Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gmina Błaszki. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gmina Błaszki. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 3 listopada 2026

Inwentarz Kociołki Gać (1785)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-171, karta 925-932.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.

Wizja, seu opisanie dóbr Kociełek cum Gać Utraque, to jest Kmieciej i Ziemiańskiej, jakoli też wszystkich budynków, tak dworskich, jako i wiejskich, pól obsianych i nieobsianych, przy opatrznym Tomaszu Wawrzyniaku, z dóbr Kociełek woźnym, w przytomności niżej podpisanych urodzonych szlachty, dnia 18 miesiąca lipca roku pańskiego 1785 spisana.

 

Spisanie budynków w Kociełkach

Dwór. Wchodząc do dworu, ganek z drzewa u dołu wiązany, z pruska lepiony, pochylony, pod nim żadnej przyciesi nie masz; do którego wchodząc, drzwi z zawiasami i chakami dwiema, z chaczykiem, z wrzecądzem, z skoblami dwiema, z rękowieścią żelazną i z klamką żelazną. W tym ganku było quondam okien trzy, z których jedno gliną zalepione, drugie deszczkami zabite, trzecie nad drzwiami okrągłe, ale w nim nie masz nic. Altanka nad tym gankiem z drzewa w węgły stawiana, o trzech oknach: jedno okno deszczkami zabite, w drugim nie masz nic, a trzecie okno po części z tafelek małych w ołów oprawnych, a po większej części z szyb w drewno oprawnych. U tej altanki drzwi z zawiasami, chakami dwiema, z wrzecądzem i z skoblami dwiema. W tej altance drzewo na składaniu popruchniałe, w węgłach popsute. Z przodku nad altanką, to jest pod samym dachem, wiązanie gliną lepione, nad nią dach z szkudeł na nic niezdatny. Idąc przez ganek, po lewej ręce nad drzwiami schody na górę złe. Wchodząc do izby, drzwi z tarcic dębowe oczerniałe, z zawiasami dwiema, z chakami, z chaczykiem, z wrzecądzem i z skoblami dwiema, z kołkiem żelaznym. W tej izbie okien trzy: jedno całe z tafelek, a dwa połową z tafelek, połową z szyb złożone, w drewno oprawne. Piec z kafli dużych, poliwanych, okopciały, izbę i pokoik ogrzewający, zły, reparacji potrzebujący. Kominek lepiony zły, kaptur lepiony, okopciały. W tej izbie kredens stary, oczerniały, u wierzchu kratkę na zawiasach mający, u dołu drzwiczki na zawiasach skórzanych, z wrzecądzykiem i z skoblami. Nad [...] izbą posowa gładka z tarcic, miejscami popruchniała i oczerniała. Podłoga z tarcic zła, ta izba cała zagnojona. Idąc przez izbę, pokoik; wchodząc do pokoiku, drzwi nadrujnowane z tarcic dębowych, oczerniałe, z zawiasami dwiema i chakami, z ryglem żelaznym i z skoblami, z wrzecądzem i z skoblami, okno jedno z tafelek w drewno oprawnych, z posową z tarcic gładką, miejscami popruchniałą i oczerniałą. Komin z kapturem lepiony, zły. W tym pokoiku obrazów na płótnie malowanych, oczerniałych trzy, u jednego tylko [...] trzy; podłoga z tarcic, pomiędzy podłogą dziury. Idąc przez pokoik, komora, do której wchodząc, drzwi z tarcic, z zawiasami dwiema, z chakami, z wrzecądem i z skoblami, o jednym oknie, którego połowa deszczkami zabita, a druga połowa z szyb w ołów oprawna, z posową; podłogi nie masz, ściany miejscami popruchniałe. Idąc dalej, komórka, wchodząc drzwi, z wrzecądzem i z skoblami na biegunach drewnianych, z posową; podłogi nie masz. Za tą komórką wychodek poszyty snopkami, z drzwiami na biegunach drewnianych, z wrzecądzem i z skoblami. Na środku tego dworu kuchnia. Wchodząc do tej kuchni, drzwi z zawiasami dwoma, z chakami, z wrzecądzem i z skoblami żelaznymi. Na środku tej kuchni kotlina lepiona, duża; pod tą kotliną quondam był piec na środku, wierzchem taż kotlina zepsuta i zła. Nad kuchnią komin duży, łamany, zły, gliną lepiony, na wierzchu murowany i biało trynkowany, dużo pochylony, ledwo co nie upadnie. Na bokach tego komina u dołu mury lepione, potrzaskane, złe. Za tą kuchnią garderobka dla chowania naczynia kuchennego, do której wchodząc, drzwi z zawiasami dwiema, z chakiem jednym żelaznym, bez podłogi. Okien dwa: jedno okno deszczkami zabite, a w drugim pomniejszym tafelek ośm w drewno oprawne. Nad tą garderobką posowa i balki pognieły. W tyle tej garderobki komórka, do której drzwi z zawiasą jedną żelazną, chaków nie masz, z posową z tarcic; ściany złe, same [...] dziury.


Na boku tej garderobki sionka, idąc na tył dworu z kuchni, drzwi w tyle. Drzwi na biegunach drewnianych, posowa nad nią pogniła, zła, ściany złe.


Opisanie drugiej połowy dworu. Od wschodu słońca letniego wchodząc do pokoju, drzwi z tarcic stolarską robotą, nowe, z zawiasami dwiema, z chakami żelaznymi, z antabą i zamkiem pobielonym francuskim szlipym[?]. W tym pokoju okien trzy listwowane[?] kawałkami tarcic, tafle półarkuszowe w drewno oprawne. Kwatery otwierane z zawiasami, z kołeczkami małymi, z chaczykami. W tych oknach stuczonych tafel pięć. Okiennic także trzy, z zawiasami, z chakami żelaznymi; podłoga z tarcic, piec z kafli biało polewanych z koronką i gałkami u wierzchu nadpsutymi, takiemiż na postumencie drewnianym; kominek i przypiecek murowane, kaptur lepiony, biało trynkowany. Obicia papierowe na ścianach podarte, złe, ściany popróchniałe; przeforsztowanie z tarcic z drzwiami podwójnymi, drzwi stolarską robotą kalowane, w tafle składane, z zawiasami, z chakami, z zasuwkami dwiema żelaznymi, bez zamku. Zapiecek zaforsztowany tarcicami, drzwi stolarską robotą, z zawiasami, z chakami, bez zamku.


Pokoik. W tym pokoiku podłoga z tarcic z dziurami powygniwała, okno jedno z tafli półarkuszowych z kwaterami otwieranymi, z zawiaskami, z kołeczkami małymi do zamykania żelaznymi, z chaczykami, z okiennicą na zawiasach i chakach; koło dołu zaś nad podłogą, tak w pokoju, jako i w pokoiku dookoła tablatury, czyli raczej listwy z tarcic przybijane. Idąc z pokoiku do garderoby, drzwi z tarcic z zawiasami dwiema żelaznymi, z chakami, z wrzecądzem i z skoblami. U tej garderoby podłogi nie masz, okno jedno z szyb w drewno oprawnych z okiennicą na zawiasach i chakach z przechodniem żelaznym. [Na?] dwór drzwi z zawiasami, chakami, z wrzecądzem i z skoblami. Ściana tylna zła, dziurawa; posowy z tarcic gzemsowane[?] tak nad pokojem, pokoikiem, jako i garderobą, jednakie, popróchniałe; pod całym dworem przyciesi i [...] dołem pogniły, na wierzchu zaś kozły i łaty po większej części miejscami pogniły, miejscami popodpierane. Dach to pobijany, to poszywany, cały zły i z gruntu nowego postawienia potrzebujący.

Bindarze w słupy [...] laskami przeplatane, miejscami złe, około dworu zaroślami pozarastane.


Kurnik z trzema przeforsztowaniami z delików, w słupy stawiany, snopkami poszyty; po mniejszej części poszycie poprawiane, a po większej poprawy potrzebuje. Drzwi troje na biegunach drewnianych, przy jednych drzwiach wrzeciądz z skoblami dwiema, przy drugich same skoble. Na tym kurniku posowa po mniejszej części z delików, a po większej z żerdziów ułożona.

Stodoła nowa z drzewa kostkowego, w słupy stawiana, o siedmiu sochach, o dwóch gumnach, z wrotami podwójnymi: na przodku z tarcic nowe, na biegunach drewnianych; na tyle zaś z deszczek stare, na biegunach z prągłami, z wrzecądzami i z skoblami; z sąmsiekami; poszycie stare, niezgorsze; kalonka nowo obszyta, dobra.

Spichrz nowy, pochylony, przestawienia potrzebujący, z bali rżniętych, podwójny, w węgły stawiany, z wystawą do tego spichrza; drzwi dwoje z tarcic, z zawiasami, z chakami, z wrzecądzem i z skoblami. Wewnątrz sąmsieków trzy, schody na górę, posowy i podłogi z tarcic; poszycie dobre, kalonka tarcicami obita, szczyty tarcicami pozabijane, ale cały wierzch pochylony, dlatego że żadnej owierki nie masz, tylko kozły na samych ścianach stoją i te w swoich zacinkach nie są dobrze umocowane; i ten, tak w ścianach, jako i we wszystkim, nowego przestawienia potrzebujący.

Płoty między stodołami z płatwów, pomiędzy słupy garowane, na środku zaś kołki mające, obalają się. Wrota na biegunach drewnianych i słupy niezłe.

Stodoła stara o czterech sochach, o jednym bojowisku, połową dużo pochylona. Wrota tylne i przednie z tarcic na biegunach drewnianych z prągłami, z których wrotnia jedna cała zła, przy jednej wrotni wrzecądz z skoblami; ściany dobre, ale pod nią miejscami przyciesiów brakuje; poszycie miejscami dobre, a miejscami poprawy potrzebuje.

Obora stara w słupy stawiana, popodpierana i dużo pochylona, ściany popruchniały i pognieły, tylko w dwóch przęsłach ściana dobra; balki i kozły miejscami ponadgniewały, poszycie stare, miejscami złe. Wrota podwójne z wrzecądzem i z skoblami, pod nią przyciesi pognieły.

Obora nowa na przyciesiach sosnowych, dobra; ściany w słupy stawiane, wrót dwoje z prągłami podwójnych z tarcic, z wystawami dwiema; przy jednych wrotach komórek dwie, do każdej komórki drzwi z tarcic na biegunach drewnianych z wrzecądzami i z skoblami; posowy z delów dobre. W jednej komórce podłoga z tarcic; w oborze zaś koryt dużych sześć; na boku drzwi z tarcic z wrzecądzem i z skoblami na biegunie; nad wystawami szczyty tarcicami zabite, na wierzchu szkudłami pobite, około dołu dwiema szorami szkudeł pobite, wierzchem snopkami poszyta. Przy tej oborze płoty z płatwów, pomiędzy koły tylko stawiane.

Owczarnia stara: ściany w słupy stawiane, dobre; balki i kozły dobre, poszycie złe, przyciesiów brakuje, w tyle tylko jedna przycieś nowa; wrota podwójne na biegunach drewnianych, drzwi boczne na biegunach, poszycie złe.

Stajnia stara podwójna, w środku wozownia w słupy stawiana z pruska, gliną lepiona, pod nią przyciesi żadnej nie masz; drzwi dwoje na biegunach drewnianych z wrzecądzem i z skoblami, podłoga z deli zła, koryt czyli żłobów dwa, jedno złe, w wozowni także złe; owierki, kozły i poszycie złe, nowego stawiania potrzebująca.

Karmnik na czterech słupach, duży; tak w ścianach, jako i poszyciu cały zły.

Chlewy stare potrójne, w słupy stawiane, żerdziami przegradzone; przyciesi i ściany popruchniałe, drzwi troje na biegunach, jedne z wrzecądzem i z skoblami; poszycie poprawy potrzebuje; przed temiż chlewami grodka płatwami ogrodzona, z drzwiami na biegunie z wrzecądzem i z skoblami.

Ozd w węgły stawiany, ściany i przyciesi miejscami popruchniałe, złe; posowa z deli nad wystawą zła, piec zły, drzwi na biegunie złe, z wrzecądzem i z skoblami, schody na górę, poszycie złe.

Wrota od wsi wjeżdżając na podwórze, z tarcic, bez prągła na biegunach drewnianych, słupy nowe dwa pochylone; nad temisz wrotami daszek szkudłami jednym szorem pobity.

