no Rola w jarzynie składów ośm iednym stajem przy którey roli łąka.
Joannes Radzimski Subdelegatus Juratus C. Siradien. 
mpp

Inwentarz Sędzimirowice (1786)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-173, karty 353-354 i 362.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

  

Opisanie dobr Sędzimirowic ze strony Wo Pana Antoniego Walewskiego podczas kondescensyi dnia 11 mca lipca roku 1786 odprawuiącey się sporządzone.

Budynki dworskie
Dwor ze rzniętego drzewa w węgły, przez niegdy Wo Marcina Wstowskiego postawiony, do ktorego wchodząc ganek nowo w lepianke przystawiony, do sieni drzwi z tarcic na zawiasach z klamką y wrzecządzem. Ze sieni po prawey ręce do izby drzwi stolarską robotą na zawiasach z antabką, klamką, szkoblem, y chaczykiem. W tey izbie okien trzy w tafelki, w dwoch mieyscach tafelki wybite, komin dobry, piec z kafli zielonych niezły. Z tey izby druga izba mnieysza do ktorey wchodząc drzwi podwoyne z klamką y wrzecządzem na zawiasach. W tey okno w tafle, tafli pięć wybitych tylko szkudełkami zaprawione, kominek zły, a pieca niemasz. Z tey izby komorka do schowania, do tey drzwi na zawiasach z chaczykiem. Na drugą stronę idąc izba o jednym oknie w tafelki, w iednym mieyscu stuczona, drzwi na zawiasach z klamką y chaczykiem. Z tey komory dwie z drzwiami y wrzecządzami do zamykania, piec z kachli prostych mieyscami porozstępowany, komin dobry, w posrodku kuchnia z kotliną, komin wielki dobry, ściany tego dworu dobre, y drzewo zdrowe, przyciesi pod nim niedawno przez JP. Oczechowskiego possessora podwleczone pod snopkami zostaiący.

Po lewey stronie dworu obora stara, do reperacyi niezdatna pod snopkami, drzewo popruchniałe. Zatym obora nowa y staynia. Przytym na prawą stronę komorka ze sypaniem gornym, nadtąże oborą y staynią w słupy nowe y przyciesi nowe, w baliki ze starego spikrza, z przodku w tyle ściana w lepionkę, przez JP. Oczechowskiego postawione na łokci 36 długość jego.

Karmik ze starego przestawiony, chlewy dla drobiazgów stare, stodoł trzy, jedna o dwoch gumnach stara, popodpierana, dwie o jednym. Stodoła ode dworu niedawno przestawiona, słupy nowe, druga także popodpierana. Owczarnia stara niezła, po lewey stronie staynia stara z wozownią, pod owczarnią przyciesi nowo podwleczone za wrotami. Browar o jedney izbie z komorą, w tym kocieł nowy, kadzi dwie przerobione, garniec nowy z pokrywą y rurnicą nową, koryto nowe, y inne statki. Kocieł y garniec przez JP. Oczechowskiego kupione.
Susarnia stara oporządzona ze wszystkim.

Osada wieyska.

Kmieci piąciu

1wszy Szymon Jarmaczny chałupę dobrą maiący
2gi Szymon Pierdas chałupę niezłą maiący
3ci Walenty takze dobrą chałupę maiący
4. Antoni chałupę poprawioną maiący
5. Szymon Pipior chałupę wyreparowaną maiący.
Ci wszyscy załogę takową maią: po wołow cztery, koni parę, krowę, swinie, pług y inne porządki gospodarskie maią.
Purolnik jeden imieniem Woyciech chałupę starą niezłą maiący, ma parę wołow, parę koni, krowę, swinie, y inne porządki gospodarskie.

Zagrodnikow 3.
1. Jakob Lesiecki w dwojakach na jedney stronie mieszkający ktore przestawione zostały za Wo Wstowskiego.
2. Jan Michalak w chałupie na Szymonzcyznie siedzący.
3. Woyciech Lesieczak chałupę starą maiący.
Ci załogę: po krowie y swini jedney maią.

Komornicy.
1. Matusz na Kowalszczyznie chałupę starą maiący.
2. Michał karczmarz w nowey karczmie mieszkający.
3. Balcerka, w dwoiakach na drugiey stronie gdzie Lesiecki siedzi.
4. Pipiorka u Jana zagrodnika siedzi.}
5. Frącka budę starą maiąca. } kopczyznę zwyczayną ze
6. Kowalka u Antka kmiecia siedzi } dworu biorą
7. Wawrzynka także budę starą ma.
8. Stachowa w karczmie nowey w izbedce mieszka.

Także karczma stara, w którey mieszka owczarz imieniem Tomasz Michalak, tudzież chałupa w lepionkę ktorą niegdy Jan owcarz[?] sobie postawil. W tey mieszka Kowalka stara, y buda gdzie Ignacego żona wdowa mieszka.
Nadedrogą od Błaszkow ku Chlewu idącą karczma nowo wystawiona za posessyi Wo Wstowskiego, w lepionkę. W tey karczmie izba wielka o dwoch oknach z komorą, na drugiey stronie izba mnieysza o jednym oknie, z kominami y piecami z cegieł.
Z drugiey strony drogi kuźnia przez Wo Wstowskiego postawiona pod dranicami w lepionkę. Statki to iest miech[?] nowy, kowadło, kleszczów dwoie, obczęgów, młotkow trzy. Kowala niemasz, gdyż oyciec y syn pomarli w tym roku.
Antoni Wstowski

Inwentarz Błaszki (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karty 466-477.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr Borysławic. 

