Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-180, karty 389-403.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.
1788 roku, na gruncie dobr Woli Zduńskiey z przyległościami, dnia czwartego miesiąca lipca, my, slachta nizey na podpisach wyrazeni, będąc wezwani y rekwirowani od W° Jmci Pana Andrzeia Masłowskiego, Podstolica Owruckiego, podług kontraktu od WW: Jchmć Panow opiekunow, to iest Pstrokońskiego y Masłowskiego, WW: Jchmć Panom Złotnickim przydanych, w czasie expiracyi possessyi tychze dobr Woli Zdunskiey y miasteczka Czekaja, do opisania tychze wspomnionych dobr, czyli stanu, iak w swym obrembie zostaią y w rzetelności są, a teraz w possessyą W: Jmc Panu Antoniemu Złotnickiemu w teraznieyszym roku 1788mym dostaią się wraz z obsiewami, budynkami, ludzmi y wszelkim inwentarzem, młynami y czynszami opisanemi, tym sposobem w obecnosci opatrznego woznego, imieniem Maichra Kasczaka, z dobr Zdunskiey Woli będącego, przysięgłego, przystępuiemy y onę czynić zaczynamy.
A nayprzod widzieliśmy dwor w podworzu stoiący, do ktorego wchodząc, drzwi poiedyncze, u ktorych lubo zamku niema, bo przez zamknięcie y niemienie iego czym otworzyc, ile bez klucza miał zostawać, oderwany został, lecz tenże sam zamek w obecnosci naszey oddany iest w ręce W° JP. Antoniego Złotnickiego przez W° JPana Masłowskiego; z teyże sieni udaiąc się na prawą rękę dworu, iest pokoiow dwa y pokoiczek z garderobkami dwiema, to wszystko z obrazami, obiciami, oknami dobremi, tak iak było, czyli miało być w swoiey własnosci, niemniey kredensem, stołem y przystawkami; na drugi stronie dworu ku plebanij stołowa izba, w ktorey piec nowy, przez W° JP. Masłowskiego postawiony z cegły, z oknami całemi; w tey izbie iest obicie dawne, czyli raczey było, lecz teraz przeniesione do browaru nowego przez W° JP. Złotnickiego, przy tey izbie komora; dwor ten gontami pobity od wpoł nowo przez W: JP: Masłowskiego, a daley staremi; pod tym dworem mieyscem przyciesi pognieły, sciany iednak całe ze wszystkim podług opisu dawnych wizyi: stołow w trzy tafle, krzeseł zielonych dwanascie, kanapa iedna zielona, w skórę obitych krzesełek dwa niskich, stolik y stołek składany mały, stolikow dwa, w sieni skrzynia z spościelą, a takowa w drugiey sieni od koscioła magla dobra ze wszystkim. Stachety nowe przy tym dworze dane.
Po opisaniu dworu idzie się do kuchni, w ktorey izdebek dwie, te obydwie w całosci, iak dawno zostaią, y z zamknięciem podobnym, pod gontami staremi, ale dobremi, nad kominem obite nowemi; ogrod za kuchnią, w ktorym sliwki, jabłka, pozyczki y na okoł iest ogrodzony. Z kuchni udaiąc się do browaru nowo erygowanego przez W° JPa Masłowskiego, w ktorym iest izdebek dwie z komorą, piecami ceglanemi wytrynkowanemi, astrychem y oknami nowemi sześciu w całym budynku, komin cały duzy z fondamentu wymurowany, na drugiey połowie dwie izby, iedna od robienia piwa, w ktorey kotlina wymurowana na kocieł, druga na palenie gorzałek, z kotlinami dwiema do garcow wymurowanemi, drzwiami nowemi na zawiasach, na ktorych dwoch mieszkalnych pokład z tarcic, a pobity cały budynek gontami nowo, w ktorym iescze lubo na wierzchu komin niedokonczony, ale magister, aby dokonczeł, zaspokoiony, zdrabiną nową; mamy tez takze doniesienie, iż na tym samym mieyscu stał folwark stary, gdzie teraz browar ten nowy stoi, ktory, gdy iuz zdatny do reperacyi niebył, rozebrany został y z niego W JP. Masłowski kazał postawić w Stęsicach dla Jozka zabitego chałupę; od tegoż browaru porządkiem idąc, są kurniki nowo przez W° JPa Masłowskiego postawione, pod gontami mnieyszą połową niedopobite, w ktorych drzwi iest pięcioro, lecz dopiero są troie gotowe, a reszta nie, posowa z deli, tylko nad wystawą brakuie dodania; przy tych kurnikach są staynie dwie z wozownią o dwoygu wielkich wrotach przy sobie, na biegunie, pod gontami nienaygorszemi, staynie y wozownie wydelowane wraz z posowami, skoble są y wrzecządze w nich zelazne do zamykania. Powoz w wozowni pukryty stary, trypą niebieską wybity ze wszystkim, na teyze stayni znayduie się, a drugi pukryty, iak iest wiadomo, przez JPa łowczyca Złotnickiego rozebrany y potłuczony; nadto karaban okuty, samo tylko pudło, znayduie się na staience przy oborach będącey, tudziez pudełko samo, drewno niby do kolaski podobne, wołowni lezy stare; od tych staien kawałek uszedłszy, iest wolarnia z podłogą, z korytami dwiema długiemi y drabin dwie, od dołu dwiema szorami gontami pobita, a reszta snopkami poszyte, mieyscem tylko burze wydarły kalonkę, dach dobry y nowo poprawiany, drzwi podwoyne na biegunie; w tey wolarni na balkach iest kara oprawna ze wszystkim, na każdym kole po sześć sztuk zelaza, klaryny, buxy, ośi, iak się nalezy, oprawne ze wszystkim, dzwona dobrze poddarte; z obory tey, czyli wolarni, na bok drzwi na biegunie z skoblem iednym, deli w podłodze brakuie ośmiu. Obora przy wolarni, w ktorey iest koryt dwa złych, trzecie dobre z drabiną dobrą, drzwi iedne z tarcic na biegunie; przy oborze koziarnia, uniey drzwi podobne; za koziarnią obora, do ktorey drzwi iedne na biegunie, drabin dwie nadruynowanych, koryto iedno; z tey obory idąc fortka, obora, w ktorey iest koryt pięć, trzy złe, dwa dobre, drabin pięć dobrych, wrota szerokie na podworze z tarcic, drzwi nabok podobniez z tarcic na biegunie. Wiezdzaiąc do obor okolitych, wrota z tarcic na biegunie, unich trzech tarcic czyli