Mielcuch stary w ścianach popruchniały. Wchodząc do sieni, drzwi popsute, z zawiasami, z chakami, z wrzecądzem i z skoblami. W sieni kadzi dwie, pod kadziami korytko [...]gi dorostowania, koryto pod beczki, kocioł miedziany dobry, kotlina zła, także druga kotlina dla garnca[?] zła, garniec niewielki z rurami i pokrywą cały zły, schody na górę, posowa [...] miejscami zła, komin duży, lepiony, popodpierany i balka pod nim ugniła. Idąc do izby, drzwi złe, z zasuwami[?] dwiema i z chakiem jednym, z wrzecądzem i z skoblami, okno jedno po części z szyb wybitych, po części z kafelek w drewno oprawnych; piec z kafli, biało trynkowany, zły, kominek z kapturem lepiony, zły; mur nadrujnowany, balki nad izbą popruchniały, posowa z tarcic zła, podłogi nie masz. Idąc do komory, drzwi z zawiasami dwiema, z chakami, z wrzecądzem i ze skoblami; posowa nad komorą z deli zła. W komorze kadź stara zła; ściany przybudowane w słupach rozwodzą się; drzwi na dwór na biegunach drewnianych z zaporą drewnianą; przyciesi pod tym mielcuchem popruchniałe, złe; poszycie po mniejszej części poprawiane i poszywane, a po większej złe; cały ten mielcuch przestawienia potrzebuje.


Na rogu tego mielcucha oborka w słupy stawiana, z deli, bez przyciesiów, z podłogą, poszyta snopkami, na wierzchu kalonki nie masz, z drzwiami jednymi na biegunach drewnianych. Przy tym mielcuchu studnie dwie, z sochami, z żurawiami i z kosiorami. Cębrzyny u obydwóch tychże studzien złe. Płoty około podwórza z płatów, wszystkie złe i po większej części miejscami ich nie masz.

Inwentarza, tak rogatego, jako i nierogatego na gruncie zostawionego, żadnego nie masz.


Opisanie budynków wiejskich w Kociełkach

    Chałupa Walentego zagrodnika, z wystawą, z komorą i z sienią, nowa, dobra; okien dwa z tafelek, kominek z kapturem i piec lepione, komin duży także lepiony, pod tym kominem balka złamana; drzwi czworo na biegunach drewnianych; na boku tej chałupy chlewik mały, poszycie dobre. Stodoła o jednym bojowisku, tak w ścianach, jako i poszyciu cała zła.

    Chałupa Mikołaja Ruska, zagrodnika, z komorą i z sienią; ściany stare, popruchniałe, złe, przyciesi pognieły; komin duży lepiony zły, nad izbą i komorą posowa z deli; piec lepiony zły, kominek z kapturem lepiony dobry; w komorze podłoga; drzwi czworo na biegunach drewnianych; okienka dwa z szybek w drewno oprawnych, złe; poszycie na całej tej chałupie złe. Chlewik ze wszystkim zły, stodołka popodpierana, z gruntu zła.

    Ci zagrodnicy, tak pierwszy, jako i drugi, mają załogę pańską.

    Chałupka, w tej siedzi Jędrzejka komornica, ze wszystkim zła; ściany tylko z chrustu, gliną lepione.

    Chałupa dwojaki; siedzą w niej po jednej stronie Mikołaj komornik, a po drugiej Roch zagrodnik. Ta cała chałupa stara, ściany popruchniałe, komin duży obalony po jednej stronie. Pieca nie masz, posowy, okienka, kominki, poszycie – to wszystko złe; drzwi troje na biegunach drewnianych, chlewiki złe, stodołka obalona, zła. Zagrodnik tenże ma załogę pańską.

    Chałupa Jakuba półrolnika, z komorą i z sienią, z posowami; w ścianach niezła, ale pod nią przyciesi pognieły; okienko z tafelek w drewno oprawnych dobre, piec, kominek z kapturem, komin duży lepiony, poszycie dobre; chlewików dwa niezłych, oborka w słupy stawiana z delików pochylona, z poszyciem niezła; stodoła o jednym bojowisku w słupy stawiana, pochylona, niezła, poszycie po jednej stronie miejscami dobre, a po drugiej złe. Ma załogę pańską.

    Chałupa Szymona zagrodnika, z sienią; ściany niezłe, przyciesi pognieły; okienko małe z tafelek i z szybek w drewno oprawnych, posowa, kominek, piec, komin duży, poszycie – to wszystko złe; drzwi dwoje na biegunach drewnianych; chlewików cztery: dwa dobre, a drugie dwa złe; stodoła także, jak w ścianach, tak i w poszyciu zła.

    Chałupa, gdzie przedtem karczma była, w niej siedzi komornic dwie; ta chałupa w ścianach w połowach, z komorą i z sienią, ze wszystkim zła, poszycie złe.

    Karczma jadąc ku Błaszkom, nowa, ze ścianami, posowami, z izbetką i z wystawą na boku, z drzewa rzniętego, dobra. Wchodząc do sieni, drzwi na biegunach drewnianych; idąc do izby, drzwi z zawiasami dwiema i chakami, z wrzecądzem i z skoblami, z chaczykiem i z klamką żelaznymi. W tej izbie kominek z kapturem lepiony, dobry, piec biały zły, podłoga z tarcic, okien trzy z tafelek w drewno oprawnych (w jednym wybitych tafelek trzy), posowy z tarcic, komin duży, lepiony, u wierzchu nadmurowany, dobry. Do komory drzwi z zawiasami dwiema i z chakami. Wychodząc z komory na dwór, drzwi z tarcic na biegunach drewnianych.
    W izbie zaś nie masz ani komina, ani pieca, ani muru żadnego, tylko drzwi z tarcic bez zawias i chaków. Cała ta karczma wierzchem snopkami poszyta, nad izbetką kalonka spadła; żadną łatą snopków około dołu, zaś dwiema szorami szkudeł pobita, szczyty tarcicami zabite, na wierzchu szkudłami pobite.

Opisanie ogrodów

    Ogrodeczek przed samym dworem żerdziami ogrodzony. W tym ogródku marchwi nasiennej trochę, jakoli też i rzepy.

    Ogródek za kurnikami, płatwiany w słupy, cierniem dookoła obstrzępiony, z wrotami z sztachet. W tym ogródku ulów sześć (w jednym tylko pszczoły się znajdują), maku, rzepy nasiennej, brukwi, kartofli potrosze małej się znajduje, ponieważ chwastem zarośniony.

    Ogródek przy stodole, płatwami ogrodzony, cały chwastem zarośniony i w nim nie masz nic.

    Ogródek przy stajniach, częścią żerdziami, częścią płatwami ogrodzony; w nim trochę maku, bąków seu cebuli nasiennej, ćwikły – to wszystko liche, chwastem zarośnione.

    Ogród wielki, połową płatwami w słupy, połową żerdziami ogrodzony, w którym kapusty zagonów dwadzieścia, kartofli zagonów dwa, rzepy i tej bardzo lichej zagonów pięć, cebuli nasiennej mizernej zagon jeden, konopi ledajakich zagonów dwa, rzepiku, gdzie-niegdzie znajdującego się, zagonów trzy. Ten ogród cały napylony i chwastem zarośniony, dlatego mało co się w nim znajduje.

    Ogród za wsią, płatwami w słupy i w koły ogrodzony, w którym marchwi mizernej zagonów jedenaście, cebuli zagonów osiemnaście, maku lichego zagonów dwa. Ten ogród nie wypielony i chwastami zarośniony.

    Ogród za dębami pod karczmą starą, jęczmieniem zasiany, ale jęczmień obrzedni i lichy, miejscami popasiony.

Opisanie stawków

Stawków dwa, błotem zalazłych, rogoziną zarosłych. Sadzawek w gaju sześć, także błotem zalazłych i chwastami różnymi zarośnionych. Te wszystkie z gruntu szlamowania potrzebują. Naprzeciw dwora gaj, w którym dęby duże nierodzące, po większej części popruchniałe; w tym gaju siano ściękają[?], za tą dębiną ku Tabalczowu łąka, na niej także siano sprzątają; pastwisko ze dworem ciągnące się nad polem Kalinowskim.


Opisanie pól dworskich w Kociełkach. [pomijam, wzmiankowano pola „Gaik” i „ku Kałkowi”.


Opisanie budynków w Gaci Ziemiańskiej znajdujących się

    Folwark cały nowy, to jest izba z komorą i z sienią z drzewa rzniętego, z wystawą o czterech słupach. Na przodku w izbie kominek z kapturem lepiony i piec lepiony, biało trynkowany. Okien trzy z tafelek w drewno oprawnych, w jednym stłuczona tafelka; jedna nad izbą, sienią i komorą posowy z tarcic, podłogi nigdzie nie masz; drzwi do sieni z wrzecądzem i z skoblami, drzwi do izby z rękowieściami dwiema żelaznymi, drzwi do komory także z rękowieścią jedną żelazną, drzwi z komory na dwór – te wszystkie z tarcic na biegunach drewnianych; komin wielki lepiony, dobry, na wierzchu murowany.
    Cały ten budynek wierzchem snopkami poszyty, około dołu trzema szorami szkudeł obity, szczyt na przodku tarcicami zabity, na wierzchu szkudłami pobity.
    Chlewik w tyle tego folwarku, tak w ścianach, jako i poszyciu cały zły.
    Stodoła wysoka, nowa, z drzewa rzniętego, w węgły stawiana, o jednym bojowisku, na czterech sochach związanych blągami. W tej stodole spichrzyk z bali rzniętych, w węgły stawiany, z posową i podłogą z tarcic; drzwi z tarcic na biegunach drewnianych, z wrzecądzem i z skoblami. Wrót dwoje podwójnych z prągłami, u przednich wrót wrzecądz i skoblów dwa, u tylnych wrót w końcu prągła żelazny przechodnik do zatykania kołkiem. Poszycie środkiem i dołem dobre, u wierzchu złe, kalonki nie masz. Wokoło podwórza przęseł płatwianych w słupy stawianych dziesięć, dwa obalone, a drugie pochylone.
    Owczarnia nowa, z bali rzniętych, w słupy stawiana, ze wszystkim dobra, z wystawami dwiema, z wrotami dwoma podwójnymi, z prągłami, z konkami żelaznymi na biegunach drewnianych. Na boku drzwi dwoje z wrzecądzem i z skoblami na biegunach drewnianych; posowy z balików nad wystawami; wokoło dołu trzema szorami szkudeł pobita, wierzchem snopkami poszyta. Szczyty czyli tełki tarcicami zabite, wierzchem szkudłami pobite; w obu dwóch telkach drzwiczki, lecz jedne zepsute; pod tą owczarnią piwniczek pięć.

Gościniec nowy z bali rzniętych, z wystawą długą na słupach i przyciesiach, z posowami z tarcic dobrymi, ze stajnią wraz postawiony; wokoło dołu cały ten gościniec wraz ze stajnią trzema szorami szkudeł pobity, wierzchem zaś z kalonką snopkami poszyty. Tełki seu szczyty tarcicami zabite, wierzchem szkudłami pobite, pomiędzy temiż brakuje szkudeł szesnaście. Wchodząc do sieni, drzwi z tarcic na biegunie z klamką drewnianą, z zaporą takąż; drzwi do izby z tarcic na biegunie z wrzecądzem, z chaczykiem i z skoblami. W tej izbie okien trzy z tafelek ćwiartkowych, w drewno oprawnych, pomiędzy nimi stuczonych tafelek trzy, kominek z kapturem, piec baba murowane z cegieł dobre, podłoga z posową z tarcic, stół duży na krukwiach, poza stołem ławy; przy tej izbie komora z posową z tarcic, podłogi nie masz. Wchodząc do komory, drzwi z tarcic na biegunie z wrzecądzem, z skoblami; na dwór drzwi na biegunie z zaporą drewnianą; komin wielki lepiony, wierzchem murowany, biało trynkowany, szkudłami pobity, pomiędzy którymi brakuje szkudeł sześć. Kuchenka pod kominem z drzwiami z tarcic na biegunie; z sieni do stajni drzwi na biegunie. Wjeżdżając do stajni, tak z przodku, jako i z tyłu, wrota podwójne z tarcic, tarcice bratnalami poprzybijane, z prągłami, z kulkami drewnianymi. W stajni żłobów dwa, drabin dwie z wiązaniem wszelkim pod dachem.


Wiatrak, dookoła tarcicami obity, na postumencie dobrym, jarzmo dębowe. Idąc na wiatrak schody, wchodząc drzwi z zawiasami dwiema i z chakami, bez zamku; kominek z kapturem murowany, skrzynia do mąki, styber u wierzchu obręczą żelazną okuty, z dwiema folgami na mącznicy żelaznymi, na boku mącznicy wrzeciono żelazne z cewiem, na cewiu rychwy dwie żelazne, pod wrzecionem ponewka mała, zła, na trzepaczu rychewek(?) żelaznych dwie. Na górę idąc schody: kamienie duże dobre, do podnoszenia kamienia wierzchniego ani liny, ani drąga żelaznego nie masz; socha duża żelazna, na tej sosze cewie z dwiema rychwami żelaznymi, cienkimi i słabemi; paprzyca żelazna, koło paliczne dobre; na wale rajchwa żelazna jedna, czop jeden żelazny, blacha pod wałem zła; drzwi wierzchnie na zawiasach żelaznych dwóch, z chakami, z chaczykiem i z skoblami; posowy z tarcic dobre; liny do windowania miechów nie masz, do nakręcania lina jest, ale porwana; do dźwigania stawidła powrozy się tylko znajdują; pytla żadnego nie masz, ani oskardu do kucia kamienia, ani struga, ani piełki, ani ćwierci, ani miarki, ani statków do sypania wymiaru nie masz.