Naprzód dwór spustoszały na połowie jednej zgniły bez wierzchu, na drugiej połowie izba z oknami w ołów oprawnemi dwiema, drzwi na zawiasach, na boku dwie reiteratki, jedna mała dobra, druga pusta, spróchniała, u jednej drzwi dwoje na zawiasach dobre, a u drugiej złe. Przed sienią wystawa niepokryta i z sienią. Spiżarnia przy izbie z gruntu zrujnowana bez przykrycia. Lamus drewniany, drzwi na zawiasach ze trzema przegrodami stary. Mielcuch nad stawem spróchniały, drzwi na biegunach, okna w drewno. W sieni kocioł stary, kadzie dwie stare, przycierek jeden, beczek piwnych dziesięć, tamże ozdownia gdzie jest koryto do zalewku i fasy do suszenia słodu, i gorzelnia przybudowana w której garnec jeden z pokrywą, rurami i rurnicą, kłód dwie do zacierania. Przed mielcuchem obora na koło wystawiona i chlew przybudowany. Stodoła o dwóch klepiskach dobra, wrota na biegunach z wrzeciądzami i z kublami. Stajnia dobra z wrotami wieznemi, i z żłobami. Na koło dworu i sadu i stodół płoty żerdziane. 
W tej wsi kmieć jeden Foryś nazwany z obsiewkim należytym, wołów ma swoich własnych pare, pańskich pare, i koni dwoje, krowe, i świnie. Budynki ma dobre, chałupę z sienią, stodołę i oborę. 
Drugi pułrolnik Wiewiórka, który ma wołów cztery dworskich i świnie, chałupę z komorą, sienią i stodołką. Trzeci Adam Młynarczyk bez żony komorą mieszka. 
Czwarty Błas Kowalczyk w chałupie niedokończonej, na zagrodzie ma wołów dworskich parę. 
Item plac pusty kmiecy Sobierajowski, na którym zdrąb chałupy z kozłami, z którego kmieć Sobieraj z żoną i z dziećmi uciekł do [...], zkąd trzeba go odebrać. 
Drugi pusty plac zagrodnicy Tulaczewski, trzeci także plac pusty z chałupą obaloną i komora jest przy niej gdzie mieszkają dwie komornice jedna [B?]achorka i Madarninka. Item chałupa kmieca Goliszewska z komorą i z sienią obdarta. Chlew i stodoła dobra, gdzie trzecia komornica Sobierajka mieszka, ma parę wołów i koni parę dworskich. 
Karczma z komorą i z sienią, w niej kaczmar przychodzień ma ze dwo[ru?] wołów parę z wozem dane. To poddaństwo zwyczajną robotę i powinności odprawować i czynsze dawać powinni do dwora. 
Krescencji dworskiej. Żyta Ozimiego zagonów 574, pszenicy jarej zagonów 61, jęczmienia zagonów 96, jarego żyta zagonów 74. W drugim polu jarym grochu składów 67, jarego żyta składów 52, owsa tylesz także 52. W trzecim polu ugorowym tatarki składów 48, jęczmienia Zagonów 210. Na staje jedną rachuje się to wszystko zboże w Borysławicach, które dostały Jchmciom Panom Wstowskim w summach przez Dekret zlikwidowanych. 

Inwentarz dóbr wsi Błaszków dla rzetelniejszego objaśnienia każdemu z kredytorów spisany na grącie. 

