Inwentarz Drużbin (1812)

Źródło inwentarza:
Dowody majątku Borki. Księgi i akta hipoteczne Sądów w Sieradzu 839/1762. (Archiwum Państwowe w Łodzi, oddział w Sieradzu)
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Działo się w Drużbinie Dnia 19 Miesiąca Października Roku 1812.
Uczyniwszy nayprzod odwiedzenia Naysw. Sakramentu w stępie do Koscioła Parafialnego Drużbin przy zgromadzonym Ludzie Parafialnym obwieszczonym, z oświadczeniem przez Przemowę o celu i zamiaru Wizyty, i Nabożeństwo podług przepisanego w Instrukcji obrządku uskuteczniwszy, także i przeyrzenie tego Koscioła altarzy i chrzcielni, złożony nam został przez zarządzaiącego tym Kosciołem następuiący opis, zaczynaiący się od słów: Drużbin Wieś Szlachecka

Drużbin
Wieś Szlachecka Dziedziczna Wgo Pana Izydora Jabłkowskiego Radcy Departamentu Kaliskiego w Powiecie Szadkowskim leżąca, w którey iest Koscioł Parafialny, w Dekanacie Uniejowskim położony, kiedy zaś i od kogo pierwiastkownie był erygowany, niewiadomo z pierwiastkowey erekcyi, którey mieysce zastępuie tylko dowód ex Libris Beneficiorum J.E. Xięcia Arcy-Biskupa Gniezn. Jana de Lasko pod rokiem 1521.

§ 1
Stan Kościoła materyalny zewnętrzny.
1. Kościół ten w roku 1630 w mieyscu dawnieyszego zapewne drewnianego, murowany z dobroczynności J.E Xięcia Jmci Biskupa Krakowskiego Jakuba Zadzika, iako w mieyscu swego narodzenia się, iest sklepiony mocny, wdłuż i poprzeg ankrami wewnątrz idącemi zaraz w początkach murowania swego uięty z wieżą na zachód z kościołem ankrami złączoną, mocną w kopułę z perspektywą, z wieżyczką nad kościołem, czyli sygnaturką także w perspektywy: nad któremi krzyże żelazne z baniami? miedzianemi ozdobne po malarsku wyzłacane. Wiązania nad kościołem, wieżą, wizyczką mocne, dane roku 1782. Dach kościoła nad wielkim chorem dachówką holenderską, a nad małym gontami pokryty. Wieża i wieżyczka także gontami w karpiową łuszczkę. Dachówka na kościołem i gonty ieszcze dobre, wkrodce iednak reparacyi potrzebować będą.

2. Kościół ten iest konsekrowany przez swego fundatora Jakuba Zadzika r. 1635 dnia 7 pazdziernika, i z nim wielki ołtarz. Powodem tego są znaki na 12 filarach dawne i teraz poprawione. Nadto autentyczne świadectwo w mensie dawney rozrzuconey na pergaminie pisane znalezione. Pamiątka poświęcenia tego kościoła obchodzona bywa w niedzielę po S. Franciszku Seraficznym.
Kościół ten jest po tytułem S. Stanisława B. M.

3. Kaplic żadnych niema.

4. Była przedtym dzwonica osobno, lecz przeszły rządca kościoła wprowadził dzwony na wieżę, których iest trzy średniey wielkości, pierwszy większy ma  dyametru łok. 1 cali 18, drugi średni łok. 1 cali 4, 3ci naymnieyszy łok. 1.
Czy są konsekrowane, dowodu na to niemasz. W wieżyczce nad kościołem dosyć spory z przyiemnym głosem, iak i inne dzwony.

5. Kosnica murowana z oknem deskami zasłonionym, gontami pobita, dobra.

6. Cmentarza opasanie murowane dobre i zamykane, na którym ciała zmarłych iuż niebywaią chowane, z nakazu Rządu, lecz na innym, nowym, znacznie odległym od budynków mięszkalnych.

7. Blisko kościoła niemasz żadnych szynkowni, jatek i domów, któreby zagrażały pożarem ognia.

8. Fundusz na fabrykę kościoła iest prowizya od summy złt. pol. pięciuset, lecz tey od dawna nieoddaią. Ludubogi pokładnego nie płaci, i workowego? niemasz.

Stan kościoła wewnętrzny.

Drzwi do kościoła od pierwszey fundacyi mocne, dębowe, drągiem, ryglem i zamkami opatrzone.
Podłoga wwielkim chorze z tarcic dobra, a w małym z cegły. Sklepienie dobre, lecz pod czas gwałtowney z południa fali przez dachówkę..... się zaczynaiącą na toż zacieka.
Okna wszystkie całe, w małe tafle niedawno dane, mocne, bez krat, lecz wysoko podniesione, w zakrystyi zaś krata żelazna, drzwi wewnątrz dębowe grubą blachą żelazną zewnątrz obite, na kłotkę, i dwa haki wewnątrz zamykane.
Ołtarze trzy, wielki S. Stanisława B.M. drugi S.Anny niedawno wymurowane: na trzeci założone fundamenta i mensa skończona.
Na dokończenie tego ołtarza, na poprawę dachu złt. pol. pięćset, wapna korcy dziesięć są u WJ? Pana Kollatora Dziedzica dóbr Drużbina i Siedlątkowa za pożytek wzięty z kościoła Drużbin przeprowadzony do kościoła Siedlątkowskiego, na co iest rewers.
Na stronie południowey wielkiego ołtarza iest grób sklepiony iednemi tylko drzwiami z wierzchu przykryty, zalepiony z okienkiem na cmentarz. Drugi grób pod bramą cmentarzową sklepiony, zamurowany z okienkiem na 8 łokci od ziemi wyniesionym, w którym pochowana iest W. Kollatorka z Mączyńskich Jabłkowska Kunegunda z wnukiem swym. W tym grobie ieżeliby się kto chciał chować z tey familii, nikogo niezarazi.
Zakrystya na stronie północney kościoła sklepiona, z drzwiami mocnemi, z kościoła na zamek i kłotkę zamykana. Z cmentarza zaś maiąca drzwi dębowe, grubą żelazną blachą obita, na dwa haki żelazne wewnątrz zamykane.

Sprzęty i ruchomości kościoła

Monstrancya srebrna częściami pozłacana - z prętem grubym, białym ale nie srebrnym - wazy funtów sześć, łutów dwadzieścia- kielich srebrny pozłacany z paterą??? takąż na samym dnie, nieznacznie nadpsuty? waży funtów dwa - kielich temuż podobny z paterą? waży funt ieden, łutów dwadzieścia ośm - kielich wewnątrz wyzłacany z paterą? bez pozłoty waży łutów trzydzieści - puszka ad sanctis.....?? z operkulum wewnątrz wyzłacana waży łutów dwadzieścia cztery.
Krzyż spory, srebrny, częściami wyzła. na nim relikwie S. Stanisława B. M. autentyczne, waży funtów trzy, łutów ośmnaście.
Krzyż mały, mosiędzem, cyną, ołowiem lutowany, ważyłutów dwadzieścia ośm. - Ampułek iedna, na wino iedna wewnątrz wyzłacana z tacką, ważą funt ieden, łutów ośm.
Thurybularz z łańcuszkami, nakrywką waży funt ieden, łutów dwadzieścia cztery.
Lampa przed wielkim ołtarzem grubo ołowiem naprawiana, może waży, odtrąciwszy ołów, funt ieden, łutów szesnaście.
W wielkim ołtarzu na obrazie S. Stanisława B. M. infuła, pastorał, rękawiczki oblamki na szyi około kapy, krzyżyk na piersiach nieodeymowane wszystko może waży funt ieden.
Na ołtarzu S. Anny trzy koronki nieodeymowane może ważą łutów ośm - dwa tamże wota i łubka pozłacana łutów trzy.
Na ołtarzu Nayswi. Panny dwie koronki ważą łutów siedm.
Skrzyneczka z relikwią S. Stanisława B. M. z kościoła Pojezuickiego /: co za autentyk stanie:/ waży łutów pięć.
Na ołtarzu N. Maryi Panny pereł sznurków niezupełnych trzy, korali sznurków ośm.
Mosiędzu żadnego niemasz.
Miedź - Kociołki do wody święconey dwa, trzeci w chrzcielnicy.
Cyna - naczynia na oleie SS. i do chorych.
Lichtarzy sporych do ołtarzy szesnaście.
Małych cztery, tacka, czyli talerz do chrztu ieden. 
Żelazo. Zamki trzy, kłótki trzy, żelazo do opłatków pieczenia iedno, cyrkle do hostyi i komunikantów dwa.
Drzewo. Krzyż processyonalny ieden, rezurekcya przystayna iedna, ambona przystayna iedna, chrzcielnica iedna, ławki, czyli formy w małym chórze stare, kształtne obrazami nad siedzeniem SS. dwunastu apostołów, nisko SS. Xięży świeckich  dobrze malowanemi ozdobione. Pod chórem drewnianym nowym malowanym ławki nowe przystayne. 
Szkło. Ampułek białego szkła cztery.
Kamień. Portatele trzy dobre.

Apparaty.

Kolor biały. Kapa z materyi iedwabney w kwiatki złote z galonkami szychowemi, z haczykiem srebrnym, stara, ieszcze dobra, z Kollegium Pojezuickiego Kaliskiego.
Ornat na tle białym perłowym w kwiaty iedwabne,srebrne i złote, z Kollegium Pojezuickiego, stary ieszcze dobry.
Ornat na tle perłowym z galonkiem szychowym w kwiaty srebrne nowy.
Ornat z iedwabney materyi w paski z galonkiem szychowym niedawny. Do tych są należytości dobierane, i właściwe.

Kolor czerwony. Kapa z materyi czerwoney dobra, nowa. Ornatów dość przystoynych, ieden z nich z galonkiem złotym, trzy.

Kolor zielony. Ornatów zielonych dosyć dobrych iest trzy.

Kolor fioletowy. Kapa stara, bardziey biała niż fioletowa iedna, ornatów tegoż koloru dwa.

Kolor czarny. Kapa kamlotowa licha iedna. Ornat z materyi iedwabney w cętki z należytościami ieden, nowy. Ornatów z materyi kamelharowey z zielonemi iedwabnemi kolumnami, o iednych ... należytościach trzy.

Nota. Są ieszcze różne inne stare ornaty, mniey używane, poprawy, lub przerobienia potrzebuiące.

Umbraculum iedwabiem haftowane przystoyne iedno.

Firanków na wszystkich ołtarzach przystoynych par cztery.

Bielizna

Alby z koronkami kitayką podszytemi rąbkowa i kolińska????? dwie, z koronkami małemi trzy, humerałów cztery, komże rąbkowe stare dwie, korporałów sześć, obrusów do ołtarzy dwanaście.
Tuwalnia rąbkowa przy końcach włóczką szyta, iedna.
Ręczniki małe kolińskie sześć.

Księgi kościelne

Mszały trzy, rekwialne dwa, rytuał in 4to ieden, in 8-vo ieden, graduał ieden, psałterz ieden, ewangeliyka mała iedna.
Metryki chrztów, ślubów i zmarłych od roku 1638go w księgach sześciu, które aż dotąd są porządnie zapisywane. Między pierwszą i drugą księgą cokolwiek brakuie, a nowa siódma.
Wszystkich dusz w tey Parafii oboiey płci kommunikuiących i nie kommunikuiących w roku 1811 było 823. Dusz dyssydenckich pod tą Parafią znayduie się wszystkich iedenaście. Żydów znayduie się oboiey płci trzynaście.
Urządzenia i processa porządnie ułożone zachowuią się in originali lub w kopii osobno od zwierzchności duchowney, aosobno od zwierzchności świeckiey wychodzące.
Biblioteki niemasz, są iednakowo książki kościołowi applikowane następuiące - Bractwo Miłosierdzia od J.O.??? Xięcia Jmci Poniatowskiego A.G???-
Uwagi o naywżnieyszych prawdach wiary od JW Ignacego Bardzińskiego suffragana i officyała gniezn. - Epistola Encyclica ad universum clerum - List Pasterski o Zacności Religii - Nauki o katechizmie i sposobie katechizowania. Odezwa do Dziekana od JO Xięcia Jmci Raczyńskiego Arcy Biskupa Gnieżnieńskiego - Nabożeństwo Ludzi przeznaczonych do nieba od JW Bardzińskiego suffragana, officyała Gen. Gniezn.
Oprócz tego ma X. Pleban swe książki w różnych materyach, które życzy sobie ofiarować temuż kościołowi na założenie Biblioteczki Parafialney.

Instrumenta muzyczne

Pozytew o dziesięciu głosach wybornych.
Nota. Zakrystya nie ma żadnego osobnego swego dochodu.

Prawa i Dokumenta.

1. 1521. Erekcya czyli Wizyta Jana de Lasko Arcy. Biskupa Gniezn.

2. 1640?. Die Ima Septembris Testament Jakuba Zadzika Biskupa Krakowskiego Fundatora,czyli raczey punkt tegoż tyczący się Kościoła Drużbińskiego ex actis Rndmi??? Capituli Cracovien. wyięty, w którym pomieniony Jakub Zadzik Biskup Krakowski pro majori exdotatione przekazał Kościołowi Drużbińskiemu złt. pol. 6000 przez Kaspra Glińskiego na Ziewanicach Soplowych, czyli Soplu w Woiewództwie Łęczyckim zapisanych po sześć złt. od sta. Z tych Pleban ma brać zp. 150 na Wikaryusza zł. pol. 150 z obligacyą odprawiania dwóch mszy co tydzień we środę i piątek. - Na fabrykę Kościoła zł. pol. 30. Na nauczyciela szkoły z.p. 30. Przy tym obligował swych sukcessorów, aby Plebanowi dali w Drużbinie dwóch zagrodników role w Borkach Drużbińskich przez siebie kupione, tudzież aby niektóre srebra i apparaty posprawiali.

3. 1643. ... 6ta pt?? Testa Pentecostes in Crd?? Cracow sukcessorowie Jakuba Zadzika Jakub Kantor Katedralny Krakowski i Stefan Sarnowscy powiększyli Fundacyą dawną Kościoła przez nadanie kmiecia, ról, ogrodów, domostw, lecz z trzech Folwarków Drużbina, Rzechty i Borków dziesięcine wytyczną Kościołowi samowładnie odebrali, naznaczaiąc za nie viginti Imperiales.

1646. in Crd?? Cracovien. ... Dnicam?? reminiscere Albert Nowicki siostrzeniec i sukcessor Jakuba Zadzika tęż Donacyą approbował.

4. 1643 Fa.?? 4ta ... Dnicam? misericordia Stefan Walewski summy 3000 zł.pol. z rąk Jakuba Zadzika wziętą na dobrach swoich dziedzicznych Włyniu w Powiecie Szadkowskim Szpitalowi Drużbin. zapisał z prowizyi corocznie po złp. sto.- Ta summa przeniesiona na Piotrowice, Sikucin, Kamienaczyk zahypotekowana na Sikucinie JW. Pawła Biernackiego Kasztelana Sieradzkiego w Powiecie Szadkowskim.

5. 1699 in Crastino Festi S. Laurentis in Grd.? Siradien. Andrzey Suchorski zapisał Kościołowi temu złp. 500 z prowizyi.-
1701 Te złp. 500 Jan Rogoliński na Wolą Pomianową przeniósł i zapisał in Grd?? Siradien. ... S. Joannis Baptista.
1724 Jan Suchorski Woli Pomianowey dziedzic w tey summie dał Kościołowi zastawem część w Borkach Drużbińskich do siebie należąca, nazwaną Cienszczyzna, na co iest komplanacya oblatowana w Grodzie Sieradzkim .... Dominicam Sexagesima 1725, roborowana tamże ... 3tia pridie J. Pauli Eremita 1725.
1747. ... 2da... Exaltationis .. Crucis in Grd? Siradien. punkt wyięty z Dekretu Kondescensyi w Woli Pomianowey, te summę utwierdzaiący.
1755. ... 4ta in Vigilia S. Laurentis in Crd? Siradien. Albert et Marianna de Suchorskie Pruscy wyrzuciwszy kościelnego człeka, do tey części intromissyą wzięli.
1785. ... Trinitatis zapadł dekret na kondescensyi w Borkach nakazuiący płacić roczną prowizyą od powyższey summy.

6. 1639. ... 2da ante .. S. Laurentis in Grd?? Siradien. Maciey Podembski na Woli Pomianowey złp. 100 zapisał od którey nic niepłacą.
1678. .. 5ta .. Pascha in Crd? Siradiensi Andrzey Suchorski na Suchorzynie zapisał prowizyą od summy złp. 150 i od tey niepłacą. Dekret Potioritatis nadał Plebanowi Drużbińskiemu kawałek roli na Suchorzynie. Pleban teraźnieyszy nie wie, którego się to działo roku. Tę rolę dwór obsiewa. Obowiązku żadnego ztąd niewłożono na Plebana. 

7. 1721. Sabbo  in Vigilia S.Mathai in Grd?? Siradien. Łukasz Suchorski przez Tomasza Skarżyńskiego Kościołowi legowaną summę złtp. 500 na dobrachswych Borzewisku zapisał.

8. 1760. pt? Dnicam?? Misericordia in Schadek oblata Dekretu Kompromissyonalnego między Plebanem Drużbińskim Plebanem Drużbińskim Kanonikiem Katedralnym Poznań. i Dziedzicem Drużbina, J.W. Janem Mączyńskim Kasztelanem Sieradzkim. Treść dekretu jest ta: 1mo część na Drużbinie przez sukcessorów Biskupa Zadzika Kościołowi dana utrzymała się. 2do Propinacya na tey części Kościołowi odebrano. 3tio przyznano i zostawiono browarek dla Plebana i ludzi iego. 4to przyznano i utwierdzono dziesięcine wytyczną z ról chłopskich Drużbina, Rzechty i Borków. 5to dziesięcine folwarczną z Drużbina, Rzechty, Borków dwadzieścia talarów bitych /:viginti imperiales:/ zredukowano dozłp. 60 non prajudicando? succedaneis?, i owszem pozwolono plebanowi następcy, aby się udał do swey zwierzchności duchowney pro compositione canonica,która ieszcze nie nastąpiła. Teraz za tę dziesięcinę płacą zgodnym sposobem po złtp. sto sześćdziesią, to iest po dwadzieścia talarów bitych /:viginti imperiales:/
1761. Druga oblata tegoż dekretu .... 15 mensis aprilis w Łowiczu. Manifest przeciwko niemu uczynił pleban w Łęczycy.