Chałupa dwojaki, gdzie młynarz siedzi: izba z sionką i komorą, z bali rzniętych, nowa, z wystawą, cała dobra. Wchodząc do sionki, drzwi na biegunie z wrzecądzem i z skoblami; do izby drzwi na biegunie z chaczykiem i z skoblami; do komory drzwi na biegunie z wrzecądzem i z skoblami. W tej izbie okien dwa małych z tafelek w drewno oprawnych, w jednym stuczonych tafelek dwie (drugie zaś okno przez tegoż młynarza wyreperowane); kominek z kapturem i piec lepiony, posowy nad izbą i komorą z tarcic, podłogi nie masz; dalej kuchenka, do tej kuchenki drzwi z tarcic na biegunie z chaczykiem; komin wielki lepiony, dobry, na wierzchu murowany. Na drugiej stronie izba z sionką i komorą, gdzie nikt nie siedzi, z bali rzniętych, także nowa, o jednym oknie, ale okna, ani pieca, ani kominka nie masz; muru tylko połowa od domu się znajduje, posowy z tarcic; nad komorą brakuje tarcic trzy; do sieni drzwi, do izby drzwi, do kuchenki drzwi, do komory drzwi z tarcic na biegunach drewnianych; poszyta snopkami, szczyt tarcicami zabity, szkudłami pobity.
Stodołka dobra, przez tegoż młynarza z drzewa przysposobionego, z dwiema chlewikami wystawiona i dobrze poszyta.

Chałupa dwojaki z wystawą o czterech słupach, gdzie siedzi Paweł zagrodnik: izby dwie, przy każdej izbie sionka i komora; nad izbami i komorami posowy z tarcic, nad sionkami posowy z bali; podłogi wszędzie nie masz. W jednej izbie kominek z kapturem i piec lepiony, okno z tafelek w drewno oprawnych, komin duży lepiony. W drugiej izbie ani kominka, ani pieca, ani okna nie masz. W tym budynku drzwi ośmioro z tarcic na biegunach drewnianych, poszyta snopkami dobrze nad wystawą, szczyt tarcicami zabity, z wierzchu szkudłami pobity.
Stodołka stara do tych dwojaków należąca, tak w poszyciu, jako i w ścianach cała zła.

Chałupa stara, gdzie przed tym była karczma i w niej siedzi Gasper zagrodnik: izba z komorą i z sienią; nad izbą i komorą posowa z bali; ściany w węgłach pognieły i popruchniały, poszycie złe; komin duży lepiony, skręcony, zły, u wierzchu ocieczony. W izbie okien trzy z szybek w drewno oprawnych, szybek stuczonych sześć; podłogi wszędzie nie masz; piec, kominek z kapturem lepione i bardzo liche; drzwi czworo na biegunach drewnianych.
Chlewik ledajaki.
Stajnia stara obaliła się i w niej drzewo w niwecz się podruzgotało.

Chałupa z wystawą, z drzewa rzniętego nowa, gdzie siedzi Kazimierz Zając, półrolnik: izba z komorą i z sienią; nad izbą, komorą z sienią i wystawą posowy z delików ułożone. W izbie okno z tafelek w drewno oprawnych, piec, kominek z kapturem lepiony, komin duży lepiony; drzwi czworo z tarcic na biegunach drewnianych; poszycie dobre, szczyt tarcicami zabity, z wierzchu szkudłami pobity.
Budynek czyli pomieszkanie stare na oborę obrócone: ściany popruchniały, złe, poszycie złe, do niczego nie zdatne.
Stodoła na sochach w słupy, przęsła z delików stawiane, niezłe, bez przyciosków; poszycie na niej miejscami dobre, miejscami złe.


Opisanie budynków w Gaci Kmiecej

Chałupa z wystawą nowa, gdzie siedzi Jędrzej Fiutczak, kmieć: izba z komorą i z sienią, z bali rzniętych stawiana; posowa nad izbą i komorą z tarcic, kominek z kapturem, piec i komin duży lepione; okno w izbie z tafelek małych w drewno oprawnych, drzwi czworo z tarcic, poszycie dobre.
Obora potrójna z poszyciem dobrym. Spichrzyk seu sołek w ogrodzie poszyty dobrze. Stodoła o dwóch bojowiskach niezła, miejscami poszywana, a miejscami poszycia brakuje.

Chałupa stara, w której siedzi Józef Garboski, kmieć: izba z sienią; drzewo popruchniałe; nad izbą posowa z delików popruchniała; piec, kominek z kapturem lepione; okno z szybek w drewno oprawnych, komin duży lepiony; drzwi dwoje na biegunach drewnianych; poszycie niezłe; komora na boku z posową i z poszyciem dobra. Chlewików pod chałupą dwa i oborka dobre. Sołek w ogrodzie dobry. Studzienka mała na podwórzu. Stodoła o dwóch bojowiskach – choć już ściany trochę w ziemię wlazły, jednakowo niezła, poszycie dobre.

Chałupa stara, w której siedzi Maciej Jankowski, kmieć: izba z sienią; drzewo popruchniałe; nad izbą posowa z delików zła; piec, kominek z kapturem lepiony; okno jedno z szybek w drewno oprawnych; drzwi dwoje na biegunach drewnianych; komin duży, niezły, lepiony; poszycie dobre; na boku oborka, nad oborką poszycie złe. Sołek w ogrodzie dobry, poszyty dobrze. Stodoła o jednym bojowisku, na sochach, w ścianach niezgorsza, poszycia po większej części miejscami potrzebuje.

Chałupa stara, w której siedzi Franciszek kmieć: izba z komorą i z sienią; drzewo popruchniałe, złe; nad izbą i komorą posowa z delików zła; piec, kominek z kapturem lepiony, złe; okno z szyb w drewno oprawnych, złe. Chlewów dwa i oborka – tak w ścianach, jako i poszyciu złe. Sołek w ogrodzie dobry, poszycie dobre. Studzienka w podwórzu. Stodoła o dwóch bojowiskach – tak w ścianach, jako i poszyciu złe.

Chałupa Jana Pawlaka kmiecia, stara: izba z komorą i z sienią; drzewo popruchniałe, złe. Przyciesi pogniły; posowa nad izbą i komorą z delików zła; piec, kominek z kapturem lepione, złe; okno z szyb w drewno oprawnych, złe; drzwi troje na biegunach drewnianych; poszycie na tej chałupie niezłe. Stajenka i oborka w ścianach i poszyciach złe. Sołek w ścianach dobry, poszycia dobre. Stodoła o dwóch bojowiskach na sochach, sochy pougniewały, zła, poszycie na niej niezgorsze. Szopa dobra, na niej poszycie dobre.

Chałupa Jana Cieślaka zagrodnika, stara: izba z sienią, tak w ścianach, jako i poszyciu cała, ze wszystkim zła. Stodołka w ścianach i w poszyciu dobra.

Opisanie ról dworskich obsianych i nieobsianych w Gaci Ziemiańskiej. [opis pomijam, wzmiankowano pole "
Krasieńszczyzna"]

Staw w tejże Gaci duży, błotem mocno zalazły, chwastami zarosły; grobla przekopana, szlamowania i upustu potrzebujący. Łąki nad wsią i wiatrakiem ciągnące się.

sobota, 3 października 2026

Inwentarz Smaszków Kostrzewice (1788)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-180, karty 360-362.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.

Prezentowany dokument jest urzędowym aktem komisyjnym sporządzonym 29 września 1788 roku na terenie dóbr wsi Smaszków przez Sąd Komisarski Województwa Kaliskiego, reprezentowany przez komisarza przysięgłego Gabriela Wstowskiego. Przedmiotem aktu było wprowadzenie w życie i egzekucja wyroku Trybunału Koronnego w Piotrkowie z dnia 19 września 1788 roku, wydanego w sprawie spornej pomiędzy szlachcicem Antonim Kiedrowskim (działającym wraz z Michałem Kiedrowskim) a szlachcicem Maksymilianem Bogusławskim. Jak wynika z treści aktu, po wcześniejszej publikacji wyroku na zamku Kaliskim w dniu 7 kwietnia, w związku z dopuszczeniem się przez Maksymiliana Bogusławskiego kontrawencji* oraz zasądzeniem na rzecz strony powodowej kwoty 1500 złotych wraz z kosztami procesowymi, podjęto kroki egzekucyjne polegające na zajęciu dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne. Na mocy decyzji urzędu komisarskiego komisarz Gabriel Wstowski, przy współudziale i w obecności świadków — Ignacego Rajskiego, Wincentego Stawiskiego oraz Walentego Ossowskiego — dokonał formalnego przekazania (tzw. tradycji) dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne na rzecz Antoniego Kiedrowskiego, nakazując miejscowej ludności i poddanym zachowanie pełnego posłuszeństwa nowemu posiadaczowi. 

 

To jest: w sumie oryginalnej traduje się w dworze, wchodząc z dziedzińca do niego, pokój pierwszy po prawej ręce będący, w którym piec, kominek i okna trzy dobre znajdują się. Dalej z tego pokoju alkierz o dwóch oknach, a z tego alkierza komora o jednym okienku. Tudzież traduje się góra nad tem pokojem, alkierzem i komorą będąca, na którą są schody z sieni dobre, z wolnym pod podszebowaniem kuchni w sieni będącej.
Tudzież odbiera się browar po prawej ręce jadąc od wsi na boku przy drodze za sadzawką pustą będący. Z wszystkim dobry, w którym jest kocieł reparacji potrzebujący, kadzi dwie, jedna dobra, druga sporządzenia potrzebuje, garniec jeden z wszystkim, który także reparacji potrzebuje i inne w nim znajdują się browarne porządki.
Takze traduje się z chlewów czterech między dworem i browarem na boku będących, reparacji potrzebujących dwa z prawej strony od dworu stojące. Suszarnia od przędziwa za dworem w chmielniku stojąca do wolnego używania ostrzega się. 
Traduje się z kurników trzech pod jednym dachem stojących jeden szrodkowy, obory naprzeciwko spichrza będącej, reparacji wymagającej traduje się połowa przegrodzona małemi drzwiami wchodząc po prawej stronie. Dalej idąc naprzeciwko dworu, traduje się budynek, w którym z końca jednego jest stajnia, z drugiego schowanie, w szrodku zaś wozownia całki, a to z przyczyny, że się spichrz całki i owczarnia do drugiej zostawia części, które to pobudynki dopiero wymienione są w ogrodzeniu dobrym. Za tym zaś ogrodzeniem za oborami, w osobnym ogrodzeniu są stodoły, z pomiędzy których traduje się jedna mniejsza, o jednym bojowisku, u której wrota reparacji potrzebują. Z karczmów dwóch traduje się jedna na Kostszewicach Zalaśnych, z stajnią będąca, poszycia potszebująca, z rolami pustemi do tej karczmy należącemi, i chałupa w lepionkę o dwóch izbach na przeciwko tej karczmy postawiona, niedokończona, z sadkiem i ogrodem pustym. Tudzież odbierają się ludzie z ich rolami, inwentarzami i robociznami następujący, pierwszy Marcin Wawrzyniak, półrolnik, który ma chałupę z wszystkim dobrą, tudzież stodołę i chlew dobry.
Drugi Mateusz Wawrzyniak, także półrolnik, który ma chałupę dobrą, stodołę i chlew, reparacji potrzebujące. Z tych każdy ma po parze koni, parze wołów, po jednej krowie, jednej świni i wszystkie gospodarskie porządki. Robią bydłem po dwojgu od Sgo Jakuba do S. Michała dni pięć w tydzień, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba robią także dni trzy po dwojgu. Zimą jeżdżą w drogi do Ostrowa, do Kalisza i innych poblizszych miasteczek bez dnia, każdy z nich oprząda jedną sztukę przędzy, daje po dwa kapłony, dymowe zwyczajne na każdą ratę oddaje.
Traduje się także komornik jeden, pracowity Bartłomi, który ma chałupę dobrą, robi od Sgo Jakuba do Sgo Michała dni trzy, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba także pieszo dni dwa i inne zwyczajne odbywa powinności, kopczyznę zwyczajną z dwora bierze. Odbiera się także sad z chmielnikiem w tyle dworu będący. W polach, a najprzód w oziminnym ku Lubanowu ciągnącym się odbiera się zasianej już oziminy dwadzieścia składów, zaczynających się od drożyny ku Żelisławiu prowadzącej, a ciągnących się wszerz do ról chłopskich, wzdłuż zaś dwojgiem staj. Tudzież w drugim miejscu przeszedłszy wszerz te chłopskie role oziminy podobnież już zasianej składów dwadzieścia jeden i zagon jeden, to jest: od miedzy do krzaków, wszerz a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się.
W drugim polu tego roku ozminnym, a na przyszły rok jarzynnym jadąc od Figury Sgo Krzyża drogą do Bugaja prowadzącą po lewej stronie na poprzecznich staiskach odbiera się roli składów trzydzieści sześć, wszerz od miedzy role chłopskie oddzielającej do drugich ról, a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się. W trzecim polu tego roku jarzynnym, a na przyszły rok ugorowym ponad drogą Zawadzką traduje się rola zaczynająca się wszerz od miedzy, chłopskie role dzielącej do krzewiny wzdłuż zaś trojgiem z początku, a dwojgiem staj dalej ciągnąca się. Niemniej odbiera się łąka wzdłuż od owczarni prostą linią aż do "Kopca" miejsca tak zwanego wszerz zaś od tej linii aż do płotów ku gościńcowi i drodze od gościńca idącej ciągnąca się. Także traduje się ogroda pańskiego ponad drogą wiejską leżącego połowa wchodząc do niego po lewej stronie sadzawek i wód wszelkich.
Tudzież pastwisk wolne używanie zabespiecza się. 
Tym więc sposobem sporządziwszy stosownie do wypisu wyroku prawodawczego w summie oryginalnej tradycją Urząd Komissarski w prowizjach[?] po[?] processie następującą czyni - To jest: drugą połowę dworu, podobnież z wolnym używaniem kuchni, dwa chlewy od dworu po lewej stronie będąc
e, wolne używanie suszarni od przędziwa, dwa kurniki z trzech od rogów stojące, obory drugą połowę, do której większemi drzwiami wejście, spichrz całki i owczarnia, stodołę drugą o dwóch bojowiskach, karczmę na "Wymysłowie" z wolnym robieniem samego piwa w browarze i uprawianiem słodów, sklepik przed dworem będący, czyli raczej reszte pobudynków dworskich od powyższej tradycji pozostałych, tudzież poddanych jako to: półrolników pięciu, komornice jedne z ich chałupami, pociągiem, daninami, powinnościami, jako też z resztą ról, pól, łąk, dębinę, czyli raczej resztę tych dóbr Smaszkowa i Kostrzewic Zalaśnych od powyższej tradycji pozostałą do wytrzymania tychże prowizjów i procesu, dla tegoż Wgo Kiedrowskiego traduje. Zboże także wszystko ogólnie tak w stodołach, jako na polu znajdujące się.