desek brakuie, wystawa przy oborach, na ktorey posowy kawałem brakuie, ktora miał kazać zdiąć W JPan Antoni Złotnicki do reperacyi swoiey staienki, dach cały na tych oborach słomiany, przyciesi pod tym budynkiem nadbutwiałe są. W gorce spichrz, w ktory wchodząc drzwi podwoyne na biegunie, u gory kony, u dołu czopy zelazne, nad srodku kona do zamykania, przy tych drzwiach drzwi małe na zawiasach, wrzecządz ieden y skobel ieden, podłoga z tarcic, na całym budynku na teł podobne drzwi podwoyne z opatrzeniem iak y pierwsze, szerokie, że wozem można wiechać; w tym spichrzu iest skrzynia iedna duza, garniec stary zły z pokrywą y rurami, kuf trzy, lecz iedna zła, lagierka iedna zła, przycierek bez dna, fas w spichrzu dwie, a u JP. łowczyca iedenaście, koło iedno przednie bose, tu zaś daley oprawne, koycow do sypania zboz sześć z rzniętych balow dob[rych], beczek dwie dobrych, chumanta dwa stare złe, klapki z beczek, fasek, faseczek, z przycierow roznych wiele na gorze y na dole znayduie się, arfa drociana od chędorzenia lnu, Kłoda od kapusty, w ktorey klapka zła, beczka od smoły cwierc stara, druga nowa, lina od wiatraka do kamieni podnoszenia gruba dobra, druga od kołowrota, trzecia od miechow wciągania iuz podła, podobniez od kołowrota oskardy, dwa pytle nowe, dwa do wiatraka, ieden naprawiany w iednym m[iey]scu, a w drugim cerowany, drzwi na prawey stronie na zawia[sach] z zamkiem, wrzecządzem, skrzynie trzy, dwie zelazem spodem y u wierzchu opatrzone, a trzecia na zawiasach z zamkami y z rzeczami stoią po niegdy W Jmc panu Felix[ie] Złotnickim Łowczym Szadkowskim, iak mamy z doniesienia, iz nietykane są przez W° Jmci Pana Masłowskiego, dwie n[ie]zamknięte y sepet, arfa od chędorzenia zboza mnieysza, łancuchow zelaznych sześć, ieden zły, wędzidła od muszt[u]ka, kruczek od flinpasa, strzemie złe iedno y połowa nozyc od owiec, pił dwie, ciesielska y traczka, ciesielska naprawiana, druga dobra, postumenta od parabanika dwa y kawałki prącikow, zelazo, czyli okucie od wiadra y koszura nad studnią w podworzu bydz maiącego y dwie obręcze z wiadra, wilki stare złe dwa, faierka wielka zelazna iedna, garnek zelazny zły, zelastwo z młyna spalonego przez młynarza Adama do dwora oddane: pieła spalona y pogięta, czopy dwa z wału, reffy cztery z wału, paprzyca y wrzeciono, tapor, chalembik stary w szyicy nadgięty, dziurka w nim, pokrywka nagięta, rurki u grubego konca złe, rowniczka zła wedn[...], radli duzych trzy, dwa dobrych, a trzeci łatany, a dwa nowo pobielane dobre, ponwie dwie miedziane, iedna duza, a druga mała, obie złe, mozdzierz zelazny bez tłuczka y tartka stara zła y kawał zelaza od mozdzierza po ogrodniku Błaszku zmarłym, sierp, kosa y siekiera zła, bystra na scianie iedne, czaprak przyszywany zły. Terlic dwie, nozyc do strzyzenia owiec szescioro, graca iedna, rost ieden pogięty zły, blacha od ciast dobra. W spichrzu u okna krata żelazna. Kufer od starego powozu z prętem iednym zły. Liwar dobry, gałek od parabanika mosierznych dziewięć, dwie pokrywki od rądlów, iedna z uchem, druga bez ucha, brzegi zawiniente u nich, u iedney mniejszy, a u drugiey większy. Trzy drągi od namiotu, u dwuch zelazne czopy, rozwora od woza prostego z reffą zelazną; ten spichrz cały w scianach dobry, tylko przyciesi trochę nadgnieły, gontami pobity, przy tym spichrzu komorki dwie za kluczem Wo Jmc Pa Antoniego Złotnickiego, na boku z wystawą. Statki w spiziarni za kluczem Wo JPa Antoniego Złotnickiego, jemuż przez Wo JP: Masłowskiego oddane, te to iest: fasek roznych do mąk małych y większych in nro trzynascie, naczynie od nabiałłu jemu zostawione, skopkow dwa, kierznia wielka iedna, konew o dwuch uchach, iedna konewka o iednym uchu, ceber ieden, cebratki dwie, flizanek par trzy, dwie porcynelowe, trzecia podleysza, dzierzę iednę do chleba.
Owczarnia w scianach dobra, wrot do niey dwoie z tarcic, drzwi dwoie małych na boku, wszytko na biegunie. Dach od połowy na owczarni zły y przyciesi od pola nadgniełe.
Spichrz przy stodołach stary o dwuch samsiekach, od stodoł snopkami, to iest szesciu szorami poszyty, drzwi na zawiasach, ze skoblem y łancuchem, posowa z delow, delow na posowie iest szesc wygniełych. Stodoł trzy. Jedna z chrostu o dwuch sąmsiekach, iedne u niey wrota na biegunie z tarcic, kuna iedna zelazna, dach słomiany, kalonka srodkiem małym kawałkiem od wiatru zrucona, narozniki dwa nadpsute. Druga stodoła o iednym gumnie w zamek stawiana, w scianach dobrych, dach cały dobry, wrota na biegunie naprawianym iedne, kuna do zamykania u nich, przyciesi zgniełe. Stodoła trzecia o dwuch gumnach w scianach niezłych, dach ze słomy. Ze stodoły zastrzałyne d[ol?]ne pięć dla nakrącenia dachu na południe wyparty. Poszycie całe, wrot czworo, telne na biegunach z wrzecądzem y z skoblami, z przodu wrota z czopami, kunami y reffami do zamykania z tarcic; wszytkie zam[ki], iakie ich znayduią, te się oddaią do stodoł Wo Jmc Pa Złotnickiemu. Ogrodek przy stodołach pietruszką y p[er?]kami zasiany, a na reszcie rozsada była. Ogrod drugi przy oborze, na ktorym iest marchwi lech pięć opelonych, konopi zagonow kawałami dziewiętnascie; w tym ogrodzie samym chmielnik tyczkami wytknięty, znayduie się wozy dwa y drabiny do nich op[o]rządzone przez Wo JP. Antoniego Złotnickiego. Trzeci ogrodek pod staynią, na ktorym znayduie się cztery kawały grochu białłego, lnu cztery kawały, bobru kawałek ieden.
