-->

wtorek, 28 maja 2013

Męka

Zajączkowski: 
Męka  -pow. sieradzki
1) 1255 kop. w Decr. tribunal. Piotrk. 1579 r., KDP II, 64: Manka - miejsce wystawienia dok. 2) 1358 trans. z 1416 r. w kop. późniejszej, KDW 2050: Mancka - villa, bona in districtu terre Syradiensis. Kazimierz Wielki otrzymuje od kl. augustianów we Wrocławiu 4 wsie w Sieradzkiem, wśród których M., z prawem patronatu nad tamtejszym kośc. w zamian za pewne posiadłości w Kaliskiem.
3) XVI w. Ł. I, 390-393: Manka, Maka - villa, wł. król., par. w m., dek. i arch. uniejowski. 4) 1511-1518 P. 185: Maka - par. w m., pow. i woj. sieradzkie. 1553- 1576 P. 227: Męka - jw. 5) XIX w. SG VI, 279: Męka - wś i kol. przy zbiegu rz. Trzebiczny z Wartą, par. i gm. w m., pow. jw. 

Taryfa Podymnego 1775 r.
Męka, wieś, woj. sieradzkie, powiat sieradzki, własność królewska, 31 dymów.

Czajkowski 1783-84 r.
Męka, parafia męka, dekanat lutomirski (lutomierski), diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat szadkowski, własność: Stanisław Kossowski, starosta sieradzki.

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.
Męka, województwo Kaliskie, obwód Sieradzki, powiat Szadkowski, parafia Męka, własność rządowa. Ilość domów 42, ludność 290, odległość od miasta obwodowego 1.

Słownik Geograficzny:
Męka, r. 1358 Mancko, wś, pow. sieradzki. Pierwotnie wraz z Polkowem własność klasztoru kanoników, reguły św. Augusta, na Piasku, we Wrocławiu. Drogą, zamiany r. 1358 za Kuchary i kościół św. Mikołaja w Kaliszu, przeszła z Polkowem na własność królewską. (K. W. n. 2050). Kościół par. p. w. św. Wojciecha wzniesiony wedle tradycyi w miejscu gdzie św. Wojciech odprawiał mszę św. Stał tam pierwotnie krzyż, potem kapliczka, a wreszcie Władysław Jagiełło na podziękowanie Boga za zwycięstwo pod Grunwaldem (o czem objaśnia tablica kamienna) wzniósł tu kościół modrzewiowy i oddał go pod zarząd Kanoników lateraneńskich, którym dał 6 włók ziemi, karczmę, dwa młyny, las i łąki. W r. 1570 beneficjum to wcielono do kolegiaty sieradzkiej, która utrzymywała tu wikaryuszów, a kanoników jeszcze r. 1458 przeniesiono do Kalisza.

Spis 1925 r.
Męka, wś, pow. sieradzki, gm. Męka. Budynki z przeznaczeniem mieszkalne 87. Ludność ogółem: 523. Mężczyzn 281, kobiet 242. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego 523. Podało narodowość: polską 523.

Wikipedia:
Męka – dzielnica Sieradza (od 1979). Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Męka.Najstarsze dokumenty pisane potwierdzają istnienie wsi już w XIII w. W Męce książę Kazimierz Konradowic (Kazimierz I kujawski) wydał w 1255 r. dokument lokacyjny dla miasta Warty. Opisano też tę wieś wraz z kościołem w "Liber beneficiorum arch. gnieźnieńskiej... " Jana Łaskiego z lat 1511–23 (Gniezno 1880, t. I, s. 390). Wieś była położona w odległości 6 wiorst od Sieradza (Chlebowski) przy zbiegu rzeczki Trzebicznej z Wartą. W XIII w osiedlili się tu (posiadali także wieś Polków, 6 włók ziemi, karczmę, dwa młyny, las i łąki) Kanonicy laterańscy reguły św. Augustyna na Piasku we Wrocławiu, przeniesieni w 1358 r. do kościoła św. Mikołaja w Kaliszu i wyposażeni dodatkowo w wieś Kuchary. Wieś należała do dóbr królewskich, na prawie magdeburskim była lokowana w 1411 r. i płaciła staroście roczny czynsz na reperację zamku sieradzkiego. W 1621 r., w związku z najazdem na Polskę Turków, na polach wsi Męki i Woźnik odbył się popis (przegląd) rycerstwa sieradzkiego pod wodzą wojewody sieradzkiego Bykowskiego. Stawiło się 796 szlachciców. W końcu XIX w. było tutaj 58 dymów, dwie osady, karczma, mieszkało 680 osób. W wojnie 1939 r. trwały tu ciężkie walki. Wsi bronił 1 bat. 31 Pułku Strzelców Kaniowskich. Na cmentarzu jest grób 105 polskich żołnierzy. Wehrmacht spalił wieś niemal w całości, a 4 kwietnia 1942 r. Niemcy wysiedlili stąd ludność polską.1 grudnia 1979 r. Męka została włączona w granice Sieradza.Kościół św. Wojciecha kazał ponoć zbudować Władysław Jagiełło, w miejscu gdzie kiedyś św. Wojciech odprawiał mszę św., jako wotum za zwycięstwo grunwaldzkie i dzielną postawę w tej bitwie rycerstwa sieradzkiego. Za czasów króla Zygmunta Augusta 23 kwietnia 1570 r. dokonano inkorporacji tej parafii do kapituły kolegiackiej w Sieradzu przy kościele św. Trójcy, a to dla podniesienia dochodowości tej kapituły, której kolatorem był sam król. Kanonik sieradzki Wojciech Greskowicz przejął świątynię i całe uposażenie parafii. Unia parafii Męka z kapitułą sieradzką przetrwała do 1819 r., tj. do końca trwania tej kapituły, a faktycznie do 1843 r., kiedy proboszczem w Męce został ks. Andrzej Chyliński.Nowy kościół powstał w Męce przed 1679 r. z fundacji Andrzeja Trzebickiego (1607–1679), bp. krakowskiego, który był "w Trzebiczny urodzony, a w Męce ochrzczony".
Był to kościół drewniany, w latach późniejszych obmurowany cegłą, a w l. 1945-1958 rozbudowany i wzbogacony o wieżę. Operację usuwania zbutwiałego drewna z wnętrza obmurówki zakończono dopiero w 2000 r. Warto wspomnieć, że przy kopaniu fundamentów pod wieżę natrafiono na butelkę, w której było 70 złotych monet holenderskich z l. 1728-1788. Obok kościoła są cenne drzewa, wśród nich pomnik przyrody: tzw. dąb św. Wojciecha, który ok. 996 r. miał tu odprawiać mszę św. To miejsce początkowo uczczono krzyżem zwanym w tradycji polskiej "Męką", stąd nazwa osiedla. Był tu ośrodek haftu regionalnego, a stroje sieradzkie utrzymały się do okresu powojennego. Część położona po wsch. stronie Warty wykształciła przysiółki: Mękę Księżą, Mękę Borek i Mękę Jamy.

Elżbieta Halina Nejman Majątki (Szlachta Sieradzka XIX wieku Herbarz)
MĘKA, par. Męka, p. sieradzki Polków, Trzebiczna, Wola Męcka, Woźniki, Zborowskie dobra narodowe. W 1912 r. wieś i osada własność dawnych czynszowników i Skarbu Państwa. (SGKP t.6, s.279,PGkal.)
1992 r.

Kościół św. Wojciecha z 1410 r. w Sieradzu-Męce
Fot. Janusz Marszałkowski


       
Lustracja 1789 r.

W Męckim folwarku opisanie budynków

Wjeżdżając od wsi do folwarku na podwórze wrota między słupami z tarcic na biegunach z poręczą drewnianą na kołek zamykane, przy nich furtka takaż, podwórze od wrót żerdziami dartemi w słupy ogrodzone. Przed temi wrotami folwark z drzewa tartego nowo w węgieł na podwalinach i podmurowaniu ceglanym wybudowany, dach na nim gontami pobity, szczyt nad sienią tarcicami zabity. Idąc po wschodach trzech do sieni drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką i szkoblami żelaznemi, w sieni okna 2, szyby kwadratowe w drzewo oprawne, pułap z tarcic, podłoga z dylów, komin wielki z cegły murowany nad dach.
Do kuchenki drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z szkoblami, ognisko z cegły murowane. Z sieni po lewej ręce do izby dyspozytorskiej drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką, haczykiem i szkoblami żelaznemi, okna 2, szyby taflowe kwadrzaste w drzewo oprawne, po jednej kwaterze otwierane na zawiaskach z haczykami do zamykania, przy oknach okiennice z tarcic na zawiasach z haczykami do zamykania i szkoblami żelaznemi, pułap i podłoga z tarcic, nowe, piec z kachli zielony, dobry, komin kapiasty z cegły murowany. Z izby do alkierza drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką, wrzeciądzem, haczykiem i szkoblami żelaznemi, okna 2, szyby taflowe kwadrzaste, w drewno oprawne, po jednej kwaterze otwierane na zawiasach z haczykami do zamykania, przy tych okiennice z tarcic na zawiasach z haczykami i skoblami żelaznemi. Pułap z podłogą z tarcic dobry, piec z izby ogrzewa, kominek kątowy z cegły murowany. Z tego alkierza do sionki tylnej drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką, haczykiem i szkoblami żelaznemi, w sionce pułap z tarcic, podłogi nie ma. Wschody na górę, przy nich drzwi z tarcic na biegonie z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi. Z sionki do spiżarki drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką, haczykiem i szkoblami żelaznemi. Drugie drzwi na tył takież z wrzeciądzem, szkoblami żelaznemi, pułap z tarcic, podłogi nie ma, okienko w ścianie bez szkła. Wróciwszy się do przedniej sieni po prawej ręce do izby czeladnej drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z klamką haczykiem i szkoblami żelaznemi, okna 2, szyby w drewno oprawne, piec i komin kapiasty z szabasnikiem z cegły murowany, pułap z tarcic, podłogi nie ma. Z izby do komory drzwi z tarcic na zawiasach, hakachb [ze] szkoblami żelaznemi, pułap z tarcic, podłogi nie ma, okienko małe, w ścianie bez szkła, drabina nowa na dachu do komina. Wychodząc z folwarku ku wrotom po lewej ręce chałupa owczarska stara z drzewa ciesanego pobudowana, ściany dobre, podwaliny podgniłe, pod poszyciem słomianym złym, do której wchodząc do sieni drzwi z desek na biegunie drewnianym z wrzeciązem w ogniwa i szkoblami dwiema żelaznemi, w sieni komin na balkach gliną lepiony. Do izby drzwi z desek na biegunie bez żelaza, okno jedno, szyby w drewno oprawne, pułap z dylów, podłogi nie masz, piec z cegły, komin kapiasty z gliny lepiony. W tyle folwarku piwnica w ziemi z cegły murowana, dobra, szyja dylami założona, dach na niej dralniami pobity. Do szyj i drzwi z desek na biegunie drewnianym z obartelem. Idąc po wschodach drugie drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi, nad tą piwnicą pułap z dylów ułożony. Przy tej kurnik stary z dylów w słupy budowany, u którego podwaliny podgniłe, pod poszyciem słomianym złym, do którego drzwi z desek na biegunach drewnianych dwoje z obartelami drewnianemi i pułap żerdziany, podłogi nie ma. Przed tym kurnikiem chlewy na trzodą z drzewa ciesanego w węgieł pobudowane, ściany dobre, podwaliny podgniłe, pod poszyciem słomianym starym z okapem wkoło z dralnic danym, do których drzwi z desek na biegunach drewnianych pięcioro na kołki zamykane, koryt 2, pułap drewniany, podłoga z dylów zła. Przy tych chlewach przystawiony na słupach karmnik dralnicami pokryty z korytem i podłogą. W tyle stajnia z drzewa kostkowego w węgieł pobudowana, dobra, pod poszyciem słomianym dobrym, do której wchodząc drzwi z desek na biegunie drewnianym z wrzeciądzami [i] szkoblami żelaznemi, pułap żerdziany, podłoga z dylów dobra, żłobów 2, drabin dwie. Obora z drzewa kostkowego w węgieł pobudowana, dobra w ścianach, podwaliny podgniłe, pod poszyciem słomianym dobrym, w tej chlewów 2, do nich drzwi z desek na biegunach drewnianych dwoje, na kołki zamykane, pułap żerdziany, podłoga z dylów dobra. W obok chlewach wkoło żłoby i drabiny. Wolarnia z drzewa kostkowego w węgieł i słupy na podwalinach pobudowana, ściany dobre, podwaliny zgniłe, na niej dach chojną pokryty, do niej drzwi z desek na biegunie drewnianym na kołek zamykane, pułap żerdziany, podłoga z dylów zła, u niej żłobów 2, drabin dwie. Owczarnia z drzewa kostkowego w węgieł i słupy na podwalinach pobudowana, dobra, pod poszyciem słomianym dobrym, z dwiema dymnikami w dachu, do której wrót na wylot podwójnych z tarcic na biegunach drewnianych dwoje z poręczami drewnianemi, u przednich wrzeciąz i szkoble żelazne, tylne na kołek zamykane, w środku owczarnia, drzwi dwoje z tarcic na biegunach drewnianych na kołek zamykane, pułap żerdziany, wkoło ścian drabiny, korytek do lekarztw 3. Przed tą owczarnią chmielnik chmielem zasadzony, płotem z żerdzi dartych ogrodzony. W ogrodzie wielkim stodoła z drzewa kostkowego w węgieł zabudowana, dobra, pod poszyciem słomianym starym dobrym, od dołu jednym szarem dralnicami pobita, do której wrót na wylot podwójnych z tarcic na biegunach drewnianych z poręczami drewnianemi dwoje, u przednich wrzeciąz i szkoble, tylne na kołek zamykane, sąsieczki 2 drzewem zabudowane. Obok tej stodoły stodoła druga stara z drzewa ciesanego, w ścianach dobra, podwaliny podgniłe, pod poszyciem słomianym złym, do której wrót na wylot podwójnych z desek na biegunach drewnianych dwoje, przy jednych wrzeciąz i szkoble żelazne, tylne kołkiem zamykane, sąsieki 2 drzewem zabudowane. Przy tej stodole spichlerz z drzewa tartego na podwalinach z wystawą na trzech słupach pobudowany dobry, pod poszyciem słomianym starym, do którego spod wystawy drzwi z tarcic na biegunie z wrzeciązem w 3 ogniwa i szkoblami żelaznemi, pułap i podłoga z tarcic dobra, wschody na górę z dylów, przy nich drzwi na biegunie drewnianym z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi. Nad wystawą szczyt tarcicami zabity. Idąc od stodoły na podwórze po prawej ręce browar stary z drzewa kostkowego w węgieł pobudowany, w ścianach dobry, podwaliny podgniłe, dach na nim gontami pobity, miejscami naprawy potrzebuje. Do którego wchodząc sień wielka, do niej drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi. W sieni kotliny dwie, w których kocieł do piwa i garce, z cegły murowane, komin duży na stalugach gliną lepiony, nad dach cegłą nadmurowany. W sieni pułapu ani podłogi nie ma. Z sieni do izby drzwi z tarcic na zawiasach, hakach z wrzeciązem i szkoblami, okna 2, szyby w drewno oprawne, dobre, piec i komin z sabasikiem z cegły murowany, pułap z tarcic dobry, posadzka z cegły nadmurowana nad izbę, suszarnia do suszenia słodu. Z izby do komory drzwi z tarcic, na zawiasach, hakach, z wrzeciązem i szkoblami. Z komory na dwór drzwi takież z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi, pułap z dylów dobry, podłogi nie ma. Za tym browarem studnia cała ocembrowana, popsuta, przy której żuraw na sosze podgnity z wiadrem do ciągnienia wody. Przed browarem obórka stara z drzewa pobudowana, dach na niej chojną pokryty, do której drzwi z desek na biegunie drewnianym na kołek zamykane, w tej żłób 1, drabina jedna. Karczma na końcu wsi od Woźnik z drzewa ciesanego w węgieł na podwalinach pobudowana, niewjezna, pod poszyciem słomianym starym, do której wchodząc do sieni drzwi z desek na biegunach drewnianych w zaporą drewnianą dmgie drzwi na tył takież z zasuwą drewnianą, w sieni forsztowanie do kuchenki, do której drzwi z desek na biegunie z obartelem, komin na stalugach gliną lepiony na dach. Z sieni do izby drzwi z desek na biegunie drewnianym z desek z klamką, z wrzeciązem, haczykiem, szkoblami żelaznemi, okna 2, szyby w drewno oprawne, dobre, piec i komin kapiasty z cegły murowany, pułap i podłoga z dylów. Z izby do komory drzwi z desek na biegunie z wrzeciązem i szkoblami żelaznemi. Z komory na dwór takież z zaporą drewnianą, pułap z dylów, podłogi nie ma, okienko małe w ścianie z kratą drewnianą. W tylnym szczycie przystawiony chlewek w słupy, słomią poszyty, do niego drzwi z desek z zaporą drewnianą.

Osiadłość wsi Męki.

Wojciech Jakobiec, Jacek Jakobiec, Paweł Barwasny, Stanisław Turek, Jacek Wrąbel, Wojciech Pietrzak, Wojciech Barwasny, Walenty Janeczek, Jakob Rogala, Jakob Górniak, Andrzy Ślepek.



Gazeta Warszawska 1815 nr 59

Uwiadomienia o wyieżdżaiących za Granicę. Po pierwszy Raz.
I.) Antoni Porczyński, Naddzierżawca Ekonomii Narod: Męka, w Pow: Szadkowskim Depart: Kaliskim, wraz z bratem swoim Józefem Miniszewskim, wyieżdża w kray Rossyyski w Guberniią Zytomierską w okolicę Berdyczowa, w interessie handlowym ze służącemi Grzegorzem Polanowiczem, Pisarzem swym, Franciszkiem lokaiem, Stanisławem forszpanem, oraz z dwoma owczarzami i trzema haydaiami domowemi.

Gazeta Warszawska 1815 nr 74

Uwiadomienia o wyieżdżaiących za Granicę. Po pierwszy Raz.
I.) Antoni Porczyński Naddzierżawca Ekonomii Narodowey Męka, w Powiecie Szadkowskim Depar: Kaliskim zamieszkały, iedzie w kray Rossyyski, w Gubernią Żytomierską do Berdyczowa za kupnem Wołów, maiąc przy sobie Grzegorza Polunowicza Pisarza, Franciszka lokaia, Stanisława forszpana, i drugiego Józefa, oraz ludzi 6 zeganiaczy domowych.

Gazeta Warszawska 1826 nr 46

Trybunał Cywilny Pierwszey Instancyi Woiewództwą Kaliskiego.
Na skutek Postanowienia Nayiaśnieyszego Pana z daty 12/24 Stycznia r. b. Regulacyią Hypotek Dóbr Narodowych, z któremi Skarb Publiczny do Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego przystępuie, nakazuiącego, i na skutek Reskryptów Kommissyy Rządowych Sprawiedliwości i Przychodów i Skarbu d. d. 22 i 24 Lutego r. b. rozpoczynaiąc regulacyią takową hypotek, podaie do wiadomości publiczney, iż do przyymowania Aktów pierwiastkowego regulowania hypotek Dóbr i realności niżey wymienionych w Woiewództwie Kaliskiem położonych, wyznaczył termin (...)
Na dzień 9 Maia 1826 roku. — dla:
9. Dóbr Narodowych Ekonomii Męka, składaiącey się z folwarku i wsi Męka, z Probostwa Męka złożone z gruntów i łąk w ilości morgów 277 prętów 120 miary Reńskiey, z młyna wodnego do Probostwa należącego, z wsi Ruda, z dwóch wybraniectw 21 łanów gruntu obeymuiących zabudowań w possessyi Rządu zostaiących, z folwarku j, wsi Polkow, z młyna Chochełna zwanego, z folwarku i wsi Piaski, z trzech młynów wodnych, to iest: 1) z młyna należącego do folwarku Wielka, 2) z młyna należącego do SSrów Antoniego Grzelaka, i 3) z młyna należącego do Mateusza Surmagi, z wsi Czechy, z folwarku wsi Góra poświętna, z folwarku Szkaplerz, Jurydyki Podominikańskiey, z miasta Sieradz, z wybranictwa we wsi Szlach: Dzigorzew w Powiecie Szadkowskim Obwodzie Sieradzkim, z folwarku Osinek, z wybranictwa we wsi Szlach: Monice, i z folwarku Pruchna w Powiecie Wartskim Obwodzie Kaliskim, z folwarku Groiec Wielki, z młyna wietrznego, z wybranictwa we wsi Szlach: Mnichów, z wsi Łagiewniki, z folwarku wsi Oraczew, z młyna wodnego, z wybranictwa we wsi Szlach: Woźniki, z folwarku i wsi Kopyści, z wsi i Probostwa Borszewice, z folwarku i wsi Probostwa Sędzieiewice, z młyna wodnego tamże, z wsi Lucieiow, z wsi Żagliny i Źródła w Powiecie i Obwodzie Sieradzkim; z folwarku i wsi Szadkowice, z młyna Buła na zimney Wodzie zwanego w Powiecie Szadkowskim Obwodzie Sieradzkim; z miasta Szadek, z austeryią, oraz z domów Piekło, w których szynki Rządowe, niemniey z placu pustego Piekiełko, Z Wóytostwa w Szadku, z wsi Kromelin, Kobyla, Wielgiey Wsi, z młynów dwóch Nagrobla i Żagrda zwanych, w Powiecie Szadkowskim Obwodzie Sieradzkim sytuowanych
(...) W moc Art: 3 postanowienia powyższego Nayiaśnieyszego Pana, oznaymia Trybunał, iż ktokolwiek sądziłby mieć prawo do własności Dóbr wyżey wymienionych, lub iakie prawo rzeczowe ściągaiące się do tychże Dóbr, może i powinien się zgłosić w terminach oznaczonych, a naypóźniey do dnia 14 Cztrwca r. b., który się w skutek Art: z tegoż postanowienia, ze względu na czas do obwieszczeń potrzebny, iako ostateczny i prekluzyyny oznacza.
Nadto dodaie Trybunał wskutek Art: 4 postanowienia Nayiaśnieyszego Pana, iż żadne reklamacyie przeciw Inkameracyi Dóbr na mocy urządzeń, iakie nastąpiły za Rządu Pruskiego, Austryiackiego, oraz na mocy Prawa na Seymie Xięztwa Warszawskiego dnia 23 Grudnia 1811 roku uchwalonego, ani też kompetencyie do Hypoteki przyiętemi nie będą, rozpoznawaniu Sądowemu nie ulegaią, niemniey żadne inne pretensyie prócz wymienionych powyżey w Artykule 3 do Hypoteki przyymowanemi bydź nie maią.
Regulacyia takowa odbywać się będzie w Kaliszu w pałacu Sądowym przy ulicy Józefiny położonym, przed delegowanemi przez Trybunał wyznaczonemi, o których w Kancellaryi Hypoteczney dowiedzieć się będzie można. — Kalisz d. 4 Marca 1826 r.
Rembowski Prezes.
Karnecki Sekretarz.

Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego 1826 nr 554

STAN

Funduszów Towarzystwa Ogniowego Wsiów w Królestwie Polskiém z Roku 1825.