Podobnież Wlmu Kiedrowskiemu oddaje się, którym zbożem W. Kiedrowski część w summie oryginalnej zatradowaną i resztę pól do wytrzymania prowizji i procesu jemu oddanych obowiązuje się do obsiania, a gdyby co z tego zboża od obsiewów pozostało się do prowentu, tedy pod tradycją w summie oryginalnej teraz nastąpioną przyłącza się. 

*uchybienie przeciw przepisom stemplowym, kara za nieużycie papieru stemplowego lub marek stemplowych w odpowiedniej wartości (źródło: M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego)

wtorek, 4 sierpnia 2026

Inwentarz Kociołki Gać Warcka (1790)

Źródło:

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-183, karta 1051-1059.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.


Wizya Dobr Kociołek y Gaciow tak Ziemianskich iako y Kmiecych oboyga niemniey zasiewow y pobudynkow Dworskich y Wieyskich w przytomności Urodzonych Józefa Zbroszka y Woyciecha Brzezowskiego nizey podpisanych tudziesz Woznego Szymona Cieslaczyka z Wsi Kociełek na rzecz JW Jmc Xiędza Michała Kanonika Metropol. Gnieznin. Kommisarza Kommissyi Cywilno Woyskowey Gnieznins. y Jmc Xiędza Bartłomieia Proboszcza Słupeckiego Braci pomiędzy sobą rodzonych Kociełkowskich Dnia 20go Mca Lipca Roku Panskiego 1790 sporządzona. 

Opisanie Kociełek 

Nayprzod Mielcuch do ktorego wchodząc drzwi na zawiasach złe połupane. W Sieni kocieł nienaygorszy wlepiony w dwie kadzie, komin słupami popodpierany gdyż belki podnim pognieły y nie ktore na sieni mur wywalony sciany wteyze sieni y posowa pognieły. Z sieni wchodząc do izby drzwi złe na zawiasach, kominek zły, piec z cegły zły, okno zgruntu złe [...] tylko kilkanaście wnim szyb reszta powybiiane. Z izby do komory także drzwi na zawiasach, z komory rowniesz, na izbie y komorze posowa zła, pod całym tym pobudynkiem przyciesi zgniełe y dwa blochy w ziemi, kozły w iednym narożniku złamane, dach słomiany zły. Przy tym mielcuchu oborka z delików łupanych w słupy pochylona, dach na ni[ey?] zły. Na przeciw tey ozd z gruntu zły, przyciesi naokoł zgniełe y blochy iak podwa od ziemi, dach na tym słomiany, zły. Na przeciw także mielcucha karmnik z niskich blochów nowych tylko złe stawiany, ściany się poprężeły, dach natym karmniku dobry. Za tym karmnikiem chlewy stare, złe, w słupy o troygu drzwiach pod iednym dachem dla swini, na których dach zły. Przytych chlewach grodza z żerdzi, obok tych chlewów karmnik stary, zgruntu zły, dachu mało co na nim. Od tego karmnika ku stodołom obora stara w słupy, zgruntu zła, balki połamane, ściany powywalane, kozły y dach zgnieł[?]. Pod tą oborą iest kilka balek z stayni rozebrany. Za tą oborą druga obora na przeciw stodoły podwóyn[...] także w słupy z gruntu zła, co tylko [ma upaść?], dach cały zły, ta obora w pasterniku. Obora nowa dobra z dwiema bramami[?] wewnątrz z blochów rzniętych narożniki tarcicami wy[...] y po dwa szory gontów od ziemi obite na około dach sło[miany?] dobry. Idąc od obory stodoła poiedyncza stara z blochów rzniętych na przyciesiach węgły, pod tą przyciesi zgniełe [...] także pougniewały, krzyżowniki dwa złamane y [...] pochylona ku stawkowi dach na tey stodole bardzo zły, wrota popsute, progi zgniełe, kona tylko u iednych wrót z skoblami żelazna, zła ta stodoła. Spichrz z blochow rzniętych nowy lecz się rozwala gdyż z obydwóch boków zaszczałami[?] wyparty y na groncie po wystawą [ściany?] się powykręcały. Do tego spichrza drzwi dwoie [u tych?] skoble żelazne z wrzecądzami, posowa y podłoga z tarcic [...] z blochow, dach słomiany, kalonka z tarcic, w niektórych mieyscach zła, poboczniki tarcicami wybite. W rogu [tego?] spichrza stodoła o dwóch bojowiskach w słupy dobra, dach w niektorych mieyscach zły, u wrót wszystkich są [skoble?] żelazne. Za tą stodołą kurniki o trzech drzwiach pod iednym dachem z blochów rzniętych zgruntu złe, w słupy [...] się wywracaią, dach na tych zły, posowa na[...] kurniku z żerdzi. Na okół tych wszystkich pobudynków ogrodzenie z żerdzi. 


Chałupa pierwsza, w ktorey mieszka pracowity Jakub Szymczak półrolnik z gruntu zła, przyciesi pod tą chałupą zgniełe, komin spaczony, dach z gruntu [zły?], ma zaprzęgu panskiego wołów 2, koni 2, swinie 1, krowa[?] 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice, kosy 2, [...] siekiere, robią zaciągu dni trzy dwoygiem w tydzien czwo[rgiem?] poiednemu, czynszu daią kapłonów 2, jay mędel 1, sztuk [...] [...]dzi półtory lub za nie podług zwyczaiu płaci tłuki, stróżówkę odprawia, kominowego płaci na jedne rate  zł. 5. Obok chałupy stajenka stara zła, na drugiey stronie stodoła także zła. 
Chałupa druga, w ktorey mieszka pracowity Szymon Cieślaczyk zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma [...] y świnie 1, siekiere y kose trawną, robi zaciągu dni trzy [od Sgo?] Jakuba do Sgo Marcina dni 4, kominowego płaci na [...] zł. 3, sztukę przędzie iedne, czynszu żadnego nie daie, stróżę i trzodę podług zwyczaiu odprawia, przy tey chałupie ma chlewy dwa z gruntu złe, stodołka dobra. Także stoi gościniec stary ku Tubalczowi pustkami, z gruntu zły, na którym posowy brakuie i prawie do reparacji niezdatny. 
Chałupa trzecia, w której mieszka pracowity Roch Mielcarek zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y te powinności odbywa, na drugiey stronie tey chałupy w drugiey izbie mieszkaią komornice dwie Urszula z Maryanną, biorą kopczyznę z folwarku pańskiego podług zwyczaju y robią dni dwa w tydzień do Sgo Jakuba a od Sgo Jakuba do Sgo Marcina po dni trzy, tłuki odbywają. Pod tą chałupą jedną stroną przyciesi zgnieły, dach w niektórych mieyscach zły. Przy tey chałupie ma zaraz stodołkę naprzeciw okien chlewy dobre. 
Chałupa czwarta, w którey mieszka pracowity Walenty Walczak, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y te same powinności odbywa. Ta chałupa z blochów rzniętych nowa, dach dobry. Przy tey chałupie ma stodołkę złą, y chlewy stare, także złe. 
Chałupa piąta, stara, zła, reparacyi potrzebuiąca, dach na niey zły, posowa w niektórych mieyscach pognieła, w którey mieszkaią komornice dwie imieniem Maryanny, robią tyle co pierwsza y równie biorą z folwarku pańskiego co pierwsza y powinności te same odprawiaią.
Karczma nowa z blochów rzniętych, do której wchodząc drzwi na zawiasach dobre z tarcic. Z sieni do izby drzwi także na zawiasach, kominek dobry, piec z cegły dobry, okna dwa w których brakuie tafelek dwóch, podłoga z tarcic dobra. Z izby do komory drzwi na zawiasach, z komory drzwi na dwór także na zawiasach z tarcic, dobre. Na drugiey stronie izdebka, okno iedno dobre, podłoga z tarcic, piecek mały z cegły y kominek dobre.
Na całym tym pobudynku posowa z tarcic, narożniki tarcicami wybite od ziemi dachu guntami  po dwa szory obite, dach słomiany dobry. Za tą karczmą jest ogród żertkami ogrodzony, warzywem obsiany to iest grochu białłego zagonów 5, partówek[?] zagonów 7, sadzonej marchwi zagon 1. Na tymże samym ogrodzie zagonów nieobsianych 7. W drugim ogrodzie za Rochem iest jęczmienia zagonów 26, marchwi zagonów 15. Na trzecim ogrodzie w olszynie iest zagonów kapusty 15. Na tymże samym ogrodzie jęczmienia zagonów 24. W jarzynie jęczmienia zagonów 50, prosa zagonów 52, owsa składów 244, grochu składów 96.
W polu ozimym jęczmienia zagonów in summo[?] 411, taterki w tymże polu składów 3[...], jarki składów 53, pszenicy ozimy zagonów 136, [ży?]ta zagonów 764. Na drugiej roli zagrodniczej taterki składów 13, tak w ozimie iako y jarzynie, gdyż innego zboża na tey roli nie siano. 

Opisanie Gaci Ziemiański tak pobudynków, zboża. 