W tejże wsi dworu ni masz żadnego, tylko na siedlisku dworskim budynki stoją nadpróchniałe, które się na puł dostały Jejmci Pani Koczańskiej i successorom Jmci Pana Konstantego Psarskiego. 
Młyn pusty to jest nowy zdrąb stoi na grobli przy stawie. Ten staw jest obszerny i grobla dobra ze dwiema upustami. Kamień nowy, jeden młyński z zielazami. Stodołka obalona na placu młynarskim żerdzianym płotem ogrodzonym do tego młyna [...] Wojciech Młynarz powinien dawać ze młyna co rok korcy 50 miara i wieprzów dwóch ukarmić, albo za nich dać złotych sześćdziesiąt. Do ręcznej roboty do dwora co dzień parobka wysyłać. Ma role albo raczej grąta od Jmsc dziedzica wydzielone. 
W tej wsi jest targ[ów?] co niedziela ma wynosić summe co rok 500 złotych. Także karczma wiezna z wystawą skudłami pobita przy której jest obszerna stajnia pokoźlona i połacona i część stajni tej pobita skudłami pod wystawą przy tej karczmie są też ławy[?] wielkie. W tej karczmie mieszka kaczmarz na imie Mi[chał?] Ciesielski ma wołów parę dworskich z wozem i do robienia piwa i suszenia słodów, drwa powinien wozić, i piwo szynkować. Jest rola zasiana tej karczmy z dawności należąca. Item chałupa na placu zagrodniczym nad stawem w której mieszka Wawrzyn Mielcarz. Powinien piwa robić [...] rolą obsianą. Item dwa place puste jeden gdzie była Tarnia nad stawem dla wybudowania browaru, drugi plac zagrodniczy krawca z ogrodem i rolą. Item sadzawka pusta w końcu siedliska dworskiego pro[?] venerabilis Capituli Siradiensis zła[?] karczma z mielcarzem, kaczmarz [z?] budynkami i pustemi placami wyżej opisanemi cessit. 
Item [...] successorum Gnosis[?] Lubońska, to jest dla teraźniejszej Jejmci Pani Rymerowej w tejże wsi w Błaszkach chałupa nazwana Plichcińska z ogrodami dwiema, jednym prosem zasianem przy tejże chałupie, a drugim warzywem i kapustą zasadzonym. W polu do tego budynku jest rola, na której żyta składów 11, jarki składów 5, grochu składów 4, tudziesz na dworskim folwarku żyta zagonów 42, jęczmienia zagonów 4, jarego żyta zagonów 3, grochu zagonów 2, tatarki składów 2 na staje jedną wzdłużne zagony rachując od siedliska dworskiego, a w każdym polu grątów zagonów 49 w dworskich folwarkach do używania dostaje się. 
Tudziesz dla Jchmciów Panów Wstowskich Jan Czajka krawiec na zagrodzie z chałupą drugą plac pusty Stolarski[?], który się poczyna od ogroda młynarskiego a kończy się puł chałupę Jachimowską. Trzeci plac nagrodzki przy drodze z rolą bez zasiewków, na którym żyd Jachim mieszka, który się swym kosztem pobudował. Czwarty plac Kukoliński z budynkami w rynku leżący wedle wikarji z Mikołajem Kukułą i z powinnościami zwyczajnemi, także na dworskim folwarku żyta ozimnego zagonów 215, jęczmienia zagonów 25, jarego żyta zagonów 19, grochu zagonów 10, tatarki składów 5, a w każdym polu roli albo grątu zagonów 249 na staje jedną wzdłużne zagony zbóż i ról rachując wydziela się przy części JmP Rymerowej. 
Item przy wydziale Ichmsców Panów Wstowskich dla sukcessorów Jejmci Pani Radoszewskiej wydziela się w polach trzech roli albo grątu na staje rachując w każdym polu zagonów 147, żyta zaś ozimiego zagonów 126, jęczmienia zagonów 13, jarego żyta zagonów 10, grochu zagonów 5, tatarki składów 3. 
Także kmieć jeden Kuba Dubis z chałupą i budynkami na placu Maderlińskim stojącemi z rolami i ogrodami zasianem. Ten ma wołów dworskich pare, drugi zagrodnik Cieśla ma chałupe, chlew i ze stodołą obaloną na placu Markowczyzna nazwanym, ogród i role. Trzeci plac Pędziwołkowski na którym jest chałupa zła, ogród i role do tejże chałupy niezasiane.
Item pro parte successorum Gnosi Sulmowski przy tymże wydziale Ichmciów Pani Radoszewskiej sukcessorów w każdym polu na folwarkach dworskich przypada roli zagonów 73, i dla Jemci Pana Więckowskiego zagonów 25, także żyta ozimiego zagonów 84, jęczmienia zagonów 8, jarego żyta zagonów 6, grochu zagonów 3, tatarki składów 2, których to zbóż na staje rachując czwarta część Jmci Panu Więckowskiemu. 
W rynku zaś samym Jan Ciesielski na zagrodzie w dobrej chałupie mieszkający z ogrodem i z rolą. Drugi Jan [S?]makula nagrodzki zagrodnik ma budynki i powinności zwyczajne odprawować powinni.
Item dla Jejmsc Pani Koczańskiej przypada wedle sukcessorów Sulmowskich połowa dworskiego siedliska i połowica tamże stodoły i owczarni, w polu zaś każdym folwarku dworskiego zagonów 343, a żyta zagonów 294, jęczmienia zagonów 30, jarego żyta zagonów 24, grochu zagonów 13, tatarki składów 7. 
Plac kmieci Wiewiórciński z chałupą nową i stodołą i inszemi budynkami z ogrodem i z rolami, na których jest żyta składów 18, owsa składów 6. 
Drugi plac zagrodniczy nazwany Augustinkowski z chałupą bez wierzchu, gdzie szewc mieszka z ogrodem i z rolą. 
Trzeci plac zagrodniczy nad strugą z chałupą, w której także szewc drugi mieszka, jest ogród i rola. 
Czwarty plac Płuciennikowski zagrodniczy z ogrodem i rolami, chałupa nowa przez żyda kosztem wystawiona w której mieszka. 
Piąty plac z chałupą dobrą, gdzie Walenty Dubis mieszka, który ma wołów dworskich pare, ogrody i role zasiane zagrodnicze. 
Ciżże poddani powinności zwyczajne odprawować i czynsze dawać powinni. 
Item druga połowa siedliska dworskiego i budynków, to jest połowica stodoły i owczarni i cały spichlerek dla sukcessorów JmPana Konstantego Psarskiego przypada: grątów i roli w folwarkach dworskich zagonów 392, także żyta ozimiego 336, grochu zagonów 15 i tatarki składów 8 na staje jak zboże tak i role rachujące wedle Jejmci Pani Koczańskiej wydziału. 
Plac pusty owczarski, drugi plac zagrodniczy gdzie kowal mieszka. Ma chałupę dobrą, kuźnię i stodołę nie poszytą, ogród i rolą. Trzeci plac Zbieranowski z budynkiem, w którym żyd Jachim mieszka. Item kmieć Augustyn ma dworskich [p?]łużnych koni parę, wołów parę, budynki dobre, ogród i role zasiane.
Item chałupa Dawidowska w której żyd mieszka z arendy wedle [...]. 
Ci wszyscy poddani zwyczajną robotę i powinności odprawow[ują?] i dawają czynsze. 
Item plac pusty kmiecy Markowski nazwany z budynkami, to jest chałupą starą, stodołą i szopką i chlewikiem bezedrwi dla Jchmciów Panów Ruszkowskic[?] małżonków przypada, w którym piwa szynkować nie powinno. Do tego placu jest rola zasiana, jest żyta składów 38, jęczmienia składów 5, grochu składów 7, pszenicy jarej skład jeden. 