9. 1777 .. 2da pt Im Exaltationis Sa Crucis, sciliset? 19 septembris in Grd? Siradien oblata wizyi uczynioney przez plebana Antoniego Wilkanowskiego dnia 16 września 1777 względem odebrania dziesięciu składami dwóch stayroli, zwaney Pod Laskiem z łączką na wschód: także względem odebrania łączki blisko tego mieysca półrolnikowi kościelnemu.
Oddał dwór składy i łączkę, a za dębiną małą małym staiem nad błoniem do roli plebańskiey zwaney, wziął kawałek gruntu ornego przy roli na południe kościoła, zwany w dawnych wizytach Zarośle /:Virgulta:/ od Drużbina trzymaiące składów circiter?? sześć od Rzechty składów trzy, co lubo prywatnie za medyacyą W. Jmci Xiędza Antoniego Pogorzelskiego officyała Uniejow. zrobiłasię,tak iednakże plebanowi wypadało dla spokoyności.

10. 1787. Dnia 15 listopada w Charchowie Xiężym dwór zastępuiąc gromadę obowiązał się wiecznemi czasy płacić za sep Kościołowi Drużbin. corocznie po zp. trzydzieści.Umowa ta walor kompozyty prywatney maiąca, rękąJW. Grochowalskiego Archi-Dyakona Uniejow. a zatym dziedzica dożywotniego dóbr Charchowa Xiężego podpisana, i ręką Xdza Obrokczyńskiego teraźnieyszego plebana.

11 ad 2. 1730 ... 27 lipca X. Czyżewski pleban Drużbiński z summy  złtp. 6000 na Ziewanicach Soplowych czyli Soplu w WoiewództwieŁęczyckim zapisaney, wziąwszy 4000 złp. przeniósł na Lipki iak okazuią kontrakty.
1740. ... 3tia pt Im S.Alexis in Grd?? Siradiem summę tę nakazano przenieść z Lipek na dobra insze czyste.
1744. In Crastino? S. Joannis Bptce in Grd? Siradiem Antoni Rytelski tę summę  4000 na Upuszczowie, Zagaiowie ... lokował.
1749. In Crastino? S. Joannis Walenty Pęgowski wziąwszy tę summę z Upuszczowa, lokował na dobrach swych  Choynym blisko Sieradza, i tam dotąd zostaie. Reszta zaśsummy 2000 zp. zostaie się na Ziewanicach Soplowych czyli Soplu wWoiewództwie Łęczyckimprzedtym w possessyi JJ Xięży Piarów Łowickich, dobrach zastawnych, a teraz królewskich.
Odebrał pleban od tey summy prowizyę z Kamery Pruskiej Warszawskiey, na co są w Warszawie plebańskie kwity. Po odmianie rządu nic ieszcze niedostał.
Nota. Lubo ten summaryusz dokumentów obszernieyszy podaie się do opisu wizyty ninieyszey, czyni się to dla przyszłych następców plebanów Drużbińskich wiadomości.

§ II

Ius Patronatus należydo dziedziców Drużbina bez alternaty, i ma Infuł Plebanii.
Prawem farnym zamyka w sobie ta Parafia wiosek następuiących dziewięć, z wyszczególnieniem odległości od Kościoła.
1. Wieś w którey kościół, 2. Borki Drużbińskie odległe o pół cwierci mile. 3. Charchów Pański o półmili małe. 4. Charchów Xięży o pół trzeciey cwierci mili małe. 5. Dybów o większe cwierc mili. 6. Rzechta o pół cwierci mile. 7. Wola Pomianowa o pół mile małe. 8. Suchorzyn o cwierc  mili. 9. Zawady o pół mili małe.

Od tych wiosek niemasz żadnych przeszkód tamuiących parafianom uczęszczanie na nabożeństwo.
W roku zeszłym 1811 było chrztów 42, ślubów 13, pogrzebów 18. Co do dusz inney religii ilości iuż się odpisało po [paragraf] I.
Tabernaculum ... na wielkim ołtarzu porządne, dobrze zamykane, kluczyk od niego chowany bywa w zakrystyi. 
Renowacya ... bywa latem co tydzień, zimą cokolwiek późniey.
Lampa przed ... nie pali się, tylko w czasie nabożeństwa, bo na tęż nie ma funduszu.

Wystawienie ... w monstrancyi i z nim processye po cmentarzu bywaią razy cztery do roku: na S. Stanisław, na S. Annę, na Poświęcenie Kościoła: Na Narodzenie Nay... Maryi Panny z Bractwa Miłosierdzia, które tuiest wprowadzone z rozrządzenia JO. Xięcia Jmci Poniatowskiego ... lecz niezachowane. Także z Boże Ciało peroctavam po cmentarzu, gdzie są w rogach tegoż 4 wymurowane kapliczki.- Na samym tylko wielkim ołtarzu bywa wystawienie.
Chrzcielnica drewniana ieszcze dobra zamykana, kociełek w niey iuż nadpsuty lecz wybielony.
Chrzty nigdy nieodkładaią się, lecz dzieci natychmiast po przyniesieniu  chrzczone bywaią.
Olea sacra chowane są w zakrystyi w mieyscu bespiecznym i zamykane. Piscina iest porządna za wielkim ołtarzem. 
Sakrament bierzmowania był niedawno w Bałdrzychowie, o trzycwierci mile tylko, i wielu parafianów tenże przyięło.
Konfessyonał iest wygodny w kościele na mieyscu widocznym z kratkami w okienkach.- Parafianie maią zawsze łatwość spowiadania się Xiądz pleban zawszew sukni duchowney, komży, i stule słucha spowiedzi, i inne sakramenta administruie.
Relikwie swiętych znayduią się S. Stanisława B.m. w... małey srebrney w krzyżu większym srebrnym autentyczne przez JO. Xięcia  Kumorowskiego A.G. z podpisem WJmci Xdza Michała Awedyka Curia Primatialis Auditora 1756.
Odpustów na rok odprawia się cztery: na S. Stanisława BM Patrona Kościoła, na S. Annę, na Poświęcienie Kościoła, na które są Brevia z admissami, na uroczystość Narodzenia Matki Boskiey z Bractwa Miłosierdzia z rozrządzenia Arcy-Biskupa Poniatowskiego.
Kazania nauki katechizmy w każdeświęto, i niedzielę bywaią, a po tym odmawiaią się z ludem Akty Wiary Nadziei i Miłości Boga, potym Pacierz, Pozdrowienia Anielskie, Skład Apostolski, Przykazania Boskie ...
Nabożeństwa porządek takowy: w sobotyi wigilie przed uroczystością, zamiast nieszporów bywaią litanie o Nay. Maryi Pannie, i molitwy wieczorne ... - w niedziele i święta dzwoni się o godzinie 8 rano, w pół do 9tey, jutrznia lub godzinki, i część różańca, potym nauka katechizmowa, moralna, lub kazania, aspertya, processya, msza wielka. To wszystko kończy się na samo południe. W święta zaś uroczyste nieszpory, lub koronka w Troycy Przenaysw z katechizmem i modlitwami wieczornemi.

Procz mszy parafialnych co niedziela i święto, o iedney godzinie odprawiać się zwykłych, odprawia się także za duszę fundatora co środa i piątek, iedna msza S. Żałobna, a to z fundacyi fundatora Zadzika Biskupa Krakowskiego od summy testamentem legowaney zp. 6000, iak iest w summaryuszu praw no 2do. Powtóre od summy złp. 500 z zapisu pod num. 5  praw i dokumentów wypisanego powinnaby się odprawiać msza iedna co tydzień, lecz i obligacya wielka,i czynszowi teraźnieyszemu nieodpowiadaiąca, i prowizya zaległa.
Tabella porządku nabożeństwa i mszy funduszowych iest zawieszona w zakrystyi na mieyscu widocznym.
Prowizorów żadnych nimasz ustanowionych i nie było. Sam pleban zarządza, odbiera dochody, i wydatki czyni, które wydatki corocznie większe są niż dochód, tak że one zastępować musi z własnego dochodu uymować sobie. Dlatego i reiestrów nie utrzymuie. Regest sprzętów kościelnych z innych regestrów ściągniony iest w teraźnieyszym wyżey opisie.

§ III

Stan ekonomiczny i dochodowy plebanii.

Plebania stara na wschód słońca kościoła o dwóch izbach i dwóch kumorach, z przystawioną izbą i komorą nową ze sklepikiem połową sklepionym z oknami, i zamknięciem przyzwoitym i dobrym. Przykrycie na teyże częścią z słomy, częścią z gontów dobre. Na przeciw rezydencyi plebańskiey na zachód .Na wschód tych dwóch budynków iest budynek gospodarski o pięciu przegrodach, to iest staynia, wolarnia, szpichlerz i chlewy ...Na północ owczarnia i budyneczek w słupy, stodoły dwie niewielkie, ieszcze dobre.
Na południe kościoła budynek nowy, duży, o czterech izbach i ośmiu kumorkach na dole podług Przepisu Bractwa Miłosierdzia, w którym powinien mieścić się szpital osobno dla męszczyzn, osobno dla kobiet ... Szkoła parafialna. Prócz tego są ieszcze cztery budynki spróchniałe, w których mieszczą się organista, zagrodnik, i kumornicy.
Na południe kościoła iest rola pięć stay maiąca długości dogranic rzekieckich, a szerokości składów czterdzieści z ogrodami od kościoła. 

Na zachód od kościoła ogród, pasternik, sadzawka, a za temi rola klinami na północ ku granicom borkowskim wychodząca, długa od wschodu stay pięć, od zachodu stay trzy.  Rola tamże Wąski Folwark zwana szeroka składów dziesięć, długa stay sześć.
Na wschód kościoła rola od krzyża, a teraz od cmentarza zaczynaiąca się, szeroka składów dziesięć, długa stay trzy w końcu iey Błonie teyże szerokości długa prętów circit dwadzieścia, aż do roli kościelney zwaney Nad Błoniem.
Rola ku Charchówku szeroka składów dwadzieścia, długa od drogi Woli Pomianowey do granic Rzekieckich stay ośm, przeplatana smugami, lecz tey część trzecia zostaie się czasami na pastwisko.
Rola Nad Błoniem od drogi Woli Pomianowey do granic Rzekieckich długa z łączkami stay ośm, szeroka składów dziesięć.
Rola ku Rzechcie pod Laskiem zwana, szeroka składów dziesięć na dwa staia długa z łączką i dębiną na dwastai aż do roli nad Błoniem ciągnąca się. 
Na północ kościoła są ogrody, których kumornicy używaią z łączkami.
Prócz tego iest rola półrolnicza między Drużbinę półrolkami takiey szerokości i długości, iak i inne półrolnicze role.
Mieli plebani drużbińscy prawo propinacyi, lecz to przez kompromiss odebrane zostało.
Pleban teraźnieyszy używa wspólney paszy na Drużbinie, Rzechcie i Borkach, i wolnego na opał, i budowlą wrąbu.
Podług erekcyi czyli wizyty de Lasko A.G. z dziewięciu wiosek należy się dziesięcina wytyczna plebanowi, lecz takowey nieodbiera, płacą iednak za tęż pewną ilość pieniężną, i zbożową, iak się z następney klassyfikacyi plebanii Drużbin roku 1789 zdziałanei okazuie.

Tabella intraty kościoła parafialnego Drużbińskiego w Woiewodztwie Sieradz Powiecie Szadkow przez X. Plebana spisana i zaprzysiężona .. 3 augusti 1789

1786 sprzęt żyto kopy 36, snop 19, pszenica ozima kopy 8, pszenica iara kopy 2, jęczmień kopy 14, siana fur 8

1787 sprzęt żyto kopy 27, pszenica ozima kopy 4, pszenica iara kopy 3, snop 30, jęczmień kopy 9, siana fur 10

1788 sprzęt żyto kopy 38, snop 41, pszenica ozima kopy 9, pszenica iara kopy 9, snop 30, jęczmień kopy 7, siana fur 9

suma 3 letnia, żyto kopy 102, pszenica ozima kopy 21, pszenica iara kopy 15, jęczmień kopy 30, siana fur 27
3ciaczyk sumy żyto kopy 34, pszenica ozima kopy 7, pszenica iara kopy 5, jęczmień kopy 10, siana fur 9
żyto kopa a florensis 3
żyto cena 3 zł. 15 gr., suma pieniężna 119 zł., pszenica ozima 5 zł., suma pieniężna 35 zł., pszenica iara 4 zł., suma pieniężna 20 zł., jęczmień 2 zł., suma pieniężna 20 zł., siana fur 2 zł., suma pieniężna 18 zł. 

Dziesięciny wytyczne, za które płacą iak następuie.

Drużbin, Rzechta, Borki z ról folwarcznych suma pieniężna 60 zł.
Charchówek czyli Charchów Pański z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 24 zł.
Dybów z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 10 zł.
Suchorzyn z części W. Kossowskiego z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 8 zł.
Suchorzyn z części J. Pani Tokarski z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 8 zł.
Wola Pomianowa z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 30 zł.
Zawady z ról folwarcznych tylko suma pieniężna 15 zł.
Rozdziały z Parafii Rososzyckiey z ról folwarcznych suma pieniężna 6 zł. 12 gr.
Każdy półrolnik z Drużbina, Rzechty, Borków daie za dziesięcine wytyczną żyta wiertel ieden, jęczmienia w. 1, owsa cwierć 1., iest teraz w pomienionych wsiach półrolników 22, sep od nich uczyni.
żyta korcy 11, korzec a floren, cena 5 zł., suma pieniężna 55 zł.
jęczmienia korcy 11, korzec a floren, cena 4 zł., suma pieniężna 44 zł.
owsa korcy 5, cwierci 2, korzec a fl. 2, cena 2 zł., suma pieniężna 11 zł.
Z części w Borkach zwaney Cieńszczyzna w possessyi J.P Skórzewskiego teraz będącey należy się dziesięcina wytyczna, ale tey ani dawać, ani płacić za nią nie chcą.
Prócz tego podług erekcyi z Drużbina, Rzechty, Borków, Dybowa, Suchorzyna, Woli Pomianowey, Charchowa XX, chłopi powinni płacić loco colenda de guolibat? manso possesso per unum corum avena, z Charchówka zaś i Zawad per unum corum siliginis: Tabernatores ze wszystkich wsi parafialnych per unum grossum, hortularis per medium grossum, nic z tego nie płacą wyiąwszy Charchów Xięży, gdzie dwór zastępuiąc gromadę obowiązał się pismem ... 15 listopada r. 1787 danym płacić za wspomniony sep kościołowi wiecznemi czasy corocznie po zp. 30, ... trzydzieści i od tego czasu punktualnie wypłaca, suma pieniężna 30 zł.
Prowizye od summ
suma 4000 na Choynym pod Sieradzem in Crd? Siradien ... 4 pt Joan od tey sumy i 2000 na Ziewanicach na Plebana, suma pieniężna 87 zł., 15 gr.
2000 na Zaiewanicach Soplowych czyli Soplu w Woiew. Łęczyckim, trzeci iuż rok iak o niey prawo w Grodz. Łeczyck.
3000 na Piotrowicach i Sikucinie szpitalna, niepodaie się do prowenta plebana
500 na Charchówku na organistę, oddaie mu się prowizya
500 na Borkach Drużbin. z obowiązkiem odprawiania co tydzień mszy, niepłacą
150 na Suchorzynie, suma pieniężna 5 zł., 7 1/2 gr.
100 na Woli Pomianowey niepłacą
summa dochodu suma pieniężna 606 zł., 4 1/2 gr.
X. Mikołay Obrokczyński pleban Drużbin ... subsidis charitativi  podług kwitu X. Karasiewicza płaci zł. 15. gr. 29 1/2. 
Jan Jabłkowski C. S. kom. Powiatu Szadkow. Prezes mp
X. StefanMarszycki KK  P.S.  Komm. Powiatu Szadkow. mp
Franciszek Stawiski S. K. Schad: Komm. Powiatu Szadkow. mp
Ignacy Zaremba Cielecki J.Jkm.??? K. Pow. Szadk. mp
Józef z Głogowy Kossowski S.B. Kom. Pow. Szadk. mp
P. Celestyn Zaremba Cielecki KK. ...Prob. Myślibor. mp
Podług wyższey klassyfikacyi polskiey ma pleban dochodu 606 zł. 4 1/2 gr.
Teraz za dziesięcine wytyczną z ról folwarcznych Drużbina, Rzechty, Borków podług dobrowolney ugody 1799 dnia 8 Listopada uczynioney płaci dwór plebanowi po talarów bitych dwadzieścia /:viginti imperiales:/ to iest po zp. sto sześćdziesiąt przybywa pleban. 100.
Półrolnicy z pomienionych trzech wiosek obowiązali się roku i dnia iak wyżey oddawać plebanowi po trzy cwierci żyta po 3 cwierci jęczmienia, po półtorey cwierci owsa, to iest: trzecią częścią więcey, niż iest w tabelli intraty: przybywa dochodu 36 zł. 20 gr.
Prócz tego tymże pismem obowiązali się robić w żniwa po dni dwa, orać po dniu iednym uczyni to naymniey 44 zł.
Ugody z dworem i włościanami uczynił X. Pleban póki będzie żył i zostawał w Drużbinie. Po śmierci iego, lub oddaleniu się od tego Beneficium, następuiący po nim Pleban z dworem idzie ad loci ordinarium arctis-... gneznen pro compositione canonica podług wyrazów kompromissu ... octavo praw i dokumentów. Także odbierze dziesięcinę wytyczną od gromad z tych trzech wiosek to iest Drużbina, Rzechty, Borków, wszelkiemi prawami obwarowaną kompromissem i ugodą prywatną między Plebanem i gromadami utwierdzoną.
Nayiaśnieyszy król Pruski, inszey religii niż my, ustanowił, aby Xięża religii katolickiey odbierali prowizyę po pięć od sta, jeżeli to będzie zachowane powiększy się dochód Plebana.
Był nakaz Rządu Pruskiego, aby Plebani podali dochód iuxta novissimum statum, swoich beneficyów: Pleban Drużbiński podał, iż iego beneficium czyni mu złt. pol. tysiąc trzysta szesdziesiąt dziewięć, groszy dwadzieścia pięć.

Z części w Borkach Cienszczyzna zwaney, w possessyi W. Kollatora zostaiącey daią za dziesięcinę, iak z półrolku, czyni to złt. 7 podług klassyfikacyi polskiey.
Cały dochód teraźnieyszy czynićby powinien złp. 793.
Na podatki publiczne grosza 10tego płaci zł. 60, gr. 18.
kominowego zwykłego zł. 7 gr 15.
ditto podwyszonego zł. 2 gr. 19.
poboru osobistego zł. 10.
Teraz roczny nierówny wypada może w roku 1811 więcey niż zł. 100
Summa zł. 180 gr. 18
Resztę dochodu gruntowe potrzeby i utrzymywanieczeladzi, inwentarza ... zaymuie, owszem i personalne ... w ten wydatek wchodzą.
Inwentarz przy kommendzie do tego beneficium mianey ... 8 lutego 1781 był odebrany takowy, któremu teraz podług sumiennego przekonania dodaie taxę.
Wołów do roboty zdatnych nro. 6 każdego rachuiąc po złt. 45 uczyni złt. 270.
Koni para iedna, ieden dychawiczny, drugi kulawy, wartości obadwa złt. 54.
Koni dwie wartości złt. 60.
Proszcząt dwoie, iedno po złt. 4 zł. 8.
Gęsi z gąsiorem nro. 6 zł. 6.
Kaczek z kaczorem no. 4, zł. 2.