Folwark nowy z blochów rzniętych z wystawą, narożniki tarcicami wybite, w dachu od ziemi dwa szory guntami obite, reszta snopkami poszyta. Na całym tym pobudynku posowa z tarcic, w którym mieszka owcarz luźny. [W?] tym folwarku stodoła o dwóch boiowiskach w [...] rznięte, ze wszystkim nowa, w którey iest spichrz snopkami poszyta kalanka na tey stodole z tarcic. [Na?] przeciw tey stodoły owczarnia także z blochów rzniętych, o dwóch wystawach tarcicami wybitych od go[ścin?]ca przyciesi pognieły, na północ pochylona dach [od?] ziemi dwiema szory guntami obity, reszta snopkami poszyta. Po prawey stronie owczarni gościniec [wiez?]ny nowy z blochów rzniętych z wystawą, ze wszystkim dobry, w którym mieszka pracownicy Balcer Zaiąc, ma rolę zagrodniczą, szynkuie piwo y wódkę, robi [dwa dni?] w tydzień, z tey roli zaprzęgu pańskiego nie ma. Wedle gościńca wystawił sobie stodołkę nową, na tym [...] y stayni dwa szory guntami obite, reszta snopkami poszyte. W stayni narożniki tarcicami wybite na [...] gościnny podłoga y posowa z tarcic. 
Chałupa pierwsza, dwoiaki, w którey mieszka młynarz poddany, druga pustkami z blochów rzniętych, nowa posowa na całym pobudynku z tarcic, narożnik z gruntu tarcicami wybity, ponad wystawą nieco guntami pobite, cały dach snopkami poszyty. W niektórych mieyscach zły. Przy tey chałupie ma stodołkę starą i chlewiki. Idąc dali ku Raczkowu wiatrak nowy, ze wszystkim dobrym, oszkardów pańskich młynarz nie ma, brakuie linów dwóch kamienny y od nakrącania, płaci czynsz podług zwyczaiu, to iest czerwonych złt. ośm, mlewo wszystko pańskie, bez miarki, do tego wiatraka ma rolę.
Chałupa druga, za stodołą pańską, dwoiaki z blochów rzniętych, nowa z wystawą, front wystawy tarcicami wybity, dach snopkami poszyty, dobry. W iedney izbie mieszka pracowity Paweł Magdziak, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi zaciągu dni trzy ręczno w tydzień, druga izba pustkami, do tey chałupy iest stodołka y chlewik, tłuki, trzodę, stróże, podług zwyczaiu odprawia, sztuki przędzie, kominowego płaci na iedne rate złt. pol. 3.
Chałupa trzecia, nowa z blochów rzniętych, z wystawą tarcicami wybitą, posowa z desków[?], dach snopkami poszyty. Przy tey chałupie stodołka dobra, chlewy dobre, w którey mieszka pracowity Kazimierz Zaiąc, pułrolnik, zaprząg ma pański, wołu iednego, gdyż mu się drugi w tym roku utopił, koni 2, krowa 1, swini 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice, sierp 1, siekiere 1, kosy 2, robi zaciągu trzy dni bydłem, a czwarty ręczno, czynszu daie kapłonów 2, jay mędel 1, kominowego płaci na jedne ratę złt. pol. 5, tłuki, trzodę, stróże, podług zwyczaiu odprawia, sztuki przędzie. 
Chałupa czwarta, z gruntu zła, pod tą przyciesi zgnieły, w niektórych mieyscach popaczona, posowy na ścianie nie masz, dach zgnieł cały, przy tey chałupie stodołka stara, w tey chałupie mieszka pracowity Kasper Cieślaczyk, zagrodnik, zaprzęgu pańskiego nie ma, robi tyle co pierwszy y to wszystko odbywa. 


Opisanie pobudynków jako i zboża w Gaci km[iecey?].


Chałupa pierwsza, z blochów rzniętych nowa, wystawa [w niey?] z tarcic, na izbie i komorze posowa z tarcic, dach snopkami poszyty nad sienią[?] zły. W tej chałupie mieszka pracowity Mateusz kmieć, ma zaprzęgu pańskiego wołów 4, [...] krowe 1, swinie 1, wóz oprawny, pług z żelastwem, radlice[?], siekiere, sierpy 2, kosy 2, robi zaciągu w tydzień dwojgiem dni sześć od Sgo Woyciecha do Sgo Marcina i tłuk trzy od Sgo Marcina do Sgo Wojciecha [dni?] pięć, przy tej chałupie ma obory i stajenke w [...] postawiona, sołek w ogrodzie z delików, stodoła [o dwóch?] bojowiskach na sochach, dach snopkami poszyty [...] [...]nowany. Karmnik przy oborze w deliki snopkami poszyty. Czynszu daję do dwora kapłanów 2, gęś 1, jaj mędeli 2, podymnego płaci na jedne rate złt. pol. 7, przędzie sztuk dwie, czyli za nie tynfów dwa płaci, trzodę i stróżą kolejno odbywa. 
Chałupa druga, z blochów ciesanych, stara, przyciesi nadpsute i ściany złe [w izbie?] posowa z delików na komorze i sieni posowy nie masz, dach słomiany dobry. W tej chałupie mieszka pracowity Józef Garbowski kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle [co?] pierwszy i ten sam porządek odprawia, te pańszczyzne, te same daniny daje co pierwszy i tyleż podymnego płaci. Przy tej chałupie ma stajenke i chlewik, [...] i dyliki reparacji tak w przyciesiach i ścianach potrz[ebują?], dach pod snopkami dobry. Na przeciwko chałupy obora [na?] bydło stara, w dyle, z gruntu zrujnowana tak [...] jako i poszyciu. Po drugiej stronie stajnia nowa, dach pod snopkami dobry, w ogrodzie komora nowa [...] w węgły, posowa z dyli, dach pod snopkami dobry. Przy tej komorze komora stara w dyle i posowa z dyli z gruntu reparacji potrzebuje. Stodoła o dwóch bojowiskach, na sochach, połowa stodoły nowa, druga połowa tak w d[achu?] jako i w ścianach mocno zrujnowana. 
Chałupa trzecia, izba z drzewa kostkowego, sień z dylików ciesanych, stara, reperacji w przyciesiach potrzebuje. Posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami zły. Przy tej chałupie oborka z dylików zła, dach zły. Przy tej chlewik na świnie w dyliki nowy o dwóch komorkach, dach pod snopkami dobry. W ogrodzie komora nowa w dyliki, posowa z żerdzi, dach pod snopkami dobry. Stodoła o dwóch bojowiskach na sochach w dyle z starego drzewa przestawiona, dach pod snopkami stary, zły. W tej chałupie mieszka pracowity Maciej Pietrzak kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle co pierwszy, prócz jednej świni i sierpów tyleż. Odbywa pańsczyznę i te same daniny daje tak dworowi, jako i Skarbowi Rzeczypospolitej jako drudzy. 
Chałupa czwarta, z drzewa kostkowego stara, reparacji potrzebuje, tak w przyciesiach jako ścianie z podwórza, posowa z dylików stara, dach pod snopkami zły, sczyt wcale wydarty, okna częścią w tafelki, częścią deszczkami pozakładane. Na przeciwko obora w słupy z dyli przyciesi potrzebuje i słupów niektórych. Przy tym zaraz stajnia, dach pod snopkami reparacji potrzebuje. W tyle szopa na wozy[?], po drugiej stronie chlewik świński w dyliki zły, dach mocno nadrujnowany. Dalej obora stara, w dyle zła, dach zły. W ogrodzie komora w węgły dobra, dach pod snopkami zły, stodoła o dwóch bojowiskach na sochach, z gruntu zła, tak w drzewie, jako i w dachu.
W tej chałupie mieszka pracowity Franciszek Borkowski kmieć, ma załogi pański, wołów 2, koni 3, inny inwentarz ma tak jak drudzy prócz kosy do sieczki, te same powinności odbywa i te same daniny daje jako drudzy. 
Chałupa piąta, z drzewa kostkowego zła, reparacji potrzebuje, posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami stary. Stajnia w dyliki zła, dach zły. Obora przy tej stajni w dyliki stara, zła, dach pod snopkami zły, u podwórza chlewik świński w dyliki zrujnowany, dach pod snopkami zły. W ogrodzie komora z dylików w słupy reparacji dachu potrzebuje, posowa z dylików. Dalej szopa na [sochach?] w słupy z dylików, dobra, dach pod snopkami dobry. Stodoła o dwóch bojowiskach na sochach z dylików w słupy, dobra, dach pod snopkami niezgorszy, w której mieszka pracowity Jan Pawlak kmieć, ma zaprzęgu pańskiego tyle co pierwszy, w zupełności te same daniny odbywa i czynsze oddaje jak drudzy. Chałupa szósta, [w blochy?] dębowe stara, reparacji z gruntu potrzebuje, posowa na izbie z dylików, dach pod snopkami zły, przy tej chałupie pod ścianą chlewik w dyle reparacji tak w drzewie jako i w dachu potrzebujący. [Stodoła?] do tej chałupy w ogrodzie nad stawem na sochach o [iednym?] klepisku, dobra. Mieszka na tym placu pracowity Jan zagrodnik zaprzęgu pańskiego niemający, robi zaciągu ręczno w tydzień [dni?] trzy, tłuki trzy odbywa, podymnego płaci na jedne ratę złt. [...]. sztuke jedne przędzie lub za nie podług zwyczaju płaci, [...] stróżą kolejno odbywa. 

Opisanie zboża. [pomijam]
To wszystko jakośmy widzieli, podpisem rąk naszych stwierdzamy. 
Józef Zbrożek, 
Wojciech Brzezowski, ręką trzymaną. 

środa, 22 kwietnia 2026

Inwentarz Chociszew (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 110-113.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.


Inwentarz dóbr wsi Chociszewa połowicy między Jchmi Pany J.P. Franciszkiem Korabitą Chociszewskim y JPnen Maciejem Wieruszem Bielskim na gruncie spisany Ano Dni 1766to D. 21 julij. 

1mo. Budynki dworskie. 
Mielcuch w ogrodzie nad dwiema sadzawkami do pomieszkania niedawno wystawiony pod snopkami ze wszystkim dobry, jak w ścianach, tak y w dachu.
W izbie podłoga z delów, piec z kachli prostych, czerwonych, dobry. Około niego ławek dwie, kominek, piecyk, z tego kominka piecyk z cegły murowany do chleba dobry, szafa przy drzwiach na statki od dołu zawierana na chaczyk, nad nią pułek trzy, z listwami, dobra. Okno iedno w drewno, szyby w nim iedney brakuie, drzwi na biegunach w izbie dobre na chaczyk zawierane, stolik okrągły mały, pod nim szafka zawierana, u komory drzwi z izby na biegunach, u nich wrzecądz ze skoblami dwiema żelaznemi dobremi. Drugie drzwi na dwór z komory zawierane na rygiel żelazny dobry. Podłoga w tey komorze z delów dobra, okno wyrznięte okienicą zasuwane. W sieni kuchenka przed piecem deskami obita y drzwi do niey z zawarciem żelaznym, kotlina z gliny wylepiona delami obwarta. Ze sieni drzwi na dwór na biegunie, przy nich ze dworu żelazne zawarcie dobre. Z tey sieni schod na górę zamykany z zawarciem żelaznym dobrym, góra cała nad komorą, izbą y sienią wylepiona gliną dobrze do sypania zboża, komin wielki oblepiony dobrze gliną y babica przy nim od kominka przy sieni staynia na cztery konie, od pomienieyszey sadzawki pod snopkami. W tey stayni podłoga z delów dobra, koryto nowe od ściany do ściany na dłuż jest nad korytem drabina, przy tej stayni od błot na boku, szopa na słupach na woły. Przed tąż szopą koryto wielkie dla bydła na drągach leży. Karmnik przed komorą na czterech słupach pod snopkami na trzech wiepszy, podłoga w nim dobra z delów, koryto z wiekiem na boku. Przy nim obora na przeciwko mielcucha nade drogą na trzydzieści sztuk bydła świeżo postawiona pod snopkami. Wrota jedne na boku z tarcic rzniętych, w końcu tej obory stodoła od Zagajowa o iednym gumnie pod snopkami, o czterech [so?]chach, w ścianach zła, w poszyciu dobra, przy wrotach za[suwy?] żelazne, przy tej stodole y przed oborą sad różnego drzewa [...] się pod sadzawką pomniejszą, ten sad iest ogrodzony po trzech [stronach?] ogród dworski także po trzech stronach ogrodzony. Podwórze p[...] mielcuchem między temi płotami. Z tego podwórza wrot troie, [...]ka czwarta przy komorze, w tych płotach płat dartych wycie[...] in nro kop pieć na chlewy świńskie drzewo gotowe, na podw[...] zostaie samych delów in nro pięćdziesiąt y pięć w Rossoszy[...] zapłacone trzydzieści y dwa, które tylko zwieść potrzeba.