ROZCHOD z Roku 1825
Mieysce Pogorzeli Data Pogorzeli Summa przyznana
WOJEWODZTWO KALISKIE
Obwód Sieradzki
Złote gr




Męka 19/20 Stycznia 1825 1995

Męka 26 Listopada 1825 800


Powszechny Dziennik Krajowy 1829 nr 54

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. Podaie do powszechney wiadomości, iż Kommissya Woiewódzka następne dobra Rządowe wydzierżawiać będzie w drodze publiczney licytacyi od 1 Czerwca r. b. a mianowicie:
3. W dniu 20 Marca r. b. naczelną dzierżawę Ekonomii Męka, w Obwodzie Sieradzkim położoną., na lat sześć pro 1829/1835, przynoszącą dotąd rocznego dochodu złp. 12,691, do którey należą:
a, Folwarki Męka, Piaski i Polków,
b, Wsie Męka, Ruda, Piaski, Polków i Czechy,
c, Młyny Wilk, Grzelaczyk, Susmaga, Nagrobli i Sądzieiewice,
d, Propinacya.
Termina powyższe odbywać się będą na Sali posiedzeń Kommissyi Woiewódzkiey z rana od godziny 10, a o warunkach pod iakiemi wydzierżawienie dóbr wyżey wyrażonych do skutku doprowadzonem zostanie, Pretendenci w biurze sekcyi dóbr każdego czasu poinformować się mogą. Każdy Pretendent w terminie stawaiący, winien przed przystąpieniem do licytacyi usprawiedliwić. A, Świadectwem Kommissarza Obwodu, w którym dotychczasowe ma zamieszkanie, że w tym Obwodzie iest znany iako dobry i zamożny gospodarz, że posiada dostateczny fundusz w gotowiźnie i inwentarz odpowiedni, który co do ilości i iakości wyszczególniony być powinien, tudzież,
B, Świadectwa dziedzica dóbr, które dotąd dzierżawił, że mu się wzupełnośći uiścił, iest zamożnym gospodarzem, i że się z włościanami dobrze obchodził, nakoniec obowiązany zostaie,
C, Złożyć vadium gotowemi pieniędzmi kors w kraiu maiącemi, do wysokości iedney czwartey części summy dzierżawney z dóbr, o których possesyą ubiega się;— nieutrzymuiącemu się zaś na licytacyi, vadium natychmiast zwróconem będzie. W Kaliszu, d. 20. Lutego 1829. r. Radca Stanu Prezes, Kowalski Zast. Sekretarz ieneralny, Welinowicz Zast.

Powszechny Dziennik Krajowy 1829 nr 263

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. W wykonaniu Reskryptu Kommissyi Rządowey Przychodów i Skarbu: a) z dnia 26 Sierpnia r. b. Nr. 56,285/11,450. b)„ 29 detto Nr. 89,946/19,063. Zasadzaiących się na Dekrecie Nayiaśnieyszego Pana w Odessie pod dniem 19 Sierpnia 1828 r. zapadłym, Kommissya Woiewódzka do powszechney podaie wiadomości. 1. w dniu 14 Grudnia r. b. 2. „ 16 detto. 3. „ 18 detto. 4. „ 21 detto. poczynaiąc zawsze od godziny 11 z rana, odbywać się będzie w iey biurze na sali zwykłych posiedzeń publiczna licytacya na sprzedaż następnych dóbr rządowych, to iest: ad 1. Wsi Noskowa z propinacyą, ad 2. Wsi Biała z propinacyą, ad 3. Wsi Biskupice smolane z propinacyą; w Ekonomii Kalisz, w Obwodzie Kaliskim położonych, ad 4. Klucza Ocinek składaiącego się z folwarków Ocinek i Pruchna, oraz dwóch wsi tychże samych nazwisk wraz z propinacyą, w Ekonomii Męka, Obwodzie Kaliskim położonego, którego przestrzeń wynosi włok 30, morgów 15, prętów 228 miary nowo-polskiey. Licytacya zaczynać się będzie, a mianowicie: ad 1. od summy złp. 22,423 gr. 24. ad 2. detto — 15,119 — 15 ad 3. detto — 15,186 — 27. ad 4. detto — 36,768 — 15. w srebrze albo w listach zastawnych koloru białego w nominalney wartości. Oprócz postąpioney na licytacyi summy ; obowiązany będzie plus licytant corocznie skarbowi opłacać w dwóch ratach kanon; ad 1. w summie złp. 1096 gr. 15. ad 2. detto — 733 — 20. ad 3. detto — 724—5. ad 4. detto — 1774 — 28. z wolnością iednak spłacenia takowego monetą brzęczącą. Nadto przeymie pożyczkę od Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. ad 1. w summie złp. 11,000. ad 2 detto — 5,200. ad 3 detto — 8,200. ad 4 detto — 14,800. zaciągnioną, od którey przez następne 24 lata wnosić będzie do kassy tegoż Towarzystwa Prawem Seymowem z dnia 13 Czerwca 1825 r. ustanowioną opłatę. Oprócz podatków i ciężarów do tychże dóbr przywiązanych, opłacać się będzie także nowo ustanowiony podatek ofiary, iako to: ad 1. w ilości złp. 557 gr. 18. ad 2. detto — 249 — 18, ad 3. detto — 411 — 20 ad 4.- detto — 472 — 12. Każdy przystępujący do licytacyi winien złożyć vadium: ad 1. w summie złp. 2,633 gr. — ad 2. detto — 1675 — 10. ad 3. detto — 1776 — 10. ad 4. detto — 4141 — 26.
Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 55

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. W uzupełnieniu reskryptu kommissyi rządowey przychodów i skarbu z daty 23 grudnia r. z. Nr. 82,482f16,610 zasadzaiącego się na dekrecie Nayiaśnieyszego Pana w Odessie pod dniem 19 sierpnia 1828 r. zapadłym, kommissyą woiewódzka do powszechney podaie wiadomości, iż: 1.w dniu 6maia r. b. 2. — 10— — 3. — 14— — poczynaiąc zawsze od godziny trzeciey z południa odbywać się będzie w iey biurze na sali zwykłych posiedzeń, publiczna licytacya na sprzedaż następujących dóbr rządowych, to iest: ad 1. Klucza Szadek, składaiacego się z wsiów Kobyla miejska, Kromolnia, Szadkowice i Wielgiey wsi z folwarków: Wielga wieś i Szadkowice, propinacji w całym tym kluczu, rybołowstwa, wolnego mlewa w młynach Szadkowice i Nagrobli, lasu przyległego, oraz nieużytków, w ekonomii Męka powiecie i obwodzie Sieradzkim położonego. ad 2. Klucza Kopyść, składaiącego się z wsiów: Borszewice i Kopyść, folwarku Kopyść, propinacyi tamże, i lasu przyległego, w teyże samey ekonomii powiecie i obwodzie położonego. ad 3. Klucza Oraczew, składaiącego się z wsi i folwarku Oraczew, propinacyi tamże, lasu przyległego, pastwisk wspólnych, w tey samej ekonomii, powiecie i obwodzie położonego. Licytacya zaczynać się będzie, a mianowicie: ad 1. od summy złp. 115,53... gr. 18. ad a. — — 76,349 gr. 21. ad 3. — — 29,713 — 26. w srebrze albo w listach zastawnych koloru białego w nominalney wartości. Oprócz postąpioney na licytacyi summy, obowiązany będzie plus licytant corocznie skarbowi opłacać w dwóch ratach kanon, ad 1. w summie złp. 5,563 gr. 15. ad 2. — — 3,670 — 23. ad 3. — — 1,415 — 22. z wolnością iednak spłacenia takowego monétą brzęczącą. Nadto przeymie tenże pożyczkę od towarzystwa kredytowego ziemskiego, od 1. w summie złp. 52,000. ad. 2 — — 34, 200. ad 3. — — 16,300. zaciągnioną, od którey przez następne 24. lata wnosić będzie do kassy tegoż towarzystwa prawem seymowem z dnia 13. Czerwca 1829. roku ustanowioną opłatę. Oprócz podatków i ciężarów do tychże dóbr przywiązanych, opłacać się będzie także nowo ustanowiony podatek ofiary, iako to. ad 1. w ilości złp. 951. gr. 1. ad 2. — — 209. —6. ad 3. — — 876. — Każdy przystępuiący do licytacyi winien złożyć vadium. ad 1. w summie złp. 13,187. ad 2. — — 8.709. gr. 16. ad 3. — — 3,483. — 15. w srebrze lub listach zastawnych, a nadto utrzymuiący się przy niej, obowiązany będzie zaraz złożyć drugą podobną ilość. O innych warunkach licytacyynych, każdy chęć kupna maiący poweźmie wiadomość w biórze kommissyi woiewódzkiey, gdzie nawet warunki kupna wraz z tabellarycznym wykazem źródeł dochodów na drzwiach są wywieszone. Wolno iest każdemu chęć licytowania maiącemu o stanie dóbr na gruncie przekonać się, a w tey mierze zgłosić się zechce do własciwey ekonomii naddzierzawcy, do którego stosowna wyszła dyspozycya. w Kaliszu dnia 10 lutego 1830 r. Radca Stanu Prezes. Piwnicki. Sekretarz Jeneralny Dziewulski.

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 64

LICYTACYE I SPRZEDAŻE PUBLICZNE Kommisssya Woiewództwa Kaliskiego. W uzupełnieniu reskryptu kommissyi rządowey przychodów i skarbu, z dnia 9 grudnia r. z. Nr. 75,040f15038 zasadzanego się na dekrecie Nayiaśnieyszego Pana w Odessie pod dniem 19 sierpnia 1828 r. zapadłym kommissyą woiewódzka do powszechney wiadomości podaie, iż: 1.w dniu17 maia r.b. 2. — 19 — poczynaiąc zawsze od godziny trzeciey z południa, odbywać się będzie w iey biórze na sali zwykłych posiedzeń, publiczna licytacya na sprzedaż następuiących dóbr rządowych, to iest: ad 1. Klucza Męka, składaiącego się z wsiów Męka i Ruda, folwarku Męka, wybraniectwa w Rudzie, propinacyi w całym tym kluczu, rybołóstwa i lasu przyległego. ad 2, Klucza Piaski, składaiącego się z wsi Piaski z osadą na Chochelni, folwarku Piaski, propinacyi, trzech młynów, rybołóstwa i lasu przyległego; w ekonomii Męka, obwodzie Sieradzkim położonych. Licytacya zaczynać się będzie, a mianowicie: ad od summy zł. 96,216 gr. 3. ad 2, — 51,978 gr. 26. w srebrze lub listach zastawnych koloru białego w nominalney wartości. Oprócz postąpioney na licytacyi summy, obowiązany będzie plus licytant corocznie opłacać skarbowi w dwóch ratach kanon. ad 1, w summie zł. 4725 gr. 12. ad 2, — 2583 gr. 16. z wolnością iednak spłacenia takowego monetą brzęczącą. Nadto przeymie tenże pożyczkę od towarzystwa kredytowego ziemskiego, ad 1, w summie zł. 19900 ad 2, —3600 zaciągniętą, od którey przez następne 24 lat wnosić będzie do kassy tegoż towarzystwa prawem seymowem z dnia 13 czerwca 1825 r. ustanowioną opłatę. Oprócz podatków i ciężarów do tych dóbr przywiązanych, opłacać będzie także nowo ustanowiony podatek ofiary, iako to. ad 1, w ilości zł. 318 gr. 24. ad 2, —115 gr. 11. Każdy przystępuiący do licytacyi winien złożyć vadium. ad 1, w summie zł. 10,246 gr 25. ad 2, — 5311 gr. 1. w srebrze albo w listach zastawnych, a nadto utrzymuiący się przy niey, obowiązany będzie zaraz złożyć drugą podobną ilość. O innych warunkach licytacyynych, każdy chęć kupna maiący poweźmie wiadomość w godzinach służbowych w biórze kommissyi wdzkiey, a mianowicie sekcyi dóbr i lasów rządowych, gdzie nawet warunki kupna wraz z tabelarycznemi wykazami źródeł dochodów, na drzwiach są wywieszane. Wolno iest każdemu chęć licytowania maiącemu o stanie dóbr i lasów na gruncie przekonać się, a w tym razie zgłosić się zechce do naddzierżawcy ekonomii Męka i urzędu leśnego Szadek, do których stosowna wyszła decyza. Działo się w Kaliszu dnia 13 Lutego Radca Stanu Prezes. Piwnicki. Sekretarz Jeneralny. Dziewulski.

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 87

 Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. W wykonaniu dwóch reskryptów kommissyi rządowey przychodów i skarbu d. 27 stycznia r. b. nro. 25,553f444,10,71f2,086, 10,876f2,101, 3,318f687 d. 3 lutego r. b. nro. 5,864f1,254 i 3,980f869, zasadzaiących się na dekrecie Nayiaśnieyszego Pana w Odessie pod d. 19 sierpnia 1828 r. zapadłym, kommissya woiewódzka do powszechney podaie wiadomości, iż: 1. w dniu 21 maia) 1830 r. 2.w dniu 24maia) 1830 r. poczynaiąc zawsze od godziny 3ciey z południa odbywać się będzie w iey biórze na sali zwykłych posiedzeń, publiczna licytacya na sprzedaż następnych dóbr rządowych, toiest : ad 1. Wsi Łuszczanowic z propinacyą i lasami teyże wsi przyległemi, w ekonomii Gidle, powjecie Radomskim, obwodzie Piotrkowskim położoney. ad 2. Klucza Sędzieiowic, z folwarku tegoż nazwiska, wsiów Lucieiowo, Sędzieiowice Zagliny, propinacyi, młyna Sędzieiowice i lasu przyległego, składającego się a w ekonomii Męka, obwodzie Sieradzkim położonego. Licytacya zaczynać się będzie, a mianowicie, ad 1. Od summy złp. 32,805 gr. 28. ad 2. od summy złp. 100,561 — 15. w srebrze albo w listach zastawnych koloru białego w nominalney wartości. Oprócz postąpioney na licytacyi summy obowiązany będzie plus licytant corocznie skarbowi opłacać w dwóch ratach kanon, ad 1. w summie złp. 1,524 gr. l4. ad 2. ditto — 4,867 — 6. z wolnością iednak spłacenia takowego monetą brzęczącą. Nadto przeymie tenże pożyczkę od towarzystwa kredytowego ziemskiego, ad 1. w summie złp. 27,000. ad 2. detto — 37,500. zaciągniętą, od którey przez następne 24 lat wnosić będzie do kassy tegoż towarzystwa prawem seymowem z dnia 13 czerwca 1825 r. ustanowioną opłatę. Oprócz podatków i ciężarów do tych dóbr przywiązanych, opłacać się będzie także nowo ustanowiony podatek ofiary, iakoto: ad 1. w ilości złp. 735 gr. 17. ad 2. ditto — 725 — 22. Każdy przystępuiący do licytacyi winien złóżyc wadium: ad 1. w summie złp. 4,128 gr. 29. ad 2. ditto — 11,234 — 12. w srebrze lub listach zastawnych, a nadto utrzymuiący się przy niey, obowiązany zaraz będzie złożyć drugą podobną ilość. O innych warunkach licytacyynych każdy chęć kupna maiący poweźmie wiadomość w biórze kommissyi woiewódzkiey, gdzie nawet warunki kupna wraz z tabelą źródła intraty wykazuiącą na drzwiach są wywieszone. Wolno iest każdemu chęć licytowania maiącemu o stanie dóbr na gruncie przekonać się, a w tey mierze zgłosić się zechce do właściwych ekonomii naddzierżawców, i urzędów leśnych, do których stosowna wyszła dyspozycya. Działo się w Kaliszu dnia 6 mca marca 1830 roku. Radca stanu prezes. Piwnicki. Za sekretarza ilnego Welinowicz.

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 155

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. Zpowodu spełzłey licytacyi sprzedaży dóbr rządowych, a mianowicie: 1. Klucza Szadek) w ekonomii Męka. 2. — Kopyść) w ekonomii Męka. 3. — Oraczew) w ekonomii Męka. położonych, kommissya woiewódzka podaie do powszechney wiadomości, iż dobra te poszczególnie na sprzedaż z wolney ręki ninieyszem wystawione zostaią. Każdy więc chęć kupna maiący, może w tey mierze bądź wprost do Kommissyi Rządowey Przychodów i Skarbu, bądź do Kommissyi Woiewódzkiey stosowną podać deklaracyą, a o warunkach pod iakiemi sprzedaż pomienionych dóbr dopełnioną bydź ma, przekonać się może z ogłoszonego iuż dawniey obwieszczenia, a mianowicie: w dzienniku woiewódzkim z roku bieżącego nr. 8 W Gazecie Warszawskiey nr. 58 i w Powszechnym Dzienniku Kraiowym nr. 55; pod datą 10 lutego r. b. umieszczonego. Działo się w Kaliszu dnia 15 maia 1830 roku. Radca Stanu Prezes Piwnicki. Sekretarz Jeneralny Dziewulski.

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 160

Kommissya woiewództwa Kaliskiego. Z powodu spełzłey licytacyi sprzedaży dóbr rządowych, kluczów Męka i Piaski w ekonomii Męka położonych, kommissya wojewódzka podaie do powszechnej wiadomości, iż dobra te na sprzedaż zwolney ręki ninieyszem wystawione zostaią. — Każdy więc chęć kupna maiący, może w tey mierze bądź wprost do Kommissyi Rządowey Przychodów i Skarbu. bądź do Kommissyi woiewódzkiey stosowną podać deklaracyą, a o warunkach pod iakiemi sprzedaż pomienjonych dóbr dopełnioną bydź ma, przekonać się może z ogłoszonego iuż dawniey obwieszczenia, a mianowicie w dzienniku wojewódzkim z roku bieżącego Nr. 11 i w gazecie Warszawskiey N. 88 pod datą 13 lutego r. b. umieszczonego. Działo się w Kaliszu d. 20 maia 1830 r. Radca Stanu Prezes Piwnicki. Sekretarz Jeneralny Dziewulski.

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 164

Kommissyą Woiewództwa Kaliskiego. Z powodu spełzłey licytacyi sprzedaży dóbr rządowych, mianowicie: 1. Wsi Łuszczanowic w ekonomii Gidle, i 2. Klucza Sędzieiewice w ekonomii Męka, Kommissyą wdzka podaie do powszechney wiadomości, iż dobra te na sprzedaż z wolney ręki ninieyszem wystawione zostaią. Każdy więc chęć kupna maiący, może w tey mierze, bądź wprost do Kommissyi Rządowey Przychodów i Skarbu, bądź do Kommissyi wdzkiey stosowną podać deklaracyą, a o warunkach pod iakiemi sprzedaż pomienionych dóbr pełnioną bydź ma, przekonać się może z ogłoszonego iuż dawniey obwieszczenia, a mianowicie w dzienniku wdzkim z roku bieżącego nr 13, i w gazecie warszawskiey nr 90 pod datą 6 marca r. b. u mieszczonego. Działo się w Kaliszu d. 25 maia 1830 r. Radca Stanu Nad. Prezes. Piwnicki. za Sekretarza Jeneralnego Welinowicz.

Powszechny Dziennik Krajowy 1831 nr 39

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. Podaie do powszechnej wiadomości , iż następne dobra rządowe wydzierżawiać będzie w drodze publiczney licytacji od 1 czerwca 1831 r. a mianowicie:
1. W d. 1 maia 1831 naczelną dzierżawę ekonomii Brodnia w obwodzie Kaliskiem położoną, na lat sześć pro 1831f37 czyniącą dotąd rocznego dochodu złp. 14,125 gr. 22 do którey należą: a) folwarki Brodnia i Dzierzążna, b) wsie Brodnia, Brzeg i Dzierzążna, e) Propinacya, d) Rybołówstwo,
4. W d. 14 marca r. b. Folwark Bugay w ekonomii Wieluń obwodzie Wieluńskim położoney na lat sześć pro 1831f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 659.
5. W d. 8 Marca r. b. naczelną dzierżawę ekonomii Mokrska w Obwodzie Wieluńskim położoną na risico dotychczasowego naddzierżawcy pro 1831f33 czyniącą rocznego dochodu złp. 27,644 gr 27 do którey należą. a) folwarki Kowale. Krzyworzeka, Mokrska, i Wróblew, b) wsie Gana, Kowale, Krzyworzeka, Mokrska. Stroiec i Wróblew, c) Rybołówstwo,
7.W d. 10 marca r. b. Klucz Grzybki w ekonomii rządowey Brodnia obwodzie Kaliskim położony na lat sześć pro1831f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 4829 gr. 7 do którego należą. a) folwark Grzybki, b) wsie Grzybki i Proboszczowice, c) Propinacya:
8. W d. 11 marca r. b. klucz Dzietrzniki w ekonomii Wieluń w obwodzie Wieluńskim położony na lat sześć pro 1831f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 5827 gr. 10 do którego należą. a) folwarki Dzietrzniki i Wieluń, b) wieś Dzietrzniki, c) Młyn Kępa zwany d) Propinacya:
9. W d. 12 marca r. b. naczelną dzierżawę ekonomii Męka w obwodzie Sieradzkim położoną na resico dotychczasowey naddzierżawczyni na lat cztery pro 1831f35 czyniącą dotąd rocznego dochodu złp. 6901 gr. 3 do którey należą. a) folwarki Męka i Piaski, b) wsie Męka, Piaski i Ruda, c) Młyn Nagrobla, d) Propinacya, e) Rybołóstwo,
10. W d. 14 marca r. b. dobra Łobudzice i Wola Łobudzka w ekonomii Męka obwodzie Sieradzkim położone na lat sześć pro 1831f37 czyniące dotąd rocznego dochodu złp. 4300.
11. W d. 15 marca r. b. dobra wieś wójtostwo Dzigorzew w ekonomii Męka obwodzie Sieradzkim położone na lata sześć, pro 1831f37 czyniące dotąd rocznego dochodu złp. 2425 gr. 15 oprócz podatków kontyngensu furażowego, kanonu i kompencyi ofiary gruntowej i podymnego z tych dóbr uiszczanych a złp. 2634 gr. 11 wynoszących.
12. W d. 16 marca r. b. dobra Woźnik w ekonomii Męka, obwodzie Sieradzkim położone wraz z prawem pobierania cła mostowego od mostu w Woźnikach na rzece Warcie położonego, tudzież z propinacyą w Woźnikach Dzigorzewie Suchy i Mnichowie na lat sześć pro 1831f37 czyniące dotąd rocznego dochodu złp. 5250 oprócz podatków kantyngensu, kanonu i kompetencyi z tych dóbr opłaconych a złp. 6227 gr. 21 wynoszących.
13. W dniu 17 marca r. b. Dobra wieś zarobna Mnichów z folwarkiem Sucha w ekonomii Męka, w obwodzie Sieradzkiem położone na lat sześć pro 1831f37 czyniące dotąd rocznego dochodu złp. 2,000 oprocz kanonu i kompetencyi z tych dóbr opłacanych a złp. 1602 gr. 28 wynoszących.
Termina w tey mierze odbywać się będą na sali posiedzeń Kommissyi Woiewódzkiey po południu od godziny trzeciey, a o warunkach pod iakiemi wydzierżawienie dóbr wyżey wyrażonych do skutku doprowadzonem zostanie, konkurenci w biurze sekcyi dóbr w godzinach służbowych poinformować się mogą. Każdy pretendent w terminie stawaiący, winien przed przystąpieniem do licytacyi usprawiedliwić. a) Świadectwem Kommissarza Obwodu, w którym dotychczasowe ma zamieszkanie, że w tym Obwodzie iest znany, iako dobry zamożny gospodarz, że posiada dostateczny fundusz w gotowiznie, oraz inwentarz odpowiedni, który co do ilości i iakości wyszczególniony bydź winien, tudzież: b) Świadectwem dziedzica dóbr, kótóre dotąd dzierżawił, iż mu się w zupełności uiścił, że iest zamożnym gospodarzem i że się z Włościanami dobrze obchodził, nakoniec obowiązany zostaie. c) Złożyć vadium w gotowiznie monetą kurs kassowy w kraiu maiącą do wysokości jedney czwartej części summy dzierżawney z dóbr o których Possessyą ubiega się, które nieutrzymuiącemu się przy licytacyi natychmiast zwrócone będzie. Działo się w Kaliszu dnia 22 stycznia 1831 roku. Zastępco Prezesa podpis. Dodani z grona obywateli podpisy. Sekretarz Jlny