Przystępuie się do opisania sklepow, ktore są murowane dwa, do ktorych drzwi dwoie podwoynych na zawiasach, skoble y wrzecządze do zamykania u nich. Szyia w scianach murowana, posowa z delow rzniętych, brakuie nieco, drugie podnadgniwały, okienka są z kratami zelaznemi, drzwi w szyi połowa na zawiasach, a drugich brakuie, chak ieden, dach na sklepach zły, podniebienia murowane od wina, na sklepie oxet ieden zostaie. Płoty wszędy całe z płatow wierciane, mieyscem wiciem[?] grodzone. Wyszedłszy z podworza ku stawowi, są swinskie chlewy y szesc onych iest w scianach dobrych y pod pokryciem dobrym, drzwi szescioro na biegunie, pod ktoremi przyciesi pogniełe. Pieczysko od browaru starego za chlewami, ktory dla niezdatnosci reperacyi rozebrany y na chałupę dla zagrodnika w Woli Zdunskiey postawiony, imieniem Jana Krola. Młyn nowo z izbą y komorą z drzewa rznietego na mieyscu pogorzałego postawiony, w zrembie cały, także pokoźlony, od ktorego ciesla grontowy ma bydz zagodzony. Piniendzy miał wziąść złotych sto na dokonczenie budynku; na ogrodzie wielkim od stawu lnu zagonow trzy, marchwi wraz z makiem wypelonej zagonow 12. Tamże daley konopi zagonow połczwarta, rzepaku zagonow pułdziesiąta, tamże rzepaku poznieyszego zagonow osm. Taterki składow siedm, w tym ogrodzie kapusty zagonow dziewięć. Zaczyna się obsiew pola, czyli folwarkow panskich na Zdunskiey Woli: nayprzod w polu ozimmym, za ogrod wyzey wyzey wspomnioney wielki wyszedłszy, iest dział pierwszy w stay szescioro; na pierwszych dwuch od ogroda staiach pszenica zasiana, przy ktorey koncami iak od smuga, tak od ogroda zyto saskie, tudziez od chłopskiey roli na pierwszym staiu od ogroda zagonow piętnascie zytem zasiane, daley na trzech staiach za smugiem zyto takze znayduie się piękne wszędy, a na czwartym staiu taterka zasiana y iest dobra. Dział drugi w tym polu, zacząwszy od xięzy roli do tarnie, zytem zasiany, tylko od stawisku odłogiem lezy od tarni zagonow czterdziesci y trzy. Prosa na gorach od łąk zagonow osiemdziesiąt ieden, tamże przy prosie iarki składow dwadzieścia szesc, a od dołu w koncu tey iarki owies siany. Na tey gorze znayduie się wiatrak na okoł tarcicami obity, z wierzchu gontami pobity, dach dobry, kamieni w nim dwa, zwierzchni sląski dobry, drugi spodni, porządek około niego dobry, drzwi iedne od spodu na zawiasach, drugich niebyło y niemasz, na dachu wypadło szkudeł ze trzy, bratnali trzeba do tarcic ze 40. Dział za kosciołem do drogi bitey ciągnący się w stay dwoie, zytem iedno, a drugie iarką zasiane; za miasteczkiem polka az ku stawowi Kaskowi ciągniące się zytem zasiane. Pole iare na tey wsi Woli Zdunskiey. Dział pierwszy za wsią w stay siedmioro az ku Stępniowi. Pierwsze staie od wsi całkie owsem, drugie y trzecie przez puł owsem, a przez puł grochem, czwarte ięczmieniem całe, piąte iarka, na ktorym od dołu, to iest od xięzy roli, owsa składow trzynascie, na szostym za rowem całe staie jęczmieniem, a siodme owsem zasiane, na ktorym wszystko zboze dobre widzielismy. Dział drugi ku Potażni w stay szescioro: na pierwszym y drugim od łąk jęczmien siany, tylko na drugim staiu przy jęczmieniu iest grochu od działku xięzego nro składow dziesięć, zaś na pierwszym staiu przy jęczmieniu jest lnu zagonow osm. Trzecie staie zasiane całe taterką, czwarte ugor uprawny. Za rowem piąte y szoste taterką zasiane. Trzeci dział pod Jarową gorą w stay czworo: pierwsze na rzepę uprawne, drugie y trzecie y czwarte taterką zasiane. Łąki w Woli Zdunskiey. Na grobli, iako y na stawie Kaskowym będące, niewypasione, przy ktorych widzielismy row niedawno wybity, iak mamy z relacyi, ze przez W. JP. Masłowskiego, ktory zacząwszy od stawu Wolskiego przy młynku będącego az do stawu Kaskowego ciągnie się. Od stawu Kaska zwanego row wybity przez Wo JPa Masłowskiego az do granic Tyminskich był nam okazany. Łąki Ostrow zwane, od tegoż Kaska zaczynaiące się, az do Tyminskich granic ciągnące się, wyrudowane przez tegoż Wo JPa Andrzeja Masłowskiego, iak nam iest oswiadczone, na ktorey rudowce trawy dokładne widzielismy; przy stawie Kasku zwanym młyn nowo pobudowany przez Wo Jmc Pa Masłowskiego z drzewa rzniętego y gontami iest pobity ze wszytkiemi do niego potrzebami, iako to kamieniami nowemi y z zelastwem dobrze operządzonym, w ktorym mieszka Jan Rozek y z niego płaci dymowego złotych cztery, groszy 15, czynszu daie złotych dziewiędziesiąt sześć, w zniwa robi dni dwanascie. Stępień pod Borem płaci złotych szesnascie; z młynka na grobli młynarz, co do domostwa, płacieł dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu złotych pięćdziesiąt. Z wiatraka iuz wyzey opisanego młynarz daie dymowego złotych dwa, groszy 8, czynszu złotych szesdziesiąt y do wiatraka ma chałupę. Osiadłość poddanstwa w Woli Zdunskiey opisuie się wraz z robocizną y daniną. Połrolnicy. Pierwszy Grzegorz dymowego daie złotych dwa, groszy dwadziescia dwa, czynszu złoty ieden, robi ciągło w tydzien dni trzy. Sepu daie żyta korzec ieden, owsa korzec ieden, kapłonow dwa, jay piętnascie, za sztukę złoty ieden, groszy 18. Drugi Piotr Kulka to robi y daninę tę daie, co y pierwszy. Trzeci Filip Kmiecik to daie y robi, co y pierwszy. Czwarty Błaży Staniasczyk to robi y daie, co y pierwszy. Piąty Jakob Krol to robi y daie, co y pierwszy. Szosty Szymon Ciesla to robi y daie, co y pierwszy. Siodmy Paweł Krol to robi y daie, co y pierwszy. Osmy Sebestyan Grobelny to daie y robi, co y pierwszy.
Zagrodnicy. Pierwszy Marcin złoty ieden daie dymowego, groszy 8. Drugi Ignacak złoty ieden daie dymowego, groszy 8. Trzeci Jan dymowego daie złoty ieden, groszy 8. Czwarty Paweł Kazek dymowego daie złoty ieden, groszy 8. Wszyscy zagrodnicy poiedynczo robią w tydzien po dni trzy.