Sprzęty
Przy teyże kommendzie przez Dziekana JX. Domańskiego Plebana w Niewieszu także miał podane: kociołek stary miedziany, lecz ten wkrodce?? nawet i drugi przez ninieyszego Plebana sprawiony złodzieye ukradli - zostały tylko sprzęty gruntowe następuiące: przykadków staych dwa, pług nowy bez zelaż ieden, żelastwa stare do dwóch pługów, siekaczów od kapusty dwa, sierp ieden, kosa do sieczki z ladą i stalnicą iedna, stołów, ieden bez podstawy, dwa, szafka iedna, rydle trzy, wóz bosy ryfowany ieden, siekiera iedna, do tego zboże w szopie iak następuie: żyta ozimego z iarym kop ośm, jęczmienia kop trzy, owsa sieczonego wozów circit dwa, prosa nikczemnego mędeli trzy, grochu nadpsutego wozów trzy, siana wozów trzy, żyta w ziarnie wierteli siedm, grochu zbutwiałego wierteli cztery, żyta zasianego składów sto, żyta zasianego ziarnem W. Kollatora składów 80, wyszło na to wierteli siedm.
Składy pomienione ani długością ani szerokością do składów królewskich nie są podobne.
Ten opis z podpisem dziekana mieyscowego i Xdza Obrokczyńskiego naowczas komendarza znayduie się przy kościele.

§ IV
Przy tym kościele ani Wikaryusza, ani Mansyonarza niemasz. Bywał wprawdzie niekiedy Wikaryusz, gdy sami Plebani przy kościele niemieszkali, lecz dla szczupłości dochodów utrzymywanym bydz nie może, gdy sam Pleban przy kościele zostaie.

Bractwo Miłosierdzia iest przy tym kościele wprowadzone z rozkazu JO. Xięcia Poniatowskiego A.G. lecz nie ma żadnego funduszu. Ma karbone?? starszy tego Bractwa, co z tey karbony i kwesty bydz może, obraca na światło, i rachunek co rocznie braciom w przytomności Xdza Pleban oddaie. Tym światłem przysługuie się na processye i pogrzeby, także podczas mszy parafialnych w święta i niedziele, i w czasie wystawienia Naysw. Sakramentu. 
Szkoła. Jest wprawdzie na tę fundusz od sumy zł. 500, który się wykazuie w opisie praw i dokumentów pod nrm 2. ale ani ogrodu, ani domu, ani nauczyciela niemasz z pierwiastkowey fundacyi. Ninieyszy Pleban w roku 1809 na kościelnym gruncie swoim wystawił dom o którym iest w [paragrf] III na początku, który mógłby też bydź użytym na ten koniec szkoły, lecz do tego uzupełnienia organizacyi Rządowey na szkołę i na nauczyciela niemasz w tey parafii.
Szpital ma wprawdzie fundusz utrzymania ubogich summę zp. 3000 z prowizyi zapisaną, iak się wykazuie w opisie praw i dokumentów pod nrm 4., ale prowizya zupełnie niedochodzi. Do tego szpitala między ogrodami plebańskiemi powinien bydź ogródek dla ubogich, ale iakiey wielkości, nic pewnego niemasz. Domu szpitalnego nie zastał teraźnieyszy Pleban, ubogich, iak mógł utrzymywał i mieścił w innych swych chałupkach kumorniczych, które się wyrażaią w [paragr] III. pod stanem budynków gruntowych. Postawiwszy zaś w roku 1809 dom, o którym wyżey pod szkołą, tak go postawił że się też i ubodzy w nim mieścić mogą, w którym się teraz czworo ubogich znayduie wspieranych od Plebana. 

§ V
Stan osobisty

Xiądz Mikołay Obrokczyński Pleban urodzony roku 1746 .. 28 października, poświęcony na kapłaństwo 1775 ... 4 czerwca w Kaliszu przez JW. Koziarowskiego suffragana gnieznien. będąc po zniesieniu Zakonu Zgromadzenia Jezusowego Professorem Retoriki i Poeyi w tychże Schołach Kaliskich - na to beneficium instytuowany 1781 ... 24 kwietnia w Skierniewicach z prezenty dziedzica Drużbina, introdukowany przez Dziekana mieysca, maiąc iuż wprzód oddany sobie inwentarz tego kościoła i beneficium, którego poprzedniczo post resignationem, niegdyś J. Xdza Antoniego Wilkanowskiego osiadłego Plebana Drużbińskiego był komendarzem.- Jest Dziekanem Foralnym Uniejowskim od roku 1785, iako osobny tu przyłączony ex offo decani uczyniony obeymuie protokół.
Kanonii funduszowey żadney niema, ani nawet dyplomatu na honoralną, ani innego beneficium.
Rezyduie przy kościele, ma książki potrzebne brewiarz pismo S. Teologią Kaznodzieian. Pilnuie obowiązków stanu i powołania swego. Żadnego innego Xiędza w tey parafii niemasz. Organista Maciey Eliasiński lat 36 maiący, żonaty, zdolny, umieiący kant, znaiący ceremonie. pilny, dobrych obyczaiów.
Nauczyciela szkoły dotąd niemasz, dopiero się ma sprowadzić, skoro mu będzie dany patent od Dyrekcyi Edukacyiney, i etat pobierania do utrzymania się od Rządu.

§ VI

Kaplic tu żadnych, ani klasztorów niemasz pod tą parafią, który to opis podług przepisu artykułów stosownie do wyrażonych w nim dowodów, iakie przy kościele znayduią się, i do rzeczywistości stanu kościelnego, i beneficyalnego przezemnie uczyniony składaiąc ten własną ręką podpisuie z przyłożeniem pieczęci kościoła. 
Dan w Drużbinie dnia 19 października 1812.
X Mikołay Obrokczyński Pleban Drużbin D... mp
Maciey Eliasiński organista Drużbin mp
Zweryfikowany Stanisław Kostka .... Coltarum Praptus Siradiem Custos Calisiem Visitator Ge.. manu propria
Lucas Bęczkowski Curator Chwalborzen assumptus secretarius manu propria
Opis ten komunikowany dominio
Kopia podpisu ninieyszey Generalney Wizyty uczynionego przez W. Kollatora. Oryginał wzięty do aktów J.O. Xięcia Raczyńskiego Arcy-Biskupa Gniezn.
Maiąc sobie kommunikowaną ninieyszą Wizytę, oraz będąc zapytanym od JW Jm Xiędza Wizytatora, czyli przeciw teyże Wizycie mam co wnieść, w następuiącey osnowie moie odpowiedź załączam.
We wszystkich artykułach, i paragrafach nic nie mam do zarzucenia oprócz § III Stan Ekonomiczny opisującego, w którym spostrzegłszy na karcie 16, iż Błonie przy roli od krzyża ciągnącey się tąż Wizytą zaięte zostało, a to iuż przez Jm. X. Officyała Pogorzelskiego za własność dworską, stosownie do erekcyi uznane, z tego więc powodu, co się tycze tegoż paragrafu, zanoszę żądaniemoie, aby Wizyta ninieysza co do ról plebańskich za stałeprawo niesłużyła, lecz dawna erekcya, i donacya, i według tych role plebańskie w czasie stosowane były.
Izydor Jabłkowski Kollator Kościoła Drużbińskiego
Ninieyszy opis moią ręką pisany powtórnie podpisuie i pieczęcią kościelną stwierdzam roku i dnia iak wyżey
X. Mikołay Obrokczyński Dziek. Gen. Une. 

Inwentarz Lubola (1772)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-145, karty 765-769.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Intromissja d 31mo Augu.1772 przez Jmc Pana Franciszka Gumieńskiego, Jmc Pana Walentego Kaweckiego, Jakuba Jeziorskiego, przy woźnym Łukaszu Łukaszewiczu wzięnta na WJmc Pana Andrzeja z Sadowa Nieszkowskiego Rotmistrza Przedniej Straży Wojsk Koronnych Komputę J:K: Mci i Rptej do dóbr Luboli Vigore Contractus sui. 

Sub eodem actu visio in rem tegoż WJmc Pana Rotmistrza Nieszkowskiego.
Najprzód widzieliśmy dwór roku 1760 postawiony już znacznie naddezelowany, do tego dworu wchwodząc drzwi wsieni na trzech zawiasach, a chakach tylko dwóch, z ryglem żelaznym dozamykania z jedną antabą. Wszedłszy do sieni po prawej ręce drzwi do pokojów na zawiasach i chakach, z zamkiem o antabie jednej bez klucza, z chaczykiem i skoblami dwiema, wtych dwóch pokojach piec jeden z kafli białłych przestawienia i reparacji potrzebujący, kuminy dwa. Drzwi do drugiego pokoju fasowane na zawiasach i chakach rzelaznych, o antabie i wrzecądzu, z zamkiem wcale złym. Drzwi trzecie z tegoż pokoju do sionki na zawiasach z chaczykiem, w tych dwóch pokojach posacka z tarcic sosnowych, w wielu miejscach wygnieła jako i tarcice na posowie, wychodzący zaś z drugiego pokoju; sionka bez podłogów z drzwiami do sadu na zawiasach żelaznych z chaczykiem. Na lewej ręce w tymże dworze izba czeladna, do której ze sieni wchwodząc drzwi także fasowane wcale zepsute na zawiasach, z zamkiem bez klucza i antaby, z kuminem bez pieca i fundamentu pod niego, kuminek murowany, podłoga znacznie nadgnieła, z tej izby drzwi fasowane do pokoiku z zawiasami i chakami bez zamku z chaczykiem i wrzecądzem, w tym pokoiku drzwi dwoje /:to jest jedne do schwowania z zamkiem i kluczem, drugie do sionki bez zamku z chaczykiem i wrzecądzem na zawiasach, ten zaś pokoik i schowanie bez podługi z piecem zielono polewanym do muru przystawionym wcale zrujnowanym, w sieni zaś [...] który się z podwórza wchwodzi, do kuchni drzwi z zawiasami, chakami, klamką żelaznemi, nad temi drzwiami brakuje [szy?]by jednej w okienku tojest siennemi, w kuchni piec z cegły murowany nad drzwiami kuchennemi żadnego okna nie ma w sieni schody na górę obite tarcicami ze drzwiami na zawiasach i chakach ze skoblem, kumin wtym dworze z lepionki cegłą wierzchem nadmurowany który mocno ze wszystkich stron poociekał. Dachu na tym dworze nowego potrzeba oprócz szczytów w tym dachu dymników dwa z okienkami wytłuczonemi, w którego dachu facjacie izdepka wlepionkę wybudowana doniej drzwi z góry [o?] wrzecądzu i dwóch skoblach na zawiasach. Tenże dwór wkoło gliną oblepiony oprócz ścianki i izdebki od sadu, która lepionka od ziemi zwiększej części po odpadała i przyciesi znacznie nadgnieły jako też i ściany wniektórych miejscach znacznie z zamków po wchodziły, w tym dworze okien tak wielkich jako i małych wdymnikach in numero czternaście w których brakuje [szyb?] tafelkowych czterdzieści stłuczonych jest dziesięć. Na ostatek [do?] wszystkich zamków tego dworu tylko klucz jeden i to zepsuty, i antaba jedna.

Powtórę folwarczek na prawej ręce dworu z kurnikami pod jednym nowym dachem słomianym od dołu tegoż dachu zprzodku po jednej tarcicy, do którego wchwodząc drzwi na biegunie z wrzecądzem i skoblem, drugie drzwi do izby takiesz. Piec zkamieni, wcale zły, taż izba bez podłogi, z posową złą, idąc do gorzalni z sieni drzwi na zawiasach i chakach żelaznych z wrzecądzem i skoblem, chlewików w tym budynku sześć przy których drzwi szescioro, ztych udwojga wrzecądze i skoble rzelazne, kumin do tego folwarku zgliny ulepiony kamieniami wierzchem nadmurowany. Ten zaś cały budynek częścią ze starzyzny, częścią zdelów w słupy naprzyciesiach wystawiony, posowa częścią z płatów, częścią też z żerdzi ułożona. Podwórko przynim dawno dylikami ogrodzono. Studnia wrogu stara reperacji potrzebuje. 

Na lewej ręce dworu lamuzik wcale zły i spustoszały reperować się nieda, zadworem piwniczka wsadzie wziemi wykopana wcale zgnieła i zapadła, wtymże sadzie schowanie małe, ze starego drzewa o jednych drzwiach na zawiasach, zwrzecądzem i skoblem bez zamku, i bez okna, staremi snopkami poszyte. Stajnia wraz zwozownią pod jednym przykryciem słomianym, stara i wcale zła, stawiana w słupy zdelów ze wszystkich stron popodpierana, z dachem złym, stajenki przystawione do tejże stajni wcale spustoszałe, wtych stajenkach drzwi troje na biegunach bez żelaza. Naprzeciwko stajni owczarnia stara zła wewnątrz i zewnątrz podpierana, dach upada i przyciesi zgnieły, a do tego według indagacji owczarza i gromady zatarta do której owiec nie można wpędzić, wrót doniej dwoje i drzwi małe na biegunach bez żelaza. Wrogu owczarni oborki na bydło stare i z gruntu złe, dach upada bez żadnych drzwi i ściany wywalone. Stodoły dwie słupy wystawione, pierwsza o jednym a druga o dwóch sklepiskach do tych stodół trzciną i tatarakiem dekowanych wielkiej reperacji potrzeba. Sochy oraz i słupy na bok się pochyliły i popodgniwały. Wstodole o jednym sklepisku na prawej ręce spikrzyk wylepiony ale już zdezelowany, do którego drzwi jedne, wrzecąc ze skoblami. 

Mielcuch za dworem nowo wystawiony o izbie i sieni pod snopkami, bez kotła i statków browarnych, drzwi dwoje nabiegunach zwrzecądzami i skoblami, piec w tej izbie zgliny i kamieni, ojednym oknie w którym szyb dwóch brakuje drugiego zaś wcale nie masz. Studnia przed browarem reperacji potrzebuje. Szuszarnia do słodu ze starzyzny, pod staremi dranicami, wni suszenie dolne. Studnia trzecia spustoszona i zawalona. 

Na przeciwko dwora karmiczek mały nowy, przy którym ogródek płatami wsłupy ogrodzony, który nowo grodzić trzeba. Sad zadworem cierniem strzępiony do połowy nowo płatami grodzony. Drugi sad za mielcuchem zarosły, wcale nieogrodzony. 

Ogrody dworskie wpodwórzu kapustą i warzywem zasadzone płoty wnich stare i złe tylko podpierane. Pasternik za stajnią wier[zba?]mi i cierniem zarosły bez ogrodzenia. Nawsi ogród jeden marchwią zasiany, płotem chruścianym ogrodzony bardzo złym.[Wrót?] w podwórzu dworskim troje, zgruntu złe, i wiciami tylko [...]prawne. Na wsi kuźnia pod szkudłami przy gościńcu, w której dworskich stadków kowalskich niemasz. 

Gościeniec wtej wsi Luboli ze stajenką  wdele i słupy postawiony, wcale [zły?] i pusty, kumin i dach upada. Chałupa owczarska na pańskim gruncie wcale spustoszona. 

Młyn Lubolski na zarosłym stawie stary, bez kamieni i żelaza dworskiego. 

Także widzieliśmy już sprzątnionego żyta sriedniego urodzaj[nego?] a najprzód za stodołami pańskiemi folwark cały obsiany, wszerz składów trzydzieści, wdłusz staj czworo. Drugi folwarczek na Wrońskim wszesz składów dwanaście wdłusz staj czworo. Trzeci folwarczek na Smolarce składów trzydzieści. Czwarty na Dąbrówce wszesz składów dwadzieścia i sześć, wdłusz staj dwoje. Piąty folwarczek za Sadem wszesz składów dwadzieścia sześć, wdłusz staj czworo. Jęczmienia który bardzo lichy składów za Wrońskim sto trzydzieści dziwięć na folwarczku. Rzepaku składów czterdzieści i trzy. Prosa składów dziewięć, ale ani żąć, ani siec się nie da. Jarki składów czterdzieści i trzy. Grochu składów pięćdziesiąt i sześć. Owsa składów siedemdziesiąt i dwa. Tatarki składów jedenaście. Pszęnicy jary kosmatki składów dwadzieścia i trzy. Rzepy zagonów trzydzieści. Ugoru tylko co podoranego wszesz składów dwadzieścia i pięć wdłusz staj osiem. Item podoranego ugoru składów dwadzieścia i trzy. Przyłogu na folwarku ku Zagórkom zostało leżeć wdłusz staj siedem i pół, także i pólka dwa ku Brodni przyłogami leżą, niwa wielka pańska na roztajniach nie obsiana jedno staje tylko podorane, drugie przyłogiem leży. Łąka wielka ku Rudnikom nie sprzątniona, bory i lasy [...] wycięte i zdezelowane gdzie pniów zliczyć rzecz niepodobna i mało co zdatnego napotrzebę znajduje się. 
Na ostatek widzieliśmy że poddaństwo wtych dobrach Luboli tak podupadło że ledwo trzecia część robocizny okazuje się jak była w roku tysiącznym siedemsetnym sześćdziesiątym piątym, na co się własnemi rękami podpisujemy.
Działo się dnia 21 Aug. roku 1772 w Luboli. 
Franciszek Gumiński mpp
Walenty Kawecki ręką trzymaną
Jakub Jezierski ręką trzymaną

Inwentarz Drużbin (1867)

Źródło inwentarza:
Dowody majątku Drużbin. Księgi i akta hipoteczne Sądów w Sieradzu 839/1744. (Archiwum Państwowe w Łodzi, oddział w Sieradzu)
Tekst z oryginalnego inwentarza przepisał Piotr Tameczka.

 

"Działo się w dobrach Drużbin w Okręgu Szadkowskim Powiecie Sieradzkim Gubernii Kaliskiej w mieszkaniu Gotfrieda Gelbhard debenta dnia jedenastego / dwudziestego trzeciego października tysiącznego ośmsetnego sześćdziesiątego siódmego roku."

Dobra ziemskie Drużbin składające się z wsi i folwarku Drużbin z częścią na borach do folwarku wcieloną, położone w Okręgu Szadkowskim, Powiecie Sieradzkim, Gminie Wierzchy, Parafii Drużbin, Gubernii Kaliskiej, należące do Gotfryda Gelbhard, zajęte zostały przez Komornika Franciszka Roweckiego na rzecz i na żądanie Józefy z Grzeszczakowskich Wojczyńskiej, Kacpra Wojczyńskiego małżonki, na sprzedaż publiczną w drodze przymuszonego wywłaszczenia w poszukiwaniu sumy 3000 rubli srebrem z procentem i kosztami.

1. Dwór, z drzewa i w części w ryglówkę na podmurowaniu budowany, szkudłami kryty, długości arszynów 30, szrokości 18, wysokości 5, o czterech pokojach, jednej kuchni, jednym schowaniu, o jednym kominie, w którym mieszka Gotfryd Gelbhard właściciel tych dóbr.