Inwentarz dóbr wsi Bukowiny na trzy częście rozdzielonej. 
Naprzód na części Jmsc Pana Więckowskiego, który trzyma post fata Jmsc Pana Jana Niniewskiego. 
Dwór o dwóch izbach, drzwi u sieni na zawiasach zielaznych z wrzeciądzem i szkublem, z zaporą przy której antaby żelazne. W tej sieni dwie części pułapów tylko a trzeciej części ni masz. Z tej sieni izba nowa należyta, ściany heblowane w niej z pułapem i posadzką miejscami nad bolałą, ławy stolarskiej roboty i magla, drzwi na zawiasach z hantabą, wschody dobre na góre. W drugiej izbie drzwi dwoje na zawiasach oboje, okna dwoje w ołów oprawne, piec polewany należyty. Z tej izby komora dobra. Na tym dworze wierzch potrosze naprawy potrzebuje. Przy dworze komor pod jednym dachem pięć nadpustoszałych, przy których jest karmników dwa próżnych. Obory dwie, jedna do sukcessorów JmciPana Jana Niniewskiego, druga do Jmci Pana Ludwika Niniewskiego, trzecia przybudowana do JmciPana Jakuba Niniewskiego należy. Wszystkie trzy pod jednym dachem złym są zbudowane. Ku stodołom jest suł alias spichlerz z chlewami trzema, których dwa do JmciPana Więckowskiego z spichlerzem należą, a trzeci Jmci Pana Jakuba Niniewskiego, przy którym zdrąb pusty, pokoźlony Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Sad wielki ogrodzony, gdzie pszczół pniów cztery. Stodoła wielka o dwóch gumnach, o trzech sąsiekach, z których jeden sąsiek niepokryty. Mielcuch z izbą i z sienią, w której kadzi dwie, jedna nowa do JmciPana Więckowskiego, druga do JmciPana Jakuba Niniewskiego. Kocioł piwny dobry i wszystkie statki do robienia piwa. Z izby suszenie na górze jest chałupa pusta, kmieca, w której owczarz mieszkał z ogrodem i rolami niesianemi. Druga chałupa z budynkami, gdzie półrolnik mieszka dobrze osiadły. Ma wołów cztery, krowe jedne, świnie jedne, pług ze dwora. Chałupa pu[sta?], zagrodnicza, Jurkowska, nazwana, z ogrodem i sadem, bez stodo[ły?] i rola do tej chałupy jest pusta. Item chałupa kmieca nowa ze stodołą, z chlewami, gdzie teraz chałupnik mieszka. Item chałupa kmieca [...]mińska nazwana z chlewami i stodołą w której chłop mieszka, który tylko ogród sieje, a rola pusto leży. Także plac pusty kmiecy z rolami na którym żadnych ni masz budynków. 
Drugi także plac pusty Kaczmarski z ogrodem i rolami niesianemi. 
Dworskiej krescencji żyta w ugorze i za sadem zagonów 130, także w jarym polu żyta zagonów 20, jarki zagonów 16, lnu zagonów stajem 11, pszenicy stajem także zagonów 9, prosa półtoraków 15, jęczmienia zagonów 48, tatarki zagonów 24, grochu zagonów 32. 
Drugiej części Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Dwór, który się przy części w posesji Jm Pana Więckowskiego zostającej teraz opisał.
Plac kmiecy pusty Pawełczykowski nazwany. Ogród i rola niezasiana i budynków żadnych na tym placu nimasz tylko ledwo znać rudera na tym miejscu gdzie były budynki. 
Drugi plac także pusty zagrodniczy bez zasiewków i budynków. Budynek kmiecy do pomieszkania przez Jmsc Pana Ludwika Niniewskiego obrócony dobry ze stodołą i oborami przy których jest komora dobra poszyta, sad śliwowy ogrodzony. Chałupa pusta także półrolnicza dobra, przy której jest stodoła zła, ogrody i role po części pozasiewane do tej zagrody należące. 
Item chałupa kmieca pusta, także ze stodołą ogrody i role do tej kmiecej chałupy należące niezasiane.
Item plac pusty Kowalski, Rzemieślnicki nazwany, na którym tylko kuźnia stoi pustkami. Ogród jednak do tegoż placu należący do dworu zasiewają, na którym i teraz jest warzywo i kapusta dla potrzeby Jmci Pana Ludwika Niniewskiego wyżej wyrażonego, w polach zaś więcej odłogów niżeli zasiewków znajduje się, jednak się wszystko zboże zkonnotowało i zrewidowało i jest krescencji dworskiej mało co: żyta tylko zagonów 32, w jednym polu i w drugim miejscu zagonów 60, jęczmienia zagonów 16, jarki zagonów 16, owsa zagonów 64, i tatarki składów 29. 
[Na?] trzeciej części Jmci Pana Jakuba Niniewskiego mielcuch za dwór mniemany z należytem zawarciem i pokryciem snopkowym, to jest izba z izdebką z oknami w drewno oprawnemi i komora przy tym i ozdownia do suszenia słodów z rosztem.
Stajnia dobra poszyta snopkami, studnia ze zdrębem. Stodoły dwie, jedna dobra, druga podlejsza. Sad wielki na koło tegoż mielcucha. Pszczół pniów jest 27 własnych Jejmci Pani Niniewskiej.
Przy wsi gościniec z komorą i stajnią wiezną na placu Bulaczewskim, w którym mieszka kaczmarz. Ogród ma należyty zasiany. 
Plac kmiecy pusty bez budynków, role bez zasiewków, tylko ogród zasiany. 
Chałupa kmieca w której chłop mieszka, ma wołu jednego i krowe, stodołe z chlewami, roli po części zasianej więcej pusto leży gruntu. 
Item chałupa kmieca zła Nowakowska w której mieszka kołodziej, tylko ogród sieje, role puste bez zasiewków, stodoła i obory są do tej chałupy. 
Item zagrodnik jeden, ma wołów pare, chałupe dobrą, stodołe i chlewy przy chałupie.
Item kmieca chałupa nowa w której chłop mieszka, tylko ogród sieje, a role leżą puste. 
Item chałupnik Czerny na kmiecyn placu w chałupie mieszka, zagrode obsiewa, role zaś do tejże chałupy puste są niezasiane, chlewy dobre. 
Urodzaju dworskiego żyta stajem zagonów 72, jęczmienia zagonów 36, we dwóch miejscach zagonów 10, pszenice zagonów 16, owsa zagonów 76, tatarki zagonów 40, lnu zagonów 8, grochu zagonów 22, wiki zagonów 20. 