Idąc za wrota ze dwora y udaiąc się w prawą rękę, iest koscioł w teyze wsi Woli Zdunskiey ze dzwonicą nową, nowo przez WJmc Pa Masłowskiego wystawiony, y słupinia około niego nowa, strukturą dobrą. Wchodząc do koscioła, iest krukta nowa ze wszystkim, gontami dobrze pobity.
Opisanie miasteczka.
Dwoiaki nowe przed kosciołem, w ktorych mieszka Maicher Kucharz y wozny, płaci dymowego złoty ieden, w drugiey połowie komornice nic nie daią. Plociennik na Zabie siedzący płaci złoty ieden dymowego, groszy osm, czynszu złotych dwadziescia cztery, w zniwa robi dni dwanascie. Kazmierz Michalski w starych dwoiakach siedzi y płaci z połowey dymowego złoty ieden, groszy 8, czynszu daie złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie. Z drugiey połowy domostwa Adam Grobelny płaci dymowego złoty ieden, groszy 8, czynszu złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie. Mikołay Kowal z domostwa podwoynego nowego, z iedney połowy kuzni tudziez grontow płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych pięćdziesiąt, w zniwa robi dni dwanascie. Z drugiey połowy Antoni Swiec Warszawski płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia cztery. W czworakach siedzi w pierwszey izbie Błaży Rymarz, płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia; w drugiey izbie tylko komornica; w trzeci izbie Mikołay Kiałczewski płaci dymowego złoty ieden, groszy 8, czynszu daie złotych dwanascie; w czwartey Swiec Borucki płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie do dwora złotych dwadziescia. Bednarek siedzi w dwoiakach, z pierwszey połowy płaci dymowego złoty ieden, gro. 8, w zniwa robi dni dwanascie. Walenty Sikorski w drugiey połowie siedzi, płaci z niey dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia cztery. Jakub Strycharz płaci dymowego złott 2, groszy osm, czynszu daie złott iedenascie, w zniwa robi dni [skreślone: sześć]. Paweł Sobasczyk w dwoiakach panskich nowych siedzi y płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia cztery, w drugiey połowie tylko mieszka komornica. Jędrzy Stelmach w domostwie nowym mieszka, przez Wo Jmci Pana Masłowskiego postawionym, do ktorego wchodząc drzwi ze dworu do sieni, takze z sieni do izby na zawiasach, chaczyk y antaba, okien trzy, iedno w tyle złe, posowa z tarcic, w izbie piec z cegły, drzwi do komory na biegunie, wrzecządz u nich, z komory drzwi na dwor z tarcic na biegunie, kromnica bez posowy, domostwo to pod gontami nowemi y dobremi; z tego domostwa płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia cztery do dworu. Jan Marciniak w domostwie przez swego oyca postawionym mieszka, płaci kominowego złotych dwa, groszy osm, czynszu daie do dworu złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie. Antoni Garbasz płaci dymowego złotych dwa, groszy osm, czynszu daie do dworu złotych trzydziesci, w zniwa robi dni dwanascie. Stary Czekayski w domostwie przez siebie ze starego goscinca postawionym siedzi, płaci dymowego złotych dwa, groszy osm, czynszu daie do dworu złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie. Jakub Swiec w domostwie przez siebie postawionym siedzi, płaci dymowego złott dwa, groszy osm, czynszu daie dworu złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie. Maicher Stolarz w domostwie nowym siedzi y płaci dymowego złotych dwa, groszy osm, czynszu daie złotych dwadziescia cztery, w zniwa robi dni dwanascie. Woyciech Czekayski w domostwie przez siebie postawionym mieszka, płaci dymowego złoty ieden, groszy osm, czynszu daie do dworu złotych szesnascie, w zniwa robi dni dwanascie.
Po opisaniu mieszczanow tego miasteczka opisuie się osiadłość Zydow w tymze miasteczku Czekaiu y prowentow od nich nalezących.
Kusnierz Zułtobroda w nowym domostwie przez Wo Jmc Pa Masłowskiego postawionym, całe z rznientego drzewa: pierwsze drzwi na zawiasach z klamką y wrzecządzem zelaznemi y rygiel do zasuwania zelazny, z sieni do izby drzwi z tarcic na zawiasach z wrzecządzem y antabką zelaznemi, w sieni kromnica, do ktorey drzwi z tarcic na zawiasach y z zamkiem, na dwor wychodząc z kromnice, drzwi z tarcic na zawiasach y z ryglem, przy tey kromnicy okienica z tarcic na zawiasach z dwiema wrzecządzami do zamykania, w izbie okna trzy, w ktorych brakuie [skreślone: cegły] szyb trzy, w izbie posowa z tarcic, possacka z cegły y piec, do komory drzwi z tarcic na zawiasach z zamkiem, antabką, wychodząc z komory na dwor, drzwi z tarcic na biegunie, rygiel u nich zelazny, w komorze podłoga z rynkow y z delow, co posowa, to z tarcic, dach z gontow nowy dobry, komin y kominek dobre, komin nadmurowany, podworko ogrodzone płatami dobrze y wrota z płatow; płaci z tego domostwa dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie złotych trzydziesci dwa. Kusnierz Warszawski w nowych dwoiakach mieszka, płaci dymowego złoty ieden, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie złotych trzydziesci dwa. Jcyk Krawiec Warszawski z drugiey połowy płaci dymowego złoty ieden, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie złotych trzydziesci dwa. Jcyk Berkowicz w domostwie przez siebie postawionym mieszka, płaci z niego dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie złotych szesnascie. Wolf Jakubowicz Tabacznik w swoim domostwie siedzi, płaci z niego dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu daie złotych szesnascie. Kupiec Wrocławski w swoim domostwie mieszka, płaci dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu daie złotych szesnascie. Jozef Krawiec Czarny w domostwie Rachwalczyka, czyli Dworskim, mieszka, daie dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie y płaci złotych czterdziesci. Kochman kupiec w panskim domostwie mieszka, płaci dymowego złotych dwa, groszy piętnascie, czynszu daie złotych piędziesiąt. Lewek piekarz z domostwa, czyli izdebki iedney przy buznicy będącey, przez W° Jmc Pa Masłowskiego postawionym, płaci dymowego złoty ieden, groszy osm. Czynszu daie złotych szesnascie.