Przy dworze ogród warzywny i owocowy, w którym mieści się drzew owocowych, młodocianych około sztuk sto dwadzieścia i część krzewów agrestu i świętojanek. Przed dworem wyrosłych drzew brzezin i topoli sztuk sześćdziesiąt trzy. Około dworu jest posadzona brzezinka młodociana.

2. Słup do dzwonka lecz dzwonka na niem nie ma.

3. Studnia balami ocembrowana przy której jest żuraw.

4. Kloak, z drzewa budowany, deskami kryty, długości arszynów 1 1/2, szrokości 1 1/2, wysokości 3.

5. Stajnie i kurniki pod jednym dachem, z drzewa w ryglówkę budowane, szkudłami kryte, długości arszynów 26, szrokości 11, wysokości 10.

6. Obory i wozownia pod jednym dachem, z drzewa budowane, słomą i szkudłami kryte, długości arszynów 50, szrokości 15, wysokości 4.

7. Stodoła o jednym klepisku, z drzewa budowana, słomą kryta, długości arszynów 33, szrokości 12, wysokości 4.

8. Dom w którym mieszkają ludzie dworscy, z drzewa budowany, słomą i dranicami kryty, długości arszynów 24, szrokości 14, wysokości 4.

9. Stodoła o dwóch klepiskach, w końcach z cegły palonej, słupy z cegły palonej, oraz ściany z drzewa, z drzewa i cegły palonej budowana, słomą i szkudłami kryta, długości arszynów 66, szrokości 20, wysokości 5.

10. Stodoła druga o dwóch klepiskach, w której jest kompletna młockarnia do gruntu przywiązana, z drzewa i w ryglówkę na podmurowaniu budowana, słomą kryta, długości arszynów 60, szrokości 18, wysokości 5.

11. Owczarnia o dwóch wrotniach w końcach i dwóch drzwiach, z cegły palonej budowana, szkudłami kryta, długości arszynów 52, szrokości 16, wysokości 5.

12. Dół przy dworze na kartofle, z drzewa budowany, ziemią kryty, długości arszynów 11, szrokości 6, wysokości 2.

Około zabudowań dworskich i ogrodu są ogrodzenia ze rzniętych łat w parniki i słupki kołkami zwiercane, a około stodół są ogrodzenia z polnych kamieni.

13. Dom ośmioraki o dwóch kominach w którym mięszkają ludzie dworscy, z drzewa budowany, słomą i szkudłami kryty, długości arszynów 40, szrokości 15, wysokości 4.

14. Studnia balami ocembrowana.

15. Dom kuźnia, z cegły palonej budowany, szkudłami kryty, długości arszynów 18, szrokości 8, wysokości 4 1/2. W tym mieszka Jan Cybulski kowal, wszelkie porządki w tej kuźni będące są wyłączną własnością kowala, wszelką robotę dworską jest obowiązany uskuteczniać, jak nową, tak i starą, za to ma od dworu pomieszkanie i pobiera deputat, jako to: żyta wierteli dwanaście, tatarki wierteli dwa, grochu wierteli dwa, jęczmienia wiertli cztery, pszenicy wiertel jeden, rzepaku garncy ośm, roli uprawnej na kartofle pięć prętów stajowych, ma również ogród, pobiera ośm sążni drzewa na węgle i dwa sążnie na opał, oraz rubli srebrem dziewięć rocznie.

16. Chlewik, z drzewa budowany, słomą kryty, długości arszynów 5, szrokości 8, wysokości 3.

17. Dom karczma o dwóch kominach, z drzewa budowany, słomą i dranicami kryty, długości arszynów 30, szrokości 16, wysokości 5. W tej mięszka Antoni Rydzewski, szynkuje dworskie trunki za wynagrodzeniem trzydziesty piąty procent, opłaca czynszu rocznie po rubli srebrem dwadzieścia dwa, kopiejek pięćdziesiąt za kontraktem ustnym, który mu się zaczyna roku od dnia jedenastego / dwudziestego trzeciego kwietnia tysiącznego ośmsetnego sześćdziesiątego siódmego roku a kończy się w tymże dniu tysiącznego ośmsetnego sześćdziesiątego osmego roku.

18. Stajnia wjezdna przy karczmie, z drzewa budowana, szkudłami kryta, długości arszynów 20, szrokości 14, wysokości 5.

19. Stodoła przy karczmie, z drzewa budowana, słomą kryta, długości arszynów 18, szrokości 12, wysokości 4.

20. Studnia przy karczmie kamieniami wycembrowana.

21. Kościół parafialny, z cegły palonej budowany, szkudłami kryty.

Około kościoła cmentarz murem oparany, na cmentarzu kaplica murowana, z cegły palonej budowana, blachą żelazną kryta.

22. Dom, stodoła, stajnia, wozownia i obory, ogród owocowy i warzywny, to wszystko posiada Ksiądz Proboszcz miejscowy.

23. Dom, z drzewa budowany, słomą kryty, długości arszynów 22, szrokości 10, wysokości 4, w którym mięszka Jadwiga Szczawińska, okupniczka, która opłaca czynszu dworowi rubli srebrem ośmnaście rocznie, posiada gruntu mórg siedm.

24. Stodoła o jednym klepisku, z drzewa budowana, słomą kryta, długości arszynów 16, szrokości 8, wysokości 5.

25. Chlewik, z drzewa budowany, słomą kryty, długości arszynów 4, szrokości 3, wysokości 2.

26. Wiatrak, z drzewa budowany, szkudłami kryty, długości arszynów 10, szrokości 10, wysokości 16, do tejże młynarki należący na którym są porządki do tegoż wiatraka należące, jako to: dwa kamienie, z których jeden wierzchni, drugi spodni do mielenia zboża, kosz do zasypywania zboża, mącznica, paprzyca, cywie, skrzynia mączna, dwa pytle, drąg żelazny do podnoszenia kamieni, dwie liny i jeden łańcuch do nakręcania wiatraka.

W zajmowanych dobrach są trzy małe stawki w małej części zarybnione.

 

Jadwichna rzeczka

Jadwichna rzeczka
Długość 8.19 km. Wypływa w miejscu położonym na pn.-zach. od osady Piła k. Rożdżał w gminie Warta. Podąża na zachód płynąc przez Łąki Kłodzina i Łąki Błotne. Za Łąkami Błotnymi odbija lekko w górę, mija Łąki Prętowe i zmierza w kierunku pn.-zach. obok Raszelek, Józefki i Osowca. Przez pewien dystans płynie równolegle do rzeki Pichny. Pod wsią Nowa Dąbrowa w gminie Pęczniew wpływa do rzeki Pichny.

 

Urszulinka struga

Urszulinka struga
Długość 12.61 km. Źródło przy wsi Wola Pomianowa w gminie Pęczniew. Płynie na płd.-wsch. Skręca na płd.-zach. przy stawie w Woli Pomianowej, przecina drogę z Drużbina do Charchówka i skręca na południe, mija Dziadów, przepływa pod drogą z Rzechty Drużbińskiej do wsi Wierzchy. Za wsią Alfonsów skręca lekko na zachód, mija Hilarów, przecina drogę Zadzim-Pęczniew i po kilkuset metrach wygina się całkowicie w kierunku zachodnim. Po niecałych 2 kilometrach skręca na płd.-zach. Ostatecznie kieruje nurt na pn.-zach. i wpada do rzeki Pichny pod wsią Rudniki w gminie Pęczniew.

 

Inwentarz Popów (1827)

Źródło inwentarza:
Akta notariusza Pawła Dąbskiego z roku 1827, nr. aktu 128. (Archiwum Państwowe w Łodzi, oddział w Sieradzu)
Tekst z oryginalnego inwentarza przepisał Piotr Tameczka.

Popów na mapie z 1790 roku,

"Działo się we wsi Popowie w Powiecie Wartskim położoney w domu dworskim pod Numerem pierwszym stoiącym dnia trzynastego lipca tysiąc ośmset dwudziestego siódmego roku."

Rejent Kancellaryi Powiatu Wartskiego Paweł Dąbski przybył do Popowa gdzie zastał:
1. Wincentego Pstrokońskiego, dziedzica dóbr Ostrowa (Wartskiego) i innych, w wsi Ostrowie zamieszkałego, opiekuna nieletnich sukcesorów po Jakubie i Nepomucenie z Masłowskich małżonków Psarskich, pozostałych wspódziedziców dóbr Popowa, działającego w ich imieniu i pilnującego ich praw.
2. Cypriana Szulimowskiego teraźniejszego dzierżawcę dóbr Popowa, tu zamieszkałego.
3. Ignacego Jarocińskiego, byłego dzierżawcę dóbr Popowa, a na teraz dzierżawcę dóbr Zadzimia, tamże zamieszkałego.
Na żądanie wymienionych osób przystąpił Rejent do opisania stanu dóbr.

Zabudowania dworskie i folwarczne

1. Dwór czyli pomięszkanie dworskie tak zewnątrz iako też wewnątrz w tem samem znayduie się stanie iak iest opisany w akcie dnia siódmego października 1824 r. tu na gruncie wsi Popowa przeze mnie Rejenta sporządzonym, przy oddaniu possessyi Wu Ignacemu Jarocińskiemu, prócz tylko niektórych odmian, iako to, że dach na całym budynku dla samey starości więcey iest podziurawiony z powodu pogniłych w większey połowie szkudeł, mianowicie zaś w obudwóch szczytach i w narożnikach przy obydwóch facyatach, w których rynny dawniey zaprawadzane zupełnie są pogniłe tak dalece, że wody deszczowe przechodzą wewnątrz budynku, niemniey z dwóch stron komina znayduią się dziury, któremi wody deszczowe ściekaiąc po kominie, tenże opłukuią i osłabiaią.
Przy porównaniu opisu stanu przed trzema laty będącego z dzisieyszym znaleziono wewnątrz tego mieszkania te ieszcze odmiany, że próg przed drzwiami frontowemi dworu z kamieni głazowych urządzony na około którego exystowały bale formuiące ieden stopień dziś tychże bali nie ma, gdyż przez starość pogniły, iak się to z reszty kawałków pokazuie. Posadzka w sieni, która dawniey to iest przed trzema laty była zdezelowana dziś iest dobra. U drzwi wchodząc z przed pokoiu do pokoiu zielonego w akcie wyżey z daty wymienionym sub C opisanego u których dawniey przy zamku nie było klucza dziś się tenże znayduie. Piec w tymże pokoiu na teraz iest przestawiony także kaflowy kominkowy lecz? na postumencie murowanym, szyby w oknach wszystkich całe.

D. W pokoiu sub D. opisanym zamek w drzwi który był dawniey zdezelowany teraz iest naprawiony, lecz klucza do niego nie było i nie ma. Tenże sam pokóy był dawniey malowany bronzową farbą w wielu mieyscach wytartą, dziś zaś ściany są obielone i w dobrym stanie znayduią się stanie, sufit w tymże pokoiu iest taki sam iaki był, piec przestawiony i wapnem obielony w dobrym stanie do którego są także ramy płotnem okute dawnieysze.

E. W schowaniu niemasz żadney odmiany okna są dobra i w tych lubo w poprzednim opisie umieszczono przez omyłkę szyb cztery, rzeczywiście iednak było i iest ich ośm, ściany dawniey malowane. W tem schowaniu iest szafa szeroka z przegrodami i z dwoma podwóynemi drzwiczkami bez zamków, komora sub F w tymże samym znayduie się stanie iak dawniey.

G. Do zamka u drzwi wychodzących do pokoiu dawniey żółto malowanego, z pokoiu zielonego brakowało dawniey klucza, który dziś znayduie się, ściany tego pokoiu są na teraz wybielone i w dobrym są stanie, piec na teraz iest szafiaty czyli kominkowy z kafli na postumencie murowanym dobry, lecz bez zasłony, która poprzednio była zdezelowana. W oknach było przed trzema laty tafle stłuczone, dziś zaś wszystkie są całe. W przedpokoiku pod tąż samą literą opisanym dawniey, który w takimże iak poprzednio znayduie się stanie, była dawniey, w oknie iedna szyba stłuczona, dziś zaś trzy są spękane. W tymże przedpokoiu iest kominek z którego iest otwór od sabatnika.

H. W pokoiu sub H. opisanym ta iest odmiana teraz iż do zamka brakowało poprzednio klucza, dziś zaś znayduie się, zamek także potrzebuie reperacyi, ściany obite były dawniey papierem, który że był iuż znacznie pooddzierany, przeto teraz Wy Skulimowski resztę pozostałą odiąć kazał, a w to mieysce tymże samym papierem pokóy sub I.? opisany, w którym znaydowały się w obiciu znaczne dziury, przez zaprawienie onych wyporządził. Pokoik ten potrzebuie reperacyi w ścianach i wybielenia, podłoga także iest w tymże stanie iak była. W oknie w którem dawniey były szyby stłuczone dziś zaś wszystkie dobre.

J. W schowaniu sub J. opisanym niemasz nic do nadmienienia o iakieykolwiek odmianie, gdyż wszystko tak iest iak było, oprócz okna na którem tylko pięć sztuk szyb stłuczonych.

K. Na drugiey stronie dworu w przedpokoiu ta iest odmiana, że ściany w lepszym znayduią się stanie, gdyż są odtynkowane wapnem przed dwoma laty, lecz w kilku mieyscach przez wadę budowli są porysowane. Posadzka iest tu teraz dobra, sufit zaś pustoszeie przez zgniliznę. W oknach tafle wszystkie dobre.

L. Na sali nie masz żadnych napraw ani też większych dezelacyi oprócz tylko co się przez samą starość psuie. W oknach iest iak dawniey cztery sztuki tafli stłuczonych. We drzwiach wychodzących z sali do ogrodu wszystkie szyby są całe. Galerya w ogrodzie przed dworem dziś tak dalece przez starość i wystawienie na słoty iest zupełnie spustoszała, podłoga i wschody pogniłe ta dalece, że grozi niebezpieczeństwem upadku. Zresztą wszystko w takim stanie iak było przed trzema laty.

Ł. W pokoiu do którego wchodzi się z sali wszystko tak iak było, oprócz że w oknach tylko dwie tafle są stłuczone. Nadmienia się oraz iż w ścianie tego pokoiu za piecem iest wprawiony kosztem Wo Jarocińskiego kawałek ściany z cegły, która dawniey przez wody deszczowe była uszkodzona.

M. Pokóy opisany sub M. w takimże znayduie się stanie iak dawniey, równie iak i inne szczegóły.

N. W pokoiku sub N. opisanym nie masz żadney odmiany i wszystko zgodne z poprzednim opisem.

O. Wschody na górę nie są w gorszym stanie oprócz że obicie z desek z iedney strony od komina, które dawniey było zruynowane, na teraz nie exystuie.

P. Na górze sala iak dawniey tak i teraz exystuie w stanie opustoszałym, podobnie iak i podłoga w teyże sali.

2. Kapliczka iest w tymże stanie iak dawniey i wszystkie tamże znayduiące się szczegóły, zresztą o górze nic więcey do nadmienienia nie ma nadto co iest w poprzednim opisie stanu wyszczególnione.

2. Sklepy dwa iak dawniey exystowały tak i dziś exystuią, które są słomą pokryte dobrze. U iednego wschody są przez zgnieliznę zepsute, gdyż brakuie trzech stopni.

3. Dom drewniany w którym mieszka cieśla w tym samym znayduie się stanie iak iest poprzednio przed trzema laty opisany. W mieyscu małey szopy dawniey spustoszałey iest teraz i chlewik postawiony z opalenisków po pogorzeli wieyskiey.

4. Spichrz exystuie w stanie iak poprzednio to iest że dla pogniłych przyciesi potrzebuie reperacyi dach zaś dobry. W środku także potrzebuie reperacyi.

5. Wychodek w takimże stanie iak dawniey.

6. Gołembnik więcey teraz spustoszały niż dawniey, a to przez samą starość.

7. Owczarnia lubo za possessyi Wo. Jarocińskiego znacznie zreparowaną była, dziś iednak przyciesi od wschodu w części pogniłe, i ściana nachylona i z tego powodu potrzebuie zastrzałów. W tey owczarni nie było dawniey posowy i dziś też nie ma.

8. Stodoła z drzewa z bali rzniętych na murowanym fundamencie lubo w ścianach iest dobra zupełnie, szczyty iednak i dach niemniey wrota konieczney potrzebuią reperacyi.

9. Stodoła murowana w teyże samey linii w pierwszey stoiąca iest w tymże stanie iak poprzednio, z tą odmianą że dach potrzebuie reperacyi szczególniey w kalonce, w szczytach także które przez Wo Jarocińskiego zaprawiane były snopkami znayduią się znaczne dziury.
Wrota w tey stodole są więcey zdezelowane i dla tego znaczney potrzebuią reperacyi, mury zewnątrz nie były wcale poprawiane.

10. Staynia z powodu pogniłych przyciesi od frontu potrzebuie zaprowadzenia nowych. W stayni od południa będącey dylina potrzebuie reperacyi. Do drzwi dubeltowych w stayni brakowało dawniey klucza, lecz teraz znayduie się. Posowy czyli pokładu z desek nie masz teraz, gdyż ta po spaleniu wieyskich budynków i karczmy, z wiedzą opiekuna nieletnich Dziedziców w całości zabrana i przeniesiona do domu murowanego dawniey przy gościńcu będącego, który także pogorzał, podobnież na urządzenie pokładu nad izbami. W dachu teyże stayni są dwa dymniki lito się zamykaią na drzwiczki z zawiasami i skoblami. Deski nowe, które Wy Jarociński na pokład pozaciągał, zabrał .... iako swoie i dlatego nigdzie tu pokładu nie ma. Zresztą cały ten budynek tem więcey podpada opustoszeniu co rocznie, im mniey ma starania przedsiębrana iest reperacya koło niego.

11. Obora pod Numerem iedenastym opisana, znayduie się w takimże stanie iak poprzednio, a lubo Wy Jarociński w pierwszym roku swey possessyi przez zaprowadzenie słupów środkowych zabezpieczył tą od upadku, przecież ściany potrzebuią reperacyi konieczney, mianowicie zaś zaprowadzenia nowych przyciesi od frontu i reperacyi dachu od dołu szkudłami. W tey oborze nie było dawniey pokładu i teraz go też nie ma.

12. Obora druga obok pierwszey stoiąca dziś tylko w połowie słomą i częścią dranicami pokrytey exystuie, druga zaś połowę iako upadkiem grożącą Wy Jarociński znieść kazał obróciwszy zdatnieysze drzewo na przybudowanie wolarni, która poniżey opisaną będzie. W tey połowie pozostałey exystuią tylko iedne drzwi na biegunach z wrzeczągiem i skoblem. Ściany tego budynku znacznie przez starość uszkodzone dla pogniłych przyciesi, ściana zaś od wschodu pod którą wiele przyciesi nie ma grozi upadkiem, posowy nie było tamże i nie ma.