Quarti uero[?] inventarii de bonorum Chrzczonowice connota[tio?] est talis. Inwentarz dóbr Chrzczonowic w possessji JmPana Stokowskiego zostających przy konsescensji spisany. 
Folwark z upadłem dachem, to jest izba jedna z komorą, okna w drewno, drzwi dwoje, jedne z sieni, drugie do komory na zawiasach, piec prosty, sień z prostemi drzwiami, przy której stajnia przybudowana. Naprzeciwko izdebka i z sionką, z komorą mała. Stodoła o dwóch gumnach ze spichrzem, u którego są drzwi na zawiasach z zamkiem i wrzeciądzem. 
Chałupy trzy puste zrujnowane, czwarta najgorsza, zagrodników dwóch, przy młynisku spichrz i obora dobra. Młyn funditą i z groblą, albo raczej z mostami zrujnowany tylko troche drzewa u młynicy, która zgorzała. Staw zerwany ślamowania i zastawienia z poprawieniem grobli potrzebuje. Zasiewków dworskich żyta zagonów 230, jęczmienia zagonów 20, grochu zagonów 29, tartarki zagonów 30. 
Jacobus Antonius Zaręba Notarius Castrensis

Inwentarz Morawki (1787)

AP Poznań, Księgi grodzkie kaliskie, Relationes protocollon, sygn. 15-467, karty 233-34.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Opisanie stanu dóbr połowy wsi Morawek pod ciągłość zjazdu na gruncie tychże dóbr dnia 17. lipca roku 1786go zaczętego z rezolucji Sądownej w przytomności Sądu Zjazdowego stron to jest JP. Otockiego, Biernackiego, i Bogusławskich, także opatrznego woźnego w dziele zjazdowym wyrażonego sporządzone. 

Opis części Turobojszczyzna zwanej. 

Dwór na tej części z bali rzniętych stary, przyciesi podgnieły. Dach na tym dworze stary, zły, nad pokoikiem tylko niedawno przystawionym z gruntów dobry pod którym pokojem przyciesi dobre. Wchodząc do tego dworu w ganku drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych, posowa z deli łupanych. Okno w ganku tym z tafelków małych w drewno wsadzonych szczupłe, złe, ściany od posowy z lepianki stawiane. Z ganku do sionki drzwi z tarcic na żelaznych. W tej sionce drzwi na górę z delików, po lewej ręce wchodząc do pokoju drzwi stare stolarską robotą z zamkiem, haczykiem i zawiasami. W tym pokoju okna dwa; po cztery tafle w sobie umieszczające. Podłoga i sufit dobre, piec z kachli zły, kominek dobry. Z tego pokoju wchodząc do drugiego drzwi na zawiasach żelaznych złe. W tym pokoju okno jedno takież jak w pierwszym pokoju, podłoga i sufit z tarcic, kominek dobry. Dalej idąc do pokoju drzwi na zawiasach z zamkiem, podłoga, sufit i okna dwa po cztery tafle mające, dobre. Na drugiej stronie tego dworu idąc do czeladnej izby drzwi na zawiasach. W tej izbie posowa z tarcic, okna dwa złe, piec z starych kachli, komin stary, ściany i balki nadpruchniałe. Płotu koło dworu z płatów w słupy puszczanych, przęseł dziewięć. 

Owczarnia z bali rzniętych, której wdłuż sążni dwanaście, wszerz sążni pięć, w środku ryszpa, czyli podciąg i wiązanie dobre, przyciesi nadgniełe, dach całki zły, wrota i drzwi dobre. 

Obora z blochów rzniętych, której wdłuż sążni jedenaście, wszerz cztery. W tej oborze przegroda z blochów i dylów dobra, przyciesi i blochy od gnoju nadgniełe, wrota złe, kalunki całki i dachu miejscami nie masz.

Stodoła o jednym bojowisku z dylów i drągów złożona, stara, zła. Druga stodoła także o jednym bojowisku w dyle niezła zastrzałami popodpierana, wrota do niej dobre. 

Spichlerz z balików rzniętych, którego wdłuż sążni cztery, wszerz półczwarta, w wystawie dwóch słupów brakuje, dach prócz kal[un?]ki stary, niedobry, posowa z tarcic, podłoga takaż, prz[ęseł?] z balików rżniętych pięć. 

Stajnia z starego drzewa nowo przestawiona, przyciesi i słupy nowe, do wozowni drzwi złe, dach bez kalunki, stajni tej wdłuż sążni dziesięć, w szerz półczwarta. 

Kurniki z blochów od podwórza rzniętych, na tyle ściany i przegrody z starego drzewa przyciesi dobre, których wdłuż sążni ośm, w szerz sążni trzy i łokieć. 

Karmik z starego drzewa przestawiony, na którym poszycie i dyliny nie masz. 

Mielcuch z rzniętych balików, do którego wchodząc drzwi z tarcic na biegunach drewnianych. W sieni kociełek beczkowy st[ary?] naprawiany, kadzie dwie, jedna zła ciecze, druga dobra, dryb[us?] jeden stary, komin wielki nad kotłem w jednej stronie zepsut[y?]. Ściana w tej sieni w jednym przęśle od słupa odstała i z ni[ch?] wypadła. Wchodząc do izby drzwi na zawiasach żelaznych z zamknięciem, w tej okna dwa z okrągłych tafelków złe, posowa z tarcic, kominek dobry, pieca nie masz. Do komory wchodząc drzwi na zawiasach żelaznych, nad tą komorą posowy nie masz, z komory na podwórze drzwi na biegunach drewnianych, na górze szuszenie słodowe, dach na mielcuchu guntowy, zły całki, przyciesi zgnieły, jedna tylko pobocznia dobra. 

Koło podwórza płot z przęsłów ośm, z pła[tów?] z słupami. 

Budynki wiejskie tej części. 

Chałupa w której mieszka Jan Zagrodnik, luźny, z blochów, o jed[nej] izbie stara, zła, dach zły, do tej chałupy stodoła nowa, przez niegdy Jędrzeja postawiona. Zagrodnik ten ma wołów pa[rę], krowę, świnię, wóz, siekierę, kosę i żelaza płużne. 