Szkoła, gdzie się Zydy z chodzą, przez W° Jmc Pa Masłowskiego postawiona, w ktorey astrych z cegły, okien duzych szesć w tafle, na drugi stronie buznicy dwie izdebki, w obuch dwa okna, tafelek stuczonych pięc w obuch, w samey szkole dwie tafelki stuczone. To domostwo duze y całe nowe, pod gontami dobremi, kilkanascie szkudeł wedle komina wypadło. W tym domostwie troie drzwi na zawiasach, wrzecządze dwa, skoblow dwa. W szkole przegroda z tarcic, w izbach y komorach drzwi na biegunie z tarcic, ktorych iest in nro czworo, u wszystkich skoble y wrzecządze. Komin nadmurowany u wierzchu. Z buznicy daią ciż Zydy dymowego złotych trzy, czynszu do dworu złotych piecdziesiąt. Obroczny z domostwa y z obroku, to iest siana, owsa, dymowego złoty ieden, groszy piętnascie, czynszu do dworu daie złotych osiemdziesiąt. Krawiec Owsiany z domostwa pod ratuszem płaci dymowego złoty ieden, groszy piętnascie, czynszu daie złotych dwadziescia y cztery. Curulik w izdebce mieszka, goli rok cały frey y płaci tylko złoty ieden, groszy piętnascie dymowego, czynszu daie złotych szesnascie. Druga izba wedle curulika prozna pod ratuszem. Trzecia izba w tyle prozna, tylko w niey siedzi komornica Szewcowa, nie płaci czynszu, tylko dymowego daie złoty ieden, groszy piętnascie. Czwarta izba goscinna prozna, naprzodzie opisanie wrescie tegoż ratusza.
Ratusz ten się znayduie podług dawnego opisu w scianach dobrych, dach z gontow niezły, tylko w niektorych mieyscach szkudeł brakuie; iak miarkuiemy, na poprawę tego dachu wyndzie ze cztery kopy szkudeł. Złoby w stayni dobre, drzwi z wszelkim zamknięciem są, nad sklepem rynna zgnieła, trzeba iuz inney y szkudeł ze trzech. Mury w szyi y w sklepie całe, ruiny zadney w nich niema. Rzeznicy z kozikowego daią łoiu kamien lub pieniendzy złotych szesnascie.
Opisanie browaru w miasteczku Czekaiu. Wchodząc do browaru, drzwi podwoyne na zawiasach, z sieni udaiąc się w prawą rękę do izby, drzwi na zawiasach y wrzecządz ieden, z tey izby iest druga izba z kominkiem o iednym piecu, okna trzy w tafelki y suszenie na gorze; z pierwszey izby do komor drzwi dwoie na zawiasach, piec z cegły, z tych komor drzwi dwoie na dwor, iedne na biegunie, drugie na zawiasach. Posowa na izbach z tarcic, na iedney komorze posowy niemasz. Drzwi szoste z izdebki y w tyle na dwor na biegunie. Idąc na lewą stronę, gdzie zostaią garce y kocieł y insze statki, są drzwi podwoyne na biegunie. W tey gorzalni przegroda z cegły murowana, gdzie kocieł y kadzie, do ktorey drzwi na biegunie z tarcic; wszedłszy tam wewnątrz, są drzwi do sieni y na dwor z tarcic dwoie na biegunie. Okien w gorzalni trzy, w ktorych szyb brakuie pięć. W nim konwiow o dwuch uchach trzy dobre, konew o iednym uchu, lij ieden dobry, cebratka o dwuch uchach, wylewkow dwie, blachy do garcow zelazne dwie, kosz stary y zły, koryto pod kadzią dobre, przycier na robianie piwa, beczek od piwa dwadziescia. Posowa na gorzalni z delow, na izbach z tarcic. Kominy dwa murowane, lecz ieden nowo w gorzalni przez W° Jmc Pa Masłowskiego murowany od dołu az do wierzchu, gontami cały browar pobity. Fas dwie grontowych: iedna na gorze bez dna, druga pobicia potrzebuie. Na browarze mieyscem szkudły powypadały, wystawa przy browarze bez pokładu, dach na browarze podwoyny. W browarze garcow pułtorybeczkowych dwa dobrych, do nich pokrywy dwie: w iedney dwie dziurki, a druga w cale zła. Rury do obuch garcy reperacyi potrzebuią. Lagierek dwie dobre, tylko mieyscem obręczy potrzebuią. Kocieł wielki niedawno sporządzany, lecz woda cwiekami dobywa się, czyli ciec ma. Kadzi dwie: iedna przez W° Jmci Pana Masłowskiego przerabiana dobra, a druga obręczy potrzebuie. Przycierow 10, obręczy potrzebuią.
Opis obsiewow Kaweckich.
Dział pierwszy. Od Woli nad drogą ku Kaweczynu idącą w stay szescioro jęczmieniem wszystkie zasiane iest, iak się należy. Działek od ogroda Kaweckiego w stay troie do łąk, za łąkami staie żytem, to wszystko zasiane y łąka niewypasiona. Działek trzeci ku Osmolinu, zacząwszy od ogroda Kazmierzowego, w stay czworo, wszystko zytem zasiane. Działek czwarty ku stawkowi W° Jmc Pa Kobierzyckiego w stay dwoie, zytem zasiane. Działek piąty przy drodze ku Janiszewicom idący iednym staiem żyto zasiane, saskie. Szosty działek za stawkiem ku Janiszewicom dwoygiem stay: na pierwszym od płota owies y przy nim iarki składow pięć, na drugim staiu iarka, lecz to zboze nietęgie. Siodmy działek pod Dębami ku Woli troygiem stay owsem zasiany, tylko na srednim grochu składow iedenascie; to wszystko zboze iest piękne. Osmy działek nad grontem Opiesinskim przy drodze ku Woli idącey w stay szescioro: pięcioro zasiane taterką, a szoste staie na rzepę uprawne. Ugor za wrotami u Jmc Pana Kobierzyckiego, na ktorym staie iedno podorane. Łąki do tego Kaweczyna nalezące wszędy widzielismy niewypasione.
Folwark w Kaweczynie w scianach dobrych, dachem mieyscem posporządzanym, z piecem całym, kominem nowo nadmurowanym, oknami dwiema, siedm szyb brakuiącemi, obory dobre tak w scianach, iako y w poszywce. Kalonkę kawałkiem wiatr zrucieł. Stodoły trzy: dwie dawne, a trzecia nowo w słupy przez WJmc Pa Masłowskiego do tych przystawiona.
Spichlerz w stodole y podłoga w nim, koycow na zboze sypania sześć. Ogrody roznym warzywem są zasiane. Chałupa takze w Kaweczynie nowo postawiona przez W° JPa Masłowskiego ze wszystkim do niey oporządzeniem dla chłopa imieniem Maćka, niemniey stodoła temusz przestawiona, reszta pobudynkow podług dawney wizyi zostaie.