13. Kurniki w których znayduie się siedm drzwi z których iedne całkiem zabite. Wszystkie te drzwi potrzebuią reparacyi z których u iednych iest wrzecząg żelazny i skobel. Dylina w tym budynku zupełnie zgniła. Stan zewnętrzny w niczem się nie odmienił.

14. Gorzalnia łącznie z browarem którey stan zgodny z poprzednim opisem oprócz tylko że dach nad suszarnią pobity dranicami tak iest spustoszały że nowego pobicia potrzebuie. Wewnętrzny stan zgadza się także z poprzednim opisem oprócz tylko że okno iest na teraz zupełnie całe. Stan suszarni w niczem się także nieodmienił. W mieysce koryta z cegły murowanego, które dawniey było w suszarni iest teraz skrzynia także z cegły murowana, w końcu tego samego budynku lecz bez nakrycia do którey to skrzyni należą także trzy rynny do osuszania wywaru. Dawniey studni nie było do gorzalni teraz zaś exystuie w sadzawce cembrzyna formuiąca studnię dla brania wody do gorzalni. W tyle gorzalni exystuie stara studnia w poprzednim opisie opuszczona z wagą i koszturem, lecz woda z niey nie iest dogodna do robienia piwa. Wiadro w pierwszey studni iest okute iedną żelazną obręczą u spodu, u drugiey zaś wiadro wcale bez okucia.

15. Wolarnia zgodna z poprzednim opisem tak zewnątrz iako też wewnątrz równie iak i co do żłobów, w końcu tey wolarni przybudowany nowy wzrąb częścią z drzewa nowego branego z boru popowskiego, częścią ze starych bali wybranych z zniesioney połowy obory pod Numerem 12 opisaney, słupy dębowe na koryto zrąb iuż są zaprowadzone dębowe belki i cały ten nowy budynek przygotowany do zaciągnienia kozłów, które także iuż przygotowane leżą.

16. Karmnik zgodny z dawnieyszym opisem, lecz dach nowo pokryty. W tyle od ogrodu są dziury w ściance z powodu wypadnienia dwóch kawałków bali.

17. Kuchnia znayduie się w takim stanie iak poprzednio opisana, a nadto dodaie się że w szczycie od południa pobitym deszczkami są dziury. W szczycie zaś od północy zabitym tarcicami brakuie kawałka deski. Wewnętrzny stan także zgodny z dawnym opisem, oprócz tylko że w izbie po prawey stronie wchodząc będącey, która w doyść w dobrym stanie znayduie się, w oknach które dawniey były powytłukane, teraz tylko dwóch szyb brakuie. W komorze przyległey iest teraz podłoga, którą Wy Jarociński dadź kazał. Okno w tey komorze było dawniey wytłuczone, lecz teraz brakuie tylko pięciu małych szyb. W tyle na kurnikach niemasz pokładu tylko w niektórych mieyscach a szczególniey nad tym kurnikiem do którego wchodzi się z komory.

Ogrodzenia

18. Dziedziniec przed dworem ogrodzony sztachetami staremi w części nowo wprawionemi ordynaryinemi w słupy murowane z cegłą na których wapno znacznie poodlatywane. Wrota w środku dziedzińca w tym stanie iak były lecz furtek wcale nie ma.
Za sklepami poczynaiąc od dworu wszystkie płoty tak iak są wymieniane w poprzednim opisie w takimże znayduią się stanie, w mieyscu tylko od owczarni do stodoły płot chróściany dobry cierniem opatrzony, podobnież z drugiey strony teyże stodoły płot chruściany dobry ogradzaiący mieysce gdzie dawniey stawały stogi zresztą wszystkie inne płoty w tymże są stanie iak opiewa opis poprzedni, lecz od pasternika iest teraz płot dobry chruściany. Nadmienia się oraz iż idąc od dworu na wieś w końcu ogrodzenia z kamieni urządzanego po lewey stronie był dawniey płot z płatów, a teraz tylko chruściany.

Zabudowania na wsi

Gościniec który stał dawniey w czasie pożaru ognia za possessyi Wo Jarocińskiego spalony wraz z staynią wiezdną. Na teraz exystuie staynia nowa przez tegoż Wo Jarocińskiego wystawiona z bali rzniętych słomą pokryta w dobrym stanie, trzymaiąca łokci trzydzieści dziewięć i pół szerokości łokci piętnaście i trzy ćwierci, wysokości uważaiac od przyciesi łokci cztery i trzy ćwierci. W teyże stayni są żłoby po obydwóch stronach także nowe zupełnie w dobrym stanie, których iest siedm, drabek zaś wcale nie ma. Wrota z obydwóch stron na biegunach drewnianych z żelaznemi wrzeczągami. Z przodu iest fortka we wrotach na żelaznych zawiasach z klamką żelazną i wrzeczągiem, szczyty z obudwóch stron są tylko zaszyte snopkami.

20. Za tą staynią wystawiony nowy most na grobli lecz z obydwóch stron nie dokończony, po bokach tego mostu są poręcze.

21. Kuźnia murowana na przeciw stayni pod dranicami, nad komorą niemasz żadnego pokładu a nawet belki brakuie. Przy odrzwiach mur u dołu znacznie uszkodzony. Nad kuźnią także nie masz pokładów. U wystawy przed kuźnią brakuie także dwóch słupów, szczyt w dachu zupełnie zdezelowany. W całym budynku iest pięcioro drzwi na zawiasach żelaznych i tylko iedney brakuie. W dwóch oknach iest tylko szyb iedenaście a reszta powybiiana. Statki gruntowe kowalskie są te same iakie były poprzednio, szparog tylko mnieyszy i wytrącony, a kleszczy nie ma wcale. Kamień do ostrzenia iest znaczney wielkości i dobry który iest wzięty ze młyna od jagielnika trzymaiący średnicy cali sześć. Dawnieyszy kamień zupełnie iuż nie zdatny do niczego.

22. Młyn wodny razem z mieszkaniem młynarskiem w tym samym znayduie się stanie, a nawet gorszym iak poprzednio, gdyż komin grozi niebezpieczeństwem ognia lub upadku. Koło tylko wodne iest wyporządzane w dobrym stanie do którego dany wał nowy okuty w gryfy żelazne, pogrodki także zreparowane w których dany nowy pokład lecz koryto zupełnie zruynowane. Kamień od jagieł dawniey trzymał cali sześć grubości, a teraz cali cztery i pół, kamień mączny wierzchni trzyma teraz grubości cali czternaście, który kupił W. Jarociński poprzednio zaś trzymał cali dziesięć. W młynicy nie ma pokładu żadnego, zresztą wszelkie inne sprzęty i narzędzia są te same iakie były.

23. Wiatrak czyli młyn wietrzny, którego obicie dotąd takie iakie było zdezelowane szczególniey od wiatrów, dach zaś dany nowy, śmigi obydwie nowe iak i płachty czyli napiory, wschody pierwsze to iest zewnętrzne są teraz nowe wewnątrz tak iak były zdezelowane, koło paleczne teraz nowe, skrzynie dobre, podłogi zaś zdezelowane, kosz dobry, socha i paprzyca dobra, łub także w dobrym stanie, kamień wierzchni dobry trzymaiące cali iedenaście, spodni zaś trzyma tylko grubości cali trzy, który iest w trzy części pęknięty, bęben zreperowany, dyszel złamany, pytla nie ma żadnego, z dwóch oskardów iest tylko ieden, drąg żelazny dobry, lina dobra, liny zaś do bębenka nie masz żadney.

Zabudowania włościan

1. Dom pod Numerem czwartym stoiący w którym mieszka Łukasz Matusiak półrolnik z komornikiem. Stan budynku iego zgodny z poprzednim opisem, a tu dodaie się zaś ieszcze iż dach na domie bardzo zdezelowany.

2. Dom pod Numerem piątym stoiący w którym mieszkał dawniey Bartłomiey Muchalczyk a teraz Józef Szymsio zagrodnik i komornica Augustyniankowa. Dom opisany poprzednio zgodny co do stanu tylko od frontu w ścianie brakuie przyciesi i dwóch bali, niemniey iednego słupa z powystawy a drugi obalony. Wspomniony Szymsio posiewa tylko połowę półrolka, drugą zaś posiewa dwór. Tenże Szymsio ma załogę dworską taką iaka iest w poprzednim akcie opisana.

3. Dom pod Numerem szóstym posiada Szczepan Owczarus, który posiewa tylko pół półrolka, drugą zaś połowę posiewał Banasiak Mikołay maiący prócz tego gospodarstwo półrolnicze. Zabudowania iego opisane są w poprzednim akcie iako zdezelowane, a dziś dach na chałupie i na obórce przyległey całkiem zawalony, ściana także u teyże oborki obaleniem grozi, komin zupełnie niebezpieczny od ognia. Ma załogę tę samę iaką miał poprzednio.

4. Dom pod Numerem siódmym w opisie stanu wymieniony, w którym mieszkał Karol Wesołowski półrolnik nie exystuie, gdyż ten w czasie pożaru ognia spalił się, zostały tylko dwie oborki i stodoła, z których pierwsze są dość w dobrym stanie i stodoła przy nich, druga zaś stodoła, którą miał odległey iest zupełnie opustoszała. Półrolek po tymże Wesołowskim posiada Jakób Kaczmarek i do niego też zabudowania należą, załogi zaś żadney nie posiadał.

5. Dom pod Numerem osmym, w którym dawniey mieszkał Józef Pawlak posiada teraz wspomniany wyżey Jakób Kaczmarek półrolnik do którego należa także oborki spustoszałe, tudzież stodoła obalona przez wicher. Tenże Jakób Kaczmarek załogę dworską ma taką iak inni półrolnicy, którą dostał po tych gospodarzach, którzy upadli.

6. Dom pod Numerem dziewiątym, który posiadał Jan Pawliczak, który teraz iest tylko komornikiem i rolą po nim posiada w połowie Andrzey Skrzyca, a w drugiey Andrzey Sieradzki, którzy wspólnie w tym domu mieszkaią. Stan budynków zgodny z poprzednim opisem, załogą zaś dworską po tymże Pawliczaku pozostałą ci dway między sobą się podzielili.

7. Dom pod Numerem dziesiątym i rolą półrolniczą posiada w połowie Wincenty Grzelaczyk były półrolnik a w drugiey połowie Piotr Karolczyk. Poprzedni opis budynków zgodny z teraźnieyszym stanem prócz tylko, że oborka obalona w tym roku przez wicher, załogę dworską w poprzednim akcie wyszczególnioną utrzymuie dotąd Wincenty Grzelaczyk, Piotr zaś Karolczyk ma tylko swóy własny inwentarz i sprzęty rolnicze. Obok tego domu iest oborka z drzewa i chrustu stawiana, słomą pokryta, znacznie zdezelowana. W tey mieszka komornik Grzegorz Soski. Daley znowu druga oborka chruściana słomą pokryta znacznie spustoszała, która należała dawniey do Jana Augustyniaka, dach na tey oborce iest teraz dobry.

8. Dom pod Nm 12 posiada dotąd Marcin Zawadzki półrolnik. Stan wszystkich budynków do tego domu należących zgodny z poprzednim opisem. Tenże półrolnik ma załogę w tymże opisie wyszczególnioną.

9. Dom pod Nm 13 posiada dotąd Błażey Rybaczyk równie iak i półrolek do niego należący. Zabudowania wszystkie co do stanu zgodne z poprzednim opisem, ale komora iest obalona przez wicher. Załogę ma tę samą iak iest w opisie wyrażona.

10. Dom pod Nm 14 posiada dotąd Walenty Soski półrolnik, którego stan zgodny iest z tyle razy rzeczonym opisem, załogę ma dworską wyszczególnioną w poprzednim opisie.

11. Dom pod Nm 15 w którym mieszka dotąd Jacenty Rybaczyk półrolnik i Paweł Unikowski zagrodnik. Stan tychże budynków zgodny z poprzednim, lecz dachy są dobre. Załogę ma tę samą iak iest w poprzednio opisana.

Chlew czyli oborka częścią z drzewa częścią z chrustu stawiana w którey mieszka Maciey Pawlak i Mateusz Kazimierczak komornicy iest w tymże stanie iak dawniey to iest w bardzo mizernym. Mateusz Kazimierczak ma rolę na dwa dni, lecz pierwszy nie ma żadney.

12. Dom pod Numerem 16 posiada dotąd Stanisław Bułeczka zagrodnik. Stan budynku tego zgodny z poprzednim, ma także chlew na którym dach dobry. Załogi nie ma żadney. Przy tym domu iest chlew z drzewa postawiony czyli z żerdzi łupanych w którym mieszka Antoni Koziołek komornik.

13. Dom pod Numerem 17 stoiący posiada Paweł Ratayczyk komornik, w którym komin lepiony tak niebezpieczny, że w moment grozi upadkiem. Do tego domu należy i oborka, która podobnie iak i dom potrzebuie reparacyi, załogi nie ma żadney.

14. Dom pod Nm 18 posiada młynarz Kolasiński dzierżawiący wiatrak. Opis tego domu i stan jego zgodny z poprzednim aktem.

15. Dom pod Nm 19 w którym dawniey mieszkał Dominik Kowalczyk komornik, posiada teraz Franciszek Szewczyk komornik. Domek ten postawiony z drzewa czyli żerdzi łupanych iest bardzo przez starość zruynowany, w którym komin niebezpieczny, przy tymże domie iest chlewik z chrustu stawiany lecz spustoszały. Daley oborka chruściana upadkiem grożąca spustoszała, w którey mieszka Wincenty Rybaczyk komornik.

16. Dom mieszkalny, oborki i stodoła wszystkie pod słomą zdezelowane oprócz stodoły, która iest przestawiona, a na domie dach dobry. Komin grozi upadkiem. W tym domu mieszka dotąd Paweł Marasiak półrolnik i Franciszek Szewczyk [imię i nazwisko podkreślone] i Dominik Kowalczyk. Obydwa utrzymuią wspólnie cały półrolek, który dawniey Jan Marasiak posiewał. Załogi dworskiey obydwa wspólnie używaią.

17. Dom pod Numerem 20 posiada dotąd Józef Pietruszka półrolnik. Stan budynków do tego domu należących zgodny z poprzednim z tą odmianą że nad izbą mieszkalną dany dach nowy, ściana zaś od frontu zdezelowana w sieni, komin zupełnie niebezpieczny a stodoła zreparowana. Tenże półrolnik ma załogę iak inni.

Obok tego domu oborka częścią z drzewa częścią z chrustu postawiona grozi niebezpieczeństwem zawalenia, w którey mieszka Piotr Muchalak. Chlew takiż iak powyżey opisany posiadał Marcin Pietruszczak komornik, który w podobnymże znayduie się stanie.

18. Dom pod Nm 21 posiada dotąd Wawrzyniec Waliszczak zagrodnik. Stan budynków jego zgodny z poprzednim opisem, załogi nie ma żadney.

19. Dom pod numerem 24 posiada dotąd Mikołay Jóźwiak, czyli właściwie Banasiak półrolnik, tudzież Piotr Karolczak zagrodnik. Stan budynków do tego domu należących zgodny z dawnieyszym opisem, oprócz tylko że komin grozi niebezpieczeństwem zawalenia a stodoła obalona zupełnie przez wicher. Wspomniony Banasiak obiął ten dom z zabudowaniami po Mikołaiu Jóźwiaku półrolniku przeniosłszy się po spaleniu domu w którym mieszkał. Półrolek iaki miał ten sam dotąd posiewa, półrolek zaś po Jóźwiaku dwór posiewa. Tenże Mikołay Banasiak ma załogę dworską iaka miał, załogę zaś po Jóźwiaku rozebrali włościanie między siebie.

20. Dom pod Nm 25 przy pożarze ognia z innemi budynkami zpłonął, w którym dawniey mieszkał rzeczony wyżey Banasiak i Józef Szymsio półrolnicy.
W tem samem mieyscu za possessyi Wo Jarocińskiego wystawiony nowy narożni budynek pięcioraki zwany to iest cztery izby dla komorników i iedną izbę z sienią i komorą dla półrolnika obeymuiący, z bali rzniętych czterocalowych słomą pokryty, u którego szczyty snopkami są zaszyte. Długość tego budynku z iedney strony to iest od północy wynosi łokci dwadzieścia cztery i trzy ćwierci, z drugiey zaś strony to iest od wschodu łokci dwadzieścia trzy i pół, szerokość z obydwóch końców po czternaście łokci, wysokość zaś razem z przyciesią i owierką łokci trzy i trzy ćwierci. W tym domu mieszka Paweł Koziołek zagrodnik posiewaiący połowę półrolka, który nie ma żadney załogi.

21. Dom pod Nm 26 w którym mieszka Jan Maiewski komornik, podobnież dom pod Numerem 27 w którym mieszkał Michał Michalski owcarz, tudzież pod Numerem 28 w którym mieszkał Swiętek włodarz i Andrzey Kaczmarek półrolnik niemniey dom pod Numerem 29, w którym mieszkał Antoni Dobrzyński półrolnik i dwóch komorników, niemniey dom pod Numerem 30 w którym mieszkał Jakób Gaiewski komornik, wszystkie te pięć domów z wszelkiemi zabudowaniami w czasie pożaru ognia w roku 1825 iak strony zeznaią ze szczętem spaliły się.

22. W mieysce tychto spalonych budynków Wy Jarociński wystawił dwa budynki nowe dwoiaki zwane obeymuiące w sobie na iedney stronie izbę i komorę toż samo na drugiey stronie. Długość tych dwóch budynków z bali także czterocalowych wynosi łokci dwadzieścia trzy i pół, szerokości zaś łokci czternaście, a wysokości łącznie z przyciesią i owierką łokci trzy i trzy ćwierci. W tych dwóch budynkach nowych szczyty z obydwóch stron są tylko snopkami zaszyte, podłóg w nich żadnych nie ma i ieszcze nie są w zupełności ukończone ani polepami opatrzone. W jednym z nich nawet niemasz okien i dlatego nikt w nich nie zamieszkuie.

23. Dom pod Nm 31 stoiący murowany, w którym żyd mieszkał podobnież w czasie ognia pogorzał tak dalece, że tylko ściany muru zostały teraz zaś tenże dom za possessyi Wo Jarocińskiego wkrótce po pogorzeli wyrestaurowany przez zaprowadzenie nowych belek, całego dachu, który iest słomą pokryty i pokładu z tarcic zebranych ze staien, tudzież wprawienia okien i w nim szynk trunku utrzymywany.

24. Domeczek pod Nm 33 stoiący pod Numerem 27 w poprzednim opisie zamieszczony exystuie dotąd w tym samym stanie iak przed trzema laty, i w gorszym ieszcze gdyż grozi upadkiem. W tym domku mieszka Piotr Łukaszczyk zagrodnik. Dom mieszkalny dawniey pod Numerem 35 sytuowany dotąd exystuie także w czasie pożaru ognia spalił się ze wszystkiem, w którym to domu mieszkał przed ogniem Jakób Kaczmarek zagrodnik, teraz zaś Andrzey Kaczmarek zagrodnik.