2do. Budynki wiejskie. Chałupa pod snopkami nad polem gdzie Ja[...] komornica mieszkała, nadruynowana. Ta chałupa bez [...] w izbie okien dwa w drewno, piec dobry y kominek ta[...] wielki komin. Przy tey chałupie śliwek i wisien drz[ew?] kilkoro. 
Chałupa druga w końcu ósmy składów roli na t[ey?] [sa?]mey połaci nad polem iak y pierwsza pod snopkami lep[sza?] od pierwszey. W izbie okien dwa, dobre, piec z prostych kafli [...] kominek y komin wielki, dobry, posowa na izbie z tarcic r[znię?]tych, na komorze posowy połowa, w izbie ściany na okoł oblep[ione?] gliną, drzwi y okna listwowane. U tey chałupy w końcu [...]ry obora na bydło z chrustu pod snopkami nowa, na bo[ku?] obory ogródek nade drogą z chrustu ogrodzony, nad polem p[rzed?] tąż chałupa płot z chrustu. Te płoty oba nowe są. Do tey [cha?]łupy stodoła za drogą przy ogrodzie o dwóch sochach pod snopkami, w[rota?] iedne na tyle deskami założone. Od tey stodoły idzie płot z chru[stu?] nad ogrodami przy drodze do chałupy Jana Szewca [...] JmPana Rzepeckiego, na tyle tey stodoły ogród zagrodnicy jęczmi[eniem?] zasiany, częścią kapustą zasadzony kawałki w końcu tegoż jęczmienia. Ten ogród idzie wdłuż pod błota do rowu z łąką na tym ogrodzie [...?]cą. Za rowem młoda olszyna, za tąż olszyną na błotach łą[ki?] [ka?]wałek na golaźni. Za tąż golaźnią krzewina olszowa wykr[...]na nazywaiąca się Ztarkowiec się idzie do granic Głaniszewskich za rów prosto w kamienie y kopiec narożnik ku Chabier[owu?] na szerz ten ogród idzie od granicy ogroda Jędrzejowego ch[łopa?] JmPa Rzepeckiego ośmią zagonów, drugi ogród zagrodni[czy?] wedle tego pusty, wiśnie na nim, trzeci ogród także ośmią zagonów idzie wedle tegoż drugiego zasiany marchwią do poł[owy?] od połowy kapustą zasadzony, czwarty ogród odłogiem leży, szerz za gruszką, która na granicy stoi, na dłuż zaś trzy ogrody idą od drogi pod samą Olszynę Wielką JmPa Rzepeckiego, za sadzawką y grobelką ogród dworski przed mielcuchem wszystek zasiany częścią jęczmieniem, prosem, częścią marchwią y kapustą zasadzony. Ten ogród na dłuż idzie od drogi, która przez wieś idzie do rowu pod błota rozciąga się na szerz od rowu do rowu po których wierzby sadzone są. W końcu tegoż łąka na błotach według ogroda do granic Głaniszewskich z krzewią olszową. 
Folwarki dworskie y płoty chłopskie z łąkami y krzewinami, którą w końcu ról są. 
1mo. Płosa chłopska na klinach przy drodze idącej od Głaniszewa ku Upuszczowu przy polu Chabierowskim idzie czworgiem stay do drogi Błaszkowskiej, w tey płosie składów osiemnaście. 
2do. Płosa przez folwark JmPa Rzepeckiego ku wsi cztermią skład idzie od granic Upuszczowskich do granic Chabierowskich, w końcu tej roli łączka do kamieni. 
3tio. Płosa także cztermią skład idzie przez cztery składy chłopa JPana Rzepeckiego tylko od tychże granic do Chabierowskich w końcu łączek do tychże kamieni wielkich jak kopane prosto od drogi Błaszkowskiej w kopiec narożnik.
4to. Folwark dworski idzie szesnastą skład od granic Upuszczowskich od rowu za drogi leżącego przy polu Upuszczowskim do łąk w końcu tego folwarku, łąka do granic Chabierowskich, to jest kamieni y kopca narożnika, który leży przy stromieniu w łąkach prosto w granicę między tym folwarkiem i drugiem także folwarkiem JmPa Rzepeckiego. 
5to. Folwark drugi na drugą stronę folwarku JmPa Rzepeckiego idzie także szesnastą skład od granic Upuszczowskich aż do łąk w końcu, łąka tegoż folwarku do granic Głaniszewskich jak kamienie wielkie znaczą. Za strugą przy tym folwarku idzie rola ośmią skład od drogi Błaszkowskiej do łąk w końcu tey roli łąka cztermią skład jak kamień znaczy. Drugie pole Weyśrednie gdzie ozimina. 

1mo. Płosa idzie czternią skład od granic Upuszczowskich do drogi Błaszkowskiey przez łąki. 
2do. Folwark dworski idzie dziesięcią skład od drogi Upuszczowskiey do drogi Błaszkowskiey z placem wedle stodoły[?] JmP Rzepeckiego. Ten folwark przez łąki [...]
[3tio.?] Folwark drugi idzie ośmią skład od granic Upuszczowskich pod wieś samę y plac do drogi. Ten folwark [z [dru]?giey strony stodoły JmPa Rzepeckiego idzie. 
4to. Płosa idzie cztermią skład od granic Upuszczowskich pod samę wieś plac do drogi.
5to. Płosa wedle teyże samey idzie cztermią skład [od?] granic Upuszczowskich także pod wieś samę [y?] plac do drogi. 
6to. Płosa idzie cztermią skład wedle folwarku JmPa Rzepeckiego od granic Upuszczowskich pod wieś samę y plac do drogi.
Trzecie pole ku Raczkowu y Przydziałki w [Gó?]rze. 
1mo. Folwark osiemnastą skład idzie od granic Upuszczowskich prosto w oborę pod wieś samę. 
2do. Płosa cztermią skład idzie imo chałupy Boroni[o?]wey chłopa JmPa Rzepeckiego do rowu samego [do?] granic Upuszczowskich.
3tio. Płosa wedle teyże samey także idzie cztermią skład od tegoż rowu [do?] granic Upuszczowskich.
4to. Płosa nad Przydziałkami idzie cztermią skład od rowu do granic Upuszczowskich do kopców, których ieszcze znać trzy [mię?]dzy krzyżowemi drogami przy rowie pod olszyną Raczkowską. 
1mo. Przydziałek pod Lesiskiem idzie staiem iednym składów w nim trzydzieści y sześć. W końcu tego przydziałku łączka y krzewina do granic Głaniszewskich. 
2do. Przydziałek od granic Zagajewskich w kątach pod Lesiskiem za czterma składów JmPa Rzepeckiego po prosto w koniec rowu idzie, staiem iednym składów w nim dwanaście. Łączka po bok przy strodze w końcu tegoż przyłoga krzewina olszowa z łączką do granic Głaniszewskich.
3tio. Przydziałek nade drogą Wartcką przy rowie idzie dwoygiem stay po szesnaście składów w staju. W końcu łąka do granic Głaniszewskich. 
4to. Przydziałek trzydziestą y dwiema skład idzie dwoygiem stay w końcu łąka do granic Zagajowskich.
5to. Przydziałek Krucice dwunastą skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
6to. Przydziałek też Krucice cztermią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
7mo. Przydziałek ośmią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich.
8vo. Przydziałek Krucice cztermią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
9no. Przydziałek Krucice piącią skład idzie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
10mo. Przydziałek w składów jedenaście w końcu łąka do granic Zagajowskich.
1mo. Przydziałek cztermią skład stay dwoie w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
2do. Przydziałek na Górze dwoygiem stay o dwanaście składów w końcu łąka do granic Zagajowskich. 
3tio. Przydziałek za Górą ośmią skład idzie stay dwoye w końcu łączka do granic Raczkowskich.
4to. Przydziałek też za Górą ku brzezinie ośmią skład idzie stay dwoie w końcu łączka do rowu do granic Raczkowskich. Chrustu brzozowego pod Raczkowem [do?] rowu większa połowa to iest przez całe staie jak [...] od ścieszki ku drodze Upuszczowskiey.
Łąki skład[...] bez ról same w sobie są. 
Pierwsza łąka za sadem JmPa Rzepeckiego od rowu do Głaniszewskich granic za Bełek na szerz od rowu [po?]bocznego, którego jest nie owielewpuł staia pod olszynami do kamieni w końcu działu JmPa Rzepeckiego czterech składów. Druga łąka Starko[wiec] zwana na golazni za Olszyną obszerna zaczyna się od końca rowu tegoż, który iest przy łące [...] JmPa Rzepeckiego pod Olszynami idzie przez Olszynę, przechodzi do łąki tey, kawałka golazni, która iest w końcu ogroda Janowey komornicy po [...]wey stronie idąc, od końca tego rowu kawałka p[od?]chodząc od Chabierowa przez Olszyny ku Zagajo[wu?] należy się Olszyna wszystka y z tą łąką cała [do?] granic Głaniszewskich, także i krzewina Starkowiec.
3tio. Trzecia łąka na Błoniu za Boroniem na dłuż od rowu, który przy polu iest do granic Głaniszewskich y z krzewiną, ciągnie się na szerz [...] rozciąga się od rowu, który iest przy działku pod Lesiskiem Jmci Pana Rzepeckiego na Bo[...] idzie do kamienia, który iest prosto w międzą na łące ku Błotom równo z kałużą JmPana Rzepeckiego w miedzą miedły działki dwa, które idą po cztery składy należące do tey części. Łąka na Jeziorka według roli idzie. 
Zboża ozimne y jare na różnych mieyscach siane, iako to, po folwarkach dworskich, płosach y ogrodach JmPan Bielski odbiera tym inwentarzem. [pomijam wykaz zbóż]
Franciszek Korabita Chociszewski manu ppria
Maciey Wierusz Bielski manu propria






poniedziałek, 16 marca 2026

Inwentarz Włocin (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 221-222.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.


[Stan części dóbr Włocina w roku komisyjnego zjazdu, w poniedziałek w oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana (Bożego Ciała) roku 1768, na mocy wyroku jaśnie oświeconego sądu grodzkiego między osobami z rodziny Murzynowskich i Przysieckich obszernie procedowanego, przez urząd poddelegacki grodzki spisany.]- [tłumaczenie z łaciny.]

1mo. Dworek o dwoch izbach iedna z alkierzykiem o iednym piecu prostey roboty, kominek takze prostey roboty. W tey izbie okien dwa, szafka stolarską robotą stara, w alkierzyku okno iedno takze w drewno, druga zaś izba pusta w ktorey konie stawały. W sieni kuchenka, komin zły z gliny ulepiony. Ten dworek snopkami poszyty ale ze wszystkim zły, poniewaz przyciesi, sciany, drzwi popruchniałe y sam duzo pochylony tylko podporami wsparty. 
Przy tym dworku chlewiki dwa z dyli nadruynowane. Obok tych chlewikow karmniczek mały takze z dyli nie zły, stodoły z gruntu złe. Przy tych stodołach staienka z dyli nadruynowana. Obok znowu tych stodoł oborka zła z gruntu. Za tą oborką chlew z gruntu także zły. Spichlerzyk z drzewa kostkowego niezły, słomą poszyty, koło zas tych pobudynkow y podworza ogrodzenie dobre mieyscem z dyli, mieyscem z łat, mieyscem z zerdzi postawione. Także przytym dworku ogrodek niewielki w ktorym drzewa sliwkowego kilkanascie. Za tym ogrodkiem ogrod duży na warzywo y przytym ogrodzie sadzawka. Item ogrod wygrodzony niewielki w podworzu.

2do Poddaństwo. Pierwszy Jozef Kij komornik w Włocinie mieszkający, robi dni dwa ręczną robotą, kopiznę bierze, chałupę ma dobrą tylko poszycia potrzebuie. Ma y stodołę dobrą o iednym samsieku. Drugi Jan z placu Kijoski nazwanego na Pustkowiu mieszkaiący zagrodnik ma wołow pańskich parę, krowę, pług, kosę, sierp, siekierę, radło. [...] robi dni trzy ręczną robotą a kiedy trzeba bydłem to się sprząga z drugiem zagrodnikiem nizey wyrazonym y robi dni trzy a ręczną robotą juz nie robi. Drugi Jakub Wo[y?]tysak takze zagrodnik ma załoge iak y pierwszy, y taką robociznę odbywa także na Pustkowiu mieszkaiący. Item Stanisław komornik takze na pustkowiu mieszkaiący ad praese[ns?] lethaliter chory robi dni dwa ręczną robotą y bierze kopiznę.