Poddanstwo w tey wiosce Kaweczynie to się znayduie: Filip Kawecki pułrolnik daie dymowego złott dwa, groszy dwadziescia y dwa, czynszu złoty ieden, robi w tydzien ciągło dni trzy, kapłonow cztery, za sztukę złotych dwa, groszy szesnascie, jay daie trzydziesci. Maci Kawecki pułrolnik to robi y daie, co y pierwszy. Zagrodnicy: Woyciech Swiec dymowego daie złoty ieden, groszy 8, pieszo robi w tydzien poiedynczo dni trzy, za sztukę złoty ieden, groszy osiemnascie; Jan Rusek to robi y daie, co y pierwszy. Trzeci Łuba Placek to robi y daie, co y pierwszy. Komornice wolskie w tym mieyscu się piszą. Sadowska robi w tydzien dzien ieden pieszo. Druga Stawickowa robi tyle, co y pierwsza; trzecia Kaska robi podobniez. Czwarta Macieiowska robi tyle, iak y pierwsza. Piąta Maćkowa robi tyle, co y drugie. Szosta Wiktora robi tak, iako y drugie. Siodma Marcinka robi tyle, iako y drugie. Osma Szewcowa wielka robi tak, iako y te wyzey. Dziewiąta w Kaweczynie Ruszkowa robi tyle, iak y drugie. Dziesiąta Filipka.
W tym mieyscu wies Stęzice opisuie się.
Folwark podług dawnego inwentarza zostaie, tylko komin nowo nadmurowany, poszyciem dobrym, tylko nad kalonką wiatr poobrywał y mieyscem kawałkiem zrucieł; spichlerz przez Wo Jmc Pana Masłowskiego postawiony z posową, deliną y koycami dobrze wyporządzonemi z drzewa rznietego, ktory od dołu y gorą kilku szorami pobity, daley słomą poszyty, dobry y cały. Spichlerz drugi stary w scianach nadgniełych y poszywką starą stoi w swey całosci; stodoły dwie w scianach dobrych, ale przez wichry w tym roku w poł dachu zleciało z kozłami, ktore lubo wyporządzone, przecież w zabraknieniu słomy zupełnie nie są poszyte, y chociaż, iak mamy zaswiadczenia, iż kupieł W: Jmc Pan Masłowski snopkow wykrącanych mendeli sześćdziesiąt, ale to pewnie niewystarczy; obory dobre z dachem y scianami, wpoł bez podłogi, a drugą połową staienka ze wszystkim wyreperowana nowo, przy oborze chlewik nowo postawiony, druga obora stara iak w drzewie, tak w pokryciu niedobra, druga staienka wraz z kurnikiem nowo przez Wo Jmci Pana Masłowskiego postawione, z posową y podłogą tudzież poszyciem całemi. Podworze dobrze z płatow ogrodzon. w koło z wrotami; chałupa dla Jozka Zabitego na mieyscu pogorzały, z drzewa starego, to iest z folwarku Wolskiego postawiona, nowo poszyta y oporządzona dachem, stodoła temusz nowo przez Wo Jmc Pana Masłowskiego postawiona y pokryta, stodoła druga dla Marcina pułrolnika także nowo przez tego, iako wyżey wspomnionego JPa Masłowskiego wybudowana y pokryta.
Stodoła trzecia dla Nowaka pułrolnika także przez Wo Masłowskiego postawiona y pokryta; reszta pobudynkow podług dawnego inwentarza zostaie.
Pole podworskie opisuie się.
Pierwszy dział od granic Opiesinskich pięciorgiem stay ciągnący się, na ktorym dwoie stay taterki, dwoie jęczmienia zasiane, a piąte ugorem leży, lecz podorane; dział drugi za Jozkiem w stay sześcioro ciągnący się, na pierwszym staiu od Jozka owsa składow czterdziesci siedm, reszta tego staia taterką zasiana, na drugim staiu od droszki ku Woli idącej grochu składow czterdziesci y trzy, a reszta tego staia żytem zasiane, trzecie y czwarte żytem zasiane, piąte owsem, a szoste staie ku drodze do Sieradza idącey ugorem leży; trzeci dział od granic Tyminskich w stay osmioro wązki, na pierwszym staiu od łąk przenicy ozminny zagonow trzydzieści, lecz na poł z mietłą y kostrzewą znayduie się, reszta tego staia żytem zasiane, drugie staie także żytem zasiane, trzecie y czwarte ugorem leży, piąte y szoste jarką zasiane, siodme y osme ugorem leży, także niwa ugorem. Łąki ku Tyminiom; ogrod za Wawrzynem dziewiąciu zagonow, kapusta do w poł ogroda zasadzona, dwa zagony marchwi, a jedenaście zagonow pasternaku; ogrodek przy spichrzu pasternak.
Opis poddanstwa we wsi Stęsicach znayduiącego się, oprocz pobudynkow wyżey opisanych.
Pierwszy Jozek Zabity pułrolnik ma załogę pułrolniczą, pieszo robi dni pięć w tydzień, a ciągło, iak zwyczay. Dymowego płaci złott. dwa, groszy ośm. Czynszu złoty ieden, sepu żyta korzec ieden, owsa także korzec ieden, kapłonow dwa, jay piętnascie, za sztuke zło. jeden, groszy osiemnascie; drugi Marcin pułrolnik to robi y daie, co y pierwszy. Trzeci Grzela pułrolnik to daie y robi, co y pierwszy. Czwarty Kujawski pułrolnik to robi y daie, co y pierwszy. Piąty Choberek pułrolnik to czyni y daie, co y pierwszy. Szosty Maci Woytyniak, także pułrolnik, to robi y daie, co y pierwszy. Siodmy Mikołay pułrolnik to daie y robi, co y pierwszy. Osmy Antoni Ignasiak pułrolnik to robi y daie, co y pierwszy. Dziewiąty Franciszek Nowak pułrolnik to czyni y daie, co y pierwszy. Dziesiąty Franciszek Koncierzny pułrolnik to daie y robi, co y pierwszy. Zagrodnicy. Pierwszy Kazmierz Kowal daie dymowego złoty, groszy ośm. Czynszu złotych dwadziescia cztery. Drugi Wawrzyn daie dymowego złoty ieden, groszy osm y w każdy tydzień pieszo robi dni dwa.
Po takowym opisaniu tych wsiow y w nich ludzi, pol y zboż / oprocz wsi Opiesina, ktora się na ostatku opisac ma / przystępuie się do inwentarza rogatego opisu, przez Wo Jmci Pa Masłowskiego wielmoznemu Jmc Panu Antoniemu Złotnickiemu Łowczycowi Szadkowskiemu na groncie wsi Woli Zdunskiey zostawionego y w ręce tegoż oddanego. Pierwsza krowa graniata łysa, lat ośm maiąca, druga płowa krowa, lat sześć maiąca, trzecia krowa siwa, lat dwanascie maiąca, czwarta krowa płowa, lat dziesięć maiąca, piąta krowa mroziata, lat maiąca piętnascie, szosta krowa białła pisana, lat piętnascie maiąca. Siodma krowa czerwona, lat dziewięć maiąca. Osma krowa mroziata, lat siedm maiąca. Dziewiąta krowa szada, lat sześć maiąca. Dziesiąta krowa siwa, lat dziesięć maiąca, na jednym boku przebodzona. Jedenasta krowa czerwona, lat sześć maiąca, na lewym boku przebodzona nieszkodliwie. Dwunasta krowa czerwona, lat osiemnascie maiąca. Trzynasta krowa siwa, lat sześć maiąca. Czternasta krowa siwa, lat pięć maiąca. Piętnasty byk czerwony, lat osiemnascie maiący. Szesnasty byk czarny łaciaty, lat pięć maiący. Siedmnasta jałowica czerwona, lat trzy maiąca. Osiemnasta krowa szadawa, lat piętnascie maiąca, dobrze przebodzona. Dziewiętnasta krowa podpalana, lat osiemnascie maiąca. Dwudziesta krowa szada, lat siedm maiąca. Dwudziesta pierwsza siwa, lat pięć maiąca. Cieląt latosich zostaie sześcioro. Ciołkow roznego koloru lepszych trzy. Jałoszek mizernieyszych podobnież trzy, ktore po trawie chodzą.