25. Dom mieszkalny pod Nm 36 sytuowany z oborkami dwiema i stodołką exystuie w tym samym stanie iak przy poprzednim opisie. Mieszkał w tym domu Woyciech Rybaczyk przed trzema laty, teraz zaś tam mieszka Józef Kusiaczyk półrolnik, który załogę dworską obiął po rzeczonym Woyciechu Rybaczyku. Nadmienia się przy tem, iż stodoła do tego domu dawniey była zdezelowaną, teraz zaś iest zruynowaną.

26. Dom mieszkalny pod Nm 37 stoiący, zabudowania do niego należące są w tym stanie iak są spisane przed trzema laty, w którym to domu mieszkał Antoni Rybaczyk zagrodnik, a teraz Andrzey także Rybaczyk, także zagrodnik.

27. Dom murowany w którym dawniey mieszkał szewc Gardziewski tudzież borowy i ratay. W tymże znayduie się stanie iak iest w akcie poprzednim opisany, teraz mieszka tam komornik dwudniowy, ratay, borowy i fornal.

Budynki w Łęgu stoiące

28. Dom drewniany czyli młyn wodny z mieszkaniem i owczarnia przy tymże domu będąca znayduią w takimże stanie iak są opisane w poprzednim akcie. Nadmienia się przytem iż stodoła chróściana iest teraz zdezelowaną, a dom pustkami stoi.

29. Opodal od młyna iest dom na wzgórku dwoiaki, którego stan w tem tylko zmienił się, że dach na nim dobry, a oborka przez starość obaliła się. W tym domu mieszka na iedney stronie Jakób Kaleciński pilarz, na drugiey zaś Woyciech Koszycarz, którzy odrabiaią w tydzień pierwszy dwa dni, a ostatni dzień ieden ręczną.

30. Szopa cegielni pod borem dawniey exystuiąca spalona przez piorun.

Prócz powyżey wymienionych budynków tak dworskich iako też wieyskich żadne inne w tych dobrach nie znayduią się.

Potem opisano w formie tabeli powinności, daniny i załogi włościan, następnie zasiewy i inwentarze gruntowe.

Inwentarz Popów (1824)

Źródło inwentarza:
Akta notariusza Pawła Dąbskiego z roku 1824, nr. aktu 218. (Archiwum Państwowe w Łodzi, oddział w Sieradzu)
Tekst z oryginalnego inwentarza przepisał Piotr Tameczka.

"Działo się we wsi Popowie w Powiecie Wartskim Obwodzie i Woiewództwie Kaliskiem połozoney w zamieszkaniu dworskim pod liczbą pierwszą, dnia siódmego października tysiąc ośmset dwudziestego czwartego roku."

Przed Pawłem Dębskim Notariuszem Publicznym Powiatu Wartskiego stawili się:
1. Wincenty Pstrokoński dziedzic dóbr Ostrowa (Wartskiego) i innych, opiekun prawny dzieci po zmarłych Jakubie i Nepomucenie z Masłowskich Psarskich.
2. Ignacy Jarociński dzierżawny posesor wsi Popowa.

Powyższe osoby wezwały Notariusza dla spisania stanu dóbr pozostających w dzierżawie.

Zabudowania dworskie i folwarczne

1. Dwór stoiący frontem ku południowi stawiany w bale, w niektórych tylko mieyscach przy restauracyi w pruski mur, ściany wybijane klinikami i gliną wylepione, późniey wapnem wytynkowany, lecz przez wieloletnie zaniedbanie reperacyi iak się widzieć daie ściany powierzchowne w wielu mieyscach w około dworu z gliny i wapna poopadane, oraz w koło tegoż dworu także przyciesie znacznie pogniły, niemniey murłaty opuszczone w niektórych mieyscach co wszystko by w dobrym utrzymać stanie i okazało się, potrzebuie doyść znaczney reperacyi. Dach na budynku dworskim przykryty gątami starym, reperowania potrzebuie, szczególniey szczyty z strony od wschodu jako też zachodu nowego pobicia gątami potrzebuią, gdyż dotąd exystuiące gąty zupełnie pogniły, iak to wszedłszy na górę wewnątrz widzić się daie. Komin od fundamentu ponad dach wyprowadzony iest murowany i w dobrym exystuie stanie. Nadmienić także należy, iż na górze z frontu dworu exystuią facyaty, iedna większa o trzech oknach po boku którey dwie małe o iednym oknie, jako też podobne facyaty z tyłu dworu. Opisanie ich atoli nastąpi przy opisywaniu stanu górnego położenia dworu.
Opisawszy w powyższym sposobie stan powierzchni dworu, przystępuie do opisania wewnętrznego położenia i stanu zabudowania.
Wchodząc więc do dworu znayduiący się prug przed dworem z kamieni urządzony w około których bale z drzewa rzniętego formuią stopnie, próg ten poprawienia tylko potrzebuie. Nadmienić w tym mieyscu należy iż na progu po prawey stronie wchodząc do dworu blisko drzwi znayduie się przybity nóż żelazny do oczyszczania butów z błota.

A. Sień na prost przez cały budynek dworski od frontu aż do wyiścia tylnego urządzona, dwiema ścianami przeforsztowana, formuie trzy sienie, z których pierwsza maiąc drzwi wchodnie od frontu dębowe, na wpół do otwierania dzielące się, na wielkich i mocnych żelaznych zawiasach osadzone, z frontu dwiema żelaznemi antabkami zaopatrzone, zamykaią się na rygel żelazny wraz z klamerką teraz exystuiącą a iedna połowa drzwi dla wstrzymania się otwarcia, ma od góry przybitą żelazną zasufkę zakładaiącą się z żelazną klamerką do teyże zasufki urządzoną. Także celem mocnego zaparcia drzwi na noc, przybite obok znayduią się dwie żelazne klamry do założenia drąga. Lubo ramy tyle razy wspomnionych drzwi exystuią doyść w dobrym stanie, atoli tafle jakiemi są urządzone przez starość popękały, potrzebuią dla samey okazałości reperacyi. Zamku żadnego niemasz przybitego, otwierają one się tylko. Klamka żelazna, która iest przybita zachwyca się zaś za sztyfcik, który iakby od zamku daie się z frontu widzieć. Posadzka w sieni z cegły paloney urządzona, lecz zdezelowana, ściany wytynkowane, iednakowoż potrzebuią odnowienia. Postępuiąc daley druga sień w którey drzwi wchodnie przez połowe dzielą się, opatrzone w zawiasy i chaki oraz na klamke zamykaią się, z haczykiem żelaznym w dobrym stanie znayduią się, podłoga z tarcic znacznie zruynowana. Ściany tynkowane odnowienia potrzebuią. W tey sieni znayduią się wschody na górę, które przy opisywaniu górnego stanu, opisane zostaną, trzecia i ostatnia sień, drzwi wchodnie otwieraiące się, zaopatrzone dwiema zawiasami i hakami, oraz klamką do zamykania, a nadto przybity iest zamek z antabą lecz klucza niemasz do niego. Podłoga w tey sieni nie exystuie tylko gliną wywieziona, atoli zarównania potrzebuie, ściany dawniey wytynkowane, odnowienia wymagaią. Wychodząc na koniec na tył dworu znayduią się drzwi tylne, zaopatrzone w zawiasy i haki, tudzież zamykaią się na klanke, która exystuie, raz przybity znayduie się zameczek, lecz klucza do niego niemasz. Progi w drzwiach sieni teraz opisaney niektóre tylko zdezelowane. Sufity nie opisuią się, gdyż takowe formuią podłogę na górze, tam też spisane zostaną.
Opisawszy w powyższym sposobie stan sieni, przystąpiłem do opisania stanu mieszkań, poczynaiąc zaś od frontu, z pierwszey sieni wchodząc po prawey stronie, znayduie się

B. Przedpokóy, drzwi poiedyńcze farbą pokostową malowane w dobrym stanie exystuią, na dwóch zawiasach wsparte, z zamkiem wielkiem, i antabami, do którego atoli klucza niemasz, także zasuwaią się na zasufkę żelazną na ten cel przybitą. Podłoga z tarcic w dobrym stanie znayduie się, ściany koniecznego potrzebuią wyrzucenia i wytynkowania, gdyż w większey części z wapna poopadały. W tym przedpokoiu znayduie się piec z kachli polewanych na postumencie drewnianym stawiany z drzwiczkami żelaznemi w dobrym stanie, przed którym pewny obwód taflami kamienia i cegłą zamiast podłogi uformowany. Posoba czyli sufit deskami podbity w dobrym stanie znayduie się, okno iedno znayduiące się przyzwoicie opatrzone, na zasufki żelazne zamykane, tudzież opatrzone dwiema okiennicami na hakach i zawiasach przynależnych będącemi, i śrubą żelazną do zakręcania tychże okienic. To okno obeymuie sześć tafli szklannych nie nadwyrężonych.

C. Z przedpokoiu wchodząc do pokoiu, ten znayduie się w takim stanie. Drzwi wchodnie otwieraiąc na wpół dzielą się farbą pokostową malowane, w dobrym stanie exystuią iak niemniey, w potrzebne zawiasy zaopatrzone tudzież i zasuwki. Zamek exystuiący z dwiema antabami zruynowany tak dalece iż drzwi zamykać nie można, potrzebuie reperacyi, klucza do zamku niemasz, ściany papierem malowanym w tle maiowem obite, lamperie odmienne na tarcicy odmalowane, sufit także po części malowany, posadzka z desek w kwatery regulowana, piec stawiany z kachli polewanych biały na postumencie drewnianym, w około którego cegłą paloną wyłożenie znayduie się. Okna dwa ku południowi w zasuwki żelazne opatrzone oraz okiennicami na zawiasach i hakach, tudzież śrubami do zamykania tychże okiennic. Cały ten pokóy z przynależytościami w średniem znayduie się stanie. Tafli szklanych w oknach znayduie się sztuk dwanaście z których trzy stłuczone.

D. Pokóy następny od frontu uważaiąc, do którego drzwi wchodnie na wpół dzielą się, farbą pokostową malowane, w niezłym stanie exystuią, iak oraz w potrzebne zawiasy i zasuwki opatrzone. Zamek z antabami exystuiący, tak dalece zdezelowany, iż drzwi zamykać niemożna, klucza do tego zamku niemasz, ściany bronzowem kolorem malowane, lecz już wytarte, popękane jak niemniey wapno z ścian poodpadywało, tak dalece, że chcąc porządny pokoik urządzić znaczney by reperacyi wymagało. Sufit seledynowo malowany także reperacyi potrzebuie, posadzka z tarcic na ……...? dawana także w nienaylepszem znayduie się stanie. Piec kominkowego fasonu z cegły stawiany, farbą maiową malowany, wraz z ramami drewnianemi płótnem obitemi podobnież malowanem, do zasłonienia komina urządzonemi, aczkolwiek nie w naygorszym stanie exystuie, atoli z powodu mocnego zadymiania się iak to powierzchownie z okopcenia tegoż widzieć się daie, zupełnego przestawienia wymaga. Okno iedno podobnie z wszelkiemi przynależytościami w pokoiu sub C. opisanemi z dwiema okienicami, znayduie się, obeymuie tafli szklannych sztuk sześć, z których iedna stłuczona.

E. Schowanie. Drzwi wchodnie na wpół dzielące się z zamkiem i kluczem lecz reperacyi potrzebuią, farbą pokostową malowane, z zawiasami i hakami oraz zasufkami, ściany reperacyi potrzebuią, posadzka zaś nie w naygorszym stanie się znayduie. Sufit iednakowoż reperacyi wymaga, okno exystuiące zamyka się na haczyki, które exystuią, oraz okienice dwie na zawiasach i hakach znayduią się, a oprócz tego wewnątrz zasuwa się okiennicą na ten cel urządzoną. Szyb w oknie są cztery i wszystkie dobre. Pieca ani komina w tym schowaniu niemasz.

F. Komora czyli schowanie zaraz przy powyższym znayduiące się, drzwi ordynaryine zasuwaią się, niemaiąc opatrzenia w żelastwo, podłoga exystuie z tarcic w dobrym stanie, ściany nie wylepiane, sufit z tarcic, okna, pieca ani komina niemasz. Nadmienić wypada że daley ku północy czyli na tył dwora postępuiąc iest wniyście z ninieyszego schowania do garderobki, do którey exystuią drzwi ordynaryine na zawiasach z zamkiem ordynaryinym, lecz że drzwi takowe są zamocnione? i wchód tu ztąd nieużywany, przeto wracaiąc się do pokoiu sub C. opisanego, z którego znayduie się wniyście do pokoiu tylnego, a ten exystuie w stanie następnym

G. drzwi na wpół otwieraiąc dzielące się, farbą pokostową malowane, z przynależnym okuciem, ściany żółto, a sufit niebiesko malowane, lecz teraz ściany popękane, wapno poodpadywało, potrzebuią nowego wyrestaurowania. Podłoga z tarcic, lecz przez starość tak dalece zniszczona, iż całkiem nowego pokładu potrzebuie. Piec okrągły z cegieł stawiany na postumencie drewnianym, wraz z zasłoną otworu iuż zdezelowaną. Piec ten aczkolwiek w nienaygorszym znayduie się stanie, iednakowoż z powodu zadymiania mocnego przestawienia, lub nowego urządzenia potrzebuie. Okna dwa na tył dworu będące doyść w przyzwoitym są stanie, i okucie tak jak w pokoiu sub C. exystuie. Szyb iest sztuk dwanaście, z których trzy stłuczone. Wychodząc z ninieyszego pokoiu do sieni znayduie się przed pokóy, maiący dwoie drzwi, to iest pierwsze z pokoiu na wpół dzielące się, farbą pokostową malowane w dobrym stanie z przynależytem okuciem i iedną antabą z zamkiem i kluczem, lecz zamek potrzebuie reperacyi, drugie wiodące do sieni także na połowe dzielące się, reperacyi potrzebuiące, na zawiasach ordynaryinych bez zamku, i tylko na haczyk i skobel zamykaiące się. Wewnętrzne zaś położenie tego przedpokoiu, ściany reperacyi potrzebuią, podłoga zaś w średniem stanie exystuie. Okno iedno dosyć w dobrym stanie z przynależytym iak w innych pokoiach okuciem, tafli szklannych obeymuie sztuk sześć, z których iedna stłuczona, także znayduie się komin ułatwiaiący palenie ognia w piecu, sufit nie opisuie się, gdyż ten formuie zarazem podłogę na górze, tam więc opisanem zostanie.

H. Wracaiąc na powrót z przed pokoiu przez pokóy sub G. opisany, wchodzi się do pokoiu do którego drzwi wchodnie na wpół dzielące się, pokostową farbą malowane doyść w dobrym stanie będące, z przyzwoitym okuciem z zamkiem, iuż zdezelowanym i reperacyi potrzebuiącym, bez klucza, ściany podobnym iak w pokoiu sub C. papierem malowanym wybite lecz znacznie poobdzierane, posoba doyść w dobrym iest stanie, podłoga zaś z tarcic zdezelowana nowego pokładu potrzebuie, piec kominkowego fasonu niebiesko malowany /: wraz z ramą i płótnem zdezelowanym do zamykania otworu :/ reperacyi potrzebuiący. Nadmienia się w tym mieyscu iż za piecem iest otwór do chędożenia sadzy w kominie, który się zamyka ordynaryine drzwiczki maiące zawiaski i klamke. Okno wraz z okienicami dwiema tak iak w innych pokoiach okutemi, dość w dobrym exystuie stanie. Okno to obeymuie tafli szklannych sztuk sześć, z których cztery sztuki stłuczone.

I. Na ostatek postępuiąc daley znayduie się schowanie, które na podwóyne drzwi zamyka się, pierwsze drzwi z pokoiu uformowane z ramy płótnem malowanym obitey na zawiaskach bez zamku zdezelowane, drugie drzwi ordynaryine otwieraią się wewnątrz schowania na zawiasach dwóch żelaznych z zamkiem ordynaryinym bez klucza, oraz maiące wrzecząc i skobel dla zamykania, na kłote?. Ściany wcale nie wylepione, podłoga z tarcic powyprężana, sufit reperacyi potrzebuiący, okno ordynaryine z sztuk złożone, obeymuią u szyb dwadzieścia ieden z których sztuk siedm stłuczonych. Zewnątrz niemasz okienic, wewnątrz znayduie się iedna okienica, którą się okno zasłania. Nadmienia się w tym mieyscu, że drzwi do dalszego przeyścia widzieć się daiące, już są opisane w schowaniu sub F.

K. Opisawszy iedne połowę dworskiego zabudowania z strony od wschodu przystępuie do opisania stanu mieszkań drugiey połowy dworu z strony od zachodu, a tak wchodząc frontem do sieni a z tey do przedpokoiu po lewey ręce położonego, drzwi wchodnie iednostayne farbą pokostową malowane, z antabką i zamkiem staroświeckim bez klucza, reperacyi potrzebuiące, z zawiasami ordynarayinemi, ściany odświeżenia i odtynkowania wapnem potrzebuią, posadzka z cegły paloney, nowego urządzenia potrzebuie, gdyż dotąd exystuiąca całkiem iest zdezelowana, sufit formuie zarazem podłogę, na górze tam opisany zostanie. Okno z przynależytym okuciem i dwiema zewnątrz okienicami także przyzwoicie okutemi dość w dobrym stanie się znayduią. Tafli szklannych w oknie znayduie się sztuk sześć, z których iedna w narożniku pęknięta.

L. Sala, drzwi wchodnie farbą pokostową malowane na wpół dzielące się z przynależnym okuciem, dość w dobrym stanie, także z zamkiem bez klucza reperacyi potrzebuiącą, ściany poprawienia i wybielenia potrzebuią. Podłoga nieco zdezelowana, także i posoba czyli sufit, piec kominkowego fasonu reperacyi potrzebuiący z cegły stawiany. Okien znayduie się sztuk pięć z przynależnym iak w innych pokoiach i takiegoż fasonu okuciem. Okienica iedna zewnętrzna u okna znayduie się, reszty niemasz. W pięciu tych oknach iest ogółem tafli szklannych trzydzieści z których sztuk cztery stłuczonych. Nadmienia się tu iż z ninieyszey sali iest wychod na ogród. Drzwi na wpół dzielące są z przynależnym okuciem z zamkiem i kluczem kowalskiey roboty, tudzież maiące sześć tafli szklannych z których iedna pęknięta, drugie drzwi zewnętrzne podobnież przynależnie okute z pięćmi hakami i skoblami, te ostatnie znacznie zruynowane reperacyi potrzebuią. Galerya przy powyższych drzwiach wychodząc na ogród z drzewa urządzona znayduie się, która wraz z ławkami, schodami i poręczami znacznie iuż zdezelowana exystuie.