Chałupa druga stara, całka zła, w niej mieszka Olesiak, pułrolnik poddany, ma wołów parę, koni parę, resztę załogi [jak?] zagrodnik. Do tej chałupy jest spichlerzyk przez niegdy Olesiaka tegoż pułrolnika zbudowany dobry, stodoła z dylów dobra.

Trzecia chałupa w której mieszka Wawrzyn Świtoniak pułrolnik, przez Pa Turobojskiego JPu Wolickiemu Piotra ojca ustąpionego syn, załogę ma jak pułrolnik. U tej chałupy przyciesi pognieły, ściany zaś dobre, stodoła stara, zła. Przy tej chałupie chlewiki dwa. 

Gościniec z wystawą z blochów rzniętych, którego wdłuż sążni ośm, w szerz cztery, przyciesi miejscami nadgniełe i blochy od fali[?] dwa też nadgnieły, dach całki zły. W izbie okna dwa, w których szybek brakuje siedm, kominek i piec nad izbą, posowa dobra, nad komorą tylko w części jest posowa, w sieni nie masz żadnej posowy. W tym gościncu komornice trzy, to jest Petronella, Magdalena, i Zofia mieszkała JPa[?].

Opisanie części Waliczczyzna i Rzepeczczyzna. 

Chałupa przez JPa Gajewskiego wystawiona z delów łupanych, ze wszystkim dobra. Przy tej chlewik z drążków i delików do chałupy przystawiony, stodoła z delików, i drążków stara, dach stary, miejscami zły, poprawy potrzebuje. 

Druga chałupa w której mieszka JPan Biernacki zła, przy tej na drugą chałupę nową, wrząb z delów łupanych postawiony, kozły i balki do tej chałupy gotowe leżą. Stodoła w słupy i na sochach dębowych z chrustu nowa, poszycie takież, druga stodoła stara z delików. 

Trzecia chałupa przez niegdy JPa Walentego Bogusławskiego na części Baliczczyźnie wystawiona z blochów łupanych, w której tylko izba bez sieni, do tej chałupy zrząb na stajnią, także z blochów łupanych, na chałupie dach dobry, kalunka zła. 

Ten inwentarz jako w przytomności naszej sporządzony podpisujemy. 
Wojciech Biernacki piór: trzy: 
Tomasz Otocki m pria 
Rozalia z Biernackich Bogusławska piórem trzymanym

Inwentarz Równa Zakrzew (1769)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-143, karty 397-98.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Wizja części w Równy Zakrzew nazwanej w Województwie i Powiecie Sieradzkim leżącej, na rekwizycją WJmc Pa Prospera Stamierowskiego od Jmci Pani Ludowiki z Rossowskich Rudnicki, niegdy Jmc Pa Walęntego Rudnickiego pozostałej małżonki wdowy jure transfusoreo[?] nabytej, przez nas niżej na podpisach wyrażonych w przytomności opatrznego woźnego przysięgłego Marcina Kołoszczyka z Równy w poniedziałek na zajutrz po Swięcie Swiętej Jadwigi roku pańskiego 1769, tu na gruncie uczyniona i spisana. 
Do której części wjezdzając są wrota z tarcic, złe, stare, od których idąc jest folwark pod snopkami stary, do którego wchodząc jest wystawka pod snopkami, z której do sieni wchodząc są drzwi na biegunach drewnianych z tarcic. W tej sieni jest kuchenka do palenia pieca, do której wchodząc są drzwi z tarcic na biegunach drewnianych, komin zły, stary. W tej sieni są schody na górę i drzwi złe, ze starych tarcic, w których są skobelki i wrzecądz żelazne na biegunach drewnianych. Z tej sieni wchodząc do izby są drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych, u których jest klamka żelazna, chaczyk i skoble dwa żelazne. W tej izbie jest piec z gliny i komin gliniany na wiciach stary, okno stare z szyb prostych w drewno oprawne, szyb jest sześć przetrąconych. Z tej izby jest komora, do której wchodząc są drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych, wrzecądz i skoble dwa żelazne, także zameczek stary, zły, bez klucza. Z komory na dwór idąc są także drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych z obartkiem drewnianym. W tej komorze podporą jest podparta posowa, która tak w izbie jak komorze jest stara z dylików. Po prawej ręce idąc są drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych do pokoiku przystawionego, w którym pokoiku jest okien dwa w szyby proste, oprawnych  szyb jest dziewięć przetrąconych, piec z kafli prostych zły, komin z gruntu rozwalony. Z tego pokoiku są drzwi do sionki na zawiasach żelaznych z tarcic, wrzecądz i skoble dwa żelazne. Z tej sionki także na dwór idąc są drzwi z tarcic, u których wrzecądzy dwa i skobelków cztery, przy tych drzwiach jest wystawka, pod którą są schody idąc na górę i drzwi górne na biegunach, skobelków dwa i wrzecądz jeden żelazny. Na przeciwko tego folwarku są chlewiki stare snopkami poszyte, i karmik przy tych chlewikach [...] zły stary. Do tych chlewików jest drzwi z desek na biegunach dwoje, u których wrzecądze i skoble żelazne. Idąc od tych chlewików po prawej ręce przy wro[tach?] starych jest browarek stary  snopkami poszyty. Wchodząc do sieni tego browarku są drzwi na biegunach drewnianych z desek, u których drzwi wrzecądz i skobli dwa żelaznych. W tej sieni [...] przykadków dwa złych. Z tej sieni idąc do izby są drzwi z desek na drewnianych biegunach, wrzecądz jeden i skoble żelazne dwa; piec z kafli prosty, zły, komin z gliny prosty, zły, okno z szyb prostych [w dre?]wno oprawne, dobre, komin w sieni stary, zły, reparacji ten browarek wielkiej potrzebuje.
W końcu tego browarku jest stajenka, oborka ich chlew[ików?] dwa snopkami poszyte, stare, do której stajenk[...] [...]ki i chlewików jest drzwi czworo z desek, u trojga wrzeciądze i skobelki żelazne, u czwartych zaś ty[lko?] skoble dwa, przytej zaś oborce i stajence jest [szopa?] z chrustu snopkami poszyta. W oborce w ścianie [...] trzy brakuje, druga ściana podparta, koryt [...] jest czworo, dwa większe, dwa mniejsze, w staje[nce?] żłób jeden. Idąc od oborki i stajenki przez ogr[ód?] jest stodołka z gruntu zła niedobra, snopkami poszyta. Do niej wrota są z desek na biegunach złe, wrze[cądze?], skoble dwa żelazne. Na przeciwko tej stodołki [...] jest półstodole w słupy dębowe, na którym kozły z[...]szone, tylko bez bląga, do drugiego zaś sąmsieka są przyciesi cztery, sochy dwie sosnowe, bali rzniętych trzy. 