Teraz opisuie się inwentarz nierogaty, niemniey ptastwo, ktore zostaie na groncie teyże wsi Woli Zdunskiey, WJmc Pan Andrzej Masłowski temuż Wu Jmc Pu Złotnickiemu w tey wielości przez nas rzetelnie przerachowane, a nayprzod owiec maciorek podług gatunku ułożonych starych sto dziesięć, baranow dwa, owieczek pułtorakow ośm, skopow pułtoraczkow pięć, łonskich owieczek dwanascie, łonskich skopkow ośm, latosich skopkow sześćdziesiąt sześć, barankow dwa latosich, owieczek czterdzieści y trzy, efficit summa wszystkich owiec dwieście pięćdziesiąt sześć; zaś, iak mamy z oswiadczenia samego WJPa Antoniego Złotnickiego, iż owca iedna z rozkazu iego dana chwestarzowi, to iest w czasie rumacyi Wo JPa Masłowskiego, niemniey w czasie teyże rumacyi zdechło owiec czworo, z ktorych skory ex nunc odbiera od owcarza WJPan Złotnicki; a teraz opisuie się trzoda, ktorą WJPan Masłowski na gruncie zostawuie przy nas, iako to macior starych y innych w liczbie szesnaście wszystkich: nayprzod macior starych dwie, swinkow roczniaczkow osm, kiertkow roczniakow sześć; nadto ptastwo takowe: jendyk stary ieden samiec, jendyczek trzy, jendycząt osmioro, gęsi starych pięć, a młodych trzynaście, kaczek starych czworo, młodych trzydzieści, kur starych w Woli dwanaście, w Stęsicach dziesięć, kurcząt dziesięć.
Opisawszy inwentarz na gruncie zostawiony, Idziemy do opisania poscieli w skrzyni zostaiącey po niegdy WJP. Felixie Złotnickim Łowczym Szadkowskim, ktora iest takowa: spotki dwa stare, ieden nadruynowany, poduszki bez powłoki w niebieskie y w czerwone prąszki, ktorych iest dziesięć, dywan zły, dwie poduszek musubasowych bez powłoki, iedna poduszka cwelichowa, a druga płocienkowa stara bez powłoki, spodek w prąszki czerwone ieden, drugi cweliszkowy zły ieden, pierzynka iedna płocienna bez powłoki, spodek bez powłoki, spodek zły płocienny bez powłoki, kardła z bokami w kwiaty, srodek atłasowy, zła, poduszka białła płocienkowa zła, sztuka płótna od namiotu iedna.
Po takowym opisaniu wszystkich wyzey zmiankowanych okolicznosci przystępuie się do opisania stanu wsi dobr Opiesina, w iakowym zostaie.
A nayprzod w teyże wsi dwor nowo wybudowany ze wszystkim pod gontami, do ktorego wchodząc, pierwsze drzwi z tarcic na zawiasach; z sieni idąc, a udaiąc się na prawą rękę, drzwi drugie do pokoiu pierwszego z tarcic na zawiasach, chaczykiem, skoblem zelaznemi; w tym pokoiu podłoga y posowa z tarcic, okna są dwa w tafle, piec z cegły dwa pokoie grzeiący, nowy, lecz iuz zły, kominki dwa z cegły wymurowane tak w pierwszym, iako y w drugim pokoiu; z pierwszego pokoiu idąc wprost, iest schowanie, czyli garderabka, do ktorey wchodząc, drzwi na zawiasach z tarcic z skoblami zelaznemi do zamykania, posowa wniey z tarcic, podłoga z cegły, okno w tafelki iedno; z tey garderabki wychodząc do pierwszego pokoiu iuz opisanego, iest drugi pomnieyszy pokoy, do ktorego wchodząc, drzwi na zawiasach z tarcic z koblami zelaznemi; w tym pokoiu podłoga y posowa z tarcic, okna dwa w tafle; z tego pokoiu wychodząc do sieni, drzwi z tarcic na zawiasach y chaczykiem, okiennice maią bydz z tarcic na zawiasach do okien poodrabiane; z sieni idąc na drugą stronę, iest izba czeladna, do ktorey wchodząc, drzwi na zawiasach z tarcic, w ktorey iest piec z cegły, kominek, okna dwa w tafle, posowa z tarcic; z tey izby iest komora obok, do ktorey drzwi na zawiasach, posowa z tarcic; z sieni na teł ku stodołom drzwi z tarcic na na zawiasach na rygiel się zamykaią; komin duży z tandnarami z fondamentu y podniebieniem wymurowany, daley z gliny lepiony, nad wierzchem także znacznie nadmurowany; niedaleko tegoż dwora są kurniki pod snopkami, przy tych zaraz staynia wraz z wozownią pod gontami nowo wystawiona; idąc ku stodołom, iest obora wiezna duża, do ktorey wrot dwoie na biegunie, a trzecie na bok małe, nad to niedaleko tychże drzwi małych znayduią się czwarte małe z tarcic na biegunie; w tey oborze znayduią się złoby, drabiny, w scianach niezła, lecz tylko przyciesi na okoł dobrze nadgniełe zostaią. Dach zaś na tey oborze iest słomiany cały z wystawami dwiema; ta obora z drzewa kostkowego; od tey obory bardzo blisko idąc, iest stodoła o dwuch gumnach: wchodząc na iedno gumno od spichrza, iest wrot dwoie z tarcic na biegunie, u iednych iest kona y skoble zelazne do zamykania, na drugim gumnie wrota iedne na biegunie z tarcic od obor, przy nich zaraz są małe drzwi z tarcic z koblami zelaznemi do zamykania, na tyle tego gumna drugiego zamiast wrot drzewem zabudowane; stodoła ta cała pod dachem słomianym, kawałkiem od dołu, czyli iednym szorem, deskami iest pobita; ta stodoła reperacyi potrzebuie, ponieważ przyciesi pod nią pognieły do cna y na wszystkie strony się porozwodziła, tylko na okoł podporami kilkunastą iest pozapierana; na przeciwko tychże stodoł bardzo blisko znayduie spichlerz stary ze staienką przy nim będąca, do ktorego wchodząc, drzwi na zawiasach z tarcic y z skoblami zelaznemi do zamykania, podłoga z delikow, koyce trzy, posowa z balow rzniętych; także do staienki drzwi na zawiasach, podłoga z delow, posowa z balow rzniętych, żłob y koryto. Dach słomiany, sciany z kostkowego drzewa, węgły wybudowany. Ogrod przed stodołami, na ktorym znayduie się warzywo takowe: kapusta, marchew, pasternak, cały zasiany, żerdziami ogrodzony. Tego ogroda iest kawał zarosnionego głogiem gęstym y chrosciną rozną.
Opisanie obsiewu panskiego we wsi Opiesinie tak się specyfikuie: dział pierwszy od Smuga Opiesinskiego aż ku Woli ciągnący się iest w stay szescioro, na ktorym żyta zasianego stay czworo a puł piątego, reszta tegoż piątego staia lnem y warzywem zasiane, na szostym połową pszenica iara, a połową jęczmień zasiane. Dział drugi ku Korczewu idąc ciągnie się w stay siedmioro, lecz siodme nowo dobyte; ten dział tak iest siany: pierwsze staie ugorem leży, drugie, trzecie y czwarte taterką zasiane, piąte ięczmieniem, szoste y siodme ugorem zostawione. Dział trzeci od Kaweczyna ku granicom Janiszewskim idący w stay dziesięcioro ciągnący się, ktory tak iest zasiany: od Kaweczyna jęczmienia czworo, owsa szescioro. Działek czwarty pusty za Frączkiem pułrolnikiem ciągnie się w stay osmioro y tak iest zasiany: owsem pułtora staia, taterką pułtora, iednym staiem proso, a reszta ugorem leży.
Po opisaniu pola y zboz na nim przystępuie się do łąk. Łąka pierwsza, zacząwszy od wrot ku Stęsicom idąc aż do stawu Opiesińskiego pod Odolinkiem będącego, ciągnie się, trzema częściami zarosła, czwarta ledwo czysta zostaie. Łąka druga pod Wolą, y ta aż pod ogrody mieyskie Czekayskie ciągnie się z obuch stron rowu, do wsi Opiesina należy, a dociąga aż do łąk Kaweckich, czysta zostaie. Łączka także trzecia między działem ku Janiszewicem idąc czysta. Łączka czwarta w koncu działku za Frączkiem będącego ku granicom Korczewskim czysta. Sadzawka pusta, w ktorey ani upustu niemasz, y ta przede dworem zostaie, pasternik obok niey niewielki żerdziami ogrodzony; druga także pusta sadzawka Odolinki zwana, iuż wyżey wzmiankowana.
Po opisaniu tego wszystkiego przystępuie się do opisania poddanstwa y ich pobudynkow we wsi Opiesinie będących.
Pierwszy Woyciech Skiba pułrolnik, przez WoJP Masłowskiego osadzony, ma chałupę dobrą, lecz nie nową, ma wołow cztery, krowę iedne, swinię iedne, siekierę, kosę, sierp, woz, pług z żelazami, rędło, wszystko dobre, robi dni ciągłych w tydzień trzy, a poiedynczo sześć, daie dymowego złotych dwa, groszy siedem y puł, czynszu złoty ieden, sepu żyta korczyk krolewski y owsa tyleż, kapłonow dwa, jaiec mendel, przędzie sztukę lub zanię daie złoty ieden, groszy osiemnascie, strórza strzeze, trzodę kolejno odbywa, tłuk robi sześć wrzniwa, stodołę ma nowo przestawioną przez WJP Masłowskiego y insze pobudynki potrzebne ma.
Drugi Jan Chaberek pułrolnik ma chałupę starą, ale dobrą, stodołę, obore, chlewy, załogę grontową takąsz, iak y pierwszy, to daie y robi, co y pierwszy. Trzeci Adam Przybysz pułrolnik ma chałupę dwoiaki, w ktorych na iedney połowie siedzi, te dwoiaki są dobre, ma stodołę dobrą, także obore y chlewy, załogę iak y drudzy y to daie y robi, co y pierwszy. Czwarty Jozef Jędrasczyk pułrolnik, przez WJP: Masłowskiego osadzony, w dwoiakach mieszka, ma stodołę y chlewy, robi ciągło dni dwa, a trzeci ręczno poiedynczo, dla tego, ze ma mniey grontu od drugich, insze powinnosci rowno z drugiemi odbywa y daniny daie, załogę ma takąsz, iako y drudzy. Piąty Bartłomi Kujawski pułrolnik bezżenny, sam tylko z siostrą rządzący się, lubo ma rowną rolą, iak y drudzy, spuszczony iednak w roku tym na dni pięć, a to dla ulżenia, stodołe y chlewy ma dobrę, załogę ma tę, iako y drudzy, powinnosci y daniny wszystkie wykonywa, iako y pierwsi. Szosty Piotr Kmiecik pułrolnik, osadzony przez W:JP Masłowskiego, w dwoiakach mieszka z Bartłomiejem, ma stodołę y chlewy, załogę taką, iako y drudzy, powinnosci y daniny podobneż odprawia, iako y drudzy. Siodmy Mateusz Chaberek pułrolnik ma chałupę starą, pod ktora przyciesi pognieły, stodołę ma starą, ale dobrą, robi dni ciągło w tydzień trzy, ma to wszystko, co y pierwsi, powinnosci y daniny te same odprawia, iako y drudzy. Osmy Stanisław Kmiecyk, nowo przez WJP Masłowskiego osadzony, a to dla rodzicow w podeszłym wieku będących, ma chałupę starą, ale dobrą, stodołę y obory, załogę podobnąsz pierwszym, to samo daie y robi, iako y drudzy pułrolnicy. Dziewiąty Franciszek Kujawski pułrolnik ma chałupę starą dobrą y stodołę, obore, chlewy, robi dni pięć ręcznych, a to dla mienia mniey grontu od innych, załogę y zaprząg ma taki, iako y drudzy, powinnosci y daniny te odprawia, iako y drudzy pułrolnicy. Dziesiąty Tomasz zagrodnik ma chałupę złą, nawet do reperacyi niezdatną, stodołę takąsz y poszywka na tym wszystkim nic niewarta, ma siekierę, kosę y sierp grontowy, robi poiedynczo dni trzy w tydzień. Jedenasta komornica Walkowa Rakowska nic niebierze, iednakowasz dzień ieden robi w tydzień pańskiego; co, iako wszystko sprawiedliwie, rzetelnie widzielismy, przytym bylismy, tak w przytomnosci tegoż woznego, iako wyżey opisalismy y gdyby tego interess wymagał, w czasie juramentem gotowi z twierdzić będziemy, a teraz dla lepszey wiary y wagi rękami własnemi podpisuiemy się. Działo się w Zduńskiey Woli dnia y roku, iako wyżey. Ludwik Idzikoski mp, Zygmunt Wężyk mpp.