Powszechny Dziennik Krajowy 1831 nr 88

Kommissya Wdztwa Kaliskiego. Podaie do powszechney wiadomości, iż następne dobra rządowe wydzierżawiać będzie w drodze publiczney licytacyi od 1 czerwca 1831 r. a mianowicie.
1. W d. 11 kwietnia r. b. klucz Groiec W ielki, w ekonomii Męka w obwodzie Sieradzkiem położone na lat 6 pro 1831f37 czyniącej dotąd rocznego dochodu złp. 4036 gr. 25 do którego należą. a) folwark Groiec Wielki b) wsie Groiec Wielkie i Łagiewniki c) Wiatrak d) Propinacya.
2 W d. 18 kwietnia r. b. folwark Bugay w ekonomii Wieluń obwodzie Wieluńskim położone na lat 6 pro1831f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 659.
3 W d. 12 kwietnia r. b. naczelną dzierżawę w ekonomii Mokrsko w obwodzie Wieluńskim położone na ryzyko dotychczasowego naddzierżawcy na lat 2 pro 1831f33 czyniącą dotąd rocznego dochodu złp. 26,664 gr. 27 do którey należą. a) folwark Kowale, Krzyworzeka, Mokrsko i Wróblew. b) wsie Gana, Kowale, Krzyworzeka, Mokrsko Stroiec, i Wróblew. c) Rybołówstwo. d) Propinacya.
5 W d. 14 kwietnia r. b. klucz Dzieczniki, w ekono. Wieluń obwodzie Wieluńskim położony na lat 6 pro 1831f37, czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 5827 gr, 10 do którego należą. a) folwarki Dzieczniki, i Wieluń. b) wieś Dzieczniki. c) młyn Kępa zwany. d) Propinacya.
6. W d. 16 kwietnia r. b. dobra Łobudzice i Wola Łobudzka w ekono. Męka obwodzie Sieradzkiem położone, na lat 6 pro 1831f37 dochodu czyniące dotąd rocznego, złp. 4300.
7 W d. 18 kwietnia r. b. naczelna dzierżawę w ekonomii Wieluń w obwodzie Wieluńskim położono, na lat 6 pro 1831f37 , czyniącą dotąd rocznego dochodu złp. 17,265 gr. 12 do którey należą. a) folwarki Kamionka, Kadłup, Popowice, Starzeniec, Starościński w Wieluniu. b) wsie Kamionka, Kadłub, Grębin, Załęcze wielkie, Starzeniec, Sieniec, Popowice. c) Kolonia Józefów. d) Młyny w Załętku wielkim Nosek, i Kluska, i Zamkowy w Wieluniu. e) Propinacya. f) Rybołówstwo.
8. W d. 19 kwietnia r. b. klucz Szynkielów w ekono. Mierzyce w obwo. Wieluńskim położonych, na lat 6 pro 1931f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 3513 gr. 18, do którego należą. a) folwark Szynkielów. b) wieś Szynkielów. c) Propinacya.
9. W d. 15 kwietnia r. b. klucz Pontnów w ekono. Mierzyce w obwodzie Wieluńskim położony, na lat 6 pro 1831f37 czyniący dotąd rocznego dochodu złp. 5052 gr. 25. do ktorego należą. a) folwark Pontnów. b) wieś Pontnów. c) Młyn w Pontnów. d) Rybołówstwo. e) Propinacya.
Termina wtey mierze odbywać się będą na sali posiedzeń w Kommissyi wdzkiey popołudniu od godziny 3ciey, a o warunkach pod iakiemi wydzierżawienie dóbr wyżey wymienionych do skutku doprowadzonem zostanie, konkurenci w biórze sekcyi dóbr w godzinach służbowych poinformować się mogą. Jaką zaś kwalifikacyą, każdy z pretendentów przystępuiących do licytacyi mieć powinien, wpoprzednich numerach ninieyszego pisma iuż ogłoszono. Działo się w Kaliszu d.18 marca 1831 r Prezes Niemoiowski. Sekretarz Jlny Dziewulski.

Dziennik Powszechny 1833 nr 22

Kommissya Woiewództwa Kaliskiego. Podaie do powszechney wiadomości, iż wydzierzawiać będzie w drodze publiczney licytacyi następne od 1 Czerwca r. b. na lat sześć pro 1833/39 dobra rządowe, a mianowicie:
4. W ekonomii Męka na dniu 31 Stycznia r. b. A. Klucz Monice, do którego należą: Folwarki i wsie Monice, Kłocko i Jezioro wraz z dwoma wiatrakami, dwoma młynami, i propinacyą. Cena dzierzawna wynosi złp. 11,129. B. Folwark i wieś Oraczew zpropinacyą. Cena dzierzawna wynosi zł. 3,674 gr. 8.
(...) Termina Wyżey oznaczone, odbywać się będą na Sali Posiedzeń Kommissyi Woiewódzkiey, z południa od godziny 2giey, a o warunkach, pod iakiemi wydzierzawienie dóbr w mowie będących, do skutku doprowadzonem zostanie, konkurrenci w biurze Sekcyi dóbr w godzinach służbowych, poinformować się mogą. Każdy pretendent w terminie stawaiący, winien przed przystąpieniem do licytacyi usprawiedliwić: 1. Świadectwem Kommissarza Obwodu w którym dotychczasowe ma zamieszkanie, że w tym Obwodzie iest znany iako dobry i zamożny gospodarz, że posiada dostateczny fundusz w gotowiznie, oraz inwentarz odpowiedni, który co do ilości i iakości wyszczególniony bydź winien, tudzież: 2. Świadectwem Dziedzica dóbr, które dotąd dzierzawił, że mu się w zupełności uiścił, iest zamożnym Gospodarzem i że z Włościanami dobrze obchodził się, nakoniec obowiązany zostaie: 3. Złożyć vadium w gotowiznie monetą kurs kassowy w kraiu maiącą, do wysokości 1/4 części summy dzierzawny z dóbr, o których possessyą ubiega się. Vadium to nieutrzymuiącemu się przy licytacyi, natychmiast zwróconem będzie. w Kaliszu dnia 15 Stycznia 1833 roku. Prezes, Szmidecki. Sekretarz Jeneralny, Przedpełski.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1838 nr 158

Rząd Gubernialny Kaliski.
Podaje do powszechnej wiadomości iż z powodu nierządności miejscowych włościan dzierżawców wydzierżawione będzie w drodze publicznej głośnej licytacyi na sali zwykłych posiedzeń Rządu Gubernialnego w terminie dnia 28 Lipca (9 Sierpnia) r. b. o godzinie 3ej z południa na lat 9 poczynając od 1 Czerwca r. b. naczelną dzierżawę ekonomii Męka w Obwodzie Sieradzkiem położoną składającą się;
a) Z wsiów Męka Piaski i Ruda.
b) Z młyna nagrobki pod Szadkiem.
c) Z folwarków Męka i Piaski.
d) Z gruntów po włościańskich w Piaskach,
e) Z propinacji w wsiach Męce, Rudzie i Piaskach.
f) Rybołowstwa w rzece Warcie której licytacja rozpoczynać się będzie na risico włościan do tychczasowych dzierżawców od summy złp. 10121 kontraktem ustanowionej, warunki główniejsze są następujące.
1. Każdy mający chęć licytowania obowiązany przed przystąpieniem do licytacyi złożyć vadium wyrównywające 1/4 części summy za praetium do licytacyi podanej, utrzymujący się zaś przy licytacji zaraz po jej ukończeniu vadium to skompensować winien do wysokości 1/4 części summy zalicytowaną.
2. Każdy pretendent do dzierżawienia powyższych dóbr zgłaszający się winien złożyć dowód kwalifikacyjny postanowieniem Xięcia Namiestnika Królewskiego z dnia 21 Stycznia 1818 roku przepisany.
O innych zaś warunkach kontraktowych w biórze sekcyi dóbr w Rządzie Gubernialnym w godzinach służbowych wiadomość mieć można.
w Kaliszu d. 28 Czerwca (10 Lipca) 1838. p. o. Gubernatora Cywilnego Pułkownik Flügel, Adjutant Jego Cesarsko Królewskiej Mości
K. Trębicki.
Sekretarz Jeneralny Przedpełski.

Dziennik Urzędowy Gubernii Kaliskiej 1841 nr 34

Wydział Skarbowy Sekcya Dóbr i Lasów Rząd.
RZĄD GUBERNIALNY KALISKI.
48296/23123. Podaje do publicznej wiadomości, iż znajdujące się na gruncie Ekonomii Męka a mianowicie w samej wsi Męce Naczynia Browarniane, jako to: kocioł miedziany do warzenia piwa, dwie kadzie i koryto własnością Skarbu będące przez publiczną licytacyą przed Assessorem Ekonomicznym okręgu I dniu 18/30 Września r., b. we wsi Męce, sprzedawane będą chęć zatem nabycia tych naczyń mający, w miejscu i terminie oznaczonym, zgłosić się zechcą.
w Kaliszu dnia 1/13 Lipca 1841 roku.
p. o. Gubernatora Cywilnego.
Pułkownik Flügel Adjutant Jego Cesarsko-Królewskiej Mości
K. TRĘBICKI. Sekr. Jlny J. Węgleński Z.

Dziennik Urzędowy Gubernii Kaliskiej 1841 nr 45

Wydział Skarbowy Sekcya Dóbr i Lasów Rząd.
RZĄD GUBERNIALNY KALISKI.
63257/34799. Podaje do publicznej wiadomości iż znajdujące się na gruncie Ekonomii Męka a mianowicie w samej wsi Męce naczynia browarne jako to: kocioł miedziany do warzenia piwa, dwie kadzie, 9 rynien i inne objekta własnością Skarbu będące przez publiczną licytacyą przed Assessorem Ekonomicznym okręgu I w dniu 19 Listopada (1 Grudnia) r. b. we wsi Męce sprzedawane będą, chęć zatem nabycia tych naczyń mający w miejscu i terminie oznaczonym zgło­ sić się winien.
w Kaliszu dnia 4/16 Października 1841 roku.
p. o. Gubernatora Cywilnego Pułkownik Flügel Adjutant JEgo Cesarsko Królewskiej Mości.
K. TRĘBICKI Sekr. Jlny Jarnuszkiewicz.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1841 nr 60

Wykaz wynagród za pogorzele w epoce dawnego Towarzystwa Ogniowego, po koniec roku 1816 zdarzone, których wypłata przypada w roku 1843.

Data Pogorzeli
Gubernia
Obwód
Nazwisko
Ner domu podług dawnego Kadastru
Imię i Nazwisko Właściciela, na rzecz którego wynagrodzenie przyznanem zostało
Summa do wypłaty pozostała
Miasta Wsi
w Szczególe
w Ogóle
Prywatney Rządowey Złote gr Złote gr
12 Grudnia 1808
Kaliska
Sieradzki




Męka 9
Stefan Osulhowski
75

75


Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1841 nr 242

LISTY GOŃСZE.
(N. D. 5084 ) Sąd Policyi Poprawczej Obwodu Warszawskiego Wydziału 1go.
Wzywa wszelkie władze tak cywilne jak wojskowe, do których to z prawa przynależy, iżby na zbiegłego w dniu 8 (20) Paźdz. r. b. z pod aresztu policyjnego miastu Warszawy Jana Sołtysiaka baczne oko dawały, a dostrzeżonego i ujętego pod przyzwoitą strażą do Sądu tutejszego odtransportować raczyły.
Rysopis: Jan Sołtysiak lat 14 mający, rodem z wsi męki pod miastem Sieradzem, wzrostu małego, tuszy średniej, twarzy okrągłéj pełnej, włosów krótkich ciemnych, oczy piwne, nosa małego, czoła miernego. Ubrany w sórdut stary szaraczkowy, spodnie płócienne grube i furażerkę granatową.
Warszawa d. 15 (27) Października 1841 r.
Sędzia Prezydujący, J. Siedleck.

Dziennik Urzędowy Gubernii Kaliskiej 1842 nr 28

Nr. 6,049. W dniu 16/28 Lipca r. b. odbędzie się w M. Sieradzu w Biórze Kommissarza Ob: o godzinie 2 po południu licytacya publiczna in minus na wybudowa­ nie domu szkolnego w wsi Rządowej Męka przez deklaracye opieczętowane które składane i pisane w myśl Postanowienia Rady Administracyjnej Królestwa z dnia 16/28 Maja 1833 r. do godziny 12 w południe w dniu powyższym w Biórzo Ob: przyjmowane będą.— Za praetium do licytacyi ustanawia się summa anszlagowa rub. 88 ko. 69 i pół od której już potrącona jest wartość drzewa w naturze z lasów Rządowych wydać się mianego, tudzież pomoc ręczna, zwózka materyałów i dostawa słomy w ilości ko. 7, wszystko przez stowarzyszonych szkoły dopełnić się winne, od tej więc summy licytacya in minus rozpocznie się. — Warunki do tej licytacyi znajdują się w Biórze Ob: to samo anszlag i rysunek domu które w każdym razie mogą być przejrzane.— Vadium na dotrzymanie warunków licytacyjnych w kwocie rubli sr. 9 ustanowione, w każdej Kassie Skarbowej złożone być może, a do deklaracyi winien być kwit z złożonego vadium dołączony.—
Sieradz, dnia 19 Czerwca (1 Lipca) 1842go r.
Kommissarz Ob: Sieradzkiego Kleszczyński.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1848 nr 59

(N. D. 1231) Sąd Policyi Poprawczej Wydziału Kaliskiego.
Wzywa wszelkie Władze tak cywilne jako i wojskowe nad bezpieczeństwem i spokojnością kraju czuwające, aby na Macieja Wójtasa ostatnio w gminie Męka i mieście Sieradzu wyrobkiem trudniącego się lat 50 wieku mieć mogącego, katolika, wzrostu dobrego, twarzy ściagłej, włosów ciemnych, oczu niebieskich, nosa ściągłego, czoła wysokiego, ust miernych i szyi długiej, baczne zwracały oko, a wrazie dostrzeżenia tegoż przytrzymały i najbliższej władzy policyjnej lub wprost Sądowi tutejszemu dostawić zechciały.
Tyniec pod Kaliszem d. 12 (24) Lutego 1848.
Sędzia Prezydujący Radca Dworu
Swierczyński.

Warszawska Gazeta Policyjna 1849 nr 202

Część Urzędowa.

Rada administracyjna, na posiedzeniu swojem dnia 20 czerwca (10 lipca) r. b., mianowała administratora kościoła parafjalnego we wsi Męka, gubernji Warszawskiej, księdza Andrzeja Chylińskiego, proboszczem tegoż kościoła.

Warszawska Gazeta Policyjna 1853 nr 27


W dniu 11 b. m. Wojciech Madaliński gospodarz rolny, we wsi Męki pow. Sieradzkim zamieszkały, staczając przy rzece Warcie na spław kloce, jednym z nich tak mocno przygnieciony został, iż w kilka godzin ztego powodu życie zakończył.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1853 nr 269

(N. D. 5289) Sąd Policyi Poprawczej Wуdziału Piotrkowskiego.
W d. 20 Sierpnia (1 Września) r. b. w terrytorium Gminy Męka w Ogu Szadkowskim pcie Sieradzkim w rzece Warcie dostrzeżono utopionego człowieka wzrostu dobrego, budowy ciała silnej, z fizognomii dla znacznej korrupcyi niemoże być opisany, był ubrany w spancer z płótna farbowanego, na kolor granatowy watowany, pod tym szpancerem, kaftanik płócienny granatowy na czarne tasiemki zawiązywany, pod tym kaftankiem, kamizelkę z sukna granatowego o jednym rzędzie gózików ołowianych, pod kamizelką szelki z taśmy białej w czerwone kwiatki, na szyi miał chustkę сzarną kamlotową rogówkę, koszulę płócienną białą, spodnie z płótna lnianego na wierzchu pod temi drugie z płócienka w paski, na nogach pończochy których cholewki były płócienne w stopy wełniane, buty miał z żemienne grubego z długiemi cholewami do samych kolan, w kieszeniach odzieży znaleziono w gotowiźnie kop. 69 1j2, tabakierkę papierową, fajkę porcellanową i stalkę do krzesania ognia. Oczem zawiadamiając publiczność wzywa iżby ktokolwiekbądź mający wiadomość o pochodzeniu imieniu i nazwisku opisanego człowieka Sądowi naszemu doniósł.
Piotrków d. 26 Paźdz. (7 Listop) 1853 r.
Sędzia Prezydujący, Radca Dworu,
Bóbr.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1854 nr 231

(Ν. D. 4780) Sąd Policyi Poprawczej Wydziału Kaliskiego.
Wiadomo czyni, że w nocy z d. 1j13 na 2j14 Grudnia r. z. we wsi i gminie Męce Pcie Sieradzkim, przytrzymano osobę podejrzaną z następującemi przedmiotami:
1. Kortu bawełnianego letniego funt. 7 łutów 25. 2. Flanelki w kraty sztuk 3, po fun. 3 łut. 16. 3. Dwa półmiski fajansowe wielkie. 4. Dwa blaty fajansowe w desenie. 5. Sześć sztuk talerzy fajansowych białych 6. Pięć sztuk takichże talerzy mniejszych: 7. Talerzy fajansowych w desenie sztuk 6. 8. Dwie salaterki białe fajansowe, jedna większa druga mniejsza. 9. Pięc miseczek fajansowych i jedna stłuczona. 10. Pokrywek fajansowych od wazów sztuk 3. Rzeczy te zdają się pochodzić z kradzieży, wzywa przeto osoby poszkodowane, ażeby wprzeciągu dni 30 zgłosiły się do Sądu Poprawczego tutejszego dla ustanowienia istoty czynu co do kradzieży, i po udowodnienie własności rzeczy, oraz ich odbiór; po upływie bowiem wyżej zakreślonego terminu, rzeczy owe jako wiadomego właściciela niemające, na rzecz Skarbu spieniężone będą.
Tyniec pod Kaliszem d 2j15 Marca 1854 r.
Sędzia Prezydujący, Radca Kollegialny
Smarzyński.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1856 nr 12

(N. D. 122) Sąd Policyi Ρrostej Okręgu Szadkowskiego.
W dniu 11 (23) Grudnia r. b. na gruncie wsi Męki pod stogiem siana znaleziono człowieka zmarzniętego, lat około 60 mającego, twarzy ściągłej zapadłej, włosów bląd, wąsów i brody rudawej, ubranego w trzy kapoty, z których jedna była płócienna dobra, a dwie bardzo połatane, koszulę płócienną białą grubą, lejbik sukienny granatowy z żółtemi guzikami, spodnie sukienne ciemno-zielone z wypustką czerwoną, buty rzemienne dobre, czapkę sukienną rogatą ciemno-zieloną z białym barankiem, obok zmarłego stał kij jałowcowy czarno opalony i leżały torby, to jest skórzanna i sakwy, było troszki mąki, kartofli, a w woreczku kopiejek trzy. Gdy wyprowadzone śledztwo sądowe nie zdołało wykryć nazwiska, ani pochodzenia rzeczonego człowieka, przeto Sąd wzywa każdego, ktoby wiedział o nazwisku lub miejscu zamieszkania onego, iżby wiadomość tę udzielić zechciał Sądowi tutejszemu, lub najbliższemu swego zamieszkania.
Szadek d. 19 (31) Grudnia 1855 r.
J. N. Sztandynger, Podsędek.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1856 nr 170

(N. D. 4137) Sąd Policyi Prostej Okręgu Szadkowskiego.
W dniu 4 (16) Lipca r. b. z wody rzeki Warty, na gruncie w wsi Męki wyciągnięte zostały przez psa zwłoki chłopca około lat 12 mającego, które tenże pies tak uszkodził iż pozostała się tylko głowa bez włosów, kadłub z prawą ręką, na których ciało już ogniło; gdy wyprowadzone na gruncie śledztwo sądowe, nie zdołało wykryć nazwiska ani pochodzenia rzeczonego chłopca, który według wszelkiego prawdo-podobieństwa, w kąpieli się mógł utopić, gdyż żadnej odzieży na nim nie znaleziono. Sąd Policyi Prostej Okręgu Szadkowskiego, wzywa każdego ktoby wiedział, o nazwisku pochodzeniu i rzeczywistej przyczynie śmierci wspomnionego chłopca, aby wiadomość tę udzielić zechciał Sądowi tutejszemu, lub najbliższemu swego mieszkania.
Szadek d. 10 (22) Lipca 1856 r.
I. Sztandynger, Podsędek.

Warszawska Gazeta Policyjna 1857 nr 275

Część Urzędowa.
Dalszy ciąg ukazu Najwyższego o pensjach emerytalnych i dodatkach do nich.
107) Panu Bonawenturze Jankowskiemu, b. podleśnemu straży Męka w leśnictwie Pabianice, rs. 84.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1858 nr 59

(N. D. 1198) Sąd Policyj Poprawczej Wydziału Piotrkowskiego.
Wzywa wszelkie władze tak cywilne jako też i wojskowe nad porządkiem i bezpieczeństwem kraju czuwające, aby Jana Pądzika lat 17 wieku liczącego, katolika, wzrostu dobrego, włosów blond, oczów niebieskich, nosa i ust miernych, twarzy ściągłej, z kolonii Męka Okręgu Szadkowskiego pochodzącego, ze służby utrzymującego się, o kradzież obwinionego, obecnie przed wymiarem sprawiedliwości ukrywającego się, ścisłe śledziły, a wrazie dostrzeżenia ujęły, i pod ścisłą strażą Sądowi tutejszemu lub najbliższemu dostawiły.
Piotrków d. 26 Lutego (10 Marca) 1858 r.
Sędzia Prezydujący,
Assesor Kollegialny, Chmieleński.

Warszawska Gazeta Policyjna 1859 nr 116

Ważniejsze zdarzenia zaszłe w Królestwie.

W dniu 25 z. m., w gm. Męka pow. Sieradzkim, Paweł Tryk gospodarz rolny, przytłuczony obalonym dębem, który ścinał w lesie, na miejscu życie postradał.

Warszawska Gazeta Policyjna 1859 nr 186


W dniu 26 t. m., w gm. Męka pow. Sieradzkim, Andrzej Ciapal włościanin, przypadkowym wystrzałem z fuzji tak szkodliwie trafił w sześcioletniego chłopca wiejskiego, iż tenże na miejscu żyć przestał.

Przegląd Katolicki 1869 nr 38

9. W Męce, ks. Jan Moczyński, młody kapłan, od roku tu dopiero przybyły, z całem poświęceniem zajął się kościołem zupełnie opuszczonym, w którym już wybudował nowy wielki organ. Zakrystją zaopatrzył w potrzebne szafy, apparata ponaprawiał, a obecnie prostuje i naprawia ściany, i myśli o odmalowaniu dotąd brudnej świątyni.