3tio Grunta do tey częsci należące. 1mo Rola na Kącie składow ośm dwoygiem stay grochem zasiana, 2do Rola na tatarkę y proso podorana w składow dwanascie [...] troygiem, 3tio Grochu z owsem 3giem stay składow dwanascie, 4to Owsa składow cztery staie iedno, 5to Owsa składow cztery staiem iednym, przy tey roli łąka, 6to Owsa składow dwanascie dwoygiem stay, 7mo Rola podorana na tatarkę w składow sześć pułtrzecia staja, 8vo Rola [na?] ktorey owies w składow sześć staiem iednym przy ktorey łąka pod Strugą, 9no Żyta składow ośm stay dwoygiem  wtymże polu jęczmienia składow cztery stay dwoygiem y przytey roli łąka, 10. Rola podorana na tatarkę w skł[adów?] dwanascie troygiem stay, 11mo Żyta składow cztery dwoygiem stay a na trzecim jęczmin y przytym łąka, 12do Rola na taterkę podorana w składow ośm stay dwoygiem, 13tio Żyta składow piętnascie stay dwoygiem, 14to Łąka w Jarzynie przez stay dwoie, 15to Rola w składow czternascie czworgiem stay przy ktorey łąka, 16to Rola w składów szesnascie stay czworgiem przytym łączka, 17mo Rola [pod?] Osinami składow dwanaście dwoygiem stay ugorem le[ży?] przy ktorey łąka, 18vo Łąka na Ostrodze, 19no Rola na ktorey żyta składow ośm stay czworgiem przy ktorey r[oli?] łąka, 20mo Jęczmienia składow dwanascie stay dwoygiem, 21mo w Osinie składow cztery iednym stajem ugorem leży przytym łąka, 22do w Ugorze składow dwanaście stay troygiem. Item tamze kawałkow kilka do puł staja y łąka, 23tio na Kącie składow szesnascie staie iedno, 24to Rola w Dołku składow sześć iednym stajem, 25to tamze składow cztery staie iedno, 26to za Kąsną składow cztery stay dwoygiem, 27mo za Panem Woyciechem Borysławskim składow dwadzieścia cztery stay szesciorgiem, 28vo Za dworem żyta składów dwadzieścia dwoygiem stay. Przy tym roli składów piętnaście ugorem, wyciętey za tą składów cztery staiem iednym, 29no Rola w jarzynie składów ośm iednym stajem przy którey roli łąka.
Joannes Radzimski Subdelegatus Juratus C. Siradien. 
mpp






wtorek, 24 lutego 2026

Inwentarz Sędzimirowice (1786)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-173, karty 353-354 i 362.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.
 
 
 
Opisanie dobr Sędzimirowic ze strony Wo Pana Antoniego Walewskiego podczas kondescensyi dnia 11 mca lipca roku 1786 odprawuiącey się sporządzone.


Budynki dworskie
Dwor ze rzniętego drzewa w węgły, przez niegdy Wo Marcina Wstowskiego postawiony, do ktorego wchodząc ganek nowo w lepianke przystawiony, do sieni drzwi z tarcic na zawiasach z klamką y wrzecządzem. Ze sieni po prawey ręce do izby drzwi stolarską robotą na zawiasach z antabką, klamką, szkoblem, y chaczykiem. W tey izbie okien trzy w tafelki, w dwoch mieyscach tafelki wybite, komin dobry, piec z kafli zielonych niezły. Z tey izby druga izba mnieysza do ktorey wchodząc drzwi podwoyne z klamką y wrzecządzem na zawiasach. W tey okno w tafle, tafli pięć wybitych tylko szkudełkami zaprawione, kominek zły, a pieca niemasz. Z tey izby komorka do schowania, do tey drzwi na zawiasach z chaczykiem. Na drugą stronę idąc izba o jednym oknie w tafelki, w iednym mieyscu stuczona, drzwi na zawiasach z klamką y chaczykiem. Z tey komory dwie z drzwiami y wrzecządzami do zamykania, piec z kachli prostych mieyscami porozstępowany, komin dobry, w posrodku kuchnia z kotliną, komin wielki dobry, ściany tego dworu dobre, y drzewo zdrowe, przyciesi pod nim niedawno przez JP. Oczechowskiego possessora podwleczone pod snopkami zostaiący.


Po lewey stronie dworu obora stara, do reperacyi niezdatna pod snopkami, drzewo popruchniałe. Zatym obora nowa y staynia. Przytym na prawą stronę komorka ze sypaniem gornym, nadtąże oborą y staynią w słupy nowe y przyciesi nowe, w baliki ze starego spikrza, z przodku w tyle ściana w lepionkę, przez JP. Oczechowskiego postawione na łokci 36 długość jego.


Karmik ze starego przestawiony, chlewy dla drobiazgów stare, stodoł trzy, jedna o dwoch gumnach stara, popodpierana, dwie o jednym. Stodoła ode dworu niedawno przestawiona, słupy nowe, druga także popodpierana. Owczarnia stara niezła, po lewey stronie staynia stara z wozownią, pod owczarnią przyciesi nowo podwleczone za wrotami. Browar o jedney izbie z komorą, w tym kocieł nowy, kadzi dwie przerobione, garniec nowy z pokrywą y rurnicą nową, koryto nowe, y inne statki. Kocieł y garniec przez JP. Oczechowskiego kupione.
Susarnia stara oporządzona ze wszystkim.


Osada wieyska.

Kmieci piąciu

1wszy Szymon Jarmaczny chałupę dobrą maiący
2gi Szymon Pierdas chałupę niezłą maiący
3ci Walenty takze dobrą chałupę maiący
4. Antoni chałupę poprawioną maiący
5. Szymon Pipior chałupę wyreparowaną maiący.
Ci wszyscy załogę takową maią: po wołow cztery, koni parę, krowę, swinie, pług y inne porządki gospodarskie maią.
Purolnik jeden imieniem Woyciech chałupę starą niezłą maiący, ma parę wołow, parę koni, krowę, swinie, y inne porządki gospodarskie.

Zagrodnikow 3.
1. Jakob Lesiecki w dwojakach na jedney stronie mieszkający ktore przestawione zostały za Wo Wstowskiego.
2. Jan Michalak w chałupie na Szymonzcyznie siedzący.
3. Woyciech Lesieczak chałupę starą maiący.
Ci załogę: po krowie y swini jedney maią.

Komornicy.
1. Matusz na Kowalszczyznie chałupę starą maiący.
2. Michał karczmarz w nowey karczmie mieszkający.
3. Balcerka, w dwoiakach na drugiey stronie gdzie Lesiecki siedzi.
4. Pipiorka u Jana zagrodnika siedzi.}
5. Frącka budę starą maiąca. } kopczyznę zwyczayną ze
6. Kowalka u Antka kmiecia siedzi } dworu biorą
7. Wawrzynka także budę starą ma.
8. Stachowa w karczmie nowey w izbedce mieszka.

Także karczma stara, w którey mieszka owczarz imieniem Tomasz Michalak, tudzież chałupa w lepionkę ktorą niegdy Jan owcarz[?] sobie postawil. W tey mieszka Kowalka stara, y buda gdzie Ignacego żona wdowa mieszka.
Nadedrogą od Błaszkow ku Chlewu idącą karczma nowo wystawiona za posessyi Wo Wstowskiego, w lepionkę. W tey karczmie izba wielka o dwoch oknach z komorą, na drugiey stronie izba mnieysza o jednym oknie, z kominami y piecami z cegieł.
Z drugiey strony drogi kuźnia przez Wo Wstowskiego postawiona pod dranicami w lepionkę. Statki to iest miech[?] nowy, kowadło, kleszczów dwoie, obczęgów, młotkow trzy. Kowala niemasz, gdyż oyciec y syn pomarli w tym roku.
Antoni Wstowski

piątek, 2 stycznia 2026

Inwentarz Błaszki (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karty 466-477.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.


Inwentarz dóbr Borysławic. 

Naprzód dwór spustoszały na połowie jednej zgniły bez wierzchu, na drugiej połowie izba z oknami w ołów oprawnemi dwiema, drzwi na zawiasach, na boku dwie reiteratki, jedna mała dobra, druga pusta, spróchniała, u jednej drzwi dwoje na zawiasach dobre, a u drugiej złe. Przed sienią wystawa niepokryta i z sienią. Spiżarnia przy izbie z gruntu zrujnowana bez przykrycia. Lamus drewniany, drzwi na zawiasach ze trzema przegrodami stary. Mielcuch nad stawem spróchniały, drzwi na biegunach, okna w drewno. W sieni kocioł stary, kadzie dwie stare, przycierek jeden, beczek piwnych dziesięć, tamże ozdownia gdzie jest koryto do zalewku i fasy do suszenia słodu, i gorzelnia przybudowana w której garnec jeden z pokrywą, rurami i rurnicą, kłód dwie do zacierania. Przed mielcuchem obora na koło wystawiona i chlew przybudowany. Stodoła o dwóch klepiskach dobra, wrota na biegunach z wrzeciądzami i z kublami. Stajnia dobra z wrotami wieznemi, i z żłobami. Na koło dworu i sadu i stodół płoty żerdziane. 
W tej wsi kmieć jeden Foryś nazwany z obsiewkim należytym, wołów ma swoich własnych pare, pańskich pare, i koni dwoje, krowe, i świnie. Budynki ma dobre, chałupę z sienią, stodołę i oborę. 
Drugi pułrolnik Wiewiórka, który ma wołów cztery dworskich i świnie, chałupę z komorą, sienią i stodołką. Trzeci Adam Młynarczyk bez żony komorą mieszka. 
Czwarty Błas Kowalczyk w chałupie niedokończonej, na zagrodzie ma wołów dworskich parę. 
Item plac pusty kmiecy Sobierajowski, na którym zdrąb chałupy z kozłami, z którego kmieć Sobieraj z żoną i z dziećmi uciekł do [...], zkąd trzeba go odebrać. 
Drugi pusty plac zagrodnicy Tulaczewski, trzeci także plac pusty z chałupą obaloną i komora jest przy niej gdzie mieszkają dwie komornice jedna [B?]achorka i Madarninka. Item chałupa kmieca Goliszewska z komorą i z sienią obdarta. Chlew i stodoła dobra, gdzie trzecia komornica Sobierajka mieszka, ma parę wołów i koni parę dworskich. 
Karczma z komorą i z sienią, w niej kaczmar przychodzień ma ze dwo[ru?] wołów parę z wozem dane. To poddaństwo zwyczajną robotę i powinności odprawować i czynsze dawać powinni do dwora. 
Krescencji dworskiej. Żyta Ozimiego zagonów 574, pszenicy jarej zagonów 61, jęczmienia zagonów 96, jarego żyta zagonów 74. W drugim polu jarym grochu składów 67, jarego żyta składów 52, owsa tylesz także 52. W trzecim polu ugorowym tatarki składów 48, jęczmienia Zagonów 210. Na staje jedną rachuje się to wszystko zboże w Borysławicach, które dostały Jchmciom Panom Wstowskim w summach przez Dekret zlikwidowanych. 


Inwentarz dóbr wsi Błaszków dla rzetelniejszego objaśnienia każdemu z kredytorów spisany na grącie. 