Ł. Z sali udaiąc się na tył dworu znayduie się pokói. Drzwi wchodnie na wpół dzielące się, farbą pokostową malowane, z przynależnym okuciem, dość w dobrym stanie. Zamek bez klucza reperacyi potrzebuie, ściany także potrzebuią reperacyi ile że wapno poodpadywało, podłoga z tarcic które w niektórych mieyscach wyprężyły się. Piec kominkowego fasonu reperacyi potrzebuiący i znacznie od dymu zakopcony. Okna z przynależnym okuciem, okienic zewnętrznych niemasz, sufit z desek reperacyi potrzebuiący, tafel szklannych 12 z których sztuk sześć stłuczonych.

M. Także znayduie się przy powyższym pokoiu mały pokoik którego okna na zachód wychodzą, drzwi poiedyńcze z przynależnym okuciem i zamkiem do którego klucz kowalskiey roboty exystuie, dosyć w dobrym stanie. Ściany potrzebuią reperacyi i wybielenia, podłoga z desek dość w dobrym stanie. Okna dwa dobierane, szyby małe, z których sześć iest stłuczonych, sufit reperacyi potrzebuie.

N. Na tym ukończywszy opisanie dolnych pomieszkań przystąpiłem do opisania góry, a nasamprzód schody na góre wiodące /: ponieważ na dole ieszcze znayduie się pokoik na spiżarnie używany, a ten nieopisany, przeto nim góra opisaną zostaie takowego stan wyszczególnia się. Drzwi poiedyńcze wchodząc sienią z tyłu dworu będącą, po lewey stronie, przynależnie okute z zamkiem starym, reperacyi potrzebuiącym, i z kluczem kowalskiey roboty. Ściany i sufit znaczney potrzebuią reperacyi, podłoga dość w dobrym stanie. Okno iedno o sześciu taflach szklannych z których trzy stłuczone, przynależnie okute. Okienice dwie na zawiasach zdezelowane, wewnątrz się zamykaią. Pieca ani komina niemasz w tym pokoiku.
Schody na góre prowadzące nie w naylepszym stanie exystuią, a szczególniey obicia poboczne znaczney potrzebuią reperacyi, poręcze zaś dość w dobrym stanie.
Na górze zaś samey znayduie się sala malowana, lecz zdezelowana i znaczney reperacyi potrzebuiąca. Sufit do wpołowy tey sali znayduie się zdezelowany, druga połowa sali bez sufitu, okien z frontu od południa iest trzy, lecz nie iednostayne, a szyb wszystkich iest dwadzieścia sztuk całkich, reszta potłuczonych. Z tyłu sali także dawniey były trzy okna, lecz ani ram ani szkła teraz niemasz, słowem cała ta sala znacznie zdezelowana, podłoga która formuie zarazem posoby nad przedpokojami na dole także znacznie zdezelowana Daley ku wschodowi iest góra pod dachem, na którey facyata exystuie lecz okna tam niemasz, ale raczey mieysce na takowe, dach zaś przy powierzchnem opisywaniu dworu iest opisany. Z strony zachodu znayduie się kapliczka do którey drzwi wchodnie na wpół dzielące się exystuią na zawiasach, z skoblem i wrzecągiem reperacyi potrzebuiące. Wewnątrz ściany z desek uformowane jak niemniey i sufit malowane, lecz znacznie zdezelowane. Ołtarz w środku którego obraz ukrzyżowanego Jezusa, a na nim sześć sztuk sznycerskiey roboty głów wyobrażaiących aniołków, kamień święcony dla odprawiania Mszy Świętey, poduszka dla kładzenia na niey Mszała. Podłoga znacznie zdezelowana, okno w facyacie zruynowane iak i cała ta facyata. Szyb w oknie całkich niestłuczonych znayduie się sztuk dwanaście. W teyże kapliczce nad drzwiami wchodniemi znayduie się osoba ukrzyżowanego Pana Jezusa. Także są drzwi z teyże kapliczki na góre daley ku zachodowi małe na zawiasach i hakach z wrzeczągiem bez skobla, dość w dobrym stanie. Góra daley znayduiąca się opisuie się, gdyż dach się przy powierzchnim opisaniu dworu iuż iest opisany. Drzwi na góre na zawiasach i hakach reperacyi potrzebuią, z wrzeczągiem i skoblem.

2. Za dworem na północ znayduią się dwa sklepy murowane obok siebie stoiące, słomą pokryte, schody drewniane, drzwi na zawiasach żelaznych z wrzeczągiem i skoblem obadwa te sklepy nie jakiey potrzebuią reperacyi, a szczególniey poprawienia słomą dachów.

3. W blizkości powyżey opisany sklepów stoi budynek mieszkalny z drzewa kostkowego stawiany, słomą pokryty, komin lepiony z gliny, frontem zaś ku południowi, obeymuie wewnątrz iednę izbę, kuchenke, komorę i sień w izbie podłoga zdezelowana, w komorze i sieni niemasz podłogi, sufity w całym budynku z tarcic, drzwi dwoie, to iest sienne i do izby na żelaznych zawiasach i do kuchni zaś małe drzwiczki, także na zawiasach żelaznych, pierwsze dwoie drzwi maią oraz wrzeczągi i skoble, okna dwa w izbie z całemi szybami. Z komory na góre znayduią się schody także i sklepik z kamieni uformowany, lecz zdezelowany, cały ten budynek dość w dobrym znayduie się stanie mieszka zaś w nim Michał Wilda cieśla dworski. Nadto przybudowana iest przy tymże domu mała szopa lecz iuż zdezelowana.

4. Spichlerz stoiący frontem ku południowi stawiany z drzewa kostkowego, dach zaś od dołu gątami trzy szory pobity, a reszta dachu słomą pokryta. Dwoie drzwi do wniyścia na zawiasach żelaznych, drzwi iedne na zamek z kluczem exystuiącym i na wrzecząg, drugie na wrzecząg zamykane, w środku znayduie się podłoga z przegrodami na zboże, posoba z tarcic, cały ten budynek reperacyi potrzebuie, gdyż w niektórych mieyscach przyciesie pogniły, ściany powyprężane, a nawet zamki węgieł popruchniały. W środku także reperacya iest potrzebna.

5. Obok tego spichlerza z strony od dworu znayduie się wychodek reperacyi potrzebuiący. Drzwi na żelaznych zawiasach.

6. Na prost spichlerza stoi gołembnik na polu znacznie zdezelowany.

7. Zaraz obok spichlerza ku stodołom idąc stoi owczarnia z bali rzniętych stawiana. Dach słomą pokryty, wrota na biegunach, cały ten budynek w dobrym znayduie się stanie, gdyż iuż przez teraźnieyszego Dzierżawcę Wo Jarocińskiego znacznie reperowany został.

8. Stodoła frontem ku zachodowi stoiąca z bali rzniętych na murowanym fundamencie budowana, o trzech klepiskach a czterech sąsiekach. Wrotni znayduie się sztuk sześć, na biegunach zamykaiące się na wrzeczągi i skoble a dach do połowy gątami a w drugiey połowie słomą pokryty. Szczyty z obydwóch stron tarcicami zabite. Cała ta stodoła w dobrym znayduie się stanie oprócz wrot, szczytów i dachu, które reperacyi potrzebuią.

9. Druga stodoła także frontem na południe stoiąca, murowana i wapnem reybrowana?. Dach do w połowy szkudłami, a w drugiey połowie słomą pokryty obeymuie w sobie trzy klepiska, a cztery sąsieki, sześć wrotni na biegunach, na wrzeczągi zamykaiące. Szczyty słomą przez teraznieyszego Dzierżawcę Wo. Jarocińskiego zaprawione. Cała ta stodoła w dobrym znayduie się stanie, niektóre wrota i dach małey potrzebuią reperacyi, także mur w niektórych i mieyscach poprawnienia wapnem wymaga.

10. Staynia frontem ku zachodowi stoiąca, z bali rzniętych stawiana, z wystawą obeymuiąca dwie staynie, wozownię i trzy sieczkarnie. Staynia pierwsza od południa z drzwiami na biegunach na wrzecząg zamykaiącemi się wydylowana, w którey się znayduią dwa żłoby stare i dwie drabiny. Sieczkarnia przy tey stayni będąca także drzwi na biegunach z wrzeczągiem, wydylowana. Wrota do wozowni na biegunach z wrzeczągiem i skoblem. Staynia druga, w którey wydylowanie, gdzie także trzy żłoby znayduią się z drabinami, drzwi dubeltowe szynalami wybite, z zamkiem zdezelowanym bez klucza, na zawiasach żelaznych. Drzwi sieczkarni także na żelaznych zawiasach z wrzeczągiem, lecz dylowiny tam niema, w drugiey sieczkarni pobok pierwszey będącey drzwi na biegunach z wrzeczągiem. Posoba na całym tym budynku znayduie się, dach w większey połowie słomaą, w mnieyszey gątami pokryty. Cały ten budynek z wszystkiemi powyż wyrażonemi szczegółami, tak znacznie zdezelowany, iż wielkiey potrzebuie reperacyi. Nadmienić wypada iż połowa tego budynku przez Wo Jarocińskiego Dzierżawcę teraz świeżo słomą pokrytą została, iak niemniey deski nowe pozaciągane na posobę, które deski przy expiracyi zabrać z sobą ma prawo.

11. Obora frontem ku północy stoiąca, z bali rzniętych stawiana, nad okapem gątami, reszta dachu słomą pokryta, maiąca troie drzwi do weyścia, pierwsze drzwi od wschodu są dubeltowe na wpół dzielące się, na zawiasach, ostatnie dwoie poiedyńcze na zawiasach, z wrzeczągami i skoblami, przyciesi tego budynku w części pogniły. Cały ten budynek znacznie zdezelowany i wielkiey by potrzebował reperacyi, jak to się widzieć daie, bowiem W. Jarociński w środku tey obory słupy nowe po zaprowadzał i niektóre belki nadkładać kazał, czym do bespiecznego stanu ią urządził.

12. Obora druga obok pierwszey stoiąca, z bali rzniętych i drzewa kostkowego stawiana, maiąca dwoie drzwi na biegunach z wrzeczągami i skoblami, dach w większey połowie gątami a w mnieyszey słomą pokryty. Budynek ten wielce zdezelowany i ieżeli wkrótce niebędzie zreperowany upadnie, gdyż iest iuż bliskiego obalenia się.

13. Kurniki frontem ku wschodowi stoiące z drzewa kostkowego stawiane, obeymuiąca sześć drzwi na biegunach, dach nad okapem dranicami, reszta słomą pokryty. Budynek ten dość w dobrym stanie znayduie się.

14. Gorzalnia a razem i browar. Budynek frontem ku wschodowi stoi stawiany z bali rzniętych, zrąb dość w dobrym stanie, iednakowoż reperacyi potrzebuie. Dach cały gątami pokryty, szczyt tylko od północy słomą poszyty, lecz tak zruynowany iż zupełnego nowego pokrycia potrzebuie. Komin od fundamentu aż nad wierzch dachu z cegły murowany w dobrym stanie exystuie. Izba w którey garce i kadzie exystowały kamieniami wybrukowana. Okna trzy w których szyby stłuczone w znaczney części, piec w którym garce były w murowane rozwalony. Izba w którey gorzelany zamieszkuie, także reperacyi potrzebuie. Znayduie się tam piec kominkowego fasonu z cegieł stawiany dość w dobrym stanie, okno iedno ku wschodowi także reperacyi potrzebuie,podłogi niemasz, tylko gliną wylepiono, a i to zrównania wymaga. Browar. Piec w którym kocioł w murowany zdezelowany. Podłogi niemasz, okno od wschodu potłuczone, od zachodu zaś okienicą zasuwa się mieysce na okno zostawione. Znayduią się trzy małe kadzie do robienia piwa znaczney potrzebuiące reperacyi. Dwa koryta zupełnie zdezelowane, kocioł miedziany, po wydobyciu którego z kotliny i odważeniu go w Warcie okazało się iż tenże u wierzchu ma obręcz żelazną grubą z którą razem waży funtów 209, sama zaś miedź funtów 149, a to według zdania J.P. Andrzeja Zawadzkiego kotlarza.
Suszarnia, w którey się znayduie piec do suszenia słodu z cegły murowany, dość w dobrym stanie. W tey suszarni znayduią się także schody na góre, znacznie zdezelowane. Nadto znayduie się w gorzelni koryto z cegły murowane dla wywaru. Drzwi wszystkich sztuk siedm z których sześć na zawiasach i hakach żelaznych z wrzeczągami i skoblami, a iedno na biegunach bez wrzecząga, te ostatnie drzwi znayduią się w mieyscu od frontu do suszarni wchodząc wszystkie zdezelowane i znaczney reperacyi wymagaią. Posoba na całym budynku zupełnie pogniła i całem nowey wymaga. Balki niektóre także słabe w mieysce których nowe zaciągnione bydź winny. Studnia nie exystuie, używa się do gorzelni i browaru wode z sadzawki zaraz przy budynku exystuiącey, przy którey żuraw z węborkiem okutem, ale bez obręczy żelaznych stoi, węborek zdezelowany, iak i słupy tam stoiące.

15. Obok gorzelni wolarnia frontem ku południowi stoiąca, z drzewa kostkowego stawiana, okap deskami pobity, reszta dachu słomą pokryta, zrąb potrzebuie reperacyi, dach zaś dość w dobrym stanie się znayduie, drzwi dwoie na biegunach bez wrzeczągów. W tey wolarni znayduie się siedm sztuk żłobów gruntowych starych, z których ieden żłob wielki w środku wolarni ustawiony.

16. Karmnik frontem ku południowi stoiący z bali rzniętych stawiany, słomą pokryty, z dwoma drzwiami na biegunach, reperacyi potrzebuie.

17. Kuchnia. Budynek frontem ku wschodowi blisko dworu stoiący z bali rzniętych stawiany. Komin od fundamentu aż nad dach z cegły murowany, dach gątami pokryty reperacyi potrzebuie. Wewnątrz po lewey stronie izba bez podłogi i komora. W izbie iest okno w którym dwie szyby stłuczone, komin z kapturem reperacyi potrzebuiący. Posoba z tarcic stara, w komorze okno w którym tylko siedm szyb całkich. Posoba z desek reperacyi potrzebuie, pieca ani komina niemasz, drzwi z frontu od sieni, jako też iedne do izby drugie do komory ordynaryine na zawiasach z wrzeczągami reperacyi potrzebuią. Po prawey stronie budynku znayduie się izba bez podłogi, drzwi poiedyńcze na zawiasach bez klamki i wrzecząga, teraz takowe przez Wo Jarocińskiego iest urządzone, ściany dawniey pobielane wapnem teraz iuż poodpadane, sufit z tarcic, okna dwa, lecz całkiem powybijane, piec kominkowego fasonu, z cegły stawiany, dość dobry. Komora, drzwi na zawiasach zruynowane, podłogi niema. Sufit z desek stary, piec kominkowego fasonu dość dobry, okno całkiem stłuczone, że ani iedney szyby niemasz. Za budynkiem teraz opisanym znayduią się przybudowane z bali rzniętych kurniki słomą pokryte, reperacyi potrzebuiące, drzwi znayduią się sztuk cztery, wszystkie na biegunach z wrzeczągami żelaznemi.

Ogrodzenia
18. Dziedziniec ogrodzony słupami wraz z fundamentem z cegieł murowanemi lecz znacznie iuż zdezelowane. Sztachety drewniane, przez starość zepsute, że nowego postawienia wymagaią. Wrota na dziedzińcu także zruynowane jak niemniey dwie fortki. W środku dziedzińca znayduie się ogródek ............ angrestem w okrąg obsadzony lecz zaniedbany.
Za sklepami ponad budynkiem w którym cieśla dworski teraz mieszka aż do spichrza exystuie płot stary chróścianny, cierniem wystrzępiony, wrota ku sklepom z dwóch słupów, owierki z płotów urządzone. Od owczarni aż do narożnika stodoły drewnianey po nad polem znayduie się płot chróścianny stary zupełnie zdezelowany.
Pomiędzy drewnianą a murowaną stodołą exystuie ogrodzenie z płatów w słupy stawiane iuż stare, wrotnia tam będąca zupełnie zdezelowana. Także przy stodole drewnianey z strony stodoły murowaney znayduie się płot chróścianny stary zupełnie zdezelowany, ten płot ogradza stogi.
Wrotnia exystuiąca, wieżdżaiąc ze wsi do podwórza zdezelowana, pobok którey zagrodzenia z płat zdezelowane. Pomiędzy oborami od ogrodu stoiącemi iest stary płot chróścianny, daley po lewey stronie aż do gorzelni także płot chróścianny stary wystrzępiony. Od gorzalni w tył kwadratem do narożnika wolarni płot z płat ciesanych w słupy i owierki dość w dobrym stanie. Od wolarni do karmnika płot chróścianny stary wystrzępiony cierniem. Od karmnika aż do narożnika kurników przy kuchni będacey z płat płot exystuie lecz mocno zdezelowany, wrota tamże znayduiące się także zdezelowane. Płoty teraz opisane odgradzaią podwórze od ogrodach. Za staynią w podwórzu z strony od murowaney stodoły, płot chróścianny w owal stawiony stary z wrotnią w płaty. Sad za dworem od pola ogrodzony płotem chróściannym, który iest stary. Sad za chlewami ku wsi, ogrodzony płotem chróściannym, który iest stary zdezelowany ten płot ciągnie się ponad wsią do domu ostatniego ku kuźni stoiącego. Od pasternika ogrodzenie nie exystuie. Także przy wrotach ode wsi po prawey stronie z podwórza uważaiąc iest zdezelowany płot, z żerdzi a po lewey stronie z kamienia ułożony, kawałkiem tylko aż do domostwa włościana płatami zagrodzony.

Kolejno opisano zasiewy na polach, łąki, ogród przy dworze.

Gościniec z wystawą z drzewa stawiany frontem dranicami w tyle snopkami pokryty, okna znacznie potłuczone, dach reperacyi potrzebuie, staynia wiezna dość w dobrym stanie wrotami opatrzona.
Sklepik murowany dość dobry, stuł i dwie ławy gruntowe, w stayni dwa żłoby i iedna drabina dobre. W tym gościńcu mieszka Paweł Biedziński gościnny i kowal.

Kuźnia murowana dranicami pokryta w dobrym stanie o iedney izbie z komorą, komin murowany, stadki kowalskie gruntowe w kuźnicy są następuiące: miech skórzanny stary zruynowany, pień dębowy, kowadło kute dobre, szparak kuty dobry, srubsztak duży kuty dobry, kleszcze małe zdezelowane, kamień do ostrzenia siekier znacznie spotrzebowany. W tey kuźni mieszka Jan Chłoszczyński.

Młyn wodny. Dom z bali stawiany o iedney izbie i komorze, oraz młynicy, dach gątami pokryty. Cały ten budynek jako też wewnątrz młynicy znayduiące się koła i inne aparaty do młyna przynależne spustoszałe, kamień od jagier cali sześć grubości, z łubem i koszem, kamień wierzchni grubości cali dziesięć, spodni grubości cali cztery, wrzeciona i bux zdarte, paprzyca od kamienia do jagieł, ryfy na wał sztuk cztery, czop złamany, śluza całkiem zdezelowana, nadto mierka gruntowa znayduie się. Dzierżawi ten młyn.

Wiatrak. Obicie wiatraka jako i dach znacznie zdezelowane, obydwie szmigi pęknięte, płacht do szmigów niemasz, schody pierwsze zewnątrz jako i drugie wewnątrz zdezelowane, bez poręczy, skrzynie dość dobre, podłogi spustoszałe, koło paleczne zdezelowane, sztaga złamana, kosz zdezelowany, socha z paprzycą dobre, łubie dobre, kamień wierzchni grubości dwanaście cali, spodni kamień grubości cali trzy, w dobrym stanie. Stawidła z bębękiem dość dobre, kamień w wiatraku będący zdezelowany, bębęn do wciągania miechów zruynowany, dyszel dobry, narzędzia wiatraczne gruntowe dwa pytle znacznie zdezelowane, dwie oszkardy, drąg żelazny i lina od wciągania miechów w dobrym stanie, lina zaś do bębęka mocno po przecierana.

Zabudowania Wieyskie

Dom pod Numerem 4 w którym mieszka Łukasz Matusiak półrolnik maiący rolę półrolniczą i Stefan Pawliczak komornik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę, izdebkę i komorę, dwie oborki i iedna stodoła także z drzewa postawione słomą pokryte, wszystkie te budynki w mizernym znayduią się stanie. Łukasz Matusiak półrolnik odbywa dworowi zaciąg i ma załogę dworską, jednę klacz, parę wołów, pług z żelastwem, wóz bosy, siekierę i kosę iednę trawną i sierp, maciorę iednę i krowę.

Dom pod Numerem 5 w którym mieszka Bartłomiey Machalczyk półrolnik i Jan Augustyniak komornik. Dom ten z drzewa stawiany słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę oraz izdebkę, w dobrym stanie się znayduie. Obora i stodoła z drzewa postawione słomą pokryte, zdezelowane. Bartłomiey Machalczyk posiada rolę półrolniczą, odbywa zaciąg dworowi, ma załogę dworską, jednę klacz odebrał z dworu, lecz te W. Marcelli Psarski zabrał i nie oddał, posiada zaś pare wołów, pług z żelastwem, wóz bosy, siekierę, kosę iednę trawną i sierp, maciorę iednę i krowę iednę.

Dom pod Nm 6 w którym mieszka Szczepan Owczaruś półrolnik i Jan Juźwiaczyk komornik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę. Komora druga oddzielna, oborka i stodoła z drzewa postawione słomą pokryte, tak dom jako i wszystkie przy nim będące zabudowania znacznie zdezelowane. Szczepan Owczaruś posiada rolę półrolniczą, odrabia dworowi zaciąg, ma załogę dworską, jednę klacz, pare wołów, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekiere iednę, kosa do trawy iednę i sierp, nadto maciorę iednę i krowę iednę.

Dom pod Nr 7 w którym mieszka Karol Wesołowski półrolnik. Dom ten z drzewa postawiony, słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę. Dwie oborki i stodoła także z drzewa postawione słomą pokryte, wszystkie te budynki dość w dobrym znayduią się stanie. Karol Wesołowski posiada rolę półrolniczą, odrabia dworowi zaciąg, inwentarza ani też innych rekwizytów jako pługa, wozu, siekier, sierpa, kosy, nie posiada. Odrabia do dworu powinności całorocznie czyli zaciąg jak wszyscy inni półrolnicy w wsi Popowie znayduiący się, które powinności opisane będą.

Dom pod No 8 w którym mieszka Józef Pawlak półrolnik. Dom ten z drzewa stawiany słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obory oraz stodoła także z drzewa budowane, słomą pokryte, wszystkie budynki w mizernym zostaią stanie. Józef Pawlak posiada rolę półrolniczą, robi dworowi zaciąg, posiada załogę pańską, klacz iedne, pare wołów, pług z żelastwem, wóz bosy, siekiery iak oświadcza nie odebrał, kosę trawną iednę, sierp i krowę iednę, maciory iak oświadcza również nie odebrał. Nadmienia się iż iednego wołu za zp. 33 teraz od Wo Jarocińskiego dzierżawcy odebrał.

Dom pod No 9 w którym mieszka Jan Pawliczak półrolnik, Mikołay Jędrzeyczyk i Izydor Rybaczyk komornicy. Dom ten z drzewa stawiany słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę, izdebkę i komorę, trzy chlewy i stodoła także z drzewa postawione, słomą pokryte. Dom i inne zabudowania w mizernym znayduią się stanie. Jan Pawliczak posiada rolę półrolniczą, robi dworowi zaciąg, załogę dworską posiada, jednę klacz, dwa woły, pług z przynależnym żelastwem, wóz ieden bosy, siekierę iednę, kosę do sieczenia trawy iednę i sierp ieden, nadto maciorę iednę i krowę, siekiery jak oświadcza nie odebrał, wół ieden zdechł przy urce w wsi Lubiszewicach za rozkazem J.W. Wolskiego tam uskuteczniaiący.

Dom pod No 10 w którym mieszka Wincenty Grzelaczyk półrolnik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę. Oborka także z drzewa słomą pokryta, dom i oborka znacznie zdezelowane. Stodoła z drzewa słomą pokryta dość w dobrym stanie. Wincenty Grzelaczyk posiada rolę półrolniczą, odrabia zaciąg dworowi, ma załogę dworską następuiącą: klacz iedne i parę wołów, pług z przynależnym żelastwem, wóz ieden bosy, siekierę iednę, kosy do sieczenia trawy iednę i sierp ieden, nadto maciorę iednę i krowę.

Oborka z drzewa i chrustu stawiana słomą pokryta znacznie zdezelowana, w tey oborce mieszka Grzegorz Soski i odbywa powinności do dworu iakie poniżey opisane zostaną.

Oborka chuścianna słomą pokryta znacznie zruynowana, należąca do Jana Augustyniaka.

Dom pod No 12 w którym mieszka Marcin Zawadzki półrolnik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę. Podwórze obudowane chlewami i chlewikami, z tyłu stodoła o dwóch klepiskach przy którey stoi spicherek, wszystkie budynki z drzewa postawione słomą pokryte, dość w dobrym stanie. Marcin Zawadzki posiada rolę półrolniczą, robi dworowi zaciąg, posiada oraz załogę dworską iako to: klacz iednę, pare wołów, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekierę iednę, kosę trawną i sierp oraz maciorę iednę i krowe.

Dom pod No 13 w którym mieszka Błaży Rybaczyk półrolnik i komornica żona Andrzeja Skrzycy?. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin z gliny lepiony, oborka, chlewik i stodoła duża także z drzewa postawione słomą pokryte, tak dom jako i inne powyżey opisane zabudowania w mizernym znayduią się stanie. Błaży Rybaczyk posiada rolę półrolniczą, odrabia dworowi zaciąg, posiada oraz załogę dworską, klacz iednę, pare wołów, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekierę iednę, kosę trawną i sierp oraz maciorę iednę i krowę nieodebrał, gdyż jak oświadcza, iż to gospodarstwo odebrał po zbiegłym Szymonie Pietraczku.

Dom pod No 14 w którym mieszka Walenty Soski półrolnik. Dom ten postawiony z drzewa, słomą pokryty, komin lepiony, obeymuiący iednę izbę i komorę, chlewy i stodoła także z drzewa postawione słomą pokryte. Dom wraz z innemi zabudowaniami tak dalece zdezelowane iż upadkowi grozi. Walenty Soski posiada półrolniczą rolę, odrabia dworowi zaciąg, ma oraz załogę dworską, iako to iednę klacz, pare wołów, pług z przynależnym okuciem, wóz bosy, siekierę iednę, kose trawną iedne i sierp, jak niemniey maciorę iednę i krowe.

Dom pod No 15 w którym mieszka Jacenty Rybaczyk półrolnik i Paweł Unikowski? komornik. Dom ten z drzewa postawiony, słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obeymuie iednę izbę, izdebkę i komorę dość w dobrym stanie. Obora i stodoła także z drzewa stawiane słomą pokryte, lecz znacznie zdezelowane. Jacenty Rybaczyk posiada rolę półrolniczą, odrabia dworowi zaciąg, posiada także załogę dworską, iednę klacz, pare wołów, pług z przynależnym okuciem, wóz bosy, siekierę iedne, kosę trawną iedne, sierp iak niemniey maciorę i krowę.

Chlew czyli oborka stara częścią z drzewa, częścią z chrustu stawiana, słomą pokryta bez komina w mizernym znayduie się stanie. Wtey oborze mieszka Maci Pawlak i Mateusz Kazmirczak komornicy, którzy powinności dworowi czyli zaciąg odrabiaią tak iak inni komornicy w tey wsi zamieszkali, a które te powinności i wszelkie ciężary poniżey opisane i wykazane zostaną.

Dom pod No 18 w którym mieszka Jan K......ki dzierżawiący zarazem i wiatrak i dom ten z wystawą z drzewa postawiony słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie iednę izbę, sień i komorę dość w dobrym stanie się znayduie.
 Dom pod N 17 w którym mieszka Paweł Ratayczyk komornik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin z gliny lepiony, oborka także z drzewa postawiona słomą pokryta. Dom i oborka reperacyi potrzebuiące. Tenże komornik odbywa zaciągi i wszelkie inne powinności przez Rząd postanowione, jakie poniżey wyrażone zostaną.

Dom pod N. 16 w którym mieszka Stanisław Bułeczka zagrodnik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin z gliny lepiony obeymuie iednę izbę dość w dobrym stanie, chlew także z drzewa i słomą pokryty zdezelowany. Tenże zagrodnik posiada załogi iakie poniżey wykazane zostaną, odrabia także zaciągi i wszelkie inne posługi iakie inni zagrodnicy tey wsi odbywać są obowiązani.

Chlew z drzewa postawiony słomą pokryty, znacznie zdezelowany, mieszka tam Antoni Koziołek komornik.

Dom w którym mieszka Dominik komornik, stawiany z drzewa słomą pokryty, komin z gliną lepiony obeymuiący iednę izbę znacznie zdezelowany.

Chlewik z chrustu stawiany słomą pokryty, także zdezelowany. Tenże komornik odbywa powinności iako i inni komornicy.

Oborka z chrustu stawiana słomą poszyta spustoszała, mieszka w niey Paweł Kozak komornik. Tenże komornik odrabia powinności jako inni.

Dom mieszkalny z drzewa stawiany słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obeymuie izbę i komorę. Oborki i stodoła także z drzewa słomą pokryte lecz wszystkie budynki zdezelowane. W tym domu mieszka Paweł Marasak półrolnik, który posiada rolę półrolniczą, robi dworowi zaciąg ponadto załogę dworską, iednę klacz, dwa woły, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekiere, kosę trawną i sierp oraz maciorę iednę i krowę.
 
Dom pod N 20 w którym mieszka Józef Pietruszka półrolnik. Dom ten z drzewa postawiony słomą pokryty, komin lepiony, obeymuiący iednę izbę, izdebkę i komorę dość w dobrym stanie. Obora i stodoła także z drzewa postawione słomą pokryte zdezelowane. Józef Pietruszka posiada rolę półrolniczą, robi dworowi zaciąg, ma także załogę dworską, iednę klacz, dwa woły, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekiere, kosę trawną i sierp, oraz maciorę iednę i krowe.

Oborka częścią z drzewa i częścią z chrustu stawiana, słomą pokryta zdezelowana. Mieszka w niey Pietr Muchalak komornik odrabiaiąc zaciągi iako i inni komornicy.

Chlew takiż jak powyżey opisany i w takim stanie znayduiący się, mieszka w nim Marcin Pietraszak komornik odrabiaiąc przytem wszelkie powinności jako i inni komornicy.

Dom pod No 21 w którym mieszka Wawrzyn Waliszczak zagrodnik, z drzewa postawiony, słomą pokryty, komin z gliny lepiony obeymuie izbę i komorę dość w dobrym stanie. Obora i stodoła także z drzewa postawione, słomą pokryte zdezelowane. Ten zagrodnik posiada sprzęty dworskie i załogi iakie poniżey będą opisane, odrabia zaciągi i wszelkie powinności jako i inni zagrodnicy.

Dom pod No 24 w którym mieszka Mikołay Jóźwiak półrolnik i Pietr Karolczak komornik. Ten dom z drzewa postawiony słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obeymuie izbę, izdebkę i komorę w dobrym stanie, oborka i stodoła także z drzewa postawione, słomą pokryte, oborka zdezelowana, stodoła dość w dobrym stanie. Mikołay Jóźwiak posiada rolę półrolniczą, ma załogę dworską, iedne klacz, dwa woły, pług z żelastwem, wóz bosy, siekiere, kosę trawną i sierp, oraz maciorę iednę i krowę iedne.

Dom pod N 25 w którym mieszka Józef Szymsio i Mikołay Banasiak półrolnicy. Dom ten z drzewa postawiony w dobrym stanie, komin murowany, obeymuie dwie izby, dwie komory i iednę sień, dwa chlewy z drzewa postawione słomą pokryte zdezelowane, obora z drzewa postawiona słomą pokryta nowa. Stodoła także z drzewa słomą pokryta zdezelowana. Józef Szymsio posiada rolę półrolniczą, ma załogę dworską, jednę klacz, parę wołów, pług z żelastwem, wóz bosy, siekierę, kosę iednę trawną i sierp, maciorę iednę i krowę. Mikołay Banasiak posiada półrolniczą rolę, ma załogę dworską, jednę klacz, parę wołów, pług z żelastwem, wóz bosy, siekierę, kosę iednę trawną i sierp, maciorę iednę i iednę krowę.

Dom pod N. 26 w którym mieszka Jan Majewski komornik. Dom ten z drzewa stawiany słomą pokryty, komin lepiony obeymuie iednę izbę, oborka także z drzewa słomą pokryta, obadwa budynki stare zdezelowane. Tenże komornik odbywa zaciągi dworowi jakie poniżey wyrażone będa.

Dom pod No 27 w którym mieszka Michał Mikulski owczarz. Dom ten wraz chlewikiem z drzewa postawiony, słomą pokryte, komin lepiony, stare zdezelowane.

Dom pod No 28 w którym mieszka Swiętek włodarz i Andrzej Kaczmarek półrolnik. Dom ten z drzewa postawiony, słomą pokryty, komin lepiony obeymuie dwie izby i tyleż komor w dobrym stanie. Oborki i stodoła z drzewa słomą pokryte w mizernym znayduią się stanie. Andrzey Kaczmarek półrolnik posiada rolę półrolniczą i odrabia zaciąg dworowi, ma także załogę dworską, jedną klacz, dwa woły, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekiere, kosę trawną i sierp, nadto maciorę iednę i krowę.

Dom pod No 29 w którym mieszka Antoni Dobrzyński półrolnik, Michał Waliszczak i Antoni Rabyczyk komornicy. Dom ten z drzewa stawiany słomą pokryty, komin lepiony obeymuie dwie izby i trzy komory w dobrym stanie. Oborka z drzewa słomą pokryta zdezelowana. Stodoła także z drzewa słomą pokryta w dobrym stanie. Antoni Dobrzański półrolnik, posiada rolę półrolniczą odrabia zaciąg dworowi, ma załogę dworską, iednę klacz, pare wołów, pług z przynależnym żelastwem, wóz bosy, siekiere, kosę trawną i sierp, także maciorę iednę i krowę.

Domeczek pod No 30 w którym mieszka Jakób Gajewski komornik. Domeczek ten z drzewa stawiany słomą pokryty komin lepiony zdezelowany.

Dom pod Numerem 31 w którym mieszka Abraham Borczak arendarz i kucharz pański. Dom ten murowany frontem dranicami, z tyłu słomą pokryty, komin murowany, obeymuie dwie izby i tyleż komór i kuchnię, reperacyi potrzebuiący.

Numer 33 domeczek z drzewa postawiony, słomą pokryty, komin lepiony, stary zdezelowany, obeymuie iednę izbę i chlewik, mieszka tam Piotr Łukaszczyk zagrodnik.

No 35 dom mieszkalny z drzewa postawiony, obeymuie iednę izbę, oborka i stodoła także z drzewa postawione słomą pokryte. Dom wraz z zabudowaniami w mizernym stanie się znayduie. W tym domu mieszka Jakób Kaczmarek zagrodnik.

No 36 dom mieszkalny z drzewa stawiany, słomą pokryty, komin z gliny lepiony, obeymuie iednę izbę i komorę, dwie oborki i stodołka także z drzewa postawione słomą pokryte, wszystkie budynki zdezelowane. Mieszka w tym domu Woyciech Rybaczyk półrolnik maiący oraz stodołę, drugą za wsią z drzewa stawianą, słomą pokrytą zdezelowaną, posiada rolę półrolniczą z którey dworowi zaciąg odbywa. Ma załogę dworską, konia lubo od dworu otrzymał, ten przez woysko zabrany został. Ma pare wołów, pług z żelastwem przynależnym, wóz bosy, siekierę iednę, kose do trawy iednę i sierp, nadto maciorę iednę i krowę iednę.

No 37 dom mieszkalny z drzewa stawiany słomą pokryty, komin lepiony, obeymuie izbę i komorę, oborka także z drzewa stawiana, słomą pokryta, budynki takowe w mizernym stanie. Mieszka w nim Antoni Rybaczyk zagrodnik.

Dom murowany słomą pokryty, dość w dobrym stanie, komin lepiony, budynek ten obeymuie dwie izby i dwie komory. Z tyłu domu iest obora zdezelowana. Mieszka tam Józef Gardziewski szewc, czynszownik, borowy i ratay.

Budynki w Łęgu exystuiące

Dom dawniey młyn z bali rzniętych stawiany, gątami pokryty, komin od fundamentu murowany, obeymuie jednę izbę i komore. W izbie podłoga z tarcic, w młynicy także podłoga reperacyi potrzebuiące. Dach także potrzebuie reperacyi, stodoła chróścianna w słupy stawiana słomą pokryta stara. W tym domu mieszka Bartłomiey Wrzesiński czynszownik.

Owczarnia z bali stawiana słomą pokryta, dach dobry, zrąb reperacyi potrzebuie, dwoie wrót i dwoie drzwi na biegunach w dobrym stanie.

Dom z bali stawiany słomą pokryty, komin z kamieni z cegły obeymuie dwie izby i iedne komorę, zrąb dość dobry, dach zaś reperacyi potrzebuie, oborka z drzewa stawiana słomą pokryta zdezelowana. W tym domu mieszka Jakób Kaliciński pilarz, i Andrzey Kozanecki, który zaciąg dworowi dwa dni w tydzień odrabia.

Szopa cegielni pod borem exystuiąca słomą pokryta zdezelowana.

Następnie opisano powinności i daniny dworowi służące.