Dziennik Warszawski 1870 nr 26

Kronikа sądowa.
Rozbój, rabunek i kradzież.
Kilka kryminalnych przestępstw, jakie w roku 1866 w powiecie sieradzkim kilku zbrodniarzy zmownie działających w krótkim czasie spełniło, przejęło trwogą mieszkańców miasta Sieradza i jego okolic. Występni wyrokami karnymi przez senat rządzący zatwierdzonemi na odpowiednie kary już skazani zostali; obecnie więc mamy zasadę podać interesujące szczegóły wykonanych zmownie i zbiorowo przestępstw, tudzież ogłosić pogląd sądowy i wyrzeczenia karne.
Przestępstwo 1-sze rozbój.
W nocy z dnia 21 na 22 maja 1866 r., Szymon Wencel borowy, zostający w służbie u Neufelda pisarza lasu Bogumiłowskiego, w którym na pustkowiu mieszkali, posłyszawszy szczekanie psów, wyszedł przed sień domu i zaraz ugodzony został strzałem z broni palnej, siekańcem z ołowiu nabitej, a jako boleśnie ranny w twarz, cofnął się do mieszkania i drzwi za sobą zaryglował, lecz zaraz za nim wyrwawszy okno wpadli do pokoju Neufeldowej dwaj nieznajomi, jeden w algierce z uczernioną sadzami twarzą i drugi niższego wzrostu z potarganemi włosami w kożuch ubrany, i tu siłą przymusu przez zagrożenie zabiciem, z bronią w ręku czynione, bo jeden z nich trzymał karabinek, z którego strzał przed chwilą nastąpił, poczęli domagać się od Neufeldowej i jej współlokatora Zimnowody oddania pieniędzy, skutkiem czego pierwsza dała im rsr. 65 kop. 55, a oni sami pochwycili dwie poduszki i inne drobne rzeczy, pozostawiwszy zapewne przez zapomnienie ów karabinek, złączyli się z dwoma czatującymi pod oknem współsprawcami i razem uszli.
Wszelkie początkowe poszukiwania przez władze wojskowe i cywilne przedsiębrane w celu wykrycia sprawców tego czynu okazały się bezskuteczne; i skutkiem dopiero wynalezienia niektórych rzeczy, naprzód z innych kradzieży a następnie i z tego rozboju pochodzących, w mieszkaniu Stanisława Uznańskiego czeladnika kowalskiego z Sieradza, powołano go do odpowiedzialności, jak również w liczbie innych Pawła Majdaczewskiego szewca. Wprawdzie obaj poszlakowani w badaniach sądowych dokonaniu tego czynu, wszelkie cechy rozboju na sobie noszącego, zaprzeczyli; skoro przecież w śledztwie i administracyjnem pierwiastkowo przez burmistrza miasta Sieradza wyprowadzonem do spełnienia go razem z innymi, a mianowicie: Michałem Krystyniaikiem, Wawrzeńcem Krzyckim i Józefem Kawczyńskim, przyznali się, i obok tego Majdaczewski podał, iż należał do wyrwania okna i tak on, jako też Uznański, tudzież inni wyżej wymienieni, nie zaprzeczają udziału w całym napadzie opowiedzianym zgodnie z ustanowioną w sposób powyższy istotą uczynku, a późniejsze odwołanie pierwotnych zeznań pod zmyślonym widocznie pozorem, jakoby przez burmistrza wymuszonych i fałszywie zapisanych, na żadną uwagę nie zasługuje, bo burmistrz nie miał w tem żadnego interesu, sam z siebie nie uczynił im tego zarzutu, lecz przeciwnie obwinieni zostali zeznaniem Franciszki Uznańskiej, żony Stanisława, która dobrowolnie męża swego razem z innemi za współsprawców podała, oświadczając, iż dwaj inni namawiali jej męża do dokonania rozboju u Neufelda i potem przybywszy nad ranem, bawili w ich domu dzień następny i o spełnionym rozboju rozmawiali; gdy nadto z zeznań tych oddzielnie składanych, nie w jednakowych wyrazach, a zatem nie podług arbitralnego postępowania prowadzącego śledztwo zapisanych, stopniowo wyjaśniają się okoliczności, uzupełniające się wzajemnie i doprowadzające w końcu rzecz całą do jasności i zrozumiałości tak, iż ostateczne zeznania te są zgodne zupełnie nietylko co do ilości pieniędzy, jaką każdy z nich przy podziale po dokonanym rozboju otrzymał, ale nawet i co do innych czynów tą sprawą dochodzonych, w których zawsze kilku z tych samych wspólników udział brało; skoro jeszcze zwróconą będzie uwaga i na to, iż w mieszkaniu Uznańskiego (które wspólnie z innym sprawcą Krzyckim zajmował) znaleziono proch, kapiszony i siekaniec ołowiany, jakim strzelono w czasie napadu na dom Neufelda do Szymona Wencla; gdy również w temże mieszkaniu wykryto poduszkę i kolczyki z koralami, które przez Marję Zimnowodę za pochodzące z tego rozboju uznane zostały; gdy świadek Zimnowoda uznał Majdaczewskiego za zupełnie podobnego do tego, który podczas napadu był ubrany w kożuch i współsprawcy ubiór ten w śledztwie administracyjnem wskazali; wreszcie gdy wszyscy byli nagannej konduity, nie mogli się wylegitymować z czasu dokonania rozboju i nie byli wstanie odeprzeć tych wszystkich walczących przeciwko nim poszlak; przeto przekonani zostali o udział w rozboju.
Przestępstwo II-gie również rozbój.
Ksiądz Franciszek Żak, probosz z wsi Męki, pod przysięgą podał, iż w nocy z dnia 1 (13) na 2 (14) czerwca 1866 r. przebudzony stukaniem w sąsiednim pokoju, gdy drzwi do takowego otworzył, spostrzegł dwóch ludzi, z których jeden zamierzył się na niego drągiem i zawołał: „dawaj deńgi” przestraszony cofnął się i drzwi zaryglował, a gdy się zbliżył do okna, chcąc takowe otworzyć i przywołać ludzi na pomoc, spostrzegł przy oknie człowieka także z pałką w ręku, który zawołał „dawaj deńgi.” Nie mogąc się dobudzić służących wołaniem z komórki, do której się udał, wziął w rękę krój żelazny od pługa dla obrony i poszedł do pokoju, w którym byli napastnicy; lecz już nikogo nie zastał, tylko spostrzegł okno otwarte, jakiem weszli sprawcy po wyjęciu szyby i przekonał się, że mu zabrano ze stolika zamkniętego, od którego blat oderwano, gotowizną rs. 37 i pierścień złoty, a z serwantki niezamkniętej, łyżki, łyżeczki, noże, widelce ogólnej wartości rs. 86 kop. 45.
Paweł Majdaczewski w śledztwie administracyjnem przyznał, iż zmówiwszy się z kowalem Uznańskim, tudzież Michałem Krystyniakiem, Wawrzyńcem Krzyckim i Józefem Kawczyńskim, którzy do napadu na dom Neufelda należeli, na okradzenie ks. Żaka, stał na czatach przy furtce, a dwaj inni, wyjęli szybę, otworzyli okno, weszli do pokoju i zabrali różne przedmioty; kiedy ksiądz zaczął krzyczeć, on i Uznański uciekli, następnie dwaj inni nadbiegli do mieszkania Uznańskiego i tam się zabranemi przedmiotami podzielili. Uznański przyznał także, że z namowy dawnego parobka księdza, udał się na rabunek, lecz zaraz od obory organisty powrócił do domu, dokąd później przyszli jego towarzysze i tam nastąpił podział pieniędzy, z których otrzymał tylko rs. 1 kop. 17 1/2*.
Wprawdzie, w badaniach sądowych spełnienia tego rozboju, wzmiankowani sprawcy zaprzeczyli, skoro jednak w śledztwie administracyjnem jednozgodnie, szczegółowo i odpowiednio ustanowionej istocie uczynku, rozbój ten przyznali, skoro, jak śledztwo dowiodło, tej nocy w domu nie spali, gdy część rzeczy zrabowanych za ich wskazaniem wynalezioną została i odwołania pierwotnych swych przyznań niczem nie usprawiedliwili; przeto również i w tym rozboju za zupełnie przekonanych przez sądy uznani zostali.
Przestępstwo III-ie, kradzież u Batawji.
Jenta Batawja pod przysięgą podała, że w nocy z dnia 12 (24) na 13 (25) marca 1866 roku, przez otwarcie kłódki od drzwi zewnętrznych, a następnie otworzenie wytrychami dwóch zamków u drzwi wewnętrznych ze sklepu jej w mieście Sieradzu, skradziono gotowizną rs. 8 i różne towary ogólnej wartości rs. 242, potem przy rewizji część towarów wynaleziono u Majdaczewskiego, Uznańskiego i innych osób. Stanisław Uznański zaprzeczył udziału w tej kradzieży i tłomaczył się, iż przedmioty u niego znalezione kupił od Majdaczewskiego, nie wiedząc o pochodzeniu ich z kradzieży.
Paweł Majdaczewski znowu w śledztwie administracyjnem przytoczył, że kiedy sprawcy kradzieży przynieśli do niego towary w worku i takowemi się dzielili, on był nieprzytomny, bo wróciwszy z roboty pijany, spać się położył, dopiero w parę dni dowiedział się o tem od żony, która mu towary otrzymane w podziale okazała. W śledztwie sądowem twierdził znowu, że towary od niego odebrane znalazł w lesie i z takowych część sprzedał Uznańskiemu.
Tomasz Sadowski, współsprawca kradzieży nadmienił, iż Uznański podczas jej spełnienia stał na czatach i na drugi dzień podzielili się towarami w mieszkaniu Majdaczewskiego; Michał Krystyniak także poświadczył podział towarów skradzionych w mieszkaniu Majdaczewskiego.
Z przyznania przeto w śledztwie administracyjnem, nieusprawiedliwionego nabycia w sposób godziwy rzeczy skradzionych i przytoczonych powyżej okoliczności, Uznańskiego i Sadowskiego za przekonanych o dokonanie wspólnie z innymi tej kradzieży, a Majdaczewskiego za przekonanego o jej ukrywanie uznać należy.
Przestępstwo IV-te, kradzież u Monitza.
Lewek Monitz, kupiec w Sieradzu, pod przysięgą zeznał, że w nocy z dnia 11 (23) na 12 (24) kwietnia 1866 r. przez wybicie szyby i otworzenie okna, a następnie przez wyłamanie zamku w drzwiach do sklepu prowadzących, skradziono mu 4 ruble, dukata holenderskiego i inne przedmioty z ogólną szkodą rs. 3,090 kop. 55.
Powołani do tłomaczenia Uznański i Majdaczewski, w śledztwie sądowem spełnienia tej kradzieży i wszelkiego w niej udziału zaprzeczyli, w śledztwie jednak administracyjnem przyznali się poprzednio do występku i wszystkie okoliczności przez bliższe dochodzenie wyświetlone, do prawnego o ich winie przekonania doprowadziły.
Za powyższe przestępstwa, przy zastosowaniu rygoru kodeksu kar głównych i poprawczych w art. 1132, 1135, 1150, 128, 157, tudzież Ukazu Najwyższego z dnia 30 sierpnia (12 września) 1864 r. zgodnemi wyrokami sądu kryminalnego w Warszawie z dnia 2 (14) sierpnia 1867 r., i sądu apelacyjnego z dnia 9 (21) listopada 1868 r. Stanisław Uznański, Paweł Majdaczewski, Michał Krystyniak i Wawrzyniec Krzycki skazani zostali do robót ciężkich w kopalniach po lat piętnaście; Józef Kawczyński do takichże robót na lat dwanaście, z pozbawieniem wszelkich praw; zaś Tomasz Sadowski za kradzież u Batawji do robót w rotach aresztanckich na lat trzy.
Z ukaranych w ten sposób tylko Uznański i Majdaczewski odwołali się do rządzącego senatu, inni poprzestali na zapadłych przeciwko nim wyrokach; odwołanie się wszakże dwóch dopiero pomienionych przestępców skutku nie odniosło, bowiem senat rządzący, po wysłuchaniu wniosków pomocnika naczelnego prokuratora, radcy kolegjalnego Bilewskiego, zaskarżone wyroki w zupełności zatwierdził.

* nieczytelne



Przegląd Katolicki 1870 nr 38

8) W Męce malują obecnie cały kościół olejno, złocą ołtarze i do nich wszystkie obrazy nowe sprowadzają.


Kaliszanin 1871 nr 35


W dniu 23 z. m., w odpust Śgo Wojciecha, w kościele parafjalnym w Męce, summę celebrował jks. Zefiryn Kołomyjski dominikanin, a kaza­nie wypowiedział jks. Brzański z Chojnego. Chór przybyły z Sieradza pod dyr. p. L. Pawlewskiego na summie odśpiewał różnych utworów kompo­zycje; na zakończenie: Fuga Paradisi Gloria, Finał ze Stabat Mater, Stefaniego. Solowe partje od­śpiewały panny: Eleonora Hartlińska i J. Ograbek.


Kaliszanin 1873 nr 6

Wiadomości miejscowe i okoliczne.
Minister spraw wewnętrznych, 8 grudnia udzielił upoważnienie, wieś Grądy w pow. Sieradzkim, gubernji Kaliskiej, przenieść z gminy Charłupia mała do gminy Męka.


Kaliszanin 1873 nr 79

Wiadomości miejscowe i okoliczne.
Wypadki w gubernji kaliskiej. Pożary: (...)21 września, we wsi i gminie Męka, pow. Sieradzkim, spaliła się stodo­ła, należąca do włościanina Świniarskiego, ubez­pieczona na rs. 250.(...).


Zorza 1883 nr 38

Z KRAJU I ZE ŚWIATA.
= Jubileusz, Ksiądz Konstanty Sobolewski, proboszcz parafii Klonowa w Sieradzkiem obchodził w dzień Przemienienia Pańskiego piędziesięciolecie swego kapłaństwa. Tłumy ludu, wielu obywateli i duchowieństwo całej okolicy żywy brali udział w tej uroczystości.
Xiądz kanonik Pawliński, przybywszy wraz z zebranymi na plebaniję, odczytał dyplom Jego Ekscel. Biskupa Bereśniewicza, mianujący szanownego jubilata kanonikiem honorowym kollegiaty Kaliskiej, poczem wręczył mu jako dar kolegów kielich z patyną. Gdy pochód ruszył z plebanii, dziewczęta w bieli przybrane rzucały jubilatowi kwiaty pod nogi. Bicie dzwonów, śpiew ludu towarzyszyły pochodowi; kościół maleńką tylko cząstkę mógł pomieścić kilkutysięcznego ludu.
Ceremnijom przewodniczył X. prałat Kobyliński. Kazanie miał X. Moczyński proboszcz z parafii Męki.
Po nabożeństwie deputacya złożona z dziesięciu obywateli miasta Praszki, z dzisiejszym swym proboszczem księdzem Kwirynem Kaszubowskim na czele, złożyła piękne podarki z aparatów kościelnych, dziękując dawnemu swemu proboszczowi za dwudziestoletnią pracę około ich potrzeb duchowych.
Redakcya Zorzy Szanownemu jubilatowi i tak dawnemu prenumeratorowi swojemu, także zasyła najserdeczniejsze życzenia.
— Takież życzenia zasyłamy JM. X. Grzegorzowi Grudzińskiemu, szanownemu Jubilatowi.

Kurjer Warszawski 1883 nr 230


— Jubileusz kapłaństwa. W kościele parafialnym w Klonowie, w sieradzkiem, proboszcz miejscowy ks. Konstanty Sobolewski celebrował niedawno sumę, jako sekundacje 50-letniego kapłaństwa. Służyli do niej jubilatowi prałat kolegjalny ks. Piotr Kobyliński, kanonik Bonawentura Pawliński i ks. Jan Moszczyński proboszcz parafji Męka. Ks. Sobolewski urodził się dnia 17-go kwietnia r. 1807, święcenie zaś odebrał w r. 1833-m.  

Kaliszanin 1885 nr. 30

Gdy zwrócimy baczniejszą uwagę na owe pamiątki przeszłości co je historja jakby testamentem przechowała w kraju naszym, ujrzymy w nich żywot oddalonych wieków, które dawno zasnęły spostrzeżemy ludy i narody dalekie, które oddawna zaszły za głęboki horyzont dziejów świata. Zdarza się bowiem często, iż jesteśmy jak ptaszęta nie wiedzące pod jaką przytuliły się strzechę i w czyjem gnieździe zasiadły. Co obce—cenimy, co własna—depczemy, jestto monstrualnosć nosząca na swym zagłówku dewizę: "Deblenda Carthago!" Dewizę tą zastosować możemy do wielu pamiątek pozostałych w ziemi sieradzkiej, a zwłaszcza do starożytnego kościółka w Męce. Dłoń czasu a niekiedy straszniejsza od niej ręka ludzka niweczą zabytki przeszłości i zacierają ich ślady, pochodzenie, a nawet i wieść o nich. Badacz lat minionych i żyć zagasłych daremnie nieraz szuka w tych zgliszczach, znajdując jedynie złomki nie mogące posłużyć do odtworzenia całości; cokolwiek przecież w tem grobowisku wynajdzie, to za nabytek cenny uważać należy. Lecz wracam się do wspomnionego kościoła. Dawna tradycja podaje jako w miejscu gdzie się dziś znajduje kościół zbudowano tu pierwotnie krzyż, następnie małą drewnianą kapliczkę, w końcu dopiero kościół za panowania Władysława Jagiełły 1412 r, jak świadczy umieszczona nad wielkim ołtarzem tablica marmurowa z napisem w języku łacińskim następującej treści w tłomaczeniu: "Oznajmiamy jako świątynia ta wzniesioną została dzięki Wszechmogącemu Bogu, za którego łaską krwawa bitwa pod Grunwaldem uświetnioną została zwycięztwem, za Jego przyczyną również odbywały się zwycięztwa w potyczkach wojsk sieradzkich pod dowództwem Zaremby, z niebezpiecznemi nieprzyjaciółmi na tem tu miejscu." W kościele pierwszym, drewnianym, wzniesionym z modrzewiowego drzewa, przebywali kanonicy regularni lateraneńcy, którzy prócz odpowiednich domów mieszkalnych posiadali grunta. Jeden z domów położony był w miejscu zwanem Krępa, od częstych wylewów poblizkiej rzeki Warty, drugi zaś dom przyległy do ogrodu i łąki, której połowa włączona jest do wsi Męki dawnej, zwanej Mąką, druga część do Rudy.   W 1570 roku, za panowania Zygmunta Augusta kościół w Męce znajdował się w stanie grożącym ruiną, jednak odbudowany został nowy, murowany staraniem Andrzeja Trzebickiego, biskupa krakowskiego, urodzonego w tejże parafji, we wsi dziedzicznej Trzebiczna. Teraźniejszy zaś kościół zbudowano z drzewa 1685 roku za panowania Jana Sobieskiego, zaś w 1722 roku dla większej trwałości obmurowano go, poczem poświęcony został przez sufragana gnieźnieńskiego Franciszka Kraszkowskiego.
Za panowania Kazimierza Wielkiego 1358 r. kanonicy regularni lateraneńscy, za zgodą przełożonego ich opactwa arcybiskupa gnieźnieńskiego przeniesieni zostali do kościoła Św. Mikołaja w Kaliszu. Odtąd kościół w Męce jest parafjalnym, mając na przemiany różnych proboszczów, którzy wspólnie rządzili nim oraz parafją sieradzką, aż do roku 1570, gdy arcybiskup gnieźnieński Uchański, zgodnie z Zygmuntem Augustem odłączył ją, uczyniwszy osobną parafję. Z przedmiotów zasługujących na uwagę i świadczących o starożytności świątyni znajdują się: Chrzcielnica z jednej sztuki granitu wykuta, starożytne konfesjonały, oraz organy z 1756 r., dar kanonika kollegjaty sieradzkiej, który pełnił tutaj obowiązki proboszcza. Zwraca również uwagę niedaleko kościółka, w poetycznem miejscu wznosząca się poważna i wyniosła góra, u której stóp znajdują się grobowce z kamienia lub prostej darniny. Pstrząc na owe smętne mogiły ogarnia nas pewien rodzaj zadumy nasuwającej na myśl wspomnienia minionych wieków i ludzi, legł tu bowiem niejeden z dzielnych sarmatów, który pierś swą nadstawiał w obronie ojczyzny, walcząc z nieprzyjacielem. Dziś cicho i pusto na grobach cmentarnych, tylko brzoza płącząca wyrosła na którejś z mogił a objąwszy swemi warkoczami olszę zieloną, rozpowiada jej o zasługach uśpionych tu mężów.
Ig... Piąt...

Kaliszanin 1885 nr. 36


Na zasadzie decyzji konsystorza jeneralnego kaliskiego niżej podpisany adwokat przysięgły działający z upoważnienia mieszkanki wsi i gminy Męka, powiatu sieradzkiego. MARJANNY CIAPA. wzywa niniejszem PAWŁA CIAPA, mieszkańca wsi Męka, parafji i gminy Męka, powiatu sieradzkiego, gubernji kaliskiej, ostatnio kanoniera 15 rezerwowej artyleryjskiej brygady, konsystującej w mieście Białymstoku, gubernji grodzieńskiej, z którą to brygadą przyjmował udział w wojnie rossyjsko-tureckiej 1878 roku, i podczas której bez wieści zaginął, ażeby w ciągu miesięcy dwóch od daty niniejszego ogłoszenia dał o sobie wiadomość, lub też, ażeby osoby trzecie wiadomość taką o nim posiadające, w czasie wyżej określonym udzielić ją zechciały konsystorzowi generalnemu kaliskiemu albo niżej podpisanemu adwokatowi. W razie bowiem przeciwnym, żona poszukiwanego Marjanna z Wrąblów Ciapa we wsi i gminie Męka zamieszkała, upraszać będzie władzę duchowna, ażeby małżeństwo jej z tymże Pawłem Ciapa w kościele parafjalnym w Męce w dniu 31 stycznia (11 lutego) 1877 roku zawarte, uznane było za ustałe a tem samem, ażeby otrzymała zezwolenie wejścia w nowy związek małżeński. Kalisz, d. 5 maja 1885 r. Edmund Idzikowski, adwokat przysięgły i obrońca przy konsystorzu jeneralnym kaliskim.

Kaliszanin 1886 nr. 88


Administrator parafji Menka, w powiecie sieradzkim, ks. Jan Mączyński przeniesiony na takąż posadę do parafji Wygełzów, w powiecie łaskim.
Administrator parafji Strońsko, ks. Aleksander Wiśniewski, przeniesiony na takąż posadę do parafji Menka, w powiecie sieradzkim.



Poradnik dla Handlujących oraz dla Gospodyń i Mniejszych Posiadaczy Rolnych 1891 nr 34


Odnowienie kościołów. Ukończono już odnowienie kościoła parafjalnego w Sieradzu i Głuchowie powiatu Tureckiego; Kościół w Męce, powiatu Sieradzkiego, odnawiany za staraniem proboszcza miejscowego i parafjan w ciągu lat trzech, został już doprowadzony do zupełnego porządku.