Osiadłość w tej części. 
Zagrodników dwóch. Pierwszy Balcer robi dni trzy [w?] tydzień, ma chałupę niezłą, stodołkę z chrustu, wołów parę, [...] parę jedne, krowe jedne, swinie jedne, pług, radło, ko[se?], sierp, [...], wóz. 
Drugi Józef robi tyleż, ma to samo co i pierwszy, chałupę zaś i stodołkę ma złą, reparacji nowej potrzebują.
Komornik jeden, Wi[...] Sobczyk stary, robi dni trzy w tydzień, ma krowę pańską, chałupę złą, na nic się nie zda, co jako rzetelnie uczyni[...] tak gdy tego potrzeba będzie zeznać obowiązani będziemy na co się trzymanemi podpisujemy rękami. Działo się ut supra. Franciszek Skrzeszewski ręką trzymaną
Antoni Skrzeszewski ręką trzymaną

Inwentarz Grzymaczew (1770)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-143, karty 389-90.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Wizja Grzemaczewa alias częściów Grzemaczewa i Włocina przez uczciwego woźnego Błażeja Włodarskiego ze wsi Wrzący autentycznego przysiężnego przy Jmciach niżej podpisanych na affektacją Jm Pani Marianny z Kosickich Borysławski, niegdy Jm Pana Antoniego Borysławskiego przerzeczonych części dziedzica pozostałej małżonki wdowy w Włocinie dnia 5 miesiąca lipca roku pańskiego 1770 czyniona i rzetelnie spisana.

Dwór stary reparacji wielkiej potrzebujący, w tym dworze izba jedna i pokoik, z pokoiku komora, stodoły dobre dwie i przytych stodołach szopa reparacji potrzebująca, obora także reparacji potrzebuje. Mielcuch z gruntu zły. W tym mielcuchu garniec do gorzałki robienia i kociełek do piwa, także statki drewniane do mielcucha należące, ale to wszystko reparacji potrzebuje. Spiklerz stary, zły, tylko go podpory utrzymują. Drugi spiklerzyk mały przede dworem dobry. 
Zasiewki żyta ozimiego składów 284 jarzyny różnego zboża 230, ugoru jak na Grzymaczowie, tak i Włocinie składów 178, ugoru chłopskiego na Włocinie i Grzymaczowie składów 194, okrom nich budynki wiejskie, chałupy w Włocinie dwie i te ze wszystkim złe. Stodoły reparacji wielkiej potrzebują. W tych chałupach zagrodnicy mieszkają w lesie u deski chałupa nowa, stodoła zła, reparacji potrzebuje. W tej chałupie mieszka półrolnik, który ma zakład należący do półrolnika i zasiewek pański. Przy tej chałupie staw pusty na którym młyn bywał, ale teraz spustoszony. 
W Grzymaczowie chałupa dobra ze wszystkim, w której mieszka [...]miełakowski półrolnik, zakład ma pański i zasiewek do półrolnika należący. Zagrodników dwóch mają wołów po parze pańskich i wszystek zakład, zasiewki do nich należące. 
W Włocinie także zagrodników dwóch z zakładem pańskim i zasiewkami do nich należącemi. Komornik jeden, łąka na Włocinie Lubczyzna nazwana jedna, druga na strudze, trzecia i czwarta także na strugach, pasternik na Kąsnej[?], drugi u tamy, łąka Grzybkowska, druga Kowalewska za Stokiem do dwora należące.
Co rzetelnie spisawszy, na to się podpisujemy. Datt ut supra. 
Wojciech Chociszewski ręką trzymaną
Franciszek Chociszewski ręką trzymaną

Inwentarz Chociszew (1768)

 Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-142, karta 216.
Tekst z oryginalnego inwentarza przepisał Piotr Tameczka.

[Opis  budowli i zasiewów znajdujących się we wsi Chociszew, własności Jana Bieleckiego]

Browarek stary o jednej izbie, drzwi starcic prostych, deseczki kołkami drewnianemi przybijane u tychże drzwi chaczyk żelazny. W tej izbie okno jedno o taflach dużych czterech całe, i piec z kafli stary, z której izby komora, do której drzwi dwoje, jedne z izby, drugie na dwor z tarcic także prostych, sień mała, i kuchenka. Cały tenże browar snopkami poszyty, drzewo w nim nadpróchniałe i z gruntu reparacji potrzebuje. 
Przy tym browarze karmniczek na słupach starych, złych. Na przeciw tegoż browarku stodoła o dwóch sąsiekach w słupy z starych dylików postawiona, słomą cała nowo poszyta. 
Wedle tej stodoły obórka, także w słupy z starych dylów przestawiona, nowemi snopkami pokryta. 
Na wsi chałup dwie pustych, starych, z próchniałych, z gruntu nowych potrzeba. Stodołka także jedna stara, zła, i dylów z niej wiele powyjmowanych.
Zasiew żyta ozimiego 324 składów, inkludując półrolniczy zasiewek, od którego po przeszłej kondescencji chłop ucikł. Pszenicy ozimi półtoraków, czyli zagonów w [...] 15, pszenicy jary składów 7, i p[...?] przy tej przynicy lnu półtora składa, jęczmienia składów 90 i zagonów 7, grochu składów 20, owsa składów 75, tatarki składów 36, prosa zagonów 19.  

Inwentarz Włocin (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-142, karty 421-22.
Tekst z oryginalnego inwentarza przepisał Piotr Tameczka.

Wizja części Włocina w Województwie i Powiecie Sieradzkim leżącej przez WJmc Pana Walentego Miniewskiego Podsędkiewicza Wieluńskiego WJmc Panu Franciszkowi Bogusławskiemu sprzedanych, na rekwizycją tegoż WJmc Pana Franciszka Bogusławskiego przez nas niżej na podpisach wyrażonych w przytomności opatrznego Mateusza Matuszewskiego z wsi Włocina woźnego przysięgłego we wtorek przed Swiętem Swiętego Idziego Opata roku pańskiego 1768 na gruncie uczyniona i spisana. 

Pobudynki 
Folwark stary snopkami poszyty jednym szorem od dołu dranicami pobity, do którego wchodząc są drzwi do sieni na biegunach z dylików prostych. Idąc z tej sieni po lewej ręce jest izba, do której wchodząc są drzwi na zawiasach żelaznych z chaczykiem i skoblami dwiema żelaznemi. W tej izbie są okna dwa w drewno oprawne z szyb prostych, szafa stara z żelaznemi zawiasami, piec z prostych kafli izbę i alkierzyk grzejący, komin z gliny prosty. Z tej izby idąc jest alkierzyk do którego wchodząc są drzwi na zawiasach żelaznych z wrzecądzem jednym i skoblami dwiema żelaznemi. W tym alkierzyku jest okno z prostych szyb w drewno oprawne. Z tego alkierzyka są drzwi do kuchenki na zawiasach żelaznych, złe, posowa tak w izbie jako i alkierzyku stara, spuchniała. Na przeciwko tej izby jest izba na stajnię obrócona, w [któ?]rej tylko konie stawały, do której wchodząc są drzwi z desek na biegunach, posowa z dyli prostych, i podłoga z dyli, stara, zła. W sieni kuchenka do której są drzwi na biegunach. Z tej kuchni są także drzwi na ogród z desek już popsute. Ten budynek jest cały zły z gruntu, reparacji potrzebuje, przyciesi wszystkie podgnieły, nad sienią posowy nie masz. W końcu tego folwarku jest chlewiczek stary z dylików, zły, na nic się nie zda. Przy tym chlewiku jest drugi chlewik w słupy postawiony, mały, snopkami poszyty, dobry. Niedaleko tego chlewika jest karmik nowy snopkami poszyty, podłoga zła. Na przeciwko tym pobudynków jest stodołka o dwóch gumienkach do której jest wrot czworo z desek prostych, wrzecądzów dwa, skobli cztery żelaznych, snopkami poszyta, z gruntu zła. W końcu tej stodołki jest oborka i szopa przystawiona z dylików, niezła, drzwi tylko jedne do oborki z dylików, nad oborką jest posowa z dylików prostych. Przy tej stodołce jest oborka dobra w kostkowe drzewo budowana, poszycia tylko potrzebuje. Do tej obory są drzwi z dylików prostych na biegunach przy których są dwa skoble. W końcu tej obory jest jeszcze oborka stara, zła, na nic się nie zda. Za tą oborką jest spichlerzyk mały, dobry, do którego wchodząc są drzwi z dylików na biegunach z wrzecądzem i skoblami żelaznemi. W tym spichlerzyku jest przegród sześć z dylików na zboże snopkami poszyty, posowa z desek dobra. Te pobudynki są wszystkie ogrodzone. 

Osada chłopów 
W Włocinie komornik jeden Józef Kij, robi dni dwa w tydzień po jednemu. Chałupę ma niezłą i półstodolę złą chrostem częścią, snopkami częścią poszyte. 

Zagrodników dwóch na pustkowiu 
Pierwszy Jan Kij robi dni trzy w tydzień po jednemu, ma załogi wołów parę jednę, pług jeden, wóz, radło, kosę do trawy, sierp. Chałupę ma złą, pustą. 
Drugi Jakub Wojtyszewski robi tyleż co i pierwszy, ma tyleż co i pierwszy, chałupę ma pustą, złą. 
Antoni Kurcewski
Piotr Wituski  

Dzięcioły

Dzięcioły, osada leżąca w gminie Błaszki. Położenie ustaliłem w oparciu o mapę pod tytułem: "Plan przestrzeni pod nazwą Dzięcioły wydzielonej z dóbr Łubna Jarosłaj w Gubernii Kaliskiej Powiecie Sieradzkim położonych."

 

Łódzki Dziennik Urzędowy 1933 nr 21

ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY ŁÓDZKIEGO

z dn. 19 październ. 1933 r. L. SA. II. 12/14/33

o podziale obszaru gmin wiejskich powiatu sieradzkiego na gromady.

Po wysłuchaniu opinji rad gminnych i wydziału powiatowego, zgodnie z uchwałą Wydziału Wojewódzkiego z dnia 18 października 1933 r. na podstawie art. 107 ustawy z dnia 23. III. 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego (Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 294) postanawiam co następuje:

§ 1.

VII. Obszar gminy wiejskiej Gruszczyce dzieli się na gromady:

8. Łubna-Jarosław-Podgajna, obejmującą: osadę Dzięcioły, wieś Łubna-Jarosław, folwark Łubna-Jarosław, osadę młyn. Łubna- Jarosław, osadę Łubna-Jarosław, kolonję Łubna-Podgajna, kolonję Ostrówek.

§ 2.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Staroście Powiatowemu Sieradzkiemu.

§ 3.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Łódzkim Dzienniku Wojewódzkim.

Wojewoda:

wz. (—) A. Potocki

Wicewojewoda