W tejże wsi dworu ni masz żadnego, tylko na siedlisku dworskim budynki stoją nadpróchniałe, które się na puł dostały Jejmci Pani Koczańskiej i successorom Jmci Pana Konstantego Psarskiego. 
Młyn pusty to jest nowy zdrąb stoi na grobli przy stawie. Ten staw jest obszerny i grobla dobra ze dwiema upustami. Kamień nowy, jeden młyński z zielazami. Stodołka obalona na placu młynarskim żerdzianym płotem ogrodzonym do tego młyna [...] Wojciech Młynarz powinien dawać ze młyna co rok korcy 50 miara i wieprzów dwóch ukarmić, albo za nich dać złotych sześćdziesiąt. Do ręcznej roboty do dwora co dzień parobka wysyłać. Ma role albo raczej grąta od Jmsc dziedzica wydzielone. 
W tej wsi jest targ[ów?] co niedziela ma wynosić summe co rok 500 złotych. Także karczma wiezna z wystawą skudłami pobita przy której jest obszerna stajnia pokoźlona i połacona i część stajni tej pobita skudłami pod wystawą przy tej karczmie są też ławy[?] wielkie. W tej karczmie mieszka kaczmarz na imie Mi[chał?] Ciesielski ma wołów parę dworskich z wozem i do robienia piwa i suszenia słodów, drwa powinien wozić, i piwo szynkować. Jest rola zasiana tej karczmy z dawności należąca. Item chałupa na placu zagrodniczym nad stawem w której mieszka Wawrzyn Mielcarz. Powinien piwa robić [...] rolą obsianą. Item dwa place puste
jeden gdzie była Tarnia nad stawem dla wybudowania browaru, drugi plac zagrodniczy krawca z ogrodem i rolą. Item sadzawka pusta w końcu siedliska dworskiego pro[?] venerabilis Capituli Siradiensis zła[?] karczma z mielcarzem, kaczmarz [z?] budynkami i pustemi placami wyżej opisanemi cessit. 
Item [...] successorum Gnosis[?] Lubońska, to jest dla teraźniejszej Jejmci Pani Rymerowej w tejże wsi w Błaszkach chałupa nazwana Plichcińska z ogrodami dwiema, jednym prosem zasianem przy tejże chałupie, a drugim warzywem i kapustą zasadzonym. W polu do tego budynku jest rola, na której żyta składów 11, jarki składów 5, grochu składów 4, tudziesz na dworskim folwarku żyta zagonów 42, jęczmienia zagonów 4, jarego żyta zagonów 3, grochu zagonów 2, tatarki składów 2 na staje jedną wzdłużne zagony rachując od siedliska dworskiego, a w każdym polu grątów zagonów 49 w dworskich folwarkach do używania dostaje się. 
Tudziesz dla Jchmciów Panów Wstowskich Jan Czajka krawiec na zagrodzie z chałupą drugą plac pusty Stolarski[?], który się poczyna od ogroda młynarskiego a kończy się puł chałupę Jachimowską. Trzeci plac nagrodzki przy drodze z rolą bez zasiewków, na którym żyd Jachim mieszka, który się swym kosztem pobudował. Czwarty plac Kukoliński z budynkami w rynku leżący wedle wikarji z Mikołajem Kukułą i z powinnościami zwyczajnemi, także na dworskim folwarku żyta ozimnego zagonów 215, jęczmienia zagonów 25, jarego żyta zagonów 19, grochu zagonów 10, tatarki składów 5, a w każdym polu roli albo grątu zagonów 249 na staje jedną wzdłużne zagony zbóż i ról rachując wydziela się przy części JmP Rymerowej. 
Item przy wydziale Ichmsców Panów Wstowskich dla sukcessorów Jejmci Pani Radoszewskiej wydziela się w polach trzech roli albo grątu na staje rachując w każdym polu zagonów 147, żyta zaś ozimiego zagonów 126, jęczmienia zagonów 13, jarego żyta zagonów 10, grochu zagonów 5, tatarki składów 3. 
Także kmieć jeden Kuba Dubis z chałupą i budynkami na placu Maderlińskim stojącemi z rolami i ogrodami zasianem. Ten ma wołów dworskich pare, drugi zagrodnik Cieśla ma chałupe, chlew i ze stodołą obaloną na placu Markowczyzna nazwanym, ogród i role. Trzeci plac Pędziwołkowski na którym jest chałupa zła, ogród i role do tejże chałupy niezasiane.
Item pro parte successorum Gnosi Sulmowski przy tymże wydziale Ichmciów Pani Radoszewskiej sukcessorów w każdym polu na folwarkach dworskich przypada roli zagonów 73, i dla Jemci Pana Więckowskiego zagonów 25, także żyta ozimiego zagonów 84, jęczmienia zagonów 8, jarego żyta zagonów 6, grochu zagonów 3, tatarki składów 2, których to zbóż na staje rachując czwarta część Jmci Panu Więckowskiemu. 
W rynku zaś samym Jan Ciesielski na zagrodzie w dobrej chałupie mieszkający z ogrodem i z rolą. Drugi Jan [S?]makula nagrodzki zagrodnik ma budynki i powinności zwyczajne odprawować powinni.
Item dla Jejmsc Pani Koczańskiej przypada wedle sukcessorów Sulmowskich połowa dworskiego siedliska i połowica tamże stodoły i owczarni, w polu zaś każdym folwarku dworskiego zagonów 343, a żyta zagonów 294, jęczmienia zagonów 30, jarego żyta zagonów 24, grochu zagonów 13, tatarki składów 7. 
Plac kmieci Wiewiórciński z chałupą nową i stodołą i inszemi budynkami z ogrodem i z rolami, na których jest żyta składów 18, owsa składów 6. 
Drugi plac zagrodniczy nazwany Augustinkowski z chałupą bez wierzchu, gdzie szewc mieszka z ogrodem i z rolą. 
Trzeci plac zagrodniczy nad strugą z chałupą, w której także szewc drugi mieszka, jest ogród i rola. 
Czwarty plac Płuciennikowski zagrodniczy z ogrodem i rolami, chałupa nowa przez żyda kosztem wystawiona w której mieszka. 
Piąty plac z chałupą dobrą, gdzie Walenty Dubis mieszka, który ma wołów dworskich pare, ogrody i role zasiane zagrodnicze. 
Ciżże poddani powinności zwyczajne odprawować i czynsze dawać powinni. 
Item druga połowa siedliska dworskiego i budynków, to jest połowica stodoły i owczarni i cały spichlerek dla sukcessorów JmPana Konstantego Psarskiego przypada: grątów i roli w folwarkach dworskich zagonów 392, także żyta ozimiego 336, grochu zagonów 15 i tatarki składów 8 na staje jak zboże tak i role rachujące wedle Jejmci Pani Koczańskiej wydziału. 
Plac pusty owczarski, drugi plac zagrodniczy gdzie kowal mieszka. Ma chałupę dobrą, kuźnię i stodołę nie poszytą, ogród i rolą. Trzeci plac Zbieranowski z budynkiem, w którym żyd Jachim mieszka. Item kmieć Augustyn ma dworskich [p?]łużnych koni parę, wołów parę, budynki dobre, ogród i role zasiane.
Item chałupa Dawidowska w której żyd mieszka z arendy wedle [...]. 
Ci wszyscy poddani zwyczajną robotę i powinności odprawow[ują?] i dawają czynsze. 
Item plac pusty kmiecy Markowski nazwany z budynkami, to jest chałupą starą, stodołą i szopką i chlewikiem bezedrwi dla Jchmciów Panów Ruszkowskic[?] małżonków przypada, w którym piwa szynkować nie powinno. Do tego placu jest rola zasiana, jest żyta składów 38, jęczmienia składów 5, grochu składów 7, pszenicy jarej skład jeden. 



Inwentarz dóbr wsi Bukowiny na trzy częście rozdzielonej. 
Naprzód na części Jmsc Pana Więckowskiego, który trzyma post fata Jmsc Pana Jana Niniewskiego. 
Dwór o dwóch izbach, drzwi u sieni na zawiasach zielaznych z wrzeciądzem i szkublem, z zaporą przy której antaby żelazne. W tej sieni dwie części pułapów tylko a trzeciej części ni masz. Z tej sieni izba nowa należyta, ściany heblowane w niej z pułapem i posadzką miejscami nad bolałą, ławy stolarskiej roboty i magla, drzwi na zawiasach z hantabą, wschody dobre na góre. W drugiej izbie drzwi dwoje na zawiasach oboje, okna dwoje w ołów oprawne, piec polewany należyty. Z tej izby komora dobra. Na tym dworze wierzch potrosze naprawy potrzebuje. Przy dworze komor pod jednym dachem pięć nadpustoszałych, przy których jest karmników dwa próżnych. Obory dwie, jedna do sukcessorów JmciPana Jana Niniewskiego, druga do Jmci Pana Ludwika Niniewskiego, trzecia przybudowana do JmciPana Jakuba Niniewskiego należy. Wszystkie trzy pod jednym dachem złym są zbudowane. Ku stodołom jest suł alias spichlerz z chlewami trzema, których dwa do JmciPana Więckowskiego z spichlerzem należą, a trzeci Jmci Pana Jakuba Niniewskiego, przy którym zdrąb pusty, pokoźlony Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Sad wielki ogrodzony, gdzie pszczół pniów cztery. Stodoła wielka o dwóch gumnach, o trzech sąsiekach, z których jeden sąsiek niepokryty. Mielcuch z izbą i z sienią, w której kadzi dwie, jedna nowa do JmciPana Więckowskiego, druga do JmciPana Jakuba Niniewskiego. Kocioł piwny dobry i wszystkie statki do robienia piwa. Z izby suszenie na górze jest chałupa pusta, kmieca, w której owczarz mieszkał z ogrodem i rolami niesianemi. Druga chałupa z budynkami, gdzie półrolnik mieszka dobrze osiadły. Ma wołów cztery, krowe jedne, świnie jedne, pług ze dwora. Chałupa pu[sta?], zagrodnicza, Jurkowska, nazwana, z ogrodem i sadem, bez stodo[ły?] i rola do tej chałupy jest pusta. Item chałupa kmieca nowa ze stodołą, z chlewami, gdzie teraz chałupnik mieszka. Item chałupa kmieca [...]mińska nazwana z chlewami i stodołą w której chłop mieszka, który tylko ogród sieje, a rola pusto leży. Także plac pusty kmiecy z rolami na którym żadnych ni masz budynków. 
Drugi także plac pusty Kaczmarski z ogrodem i rolami niesianemi. 
Dworskiej krescencji żyta w ugorze i za sadem zagonów 130, także w jarym polu żyta zagonów 20, jarki zagonów 16, lnu zagonów stajem 11, pszenicy stajem także zagonów 9, prosa półtoraków 15, jęczmienia zagonów 48, tatarki zagonów 24, grochu zagonów 32. 
Drugiej części Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Dwór, który się przy części w posesji Jm Pana Więckowskiego zostającej teraz opisał.
Plac kmiecy pusty Pawełczykowski nazwany. Ogród i rola niezasiana i budynków żadnych na tym placu nimasz tylko ledwo znać rudera na tym miejscu gdzie były budynki. 
Drugi plac także pusty zagrodniczy bez zasiewków i budynków. Budynek kmiecy do pomieszkania przez Jmsc Pana Ludwika Niniewskiego obrócony dobry ze stodołą i oborami przy których jest komora dobra poszyta, sad śliwowy ogrodzony. Chałupa pusta także półrolnicza dobra, przy której jest stodoła zła, ogrody i role po części pozasiewane do tej zagrody należące. 
Item chałupa kmieca pusta, także ze stodołą ogrody i role do tej kmiecej chałupy należące niezasiane.
Item plac pusty Kowalski, Rzemieślnicki nazwany, na którym tylko kuźnia stoi pustkami. Ogród jednak do tegoż placu należący do dworu zasiewają, na którym i teraz jest warzywo i kapusta dla potrzeby Jmci Pana Ludwika Niniewskiego wyżej wyrażonego, w polach zaś więcej odłogów niżeli zasiewków znajduje się, jednak się wszystko zboże zkonnotowało i zrewidowało i jest krescencji dworskiej mało co: żyta tylko zagonów 32, w jednym polu i w drugim miejscu zagonów 60, jęczmienia zagonów 16, jarki zagonów 16, owsa zagonów 64, i tatarki składów 29. 
[Na?] trzeciej części Jmci Pana Jakuba Niniewskiego mielcuch za dwór mniemany z należytem zawarciem i pokryciem snopkowym, to jest izba z izdebką z oknami w drewno oprawnemi i komora przy tym i ozdownia do suszenia słodów z rosztem.
Stajnia dobra poszyta snopkami, studnia ze zdrębem. Stodoły dwie, jedna dobra, druga podlejsza. Sad wielki na koło tegoż mielcucha. Pszczół pniów jest 27 własnych Jejmci Pani Niniewskiej.
Przy wsi gościniec z komorą i stajnią wiezną na placu Bulaczewskim, w którym mieszka kaczmarz. Ogród ma należyty zasiany. 
Plac kmiecy pusty bez budynków, role bez zasiewków, tylko ogród zasiany. 
Chałupa kmieca w której chłop mieszka, ma wołu jednego i krowe, stodołe z chlewami, roli po części zasianej więcej pusto leży gruntu. 
Item chałupa kmieca zła Nowakowska w której mieszka kołodziej, tylko ogród sieje, role puste bez zasiewków, stodoła i obory są do tej chałupy. 
Item zagrodnik jeden, ma wołów pare, chałupe dobrą, stodołe i chlewy przy chałupie.
Item kmieca chałupa nowa w której chłop mieszka, tylko ogród sieje, a role leżą puste. 
Item chałupnik Czerny na kmiecyn placu w chałupie mieszka, zagrode obsiewa, role zaś do tejże chałupy puste są niezasiane, chlewy dobre. 
Urodzaju dworskiego żyta stajem zagonów 72, jęczmienia zagonów 36, we dwóch miejscach zagonów 10, pszenice zagonów 16, owsa zagonów 76, tatarki zagonów 40, lnu zagonów 8, grochu zagonów 22, wiki zagonów 20. 




Quarti uero[?] inventarii de bonorum Chrzczonowice connota[tio?] est talis. Inwentarz dóbr Chrzczonowic w possessji JmPana Stokowskiego zostających przy konsescensji spisany. 
Folwark z upadłem dachem, to jest izba jedna z komorą, okna w drewno, drzwi dwoje, jedne z sieni, drugie do komory na zawiasach, piec prosty, sień z prostemi drzwiami, przy której stajnia przybudowana. Naprzeciwko izdebka i z sionką, z komorą mała. Stodoła o dwóch gumnach ze spichrzem, u którego są drzwi na zawiasach z zamkiem i wrzeciądzem. 
Chałupy trzy puste zrujnowane, czwarta najgorsza, zagrodników dwóch, przy młynisku spichrz i obora dobra. Młyn funditą i z groblą, albo raczej z mostami zrujnowany tylko troche drzewa u młynicy, która zgorzała. Staw zerwany ślamowania i zastawienia z poprawieniem grobli potrzebuje. Zasiewków dworskich żyta zagonów 230, jęczmienia zagonów 20, grochu zagonów 29, tartarki zagonów 30. 
Jacobus Antonius Zaręba Notarius Castrensis