Kurjer Warszawski 1891 nr 225

+ Restauracja kościoła.
W tych dniach ukończono roboty około odnowienia kościoła parafjalnego w Męce w sieradzkiem.
Kościół ten zbudowany w XI-ym wieku, był już raz odnawiany w XVII-ym w., a to staraniem ówczesnego biskupa krakowskiego, ks. Trzebickiego.
Obecna restauracja trwała lat 3 kosztem składek parafjan, a za inicjatywą i pod kierunkiem miejscowego proboszcza.
Przebudowano także budynki parafjalne, a całą świątynię obwiedziono murem.  


Gazeta Świąteczna 1891 nr. 549

Dla przestrogi rodzicom. Z długiego spisu dzieci, które poniosły temi czasy śmierć wskutek niedozoru, wybieramy tylko imiona tych, co potonęły w rzekach, stawach, studniach, rowach i t. p., gdyż w taki sposób najwięcej ich zeszło ze świata. Były to: Marysia Musiałówna we wsi Ryćhłocicach i Franuś Słomian we wsi Obrowie-w powiecie Wieluńskim; Samuelek Szulc we wsi Krobanowie, Staś Jezierski we wsi Kamionaczu i Leoś Pijewski we wsi Męce-w powiecie Sieradzkim.


Gazeta Świąteczna 1892 nr. 618

LISTY do Gazety Świątecznéj. Z Męki w powiecie Sieradzkim. Kościół. - Gdzie stoji. - Zachowanie pięknych ubiorów. - Umiejętność czytania tylko na jednej książce. - Zabawy w karczmie. - Nic bez gorzałki - Po godach biéda. Do parafji tutejszéj należą przeszło 3 tysiące dusz. Kościół mamy starożytny, zbudowany najpierw z drzewa w roku 1410, a w 200 lat późniéj obmurowany na zewnątrz kosztem biskupa Andrzeja Trzebickiego, urodzonego w tutejszéj parafji. Obecnie znajduje się w należytym stanie. Ludność tutejsza zasługuje na pochwałę, że nie zmienia starodawnych ubiorów, w których każdemu jest bardzo do twarzy. Tkaniny na ubranie wyrabiają po większéj części w domu z lnu i wełny. Spodnie noszą różnokolorowe w pasy, kamizelki takież same (nazywają je lejbikami), albo z sukna fabrycznego. U kamizelki musi być przynajmniéj 25 białych guziczków. Sukmany są niebieskie, długie, z fałdami z tyłu, których jest około 40, zapinane na 5 guziczków żółtych, świecących; albo też z sukna fabrycznego, tak samo zrobione, tylko z czarnemi guziczkami. Na głowie nosą kapelusz słomiany, a zimą czapkę siwą barankową, z tyłu na wstążki wiązaną. Pod szyją u koszuli wstążka czerwona. Kobiety noszą: wełniaki różnokolorowe w pasy, przeważnie czerwone, krótkie, bez rękawów, z fałdami wokoło grubo i gęsto układanemi; takie same kaftaniki krótkie, a wlecie staniki zadamaszku w jednym kolorze, najwięcéj czerwone, zrobione tak samo; wreszcie zapaskę haftowaną we wzory włóczką różnokolorową. Na szyji noszą dużą fryzkę haftowaną i korale lub różne paciorki; na głowie dużą kapkę (czepek) z wielką falbaną podwójną, drobno karbowaną, przepasaną jedwabną chustką wązko złożoną. Dziewczyny chodzą tak samo, tylko na głowie mają dosyć duże chustki, tak zwane marynuski, z frędzlami. Tak chodzą w całéj parafji, oprócz dwóch małych wiosek, w których zaczynają nosić niemieckie bluzki; to też mieszkańcy ich wyglądają pomiędzy innymi jak przybysze z dalekich stron. Kto by przyszedł do naszego kościoła na nabożeństwo w niedzielę, myślał by, że tutejsi parafjanie to lud bardzo oświecony, bo prawie każdy modli się z książki; ale poznawszy ich bliżéj, przekonałby się, że oni oprócz modlitwy do Mszy Św., więcéj nic przeczytać nie umieją. Dlatego też w całéj okolicy ani gazety, ani żadnéj książki pożytecznej nie zobaczysz. Chociaż z dawien-dawna mają szkołę, lecz ta prawie cały rok stoji pusta. Karczmom to dobrze się powodzi, a jest ich dookoła dosyć, bo nawet po dwie w jednéj wsi. Zarówno starzy, jak i młodsi spędzają czas w niedziele i święta po południu na tańcach i grze w karty, albo leżą pod ścianami i obmawiają jedni drugich. Przed kilku laty uchwalono, że w karczmie grać niewolno; ale jakoś o tem nikt nie pamięta, aby to, co uchwalili, wypełnić. A bez gorzałki to już nie mówić o chrzcinach, weselu i pogrzebie... Nieraz na nich za kilkanaście, albo i za kilkadziesiąt rubli wódki i piwa wypiją. Na wyborach czy na wójta, czy na sędziego, to tylko gorzałka wybiera: kto więcéj zafunduje, ten jest wybrany. Zachoruje kto - najpierwsze lekarstwo gorzałka z tłuszczem, lub z utartym kamieniem. Nawet owczarz w Rębiczkach, do którego się udają we wszelkich chorobach, zaleca pić różne zioła z gorzałką. To też biedy pomiędzy nami nie brakuje. A jak się jeszcze zdarzy rok, że kartofle nie urodzą, to wtenczas trzeba pożyczyć, jeżeli można, albo sprzedać ostatnią chudobę. Kto ma konie, bierze się do furmanki i jak się zdarzy, to nawet w niedzielę i święto jedzie ze skórami do Kalisza lub gdziekolwiek bądź. Niemiło to przyganiać sąsiadom. Oby Bóg dał, żebym w drugim liście mógł więcéj dobrego napisać! J. P.

Gazeta Kaliska 1893 nr. 25

Ciało martwe, dziecko płci męzkiej, niewiadomego pochodzenia, znaleziono dnia 23 maja pod mostem we wsi Męce, w pow. Sieradzkim.

Gazeta Kaliska 1897 nr. 26


Z Sieradza. Z powodu mających się obchodzić w kwietniu r. b. uroczystości w Gnieźnie 900-letniej rocznicy męczeńskiej śmierci Ś-go Wojciecha, prócz wiadomości, jakie niedawno były umieszczone w naszej gazecie, o pobycie tego Ś-go Apostoła w Rudzie, pod Wieluniem, i w Kaliszu na Zawodziu, można zaznaczyć trzecią jeszcze podobną miejscowość w naszej gubernji, a zarazem djecezji kujawsko-kaliskiej. Otóż, jak niesie tradycja, kościół parafialny w Męce, położonej przy zbiegu rzeki Trzebiczny z Wartą jest pobudowany w tem miejscu, na którem Św. Wojciech Mszę Św. odprawił i nauczał lud, a następnie udał się dalej tąż rzeką Wartą w podroży swej z Krakowa do Gniezna. Wkrótce postawiono tu na pamiątkę odprawionej służby Bożej krzyż, a później kapliczkę drewnianą. Od tego krzyża, czyli Bożej męki, nazwano podobno wieś Męka. Król Władysław Jagiełło, dziękując Panu Bogu za zwycięztwo, odniesione w roku 1410 nad krzyżakami pod Grunwaldem, postawił tu kościół pod wezwaniem Św. Wojciecha modrzewiowy, pięknie przyozdobił, uposażył i oddał w zarząd kanonikom regularnym, mającym w pobliżu swój klasztor. O budowie przez pomienionego króla w tem miejscu kościoła świadczy napis, położony na marmurowej tablicy, w języku łacińskim nad obrazem Św. Wojciecha w wielkim ołtarzu, zawierający się w tych słowach: Anno D. 1410 Vladislaus Jagiełło crucigeris ad internecionem deletis has aedes ad laudem Dei et honorem S-ti Adalberti extruxit. Renovatum A. D. 1870. W r. 1570 przez Jakóba Uchańskiego, arcybiskupa gnieźnieńskiego, za zgodą króla Zygmunta Augusta parafia Męcka została inkorporowaną do kolegiaty sieradzkiej, której kapitule przysługiwało odtąd prawo prezenty proboszcza. W r. 1691 Andrzej Trzebicki, biskup krakowski, posiadający tu rodzinną swą wieś Trzebicznę, należącą do Męki, obmurował kościół cegłą i postawił

murowaną zakrystję. Konsekrował tę świątynię Franciszek Kraszkowski, sufragan gnieźnieński, w r. 1722. Jest tu też bractwo Ś-go Wojciecha, założone w r. 1811. W r. 1870, wzmiankowanym na owej tablicy marmurowej, proboszcz miejscowy, ks. Jan Moczyński, znacznym kosztem odnowił tę świątynię. Obecny zaś duszpasterz ks. Aleksander Wiśniewski, obchodzić będzie uroczyście dzień 23 kwietnia r. b. odpustem dorocznym, ku uczczeniu tego Św. biskupa męczennika, który przed dziewięcioma wiekami sam tu posiał ziarno ewangeliczne.Co do klasztoru kanoników regularnych, wspomnionych wyżej, w obecnym czasie nie ma nic prócz miejsca, na którem stał. Jest to pagórek, zajmujący obszar ziemi dwumorgowy, dziś zorany i zbożem posiany. Stoją tylko trzy stare krzyże, czuwając niejako nad tem miejscem, które i dla kaliszan powinno być drogą pamiątką, ponieważ ztąd król Kazimierz Wielki w r. 1358 przeniósł kanoników regularnych do kościoła Św. Mikołaja w Kaliszu, gdzie pozostawali do r. 1810, pracując dla dobra duchowego swych owieczek przez tak długie lata. Będąc w Kaliszu, widocznie zarządzali jeszcze parafią Męcką, jak to się okazuje, z polecenia Jagiełły w r. 1410 i dopiero od roku 1570, w którym przyłączoną została do kolegiaty Świętej Trójcy w Sieradzu, klasztor ich w Męce został opuszczony i począł chylić się ku ruinie. Z powodu, iż zakonników tych nazywano tu mnichami, nazwano też tę miejscowość, gdzie stał klasztor, Mnichowem, dawniej należącym do Męki, a dziś— do parafii sieradzkiej. Ks. J. 


Kurjer Warszawski (dodatek poranny) 1897 nr 93

Św. Wojciech.
Z powodu 900-letniej rocznicy śmierci męczeńskiej św. Wojciecha, korespondent z Sieradza przypomina w Gazecie kaliskiej, że kościół parafjalny w Męce, położonej przy zbiegu rzeki Trzebiczny z Wartą, wzniesiony został w tem miejscu, na którem św. Wojciech mszę św. odprawił i nauczał lud, a następnie udał się rzeką Wartą do Gniezna.
Wkrótce na miejscu owem postawiono krzyż, a później kapliczkę drewnianą.
Władysław Jagiełło po bitwie pod Grunwaldem wzniósł w tem miejscu kościół modrzewiowy pod wezwaniem św. Wojciecha, pięknie go przyozdobił, uposażył i oddał pod zarząd kanonikom regularnym, którzy w pobliża mieli swój klasztor.
O budowie kościoła przez Władysława Jagiełłę, świadczy następujący napis na tablicy marmurowej, umieszczonej nad obrazem św. Wojciecha: Anno D. 1410. Vladislaus Jagiełło crucigeris ad internecionem deletis has eades ad laudem Dei et honorem Sti Adalberti extruit. Renovatum A. D. 1870.
W r. 1570 Jakób Uchański, arcybiskup gnieźnieński, parafję Męcką wcielił do kolegjaty sieradzkiej.
W r. 1691 Andrzej Trzebicki, biskup krakowski, do którego należała wieś rodzinna Trzebiczna, obmurował kościół cegłą i zbudował zakrystję murowaną. Konsekrował świątynię Franciszek Kraszkowski, sufragan gnieźnieński, w r. 1722.
W Męce istnieje od r. 1811 bractwo św. Wojciecha.
W r. 1870 ks. proboszcz Jan Moszyński świątynię odnowił, zaś obecny proboszcz, ks. Aleksander Wiśniewski, obchodzić będzie uroczyście dzień 23 kwietnia r. b. odpustem dorocznym.  


Goniec Łódzki 1898 nr 200

JUBILEUSZ.
(Korespondencja, własna „Gońca Łódzkiego*)
Sieradz d. 10 października.
Dnia 8 b. m. w Sieradzu zebrani w sali balowej w liczbie do 200 osób mieszkańcy Sieradza i bliższej oraz dalszej okolicy święcili 50 letni jubileusz działalności lekarskiej dr. med. J. Stanisławskiego. Reprezentowane były wszelkie warstwy społeczne: koledzy jubilata, duchowieństwo, ziemianie, mieszczanie i włościanie w swych strojach odświętnych.
Na rzęsiście oświetloną salę balową wprowadził jubilata dziekan miejscowy, ks. Mikołajewski, witając go krótkiem przemówieniem. Podczas wspólnego obiadu dr. Podciechowski wręczył jubilatowi dyplom na członka honorowego towarzystwa lekarskiego kaliskiego, a następnie przemawiali: pp. Mniewski w imieniu ziemiaństwa Sieradzkiego, M. Białecki, naczelnik powiatu (wjęzyku urzędowym) St. Kobierzycki, ks. prałat Chodyński z Włocławka, ks. kanonik Jabłkowski z Uniejowa p. St. Stre szewski w imieniu tow. dobroczynności sieradzkiego. P. Dymitrowicz z Sieradza wniósł toast wierszem. Poczem p. Mieszczański z Sieradza powitawszy jubilata w imieniu mieszkańców miasta, przystąpił do odczytania nadeszłych depesz, których otrzymano przeszło 100 z najrozmaitszych okolic kraju, z Cesarstwa i zagranicy od kolegów, przyjaciół i pacyentów. Zaznaczymy, że wydział lekarski wszechnicy Jagiellońskiej przesłał telegraficznie swe życzenia sędziwemu dzisiaj swemu wychowańcowi, a J. E. ks. biskup kujawski tą samą drogą udzielił swego błogosławieństwa pasterskiego, którego obecni wysłuchali stojący. Prof. dr. Szewczyk z Krakowa przemówił w imieniu kolegów z wszechnicy Jagiellońskiej. Następnie dr. Murzynowski mówił w imieniu straży ogniowej sieradzkiej, której jubilat był inicyatorem, poczem podniesiono kurtynę i odsłonięto portret jubilata, otoczony przez grono strażaków. Zainaugurowana świeżo orkiestra strażacka amatorska grała motywy z pieśni ludowych. Dalej przemawiali pp: sędzia Nencki z Boczek, dr. Sikorski z Łodzi, a wreszcie sędzia J. Kolarzycki z Bogumiłowa podniósł zasługi jubilata w zorganizowaniu wystawy archeologicznej sieradzkiej w 1883 roku i w ocaleniu od zagłady licznych zabytków starożytności, zdobiących obecnie nasze muzea publiczne. W imieniu strażaków mówił p. Raczyński, a adw. przys. A. Parczewski, który na tę uroczystość wraz z p. Radwanem, redaktorem „Gazety Kaliskiej" przybył, w jędrnych słowach wskazał na znaczenie społeczne pomników przeszłości i życzył innym większym miastom prowincyonalnym, aby naśladowały przykład małego Sieradza. Zabrali głos i włościanie w swych odświętnych kapotach: Świniarski z Męki i Miłek z Jezior. Ten ostatni, sercem dłużny, chociaż w prostych, lecz serdecznych słowach w wypowiedzianej przemowie dziękował jubilatowi w imieniu kmieci, dla których jubilat był lekarzem, ojcem i zacnym doradcą. Po tem przemówieniu wzniosła się prawdziwa burza oklasków i posypała się istna powódź toastów, których wszystkich przytaczać niepodobieństwo, wymienimy tylko toast na cześć jubilata, wzniesiony przez ziemianki sieradzkie. Wysoce uroczysty i podniesiony nastrój umysłów ustąpił miejsca żywej i serdecznej wymianie myśli.
O 11-ej wieczór rozjechali się uczestnicy obchodu, unosząc zeń jaknajmilsze wspomnienia. Cały zaś obchód daje świadectwo jaknajlepsze ziemi sieradzkiej; dowiódł on, że Sieradzkie umie ocenić wszelką, choć nie szukającą rozgłosu pracę, że myśli poważnie i że w niem panuje harmonia wszystkich warstw społecznych.
Z. M.


Kurjer Warszawski (dodatek poranny) 1898 nr 250

Ochrona lasów.
Jak już donosiliśmy, w d. 5-ym b. m., w Kaliszu odbyło się pierwsze posiedzenie organizacyjne komitetu gubernjalnego ochrony leśnej. Przewodniczył gubernator, r. t. Daragan, obecni byli pp.: wiceprezes sądu okręgowego, rz. r. st. N. Naumow, wicegubernator Stremouchow, prezes komisji włościańskiej, rz. r. st. Bazia, starszy rewizor leśny Antonikowski i obywatel ziemski, Emil Repphan.
Po odczytaniu okólnika J. E. Głównego Naczelnika kraju, p. gubernator zawiadomił, że na stałych członków komitetu ze strony właścicieli lasów przedstawił pp. Romockiego i Repphana.
Komitet zatwierdził podział gmin pomiędzy naczelników straży ziemskiej, zaś starszy rewizor leśny przedstawił spis lasów, w których w gub. kaliskiej prowadzony jest wyrąb pustoszący. Komitet postanowił przedsięwziąć kroki, celem wstrzymania wyrębu w tych lasach.
Komitet rozesłał do właścicieli lasów okólnik, w którym zawiadamia, że na zasadzie nowego prawa zabrania się: 1) prowadzenia pustoszących cięć lasu, niezgodnych z planem gospodarstwa leśnego;
2) karczowania samowolnego gruntów podleśnych i zmiany ich przeznaczenia; 3) pasania bydła w porębach i zagajnikach, nieistniejących lat co najmniej piętnaście.
Nadzór nad lasami, nieobciążonemi serwitutami leśnemi, ustanowiono, jak następuje:
W pow. sieradzkim lasy w gminach: Gruszczyce, Wróblew, Męka, Wojsławice, Godynice, Szadek, Charłupia Mała i Zduńska Wola, jak również gm. Kuźnica Grabowska z pow. wieluńskiego—leśniczego Klonowskiego; w gminach: Wierzchy, Dzierzązna Zadzim i Krokocice — naczelnika straży ziemskiej. 


Kurjer Warszawski ( z dodatkiem porannym) 1899 nr 347

+ Kościół w Męce.
We wsi Męka pod Sieradzem znajduje się starożytny kościół parafjalny św. Wojciecha, odznaczający się tem, że zewnątrz ma ściany murowane, a wewnątrz drewniane.
Dzięki staraniom obecnego proboszcza, ks. Wiszniewskiego, w r. b. przystąpiono do gruntownego odnowienia świątyni.

Podanie miejscowe głosi, że kościół w Męce stoi na tem samem miejscu, na którem św. Wojciech nauczał lud w swojej pielgrzymce do Prus pogańskich. 


Gazeta Świąteczna 1900 nr. 998

Z parafji Męckiéj, w powiecie sieradzkim, guberńji kaliskiéj. Wieś kościelna Męka leży nad rzeką Wartą niedaleko od miasta powiatowego Sieradza. Kościół w Męce jest niezwykłéj budowy, bo wewnątrz drewniany, a zewnąrz murowany. Założył go w r. 1685 biskup krakowski Andrzej Trzebicki, którego portret, malowany przez ówczesnego malarza, znajduje się na ścianie przy wielkim ołtarzu. Kościół domagał się gruntownéj naprawy, bo już od lat trzydziestu nie był odnawiany. Trudno było przy braku pieniędzy myśleć o kosztownéj odnowie, ale czcigodny ks. proboszcz Wiszniewski pokonał wszelkie trudności, zachęcił parafjan do znacznych nawet ofiar, i cała świątynia została pięknie odnowiona. Nadto wymurowano nową dzwonnicę i obwiedziono cmentarz kościelny parkanem murowanym. Lud w parafji Męckiéj jest niezamożny, a to głównie z przyczyny rozdrabniania osad. Gdzie dawniéj siedział na gospodarstwie jeden, dziś jest trzech, albo i czterech posiadaczy. Postęp też w oświacie słaby, choć czytać umie większa część parafjan. Żyją dosyć religijnie, ubiór przodków zachowują, choć w sąsiednich parafjach dawnéj włościańskiéj odzieży już nie widać. Przez Mękę ma przechodzić kolej do Kalisza; ludzie obiecują sobie z tego wiele zarobków i korzyści. Obecnie są ciągle oblegani przez chmary żebraków, byłych robotników tkackich z sąsiedniéj ZduńskiéjWoli, pozbawionych zajęcia z powodu zastoju w przemyśle tkackim. Zbałamuceni życiem miejskiém tkacze ci wstydzą się teraz jąć się pracy na roli, chociaż pochodzą z okolicznéj czeladzi wiejskiéj. Wolą żebrać, a nawet kraść, aniżeli, jak ich ojcowie, stanąć do pracy z cepem lub kosą.

Gazeta Kaliska 1901 nr. 165

We wsi Męka, pow. sieradzkiego, utonął w kałuży dwuletni chłopiec Stefan Szczerbak.

Gazeta Kaliska 1902 nr. 215

Z kolei Kaliskiej. Roboty przy balastowaniu toru posuwają się bardzo szybko. 200 ludzi pracuje pod Piwonicami przy wydobywaniu i sypaniu na wagony piasku, który będzie użyty do zbalastowania toru na przestrzeni od Kociołek do Noskowa, w Męce zaś, w wiosce położonej o 5 wiorst za Sieradzem, wydobywany i ładowany jest piasek dla zbalastowania toru między Kociołkami a Zduńską Wolą. Układanie szyn odbywa się tylko na stacji Kalisz, w innych miejscowościach zostało już ukończone.

Gazeta Kaliska 1903 nr 196

Z Męki (powiatu sieradzkiego). Od naocznego świadka powodzi we wsi Męka i okolicy, p. towarzysza prokuratora W. Politkowskiego, otrzymujemy następujące szczegóły: „Wieś Sucha i Grondy w gminie Męka zatopione na przestrzeni około trzech wiorst, tak że jedzie się łódką po zagonach kartofli i zboża, w niektórych zaś miejscach nie można rozróżnić co się pod wodą znajduje. Trzeba drążek zagłębić i wydostać roślinę, żeby wiedzieć, po czem się płynie. Na ulicach wiosek stoi taka woda, że można śmiało pływać w łódce, w niektórych zaś miejscach głębia jest ponad wzrost człowieka. Prąd silny do tego stopnia, ze dwóch ludzi na łódce ledwo sobie z nią dało radę. Włościanie siedzą na dachach chałup, bydło udało się częściowo umieścić na pomostach, częściowo stoi w oborach w wodzie. Cały urodzaj tych dwóch wiosek przepadł z kretesem: zboże, owoce, kartofle wszystko zginęło, wszystko pod wodą. Rozumie się, skoro woda opadnie, wszystko pocznie gnić i zarażać powietrze. Ale o tem czas jeszcze później pomówić, tymczasem ludzie odcięci są od świata i ten tylko może się ruszyć, kto ma łódkę. Dwa dni temu woda opadła zaledwie o stopę. „Donoszę o tem p. redaktorowi, słowa p. prokuratora Politkowskiego, dlatego, że doszła mnie wiadomość, iż są optymiści twierdzący, jakoby nieszczęścia wcale nie było. W wyżej wymienionych wsiach zawisła bezwarunkowo groźba głodu". Według zebranych danych, w gminie Męka z powodu powodzi ucierpiało: we wsi Mnichów 42 rodziny, we wsi Sucha 47, w kolonji Sucha 16, we wsi Wośniki 31, we wsi Grondy 29, w kolonji Grondy 11.


Goniec Łódzki 1903 nr 201

Powiat sieradzki


wskutek niebywałych ulew i powodzi poniósł strat w zniszczonem zbożu, jarzynach, gospodarstwach rybnych, zniesionych mostach i t. p., przeszło na pół miliona rubli. Najwięcej ucierpiały gminy, położone wzdłuż rzeki Warty: sama gmina Bogumiłów podaje straty na 150,000 rb., gmina Męka na 120,000 rb, inne gminy obliczają swe szkody różnie—od kilku do kilkudziesięciu tysięcy rubli. Krociowe straty mogą być tylko pokryte krociowemi ofiarami.


Gazeta Kaliska 1906 nr 218

Przyjmę zaraz miejsce praktykanta w gorzelni lub w sklepie kolonjalnym, żelaznym albo bławatnym. Skończyłem dwuklasową szkołę miejską. Oferty nadsyłać: Z. Parol, w Męce, przez Sieradz.

Zorza 1913 nr 19

STOWARZYSZENIA KREDYTOWE.
= W gub. Kaliskiej powstają towarzystwa pożyczkowo-oszczędnościowe: w Sompolnie, w Skulsku, w Golinie, w Izbicy, w Modzerowie i w Witoniu. W Sieradzu zatwierdzono 2-ie Sieradzkie chrześcijańskie Towarzystwo pożyczkowo-oszczędnościowe, z prawem działania oprócz Sieradza i w gminach Bogumiłów, Charłupia Mała i Męka.


Gazeta Świąteczna 1913 nr 1686

Wskrzeszone kółko rolnicze. W niedzielę 4-go maja powstało we wsi Męce w powiecie sieradzkim, guberńji kaliskiej, kółko rolnicze. Na otwarcie go przybyli: p. Urbanowicz, doradca ogrodniczy z Kalisza, i p. Kowalczyk, doradca rolny z Sieradza. Po przemówieniu p. Kowalczyka o potrzebie i pożytkach kółek rolniczych, zapisało się do nowo powstającego kółka 50-ciu gospodarzy, poczem p. Urbanowicz wygłosił pogadankę o sadownictwie. Przewodniczącym kółka obrany został ksiądz proboszcz Wacław Gajzler, zastępcą p. Zygmunt Siemiątkowski, właściciel Męckiej-Woli, który niedawno też znaczną ofiarą przyczynił się do powstania szkoły rolniczej w Liskowie; pisarzem kółka został nauczyciel Antoni Gurzyński; skarbnikiem gospodarz Jakób Subczyński. Do zarządu weszli: Józef Janicki, Józef Świniarski, Szymon Smarzych i Wojciech Wrąbel, gospodarze. Nowe to kółko w Męce jest znakiem wytrwałości i zrozumienia potrzeb swoich ze strony rolników, bo już przed kilku laty było tu założone kółko rolnicze, ale przy braku jedności i umiejętnych rąk do prowadzenia upadło. Teraz więc tem bardziej życzymy tu wszyscy nowemu stowarzyszeniu pomyślnego rozwoju i na nową drogę ślemy z głębi serca „Szczęść Boże!” Czytelnik.

Gazeta Łódzka 1914.09.25 nr. 224

 Bitwa pod Męką.


(a) Podług relacji- świadków naocznych otrzymaliśmy nastepujące szczegóły starcia wojsk niemieckich a naszą kawalerją pod Sieradzem. Wojaka niemieckie, posuwając się, od strony miasta Warty oraz od strony Błaszek, zaatakowały zajętą przez oddział kawalerji rosyjskiej wieś Mękę, położoną w trójkącie między Błaszkami, Wartą i Sieradzem, o 5 wiorst w bok od Sieradza. Wojska rosyjskie mężnie odparły ataki kawalerji niemieckiej, w śmiałym kontrataku odrzucając przeciwnika, który pozostawił na placu boju wielu zabitych, przyczem kawalerzyści rosyjscy pojmali do niewoli i uprowadzili ciężko rannych oficera oraz dwóch szeregowców niemieckich. Gdy jednakże niemcy wyprowadzili do boju przeważające siły, wsparte ogniem artyleryjskim, zachodząc od skrzydeł i zagrażając kawalerji naszej odcięciem odwrotu, takowa opuściła wioskę i przebyła wpław rzekę Wartę, osłaniając odwrót ogniem dwu dział, które poczyniły znaczne straty nieprzyjacielowi. Ponieważ jaszczyków od amunicji dla braku przeprawy nie można było zabrać ze sobą, przeto zniszczono takowe. Ze strony rosyjskiej sześciu żołnierzy zostało rannych. Oficera i dwu szeregowców niemieckich uprowadzono ze sobą.


Gazeta Łódzka 1916 nr. 217


Sieradz

Do policji w Sieradzu przybyło kilko włościan z pobliskiej wsi Męki, którzy zakomunikowali, że w nocy bandyci zamordowali tam matkę i 2 córki, a potem podpalili dom, w którym one mieszkały. Policja udała się na miejsce zbrodni i stwierdziła, że dom, w którym mieszkała zamordowana wdowa Haszerowiczowa, spalił się całkowicie.
Pod zgliszczami znaleziono zwłoki 3 kobiet.
Były to, według zeznania włościan, zwłoki wspomnianej wdowy, 45-letniej, oraz dwóch jej dorosłych córek, 17 i 15-letniej. Śledztwo stwierdziło, że wdowa mieszka tam już od lat 20, utrzymując sklepik. Ze wszystkimi żyła w zgodzie, nie miała z nikim żadnych zatargów. Według przypuszczenia; bandyci podkopali się pod dom i w ten sposób dostali się do mieszkania, gdzie zastali 3 śpiące kobiety, którym rozłupali głowy siekierami. Następnie związali im ręce i nogi i podpalili. Pożar włościanie spostrzegli dopiero nad ranem, kiedy wszelka pomoc była już spóźniona. Aresztowano kilka osób podejrzanych o współudział w zbrodni. Zwłoki pochowano na cmentarzu w Zduńskiej Woli.


Obwieszczenia Publiczne 1917 nr 6

Obwieszczenie.
Królewsko-Polski sąd pokoju I okręgu pow. Sieradzkiego ogłasza, iż w dniu 9 października r. b. skradziono mieszkańcowi wsi Ocin, gminy Wróblew, pow. Sieradzkiego, Władysławowi Grobelnemu, kwit na rubli 200, wystawiony przez Józefa Świniarskiego ze wsi Męka, który to kwit niniejszym unieważnia się.
Sędzia pokoju.


Sekretarz sądu.


Godzina Polski 1917 nr 159

Z Sieradza.
W dniu 1 czerwca odbył się w Sieradzu zjazd przedstawicieli Kółek rolniczych pow. sieradzkiego. Na zjazd przybyło 26 obywateli ziemskich, oraz 80 włościan.
Porządek dzienny był następujący: 1) zagajenie zjazdu przez prezesa p. Garczyńskiego; 2) referat instruktora p. T. Niedzielskiego: „Zadania Kółek rolniczych w dobie obecnej i ich praca"; 3) referat instr. p. St. Medyńskiego: „O stanie rolnictwa w kraju"; 4) referat instr. p. Załuskiego: „O kredycie dla drobnej własności i stowarzyszeniach współdzielczych na wsi"; 5) przedstawienie wniosków przez prelegenta i dyskusya; 6) wolne wnioski.
Zjazd wypowiedział się jednogłośnie za wznowieniem i otwarciem Kółek rolniczych i urządzenia już w połowie lipca zebrania delegatów w Sieradzu. Uchwalono następnie, aby Tow. Rolnicze w połowie listopada urządziło 6-tygodniowe kursa rolnicze dla włościan. Wreszcie wniosek w sprawie mięsnej uchwalono w następującem brzmieniu:
Zebranie przedstawicieli Kółek rolniczych sieradzkiego uchwala konieczność jaknajprędszego dobrowolnego opodatkowania się na rzecz kontygentu mięsnego, powołuje komisyę, złożoną z 5-ciu członków, która opracuje projekt ustawy i wprowadzi go w życie.
W skład komisyi dla uruchomienia Kółek rolniczych w powiecie sieradzkim zostali wybrani pp.: K. Walewski, K. Domaniewski, B. Czarnowski, W. Szymsiak z Wierzchy, Kulig ze Złoczewa, J. Majkowski, Kryszczyński z Męki, Wdowiak z Bogumiłowa, Smiguła z Wróblewa, Urbański i ks. Mirecki z Szadku.


Gazeta Świąteczna 1917 nr 1923

W parafji Męce, blizko rzeki Warty, pod Sieradzem, założono książnicę imienia Tadeusza Kościuszki. Poświęcenie jej odbyło się podczas uroczystości w dniu setnej rocznicy zgonu bohatera. Przewodniczącą w zarządzie książnicy jest nauczycielka Maleszewska, zaś członkami zarządu są: ksiądz proboszcz Kowalewski, Śmiejak, M. Borowski, C. Jakubowska, A. Sowała i A. Janicki.

Godzina Polski 1918 nr 148

Z Sieradza.
(Kor. wł. „Godziny Polski").
Ze szkół. — Wspomnienie pośmiertne. Pożary.

Różne.
(...) Z nastaniem cieplejszej pory, pożary są tu na porządku dziennym. W dniu 9 b. m. we wsi Męka, odległej o pięć wiorst od Sieradza pożar strawił ośm domów wraz z budynkami gospodarskiemi, przyczem ogień przerzucił się na kościół. Starożytna ta świątynia została wzniesiona przez króla Władysława Jagiełłę w 1411 roku. Niszczący żywioł objął wieżę kościelną. Energicznej działalności proboszcza miejscowego ks. Kowalewskiego oraz strażom ogniowym zduńskowolskiej i sieradzkiej zawdzięczyć należy, że kościół uratowano. Spłonęła tylko wieża, straty wynoszą około 15000 mk.(...)


Ziemia Sieradzka 1919 maj


— W dniu 21 kwietnia w Męce pod Sieradzem, wynikł pożar, który strawił trzy gospodarstwa: Andrzeja Pawlika - dom mieszkalny z całym dobytkiem domowym i 100 mk. gotówka. Straty wynoszą 5000 mk. — Walentego Jarominka — dwa domy mieszkalne, stodoła, obora i stajnia. Straty wynoszą 20,000 mk. — Stanisława Gołębia — dom mieszkalny, stodoła, obora i ruchomości domowe. Straty wynoszą 18,000 mk.

Obwieszczenia Publiczne 1920 nr 5

REJESTRY HANDLOWE.
Do rejestru handlowego, działu A sądu okręgowego w Kaliszu wciągnięto następujące firmy: ,
d. 30 września 1919 r.
pod numerem 1780 „Cecylja Jakubowska", handel towarami kolonjalnemi we wsi Męka, pow. Sieradzkiego; właścicielka Cecylja Jakubowska w Męce;


Ziemia Sieradzka 1920 marzec


Z Męki (kor. własna).

W sobotę, dnia 20 marca r. b. odbyła się we wsi Męka pod Sieradzem skromna, ale nader sympatyczna uroczystość, mianowicie przekształcenie szkoły jednoklasowej na siedmioklasową szkołę powszechną i poświęcenie jej.
Na uroczystość o oznaczonej godzinie przyszły pod wodzą nauczycieli i ze sztandarami szkolnymi dzieci ze szkół Męka, Wośniki, Podłężyce, Piaski, Rzechta, Grabowiec, Ruda, Miedźno, Mnichów. Polków, Męskawola i parami ustawiły się w miejscowym kościele.
Po nabożeństwie, odprawionem przez proboszcza, ks. Wł. Wilczyńskiego, dzieci udały się do szkoły, gdzie dokonano poświęcenia, po którem ks. Wilczyński wygłosił do zebranych podniosłą mowę, wspominając te czasy przedwojenne, kiedy dzieci polskie albo wcale się nie uczyły albo musiały się uczyć we wrogich im językach, i wskazując, że teraz szkoła o jednym nauczycielu jest dla polskiego dziecka niewystarczającą i że wobec tego trzeba otwierać szkoły wyższe, któreby dawały, zasób wiedzy i wychowania, potrzebny dla każdego dziecka gospodarskiego. Proboszcz powiedział, iż właśnie taka szkoła jest już otwarta w jego parafji i nie będzie potrzeba chodzić po naukę do pobliskiego Sieradza.
Następnie przemówił obecny na uroczystości Inspektor szkolny okręgu Sieradzkiego, p. Cz. Bagieński, dziękując wszystkim ludziom, o w szczególności ks. Wilczyńskiemu, za rozumne prowadzenie ludu przez otwieranie szkół i szczere opiekowanie sie niemi, i życząc dziatwie szkolnej, aby choć jeden z nich został dygnitarzem polskim.
Potem przemówiła nauczycielka miejscowa p. Marja Grabałowska, przyrzekając, że dołoży wszelkich starań, aby wychowywane i uczone przez nią dzieci wyszły na prawdziwych Polaków.
Szereg przemówień zakończył miejscowy gospodarz, p. Jan Pijewski, wyrażając radość, że dzieci mogą się uczyć w rodowitym języku i wychowywać przez nauczycielstwo, które wyszło z krwi i kości narodu, i dziękując proboszczowi za tak owocną pracę w parafji. Tego samego dnia poświęcono drugą placówkę kulturalną, mianowicie kooperatywę. W uroczystości uczestniczyła też spora garstka gospodarzy.
Po uroczystości dzieci pod wodzą nauczycieli ze śpiewami na ustach, uradowane, że uświetniły obecnością uroczystość i wdzięczne, że będzie im dana możność kształcenia się, powróciły do swych wiosek, aby jaknajprędzej opowiedzieć nieobecnym na uroczystości rodzicom o odniesionych wrażeniach.
Nie mogę pominąć milczeniem szlachetnego czynu, że właściciel majątku Męskawola, p. Z. Siemiątkowski ofiarował na kupno domu szkolnego w Męce 7000 mk.
Marjan Slepowroński.


Ziemia Sieradzka 1921 luty


Protokół Nauczycielstwa gm. i par. Męka:

Nauczycielstwo szkół powszechnych gminy i parafji Męka w osobach niżej podpisanych, dowiedziawszy się z pewnego źródła, że ktoś źle usposobiony do księdza Wł. Wilczyńskiego, proboszcza parafji Męka i Prezesa Dozoru Szkolnego, pozwolił sobie uczynić zarzut, jakoby szanowny Ksiądz Wilczyński, korzystając z powagi Prezesa Dozoru Szkolnego, gnębił nauczycielstwo, które wyrzeka na swe gnębienie przez niego, niniejszem kategorycznie zaprzecza temu i zarazem oświadcza, że Szanowny Prezes Ksiądz Wilczyński, za osobistą a uciążliwą pracę dla dobra szkół, zasługuje raczej na szczery szacunek i uznanie,-zaś ludziom, którzy bez wiedzy naszej pozwalają sobie wciągnąć nauczycielstwo w wir złośliwych intryg, wyrażamy pogardę.
Ludwika Wojciszewska, nauczycielka szkoły Wośniki; W. Goetrowa, naucz. szkoły w Miedźnie; Karolina Stecyk, naucz. szkoły w Męskiej Woli; A. Janecka, naucz. szkoły w Męce; R. Kokorzycka, naucz. szkoły w Rudzie; Jadwiga Wojciszewska, naucz. szkoły w Wośnikach; Jan Świniarski, naucz. szkoły wsi Zborowskie; Klementyna Kozłowska, naucz. szkoły w Grondach; M. Grabałowska, naucz. szkoły  w Męce; M. Węgrzynowska, naucz. szkoły w Piaskach.


Ziemia Sieradzka 1921 maj


Z uroczystości odpustowej św. Wojciecha w Męce. Kto z mieszkańców ziemi Sieradzkiej nie zna wsi kościelnej Męka? Położonej blisko pierwszorzędnej szosy Kalisko-Łódzkiej, przerżnięta linją kolei Kaliskiej. Męka ze swoim starym kościołem Jagielońskim, znana jest pewno każdemu.
Nazwa tej wioski pochodzi od „Bożej Męki". Boża Męka czyli Krzyż był zawieszony na starym dziś olbrzymim dębie, pod którym wedle podania, św. Wojciech, Apostoł Polski, płynąc Wartą do Prus, gdzie miał nowracać pogańskich prusaków odprawił Mszę św. Sympatycznym też jest obraz, prawda nowoczesny, bo z lat ostatnich, wymalowany na wewnętrznej ścianie kościoła i podpisany: „Św. Wojciech odprawia Mszę św. pod dębem w Męce".
Odpusty też na św. Wojciech w Męce są liczne, kiedyś szczególniej ściągały na nie liczne rzesze wiernych, a sam pamiętam jeszcze nie tak dawno temu było to miejsce pielgrzymki licznych Sieradzan, którzy już to z pobożności, już to z amatorstwa wycieczek przybywali tu „na odpust św. Wojciecha". Dziś w Męce na odpuście nie widziałem bodaj ani jednego Sieradzaka!.. „Tempera mutantur" czasy się zmieniaj.
I w tym roku odpust w Męce był obchodzony bardzo uroczyście. Wielką Mszę Św. celebrował sędziwy nasz Dziekan Sieradzki ks. Prałat Mikołajewski, który jak sam mówił kilkadziesiąt już razy sprawował ten św. obrządek religijny w Męce. Słowo Boże wygłosił ksiądz St. Kowalski, proboszcz z Korczewa. Mówił, że gdyby św, Wojciech dzisiaj tak jak niegdyś szedł przez tę kochaną naszą ziemię Polską, nieco innegoby zawołał, jak te same słowa, które wówczas głosił: „Ratujcie dusze Wasze!" Prócz tych kapłanów przybyli; ks. Orchowski dziekan z Szadku, ks. Ligenza proboszcz ze Zd.-Woli, ks. Sieciński prob. ze Strońska, ks. Leśniewski prob. z Kamionacza, ks. Źak prob. z Zadzimia, ks. Pillich prob. z Rossoszycy, ks. Jasiński prob. z Charłupi-Małej, ks. Zawadzki prob. z Wróblewa, ks. Brzeziński Rektor-Prefekt z Sieradza i ks. Rusin wik. ze Zd.-Woli.
Podczas procesji dostojnego celebransa prowadziło dwóch obywateli z parafij, p. Z. Siemiątkowski z Męckiej-Woli i p. K. Brzeziński z Podłężyc.
W przeddzień odpustu padał bezustannie deszcz, w sam jednak dzień święta była piękna pogoda, procesje odbyły się uroczyście, nastrój ludu — radosny, podniosły.
Niepodobna nie wspomnieć nic o tem, że w uroczystości wzięły udział delegacje szkolne wszystkich szkół w parafji. Pięknem jest dla oka, gdy wszystkie takie delegacje jedna za drugą pod opieką swego nauczycielstwa, przeszły w uroczystym pochodzie na nabożeństwo w wielkie święta do kościoła! Różnokolorowe sztandarki powiewają na wichrze, takież różnobarwne stroje (każda szkoła ma swój kolor stroju i w tymże kolorze sztandarek) zmienia się na słońcu. Delegacje szkolne w Męce są też zawsze ozdobą wszelkich procesji, pochodów narodowych i uroczystości.
I w tym dniu św. Wojciecha, patrząc z radością na te delegacje szkolne, prowadzone i kierowane czułą opieką nauczycielstwa, pomyślałem sobie, czemu kiedy w jednem miejscu nauczycielstwo uczy dziatki swej szkoły, służyć tak pięknie Panu Bogu na chwałę, ludziom na pociechę, czemu w innem miejscu takież nauczycielstwo zbiera się na wiece, radzi o szkole wyznaniowej (czytaj: o szkole bez religji, bez Boga), wydobywa podpisy, terroryzuje tych z kolegów i koleżanek, co inaczej, niż oni myślą, czują i wierzą!.. I przyszły mi na pamięć słowa, które arcybiskup Paryża Amotte nakazał wiernym swej djecezji dodawać do zwykłych zwrotek suplikacji „Święty Boże, Święty Mocny, Święty a Nieśmiertelny — "Zmiłuj się nad nami" — dodawać to wymowne, dreszczem przejmujące wezwanie: „Od nauczycieli bez rellgji, od szkoły bez Boga—Zachowaj nas Panie!"
Cześć i serdeczna podzięka należy się od społeczeństwa szanownemu nauczycielstwu parafji Męka.
Ks. Wł. Wilczyński, prob. par. Męka.


Ziemia Sieradzka 1921 sierpień


• Ze wsi Męka otrzymaliśmy następującą korespondencję:
W dniu 23-gu lipca roku bieżącego w miejscowym parafjalnym kościele z  inicjatywy miejscowego proboszcza, ks. Władysława Wilczyńskiego, nieocenionego pracownika na niwie społecznej, podczas uroczystej sumy, wykonane zostały śpiewy religijne przy akompanjamencie skrzypiec przez amatorów letników zawodu nauczycielskiego z miasta Łodzi, pod batutą Pani Julji Gawryś.
Nastrój słuchających śpiewu i muzyki był wielce podniosły i rozżewniający.
Miejscowy ks. proboszcz nie szczędzi nietylko sił swej pracy nad umoralnieniem ludu, ale wszelkimi sposobami stara się o podniesienie ducha ku Bogu!
Cześć Ci za Twe Trudy, które nieustannie ponoszisz dla ogółu podwładnych ci parafjan. Niech Bóg Najwyższy wynagrodzi Twoja pracę. Niezważaj księże na intrygi i wszelkie nieraz przykrości ze stron antyreligijnych, którzy Ci są nieprzychylni, bo to są zacofańcy, bez wiary w Boga i w to co jest świętego. Chociaż może nieraz przyszli Ci przykro, to jednak przyjdzie i na nich czas, że się opamiętają i żałować będą tego co Ci zamierzali czynić-pomnąc na to, że "Kto z Bogiem to Bóg z Nim".
Po Mszy Św. odśpiewano chóralnie również przy odgłosie muzyki, śpiew "Boże coś Polskę" i uroczyste „Te Deum Laudamus", na cześć przyłączenia Śląska do Rzeczypospolitej Polskiej. Parafjanin.


Obwieszczenia Publiczne 1923 nr 73

Notarjusz przy wydziale hipotecznym sądu okręgowego w Kaliszu, Stanisław Bzowski, niniejszem obwieszcza, że zostały otwarte postępowania spadkowe po zmarłych:
10) Henryku Byszewskim, wieczystym dzierżawcy łąki, zwanej „Ba­bina", powierzchni 9 mórg 200 pręt. z majątku Dobra Narodowe Ekonomja Męka i łąki, pod nazwą „Księża", powierzchni 1 morga 245 pręt. z majątku Chojnę, w pow. Sieradzkim — i
Termin zamknięcia tych postępowań spadkowych wyznaczony został na d. 20 marca 1924 r., w kancelarji notarjusza Stanisława Bzowskiego

w Kaliszu.


Obwieszczenia Publiczne 1923 nr 51

Wydział hipoteczny w Sieradzu obwieszcza, że na d. 2 października 1923 r. wyznaczony został termin pierwiastkowej regulacji hipoteki dla
osad włościańskich, położonych w pow. Sieradzkim:
2) we wsi Męka pod tab. Nr 35, przestrzeni 7 mórg 179 pręt. z budynkami, należącej do Józefa i Salomei małż. Kaczmarków—na żądanie Ludwika Kaczmarka;

W wyżej wymienionym terminie osoby interesowane winny się zgłosić do wydziału hipotecznego w Sieradzu z odpowiedniemi dowodami prawa ich uzasadniającemi, pod skutkami prekluzji.


 Ziemia Sieradzka 1923 styczeń


Z Męki. Jak lo ludowcy zbogacali u nas gospodarzy. Po ogłoszeniu reformy rolnej grasowali u nas różni ludowcy. Miedzy innemi Bąk ze wsi Strońsko na wiecu w Męce obiecywał, że kto będzie należał do jego partji to każdy dostanie darmo kawał ziemi. Taka obiecanka ogromnie przypadła chciwym na cudzą własność do smaku. Stosownie do rady ludowców, spieszyli gospodarze do gminy, zapisywali się na te obiecywane grunta, a przy tem zaczęli sprzedawać swoje gospodarki. I tak, Bonifacy Wawrzyniak z Zagorzyc sprzedał swoją 10-cio morgową gospodarkę. Józef Oleski z Bożewiska sprzedał 28 morgów z dobrymi budynkami, Antoni Dominiak sprzedał 15 morgów, S. Zdych z Bożewiska sprzedał 15 morgów i dalej, że z innemi po sprzedaży spieszą do kancelarji gminnej, zapisują się na grunta przez ludowców obiecywane. Za moją dobrą radę zamiast podziękować to zaczęli jeszcze szydzić i mędrkować, więc też dlatego dzisiaj przypominam jak to wyszli ci którzy zostali ogłupieni przez agitatorów ludowych. Długi czas czekali, czekali i doczekać się nie mogli tych obiecanych gruntów, a dzisiaj jak wyglądają spojrzyjmy na nich. Bonifacy Wawrzyniak zmarniał zupełnie, za wsią wykopał sobie dół, przykrył chrustami i mieszka jak borsuk w norze, inni też pomarnieli z gospodarzy stali się parobkami i nędzarzami, a ja chwała Bogu, jak byłem gospodarzem tak nim jestem, ponieważ tych obiecanek partyjników ludowych nie słuchałem i do żadnej partji politycznej nie należę. Piszę o tem dla przestrogi i upomnienia najmłodszych, żeby się nigdy na cudzą własność nie łakomią, a zawsze na swojem poprzestali, to im Pan Bóg będzie błogosławił.
Józef Maciejewski


Łódzki Dziennik Urzędowy 1926 nr 3

WYKAZ

wydanych przez Starostwo Sieradzkie odpisów kart ewidencyjnych na konie niezdatne do służby w wojsku.
Karta ewidencyjna za Nr. 5282, wyst. mieszk. gm. Męka, Kaczmarkowi Józefowi.
Sieradz, dnia 26 listopada 1925 r.
Kierownik Starostwa (—) Maliński.


Obwieszczenia Publiczne 1926 nr 3

Wpisy do rejestru handlowego.


Do rejestru handlowego, Działu A, sądu okręgowego w Kaliszu, wciągnięto następujące firmy pod Nr. Nr.:
6671 „Franciszek Jakubowski", sklep kolonjalno-spożywczy we wsi i gm. Męka, pow. sieradzkiego; właśc. firmy Franciszek Jakubowski, zam. we wsi Męka.

Łódzki Dziennik Urzędowy 1926 nr 4

WYKAZ
wydanych przez urzędy gminne względnie magistraty w pow. Sieradzkim odpisów kart ewidencyjnych
wzamian zagubionych.
Karta ewidencyjna za Nr. 12176, wyst. mieszk. gm. Męka, Kowalczykowi Kazimierzowi.
Karta ewidencyjna za Nr. 12176, wyst. mieszk. gm. Męka, Wrąbel Pawłowi.
Sieradz, dnia 26 listopada 1925 r.
Kierownik Starostwa (—) Maliński.


Ziemia Sieradzka 1926 lipiec


Z Męki.

W niedziele, dnia 27 b. m. Straż Ogniowa Ochotnicza tutejsza, pod przewodnictwem nauczyciela Wągrowskiego urządziła przedstawienie amatorskie p. t "Błażek opętany".
Przedstawienie odbyło się w nowowybudowanej pięknej remizie. Role odegrano bardzo dobrze. Najlepiej ubawił gości "Błażek". Urozmaicono program śpiewem i deklamacją.
Smutno nam tylko, że tak marnie dopisali goście. Doprawdy na taki cal powinniśmy być więcej hojnymi. Zabawa taneczna odbyła się w miłym nastroju.
Strażak.

Ziemia Sieradzka 1926 październik

Z Męki.

Zarówno przy przjeździe koleją ze Zduńskiej Woli do Sieradza, tak i przejeżdżając szosą od Sieradza do Rossoszycy, zwróciła uwagę moją nowa budowla przy kościele w Męce, jak się okazało: plebanja.
Zaintrygowany nieco, znam bowiem tę okolicę od lat 40- i przez cały ten czas słyszałem o niezbędności tej budowli i o niemożności doprowadzenia projektów do skutku — postarałem się, mówiąc nowocześnie o wywiad; z jednym z okolicznych kapłanów, z jednym ziemianinem, jak również z miejscowym włoścjaninem. Sympatycznym rezultatem tej pogawędki pragnę się podzielić z ogółem okolicznych, a i dalszych czytelników.
Wieś Męka położona nad prawym brzegiem Warty, w blizkiej odległości od Sieradza, posiadająca starożytny kościółek, znamienny tem, że wewnątrz jest drewniany, przy otoczeniu murem na zewnątrz.— ciesząca się nadto tradycją pobutu tu św. Wojciecha, pamiątką czego ma być dąb, pod którym pono Mszę św. odprawiał, do niedawna była cichym, piaszczystym, krzewiną porosłym zakątkiem. W ostatnich czasach lokomotywa kolejowa przebiega wielekroć razy dziennie jej pola, a przez niemców pobudowana szosa, przecina wieś samą, dążąc w stronę Rossoszycy i Zadzimia. W ten sposób szosa ta przez swe skrzyżowanie w Wośnikachi łączy Mękę bardzo dobrą drogą, w cztery strony z całą okolicą.
Nic też dziwnego, ze ściąga to teraz rokrocznie dość już liczne rzesze letników, korzystających: z piasku, lasu i wody. Skutkiem naturalnym znów tego jest powstanie całego szeregu nowych murowanych domków, dachówką krytych. Tym więcej przeto raziła przy nich zmurszała, w ziemię wrastająca licha plebanijka. Lud okoliczny niezamożny, to też przez cały szereg lat księża proboszczowie poprzestawali na małych inwestycjach, drobniejszych ulepszeniach, a tym samym i mniejszych wydatkach, odkładając z pewnym lękiem to przedsięwzięcie na czas późniejszy. - I tak po za drobnemi utensyljami kościelnymi, zaznaczyli tu swą bytność ks. Fr. Rusin gruntownem odrestaurowaniem zakrystji i zaopatrzeniem jej w meble; ś.p ks. Orchowski sprawił stacje drogi krzyżowej. — figure Serca Jezusowego, tabernakulum, postawił budynek inwentarski i założył duży sad owocowy. Za ks Gajzlera odmalowany został kościół Ks. Al. Brzezińskiemu, trzy miesięcznemu administratorowi zawdzięcza parafja powiększenie cmentarza grzebalnego i piękny przy nim parkan, przeważnie Jego ofiarą sprawiony. W czasie pobytu ks.Kowaleskiego stanęła stodoła, na której położył już następny proboszcz ks. Wilczyński.
Dobiega już 4 rok jak objął probostwo w Męce ks. Antoni Miklaszewski-wbrew zasadzie "kuj żelazo póki gorące" nie od razu przystąpił do tego ważnego zadania-budowy plebanji, postarał się pierwej zyskać zaufanie i uznanie parafjan, ugruntować swój wpływ na nich-i dopiero w końcu dwuletniego pobytu przystąpił do uchwały do budowy plebanji, a dziś już w niej zamieszkuje. Plebanja ta imponująca, jak na Mękę, choć jeszcze nie zupełnie wykończona może służyć wzorem dla innych miejscowości. -Nie tylko robi wrażenie obszernej, eleganckiej, ale-rzeczywiście ilością pokoi, ich rozkładem, odpowiedniemi oddzielnemi wejściami staje się całkowicie wygodną.
Jak niezbędną potrzebą było jej pobudowanie świadczy ogólne zainteresowanie-dowodem czego koncert urządzony na ten cel w Sieradzu staraniem pani dyrektorowej Stawiskiej i majówka, przygotowana przez letników.
d. c. n.
 ________________________________________________________________


Z Męki.
(Dokończenie)

Co może osiągnąć dobra wola, w połączeniu z gorliwą energją, a jednocześnie taktem i sprytem, widzimy to też naocznie przed, a i jednocześnie z budową plebanji sprawiono bowiem: dzwon, 2 ornaty, kapę, sporo bielizny,— przełożono dach na kościele i dzwonnicy, postawiono murowany budynek gospodarczy. Nadto w tym roku stanęła ładna i obszerna Remiza strażacka,łącznie z salą teatralną.
Dokonanie tylu rzeczy w tak krótkim przeciągu czasu, umożliwiło harmonijne zespolenie się ogółu parafjan, które udało się stworzyć ks. proboszczowi. — Od współpracy nikt się nie usunął, a wybitne miejsca zajęli p. Zygm. Siemiątkowski z Męckiej Woli, który między innemi bezinteresownie dał drzewo na plebanję i remizę: p. Stawiski z Podłężyc dyrektor inżynier, który gruntowo kierował budową, p. Stefan Śmiejak sekretarz Gminy, załatwiający wszelakie formalności, p. Macudziński i Kryszczyński, oprócz pomocy osobistej, dający bezpłatnie lokal pod mleczarnie, którą pod przewodnictwem ks. proboszcza, jako prezesa świeżo zorganizowano, a rozwój jej szybko z 70 litrów posunął się już do ...000; obecnie otworzono już filję w Zadzimiu, a przy centrali w Wośnikach założono jajczarnię, a także zaprowadzono pełną asekurację bydła dla udziałowców. Staraniem ks. proboszcza jako prezesa Doz. Szk. szkoła rozwinęła już 5 oddziałów w których spełnia obowiązki prefekta. Na rok przyszły ma powstać 6ty oddział.
Vice Prezesura w Straży, Prezesura w Kółku Rolniczym, a patronat w Kółku Młodzieży istniejącym od roku i w świeżo przed kilku miesiącami założonym Sokole, wypełnia resztę chwil, po za pracą parafjalną-dając w tej pracy kulturalno-społeczno-narodowej kontakt ze wszystkiemi sferami a i stanami. Tak z rodzicami, jak z dziećmi, młodzieżą a nawet letnikami.
Tak się złożyło, że rozpoczętą o plebanji wzmiankę, wypełniłem korespondencją o proboszczu-Nic to dziwnego!-Kapłan w parafji, często wiejskiej,-jest ogniskiem skupiającym wszelkie dobre poczynania, źródłem z którego płyną obfite strumienie orzeźwiającej codziennie rosy.-Radować się więc należy, że ten opis jednocześnie staje się oddaniem należnej pochwały.
W uzupełnieniu tego sprawozdania muszę zaznaczyć, że życie ducho-religijne, przy tamtych zabiegach nietylko nie przygasło, nie straciło swej żywotności, ale w wielu kierunkach rozwinęło się i spotęgowało. I tak: po za normalnym biegiem nabożeństw parafjalnych-ostatnio wielokrotnie były urządzane procesje jubileuszowe, między innemi dla letników, którzy pospieszyli z pomocą w budowie, ową majówką.- Rozwija się Żywy Różaniec, kółko tercj...rskie,-wznowiono nabożeństwo Drogi Krzyżowej, zaprowadzono czerwcowe i pierwsze piątki do Serca Jezusowego.-Maleńki, drobny, ale miły szczegół, świadczący o życiu ludowem. Praktykuje się tu od niedawna śpiew pieśni: "U drzwi Twoich stoję Panie" przez chór lub choć organistę, w czasie rozdawania komunji św.-co uważam nietylko za ładne, ale i za praktyczne,-ułatwia bowiem prostaczkom, analfabetom wzbudzenie odpowiednich uczuć.
W tych warunkach krzepną i rosną serca parafjan w miłości sprawy Bożej, a pasterz, ufny w Opatrzność Bożą i pomoc dobrych ludzi, choć ma jeszcze długi na plebanji i nie jedno w niej i naokół do wykończenia-myśli już, krząta się, zabiega, by przedłużyć, powiększyć nie wystarczający, dla coraz liczniej zgromadzających się pobożnych , kościółek.
Szlachetnym tym zamiarom, zbożnej tej pracy jedynie przyklasnąć i złożyć życznia.
"Szczęść Boże!"
Ks. Hofman

Ziemia Sieradzka 1926 listopad


Męka.
Zderzenie pociągów.

W dniu 30 października br. o godzinie 11 rano w kopalni żwiru w Męce na stojący pociąg naładowany żwirem, najechał pociąg towarowy jadący po żwir. Skutki zderzenia były straszne, gdyż zostało strzaskanych 9 wagonów, maszynista lekko ranny a konduktor i brekowy widząc niebezpieczeństwo wyskoczyli w bieu z pociągu.
Jak słychać katastrofa nastąpiła wskutek zapomnienia nastawienia zwrotnicy przez spieszących po pensje pracowników kolejowych. S

Ziemia Sieradzka 1926 grudzień

Niezwykłą uroczystość obchodziła parafia Męka w dn. 14 listopada r. b. Po długiej i uciążliwej pracy, wykończył ks prob. Miklaszewski budowę plebanji w Męce, a dzień jej poświęcenia uświetnił obchodem 25-cio lecia swego kapłaństwa. Już od rana spieszą gromady ze wszystkich wiosek w barwnych strojach do kościoła, na dziedzińcu zebrani gospodarze z zadowoleniem spoglądają na wspaniały budynek plebanji. Przybywają liczni goście na uroczystość, duchowieństwo okoliczne, formują się delegacje różnych organizacji społecznych.
Rozpoczyna się nabożeństwo. Jubilet śpiewa ze wzruszeniem "Veni creator" jak ongiś poraz pierwszy przed 25 ciu laty, odprawia mszę św. w asystencji, senjora duchowieństwa ks. prał. Mikołajewskiego i proboszczów z Zadzimia i Chojnego. Ks. prał. Pogorzelski wygłasza podniosłe kazanie, o znaczeniu pracy kapłańskiej i przedstawia zebranym zasługi Jubilata. Chór miejscowy pod batutą organisty S. Szymczaka śpiewa harmonijnie na głosy w czasie nabożeństwa.
Z kościoła udaje się Jubilat w uroczystym pochodzie na plebanje. Przed krużgankiem zatrzymują Go delegacje i zaczyna się, ceremonja składania życzeń. Pierwsze wystąpiły dzieci z różnych szkół parafjalnych, jako najbliższe sercu Jubilata. Z pięknych przemówień i ładnych laurek widać prace nauczycieli nad dziećmi. Następnie przemawia ciało nauczycielskie i wyraża swoją życzliwość, uznanie i sympatję dla proboszcza. Miły to objaw w obecnych czasach kiedy wrogowie Kościoła usiłują zaszczepić rozdżwiąk między szkołą a plebanją. Nauczyciel i ksiądz muszą się uzupełniać w pracy oświatowej, jeden bez drugiego nic nie zdziała, więc też tę życzliwość i uznanie wyrażone przez nauczycieli umiał ocenić Jubilat w gorących słowach podzięki. Potem wystąpił szereg organizacji z transparentami i podarkami. Pierwszy mówił wójt w imieniu całego Urzędu, gminy i sołtysów. W przemówieniu naznaczył, ze wszyscy sołtysi z gospodarzami dokładali starań do wykończenia plebanji na dzień jubileuszu, ażeby w darze oddać ją ukochanemu swemu proboszczowi. Następnie przemawiali dolegaci od Straży Ogniowej, Kółka Rolniczego. Kooperatywy mleczarskiej, Organizacji młodzieży i licznych zgromadzeń religijnych. Jednem słowem nikogo w parafji nie było, ktoby nie pospieszył złożyć życzeń Sz. Jubilatowi.
Po złożeniu życzeń ks prał. Pogorzelski poświecił plebanję, a zaproszeni goście, zajęli miejsca za gościnnym stołem Jubilata. I tutaj ujawnia się troskliwość pasterska o swoje owieczki. O nikim proboszcz nie zapomniał, zaposił wszystkich przedstawicieli organizacji do wspólnej biesiady. Obok sz. kolatora p. Siemiątkowskiego zasiadła gosposia wiejska Gockowa, obok wizytatora kuratorjum — nauczyciel wiejski. Nie brak ładnych mundurów strażackich i ładnych strojów wiejskich.
Nic więc dziwnego, że tak zespół wywołał nastrój sympatyczny wesoły i bardzo ujmujący.
Posypały się toasty jedne za drugimi, a przeważnie wszystkie na cześć miejscowego proboszcza i po kilku godzinach wesołej biesiady zamieniły Jubilata na Miljonera, nie posiadacza marek zdowaluowanych, ale tego co przez dwadzieścia pięć lat przeżył miljony sekund w pracy kapłańskiej tak owocnej i pożytecznej dla społeczeństwa, jak się wyraził jeden z mówców, p. Muszyński z m. Łodzi w swoim pięknem przemówieniu.
Niechaj więc ta wzniosła uroczystość będzie zachętą do dalszej owocnej pracy dla Sz. Jubilata i jego zacnych parafjan, oby parafja Męka stała się wzorem i przykładem dla całej okolicy.


Gazeta Świąteczna 1926 nr 2360

Zapytuję szanownych czytelników, czy kto nie wie o zaginionym Józefie Łuczaku, który w roku 1914 został wzięty do wojska rossyjskiego jako zapasowy i do tego czasu nie wrócił. Gdyby kto wiedział o Józefie Łuczaku, niechaj raczy powiadomić mnie kartą pocztową, adresując: Ks. Miklaszewski, Męka, poczta Sieradz. Teodozja Łuczakowa.

 Ziemia Sieradzka 1927 lipiec

Komenda Hufca Żeńskiego w Sieradzu tą drogą ma zaszczyt złożyć staropolskie "Bóg Zapłać" tym wszystkim, którzy przez swą uczynność dopomogli do zorganizowania kolonji harcerskiej w Męce, a w szczególności J. W. Panu Puławskiemu za słomę. W. P. Tylińskim za mąkę i W. P. Bartochowskiemu za drzewo.
Komendantka Hufca
Zofja Kluczyńska


Łódzki Dziennik Urzędowy 1928 nr 14

WYKAZ STOWARZYSZEŃ I ZWIĄZKÓW, ZAREJESTROWANYCH PRZEZ WOJEWODĘ ŁÓDZKIEGO.
L. p.
29. 5. 1928 L. B. P. 3521 Kółko Rolnicze „Przyszłość" w Męce, pow. Sieradzki.


Gazeta Świąteczna 1928 nr 2483

Ktoby wiedział o zaginionym Franciszku Czyżaku, proszę zawiadomić Księdza Proboszcza w Męce, poczta Sieradz.


 Ziemia Sieradzka 1929 styczeń


Gm. Męka.

Uroczystość obchodu 10-lecia odzyskania Niepodległości Polski w gminie tutejszej miała przebieg następujący: 1) o godz. 10 rano przed remizą strażacką w Męce zbiórka drużyn strażackich, zarządów straży, dzieci szkolnych starszych oddziałów, urzędu gminnego, rady gminnej, sołtysów, kółek rolniczych, zarządu spółdzielni mleczarskiej, funkcjonarjuszów straży leśnej lasów państwowych. 2) o godz. 10 1/2 uformowany w czwórki z wymienionych osób pochód podążył do kościoła parafjalnego w Męce na uroczyste nabożeństwo. 3) o godz. 12 1/2 pochód wraz z zebraną ludnością wyruszył z kościoła pod dąb historyczny, gdzie wygłosił 45 min. przemówienie p. Cz. Wągrowski, nauczyciel szkoły powszechnej w Męce, zobrazowawszy walkę o niepodległość, warunki w jakich powstało Państwo i dorobek kulturalny i ekonomiczny państwa przez 10-letni okres. 4) w czasie uroczystości kwesta na rzecz Floty Narodowej. 5) o godz. 19,30 drużyny strażackie w Rudzie, Męce, Wośnikach i Rzechcie paliły ognie bengalskie oraz rozpaliły większe ogniska.
Dawniejsi gospodarze z Męki odznaczali się nietylko pięknemi strojami, ale i szlachetnością, duszy. Obecnie zaś Męka przetwarza się w kolonję letnisk, strój dawny zanika i dawniejsza prawość charakteru. Coraz więcej, spotykamy rozpolitykowanych wywrotowców w tandetnych niemieckich wstrętnych strojach, lekceważących wszystkich i wszystko.


Obwieszczenia Publiczne 1930 nr 21a

Wpisy do rejestru handlowego.
Do rejestru handlowego, Działu A, sądu okręgowego w Kaliszu, wciągnięto następujące firmy pod Nr. Nr.:













dnia 7 listopada 1929 roku
11204. „Leopolda Paszkiewiczowa", sklep spożywczy, sprzedaż mię­sa, wyrobów mięsnych i tytoniowych w Męce, powiatu sieradzkiego. Istnie­je od 1928 roku. Właśc. Leopolda Paszkiewiczowa, zamieszkała w Męce.


 Ziemia Sieradzka 1930 kwiecień


 Zawody strzeleckie
Dn. 27 b. m. odbędą się zawody strzeleckie dla mężczyzn z broni wojskowej w Męce i również w Sieradzu na strzelnicy małokalibrowej.
 ___________________________________


Zawody strzel. w Męce.
Dn. 27 b. m. o godz. 8-ej rano rozpoczną się zawody strzeleckie zespołowe z broni długiej, odległość 100 mtr. klęcząc i leżąc bez podpórki.
Dla huf. szk. i stow. p. w w Męce z broni małokalibrowej na odległości 25-50 mtr., stojąc bez podpórki. Tegoż dnia w Sieradzu na strzelnicy małokalibrowej w parku miejskim zespół trzech zawodników rozpocznie zawody strzeleckie o godz. 9 rano.


 Ziemia Sieradzka 1930 maj

Osławiony
PIJEWSKI w WIĘZIENIU
za fałszowanie weksli.


W dniu 30 kwietnia r. b. został aresztowany przez Komendę Policji w Sieradzu Lucjan Pijewski zamieszkały we wsi i gminie Męka jako oskarżony o oszustwo i sfałszowanie weksli na szkodę Komunalnej Kasy Oszczędności w Sieradzu, który wraz z przeprowadzonem dochodzeniem przekazany został Sądowi Powiatowemu w Sieradzu, gdzie po przesłuchaniu p. Sędzia Powiatowy zastosował przeciwko Pijewskiemu środek zapobiegawczy 2 000 zl. kaucji, a do czasu złożenia osadził go w więzieniu w Sieradzu.
Jak się dowiadujemy, to Pijewski dopuścił się sfałszowania weksli w miesiącu styczniu 1930 r. tj. w tym czasie kiedy pełnił funkcję zastępcy naczelnika Kom. Kasy. Oszczędn. w Sieradzu i jednocześnie był członkiem Zarządu tejże Kasy.
Weksle sfałszowane przez Pijewskiego opiewały na różne nazwiska, jak Jan Śliwiński, Józef  Wojciechowski zamieszkali we wsi Męka, Tomasz Szkudlarek i Antoni Wymysł zam. we wsi Męcka Wola. gdzie, jak stwierdzono, osoby te nigdy tam nie zamieszkiwały, nie zamieszkują i nie są nikomu znane.Śmiesznem wydaje się, że nazwisko Ant. Wymysła wymyślił nam Pijewski i źle wymyślił, bo go policja złapała.
Jak wszyscy wiemy to p. Pijewski był filarem P. S. L „Wyzwolenie" w pow. Sieradzkim i tak nikczemnie runął. Zwykle tak bywa, co na lichym i złym gruncie lub fundamencie wsparte prędzej czy później runąć musi. 
 ___________________________________________________________________


Pijewski wykupiony
z więzienia.

Kto   go   wykupił? Poseł na Sejm p. Rychlik jak się dowiedział o uwięzieniu Pijewskiego przyjechał do  Sieradza i starał się o uwolnienie go z więzienia ponieważ za podawane w naszym Dzienniku przestępstwa grozi Pijewskiemu poważna kara. Sędzia zwolnić go niechciał przed sprawą jeżeli nie zostanie złożona kaucja w sumie 2,000 zł.
Pan poseł Rychlik mając na względzie, że Pijewski był jednym z głównych kierowników zaufanych partyj w Wyzwoleniu w sieradzkim okręgu złożył żądane 2000 zł kaucji na skutek czego Pijewski został zwolniony z więzienia do czasu rozprawy sądowej.
Jaki będzie wyrok sądowy nie unikamy podać wielce zainteresowanym tą sprawą czytelnikom.

 Ziemia Sieradzka 1930 czerwiec

Wystawa prac dzieci szkolnych w Męce.

W 7. kl. szkole powsz. w Męce w ciągu 2 dni t. j. 8 i 9 b. mieszkańcy tegoż rejonu szkolnego mieli możność zwiedzenia wystawy prac swych dzieci szkolnych.
Wystawa obejmowała działy robót artystycznych z drzewa, rysunki i roboty kobiece.
Wyroby drzewne są bardzo gustownie wykonane, a w niektórych przedmiotach okazowych jak daje się zauważyć, przejawia się samodzielna myśl twórcza dziecka, uwydatniająca się w wykonaniu artystycznym i włożonej pracy.
Na wyróżnienie zasługują uczniowie i uczennice tej szkoły pod względem wykonanych prac: Ochęcki Stan. ucz. VI kl., Kamiński Józef ucz. VI kl., Sujecki Józef ucz. V kl., Stachurski St. ucz. VII kl., Wrąblówna A. ucz. V kl., Świniarska Jadwiga ucz. VI kl., i Sowałówna St. ucz. V kl., w dziele gustownych rysunków.
Wystawę zwiedziło kilkaset osób, która wielce zainteresowała ludność, a przeważnie matki dzieci szkolnych, lecz również przejezdni z uznaniem dla kierownika tej szkoły p. Pieniądz(...) i naucz. p. Stępińskiej odnosili się i wyrażali gorące słowa podzięki.
Byłoby pożądanem, aby takie wystawy odbywać się mogły i w innych szkołach, a unaoczniłaby się praca naszego nauczycielstwa i dziatwy wobec ogółu, który niestety nie zawsze umie ocenić należycie nowoczesnej szkoły polskiej.


 Ziemia Sieradzka 1930 lipiec


Primicje w Męce.

W niedzielę dn. 13 bm. o godz. 10-ej rano w kościele parafjalnym w Męce odprawi pierwsze. Mszę. św. t. zw. Prymicyjną ks. Smarzyk, rodak z Grabowca gm. Męka, który po ukończeniu Akademji duchownej w Rzymie i otrzymaniu święceń kapłańskich w Łodzi złoży pierwszą ofiarę, przed ołtarzem Pana Zastępów w swoim parafialnym kościele.
Młodemu kapłanowi na niwie duszpasterskiej życzymy blogosławieństa i obfitych łask Bożych.
 _______________________________________


WIELKI WIEC
Stronnictwa „Wyzwolenie"

W Męce został zapowiedziany plakatami na dzień 6 m. b przez posłów tegoż Stronnictwa pp. Wytykowskiego i Rychlika. Ze względu na reklamę szeroką spodziewano się różnych niespodzianek, dla tego przybyło aż 5 ciu policjantów dla utrzymania porządku. W dniu wiecowym zjawili się różni agitatorzy z
dalszych okolic i pierwsi zaczęli przygotowania wiecowe. Po nabożeństwie przybyli posłowie i chcieli gromadzić na wiec ludzi wychodzących z kościoła. Zamiary się nie powiodły, wyjątkowo nie było ciekawych, panowała pewna obojętność dla wiecu, a nawet lekceważenie.
Niepomogły nawoływania wiecowe, ludzie bez zatrzymywania się podążali do domów swoich.
Zatrzymało się tylko kilkunastu gospodarzy zebrani zbliżyli się do posłów i postawili tam pytanie: Gdzie panowie byli w czasie nabożeństwa, ponieważ przybywacie od Pijewskiego z łabuzia posłowie zachowali się z godnością, nic nie odpowiedzieli.
Zebrani zaczęli występować z różnemi okrzykami: obiecywaliście nam ziemie, komu daliście? My mamy swoją, a wy za to składacie kaucje w bankach za swoich agitatorów, żeby się niedostali do kozy, a potem idziecie do nich i pijecie...Podziwiać należy taktowne zachowanie się posłów, bez żadnej odpowiedzi powrócili zkąd przyszli. Na tem wiec nieudany się zakończył.


 Ziemia Sieradzka 1930 sierpień


Z Urzędu gminy Męka

Dn. 10 bm. odbyło się zebranie gminne, na którem wybrano nowych członków Rady, w skład której weszli.
Ks. Ant. Miklaszewski z Męki, p. p. Ant. Kozłowski właść. folwarku Kamionaczyk, Jan Cieśla z Rzechty, Franciszek Gocek z Podłeżyc, Jan Ciapa z Mnichowa, Józef Wroński z Wośnik. Woj. Świniarski, (syn Grzegorza) z Rudy, Józef Sowała z Męki, Ant, Świniarski z Rudy, Eryk Kehlm właść. fol. Helenów, Józef Miłek ze wsi Sucha, St Staniucha, ze wsi Piaski.
Kandydaci na wójta wystawieni:
Józef Klimczak — 547 głosami, Michał Matusiak — 70 gł. Jakób Janeczek — 70 gł. Józef Sowała — 30 gł. Wł. Kwapisz — 25 gł. Kazim. Świniarski — 7 gł. R. Macudziński — 2 gł.
Przyszłe zebranie o wyborze wójta zadecyduje.


 Ziemia Sieradzka 1930 wrzesień


Z gm. Męka.

W niedzielę dn. 7 bm. odbyły się wybory powtórnie Rady Gminnej i wójta. Wójtem ponownie został wybrany Józef Klimczak, a zastępcą jego Józef Sowała.
Do Rady gminnej weszli: Świniarski Wojciech, (syn Grzegorza) ze wsi Ruda, Cieślak Jan z Rzechty, Staniucha Stanisław z Piasków, Walczak Stan. z Medźna. Ciapa Jan z Mnichowa, Czyżak Tomasz z Męki, Ciepluch Ign. z Grondów, Miłek Jerzy ze wsi Sucha, Maciejewski Wincenty z Piasków, Gocek Fr. z Podłężyc, Kehlm Gryk z folw. Helenów, Klimczak Wojciech z Męki, którzy poprzednio wybrani zostali do Rady Gminnej.
Podobno opozycja znów złożyła do Starostwa podanie o unieważnienie tych wyborów.


 Echo Sieradzkie 1931 kwiecień


Poszukiwanie prezesa

Przed paru dniami zwołane zostało zebranie Straży Ogniowej w Męce, w remizie tejże straży na które przybyli przeciwnicy dotychczasowego prezesa p. Pijewskiego, którzy postanowili wybrać innego prezesa. Zebranie wobec braku kworum nie odbyło się. Opozycja wyłoniła z pośród siebie komisję, która miała za zadanie odszukać w okolicy Męki lub w pobliskim Sieradzu odpowiedniego, ofiarnego, dogodnego sobie prezesa, który byłby także amatorem... zabaw i nie skąpił jak funduszów straży, tak i własnych na częste urządzanie różnych niespodzianek i t. p
Niestety w okolicy Męki nie było podobnego, więc cały wysiłek skierowany był na Sieradz, lecz tu spotkał ich zawód, gdyż pomimo zwracania się do kilku poważnych obywateli miasta Sieradza, żaden z nich proponowanego stanowiska przyjąć nie chciał i ekspedycja z niczem powróciła do rodzinnej wioski. Czy jeszcze gdzie wyruszy, trudno przewidzieć.


Echo Sieradzkie 1931 7 sierpień

Z gm. Męka
OFIARY NA POWODZIAN.
List do Redakcji.
Dzięki sprawnemu ujęciu inicjatywy, i właściwemu zrozumieniu tak ważnej sprawy przez wójta gminy Męka, p. Walentego Sitarka i zastępującego sekretarza gminy, p. L. Szadkowskiego, został powołany Gminny Komitet Niesienia Pomocy dla Powodzian, w skład którego weszli czołowi i energiczni przedstawiciele gminy, reprezentujący ziemiaństwo, nauczycielstwo, Radę Gminną i sołtysów, którzy zwrócili się w swych miejscowościach zamieszkania do poszczególnych gromad z gorącym apelem a gospodarze dobrowolnie opodatkowali się na rzecz powodzian po 1 kg. żyta z morgi. Komitet nie szczędząc trudów przystąpił do zbiórki: posypały się ofiary, w rezultacie czego zebrano około 40 mtr. żyta i 300 zł. gotówką.

Racz przyjąć, Panie Redaktorze, te kilka słów i umieść je w swem poczytnem piśmie. Niech one będą bodźcem dla innych i niech nieszczęśliwi i głodni powodzianie choć w części zostaną wynagrodzeni za poniesione przez rozszalały żywioł straty.

Echo Sieradzkie 1931 10 sierpień

NIEFORTUNNA PRÓBA.
Straż pożarna w Męce pod Sieradzem chcąc dowieść swej sprawności, urządziła próbny alarm. Na wysokiej górze obok żwirowni pod wsią Jamy
ułożono kupę gałęzi i słomy i straż poprzez pola ruszyła pełnym galopem na miejsce rzekomego pożaru, który dopiero w chwilę po przybyciu straży naprawdę powstał i został ugaszony. Dodać należy, że straż w pośpiechu częściowo zniszczyła łubin gospodarza Nagla który z tego powodu rości pretensje do straży.


 Echo Sieradzkie 1931 sierpień


ŚMIERĆ OD PIORUNA.

Na polach wsi Męka pod Sieradzem, mieszkankę tej wsi Szyżakową lat 40, pod czas żęcia sierpem łęcin od kartofli, uderzył piorun, kładąc ją trupem na miejscu.
_______________________________________________

SKUTKI BRAWUROWEJ JAZDY MOTOCYKLEM.

Do p. Bobrowskiego, inżyniera elektrowni łódzkiej , bawiącego na letnisku w Męcę pod Sieradzem, przyjechał w odwiedziny p. Anatol Gagarin, inżynier tejże elektrowni, wraz z dwoma kolegami inż. B. Miłą okazję taką postanowiono „oblać" tembardziej, że panowie przyjechali na motocyklach i zakurzone gardła należało przepłukać. Stad też tragiczny epilog wizyty Jeden z inżynierów, p. Gagarin A. przed wyjazdem do Łodzi zapragnął odbyć mały trening. Dosiadł więc swego stalowego rumaka i — wsadziwszy do przyczepki p. inż. Bobrowskiego z jego synkiem — pojechał. Stada gęsi, kur, kaczek z dzikim wrzaskiem uciekały na pobliskie błonia w panicznym popłochu przed dymiącym potworem, a „upojony" p. inż. G. pobudzał motocykl do jeszcze większego wysiłku. Wtem na szosę wypadł straszny czworonożny zwierz — świnią ...zwany. Spotkanie to wywołało niepożądany skutek p.inż. G. wpadł z motocyklem na płot zagrody wójta Klimczaka.
Rozległy się jęki i wołania o ratunek. Natychmiast wezwano dra Zaleskiego z Sieradza. Z rumowiska desek wydobyto synka p. Bobrowskiego, dotkliwie potłuczonego i natychmiast odwieziono go do szpitala w Sieradzu. Również ucierpiał p. inż. B., p. inż. Gagarin dotkliwie potłukł sobie obie nogi i nabawił się kilkunastu guzów.
Mniej „gazu", panowie motocykliści, a więcej rozwagi i ostrożności...


Echo Sieradzkie 1931 8 październik

KRADZIEŻ.
Nieznani sprawcy dostali się do sklepu Franciszka Klichowskiego zam. w Męce i zabrali wyroby tytoniowe wędlinę, słodycze, herbatę i t. p. na sumę około 200 złotych.

Dochodzenie prowadzi Posterunek w Sieradzu.


Echo Sieradzkie 1931 14 grudzień

KRADZIEŻ.
W tych dniach obrabowano pasiekę p. Pijewskiego z Męki, przyczem złodzieje zabrali około 60 kg. miodu. Sześć uli z pszczołami zostało zniszczonych. Dochodzenie prowadzi policja.


Echo Sieradzkie 1931 22 grudzień

POŻAR.
We wsi Męka wybuchł pożar w zagrodzie Józefa Jamieluchy. Spaliły się stodoła i obora, 2 szt. bydła, 1 świnia i t. p. Wskutek silnego wiatru ogień przerzucił się na pobliskie zabudowania Kacpra Mielczarka, któremu spaliła się cała zagroda. Na ratunek przybyła jako pierwsza (poza miejscową) straż z Sieradza. Przybycie straży sieradzkiej z odległości 5 klm. w niespełna 12 minut wywołało podziw wśród mieszkańców.
Pożar powstał wskutek podpalenia.

Dochodzenie w toku.


 Ziemia Sieradzka 1931 grudzień


Jedna z wsi naszego powiatu.
Opisy krajoznawcze podawane przez harcerzy w nowem miesięczniku p. n. „Przebojem",
Ludność wsi Męka pod Sieradzem cechuje wielkie przywiązanie do dawnych zwyczajów. Charakterystyczne są ich stroje. Mężczyźni noszą czerwono spancerki, spodnie szerokie, kolorowe, przyczem przeważa barwa zielona, buty długie z cholewami i czapki latem granatowe, okrągłe i wysokie, zimą zaś ciepłe, baranie. Starsi noszą jeszcze długie, granatowe sukmany, które z daleka robią wrażenie księżej sutanny. Kobiety starsze noszą wełniaki czerwone, różnych kolorów kaftany i kolorowe chustki na głowach, a także fartuchy, takie same jak wełniaki. W razie zimna lub niepogody okrywają fartuchami głowy. Kobiety młodsze chodzą latem w kolorowych sukniach po kostki i bez kaftanów, wypuszczając szerokie rękawy koszuli, obszyte w szerokie kryzy dookoła dłoni. Na szyi prócz krzyżyków wieszają moc świecących paciorków. Głowę obwiązują w kolorowe chustki. Zimą zaś noszą kaftany i wełniaki, lecz mniej barwne niż starsze kobiety. Bardzo często spotyka się niewiasty zamężne w białych, szerokich czepkach.
Pannę młodą ubierają trochę inaczej; kolorowy stanik z różnemi zakładeczkami na piersiach wypuszczone rękawy koszuli z szerokiemi kryzami, na szyi kolorowe paciorki, a na głowie wianek z różnokolorowemi wstążkami, długiemi aż do pasa.
Charakterystyczne są wesela sieradzkie. Pierwszą furmanką jadą państwo młodzi, a dla asysty jedzie pobokach dwóch młodzianów konno. Wystrojeni są w czerwone    sponcerki, wpuszczane w buty szerokie spodnie, czapki granatowe, przybrane w kwiaty różnobarwne, z chustą białą na boku, ozdobioną tasiemkami. Trzymają też w ręku bat rzemienny z czerwoną chustką przy rączce. Podczas jazdy, kolejno strzelają z bata. Drugą furmanką jadą zazwyczaj muzykanci, a dalej reszta fur jedzie jedna za drugą. Konie mają u głów pozatykane gałązki świerkowe, obwiązane kolorowemi wstążkami. Jadą z okrzykami i śpiewem.
Po powrocie z kościoła, wynoszą z domu na powitanie dziecko, bochenek chleba i kądziel pakuł. Następnie zasiadają do stołów. Drużbowie i druchny usługują młodej parze przy śniadaniu i przy obiedzie. W międzyczasie, od śniadania do obiadu, odbywają się tańce ludowe. Po obiedzie następują oczepiny t. zn. włożenie czepka młodej mężatce. Wesela trwają od poniedziałku do czwartku włącznie. Ludność jest żywa, wesoła i słynie z nadzwyczaj żywego temperamentu.
T. Jakubowski


Łódzki Dziennik Urzędowy 1932 nr 2

WYKAZ
Stowarzyszeń i Związków, zarejestrowanych przez Urząd Wojewódzki Łódzki
za czas od 20. VI.—31. XII. 1931 r.
L. p. rej. 2938 Kółko Rolnicze w Męce, pow. Sieradzki, z dn. 19. X. 1931 r. L. BP. II. 1a/282.


Echo Sieradzkie 1932 27 luty

Nr. E. 333—32.
OBWIESZCZENIE.
Komornik Sądu Grodzkiego w Sieradzu I-go rew. zamieszkały w mieście Sieradzu przy ul. Szosa Kaliska 5, na zasadzie art. 1030 ust. post. cyw. niniejszem obwieszcza, że w dniu 25 marca 1932 r. od godziny 10-ej z rana w Męce sprzedawany będzie w drodze publicznej licytacji majątek ruchomy należący do Lucjana Pijewskiego składający się z 3 uli ze pszczołami, 50 drzewek brzozowych, jałówki 2-letniej, 2 maciorek. 20 kur, aparatu radiowego 3 lampowego z głośnikiem, szafy szpiżarki, kredensiku, szafki kuchennej, maszyny do szycia i szafy do rzeczy na zaspokojenie pretensji Wydziału Powiatowego w Sieradzu.
Podlegający sprzedaży majątek oszacowany został na zł. 1464 i takowy można obejrzeć na miejscu w dniu licytacji.
Sieradz, dnia 24 lutego 1932 r.
Komornik Sądowy:

(—) J. ZIELIŃSKI.

Echo Sieradzkie 1932 9 kwiecień

PRZEDSTAWIENIE AMATORSKIE.
W dniu 3 kwietnia r. b. staraniem pracowników Urzędu gminy Męka, odbyło się w Remizie Straży Pożarnej w Męce przedstawienie amatorskie oraz zabawa taneczna. Wystawiona była krotochwila leguńska „Jak kapral Szczepa wykiwał śmierć" — Bakała.
Udział w przedstawieniu wzięli: pp. Irena Zielińska, Jadwiga Świniarska, Marjanna Owczarkówna, Bronisława Sowałówna, Helena Kubiakówna, Teofil Tokarek, Starczyński, Antoni Wrąbel, Tomasz Wiąz. Franciszek Świniarski i Jatczak Reżyserował p. Zygmunt Wróblewski.
Przedstawienie zaszczycił swą obecnością starosta powiatowy.
Publiczność dopisała, to też remiza Straży była całkowicie wypełniona. Po przedstawieniu bawiono się ochoczo do rana.
Wpływ z przedstawienia i zabawy wyniósł 154 zł. 55 gr., wydatki zaś 86.53 gr. Czysty zysk: 68.— zł. z czego przeznaczono 50.— zł. na bezrobotnych i na świetlicę dla młodzieży 18— zł.
Remizę wynajęła jak również i pomocy w czasie przedstawienia udzieliła Męcka Straż Pożarna — bezinteresownie.

Echo Sieradzkie 1932 3 maj

DRUŻYNY SAMARYTAŃSKIE.
Sieradzki Zarząd Związku Okręgowego zorganizował drużyny samarytańsko-pożarnicze w następujących miejscowościach: w Męce zorganizowana drużyna składa się z 18 niewiast w Wojkowie — 19 niewiast, Gruszczyce 14, Równa 12, Charłupi Małej 12. W najbliższym czasie zostanie zorganizowane podobne drużyny w Wągczewie, Bliźniewie, Krokocicach i Małyniu.
Nadmienić należy że w organizowaniu drużyn samarytańskich prócz pp. Olszewskiej, Ungerówny, Olczyka i Gałki bierze czynny udział p. Z. Kluczyńska.


Echo Sieradzkie 1932 26 maj

KARY ADMINISTRACYJNE.
Starostwo Sieradzkie ukarało następującę osoby:
(...) Kulda Jan z Męki na 25 zł. za urządzenie naganki na zwierzynę łowną.(...)

Echo Sieradzkie 1932 14 lipiec

NIEPAMIĘTNA ULEWA.
W dniu 9 bm. nad Sieradzem i okolicy przeszła ogromna burza. W krótkim czasie napełniła kanały, zaś w gm. Męka na szosie zrujnowała kilka mostów.
Podobnej ulewy wieśniacy nie pamiętają.

Echo Sieradzkie 1932 24 lipiec

Z ŻYCIA ZWIĄZKU REZERWISTÓW W ZDUŃSKIEJ WOLI.
Związek Rezerwistów w Zd. Woli w drugim kwartale przeprowadził 8 wykładów 2-godzinnych. Wykłady mają na celu wyszkolenie członków w obronie przeciw gazowej i użyciu maski.
Na niektórych wykładach jest obecny por. Zielenkiewicz komendant powiatowy P. W. z Sieradza, który służy słuchaczom cennemi wskazówkami.
Kurs prowadzi p. Radziejowski i por. Godecki.
Również odbyło się w Męce strzelanie z broni długiej wojskowej na odległość 100 metrów o odznaki strzeleckie kl. II i III oraz o państwową odznakę sportową. Zdobyto 75 proc. nagród.
Na zakończenie odbyło się strzelanie z broni małokalibrowej na odległość 50 mtr.
Na kursie jest 62 członków.

Echo Sieradzkie 1932 22 sierpień

BIEDNE ZWIERZĘTA I POMYSŁOWY GOSPODARZ.
Od dłuższego czasu gospodarze wsi Męka pod Sieradzem zauważyli że na ich łąkach jacyś nieznani ludzie wypasają im końmi trawę. Późna nocą jeden z gospodarzy wysłany na lustracje przybiegł do wsi obudził kilkudziesięciu gospodarzy i oznajmił im że 6 koni pasie się na ich łąkach. Gromada wieśniaków wbiegła na łąkę i koniom wycięła ogony. Następnego dnia puszczono po całej okolicy wieść, że konie z obciętymi ogonami należą do amatorów cudzej własności. Cała okolica poczęła wyszydzać właścicieli koni.

Lekarstwo na złodziei znalazło sie, lecz cóż temu winne biedne zwierzęta, którym uczyniono wielka krzywdę, gdyż nie ma w czem opędzać się od owadów, których latem jest tak wiele.

Echo Sieradzkie 1932 10 wrzesień

WIELKI POŻAR ZAGAZOWANYCH
domów odbędzie się w niedzelę.
Na zakończenie tygodnia przeciwpożarowego w Zarząd Okręgowy Straży Pożarnych urządzą w dniu 11 b. m. popisy drużyn samarytańsko - pożarniczych oraz drużyn strażackich męskich. Popisy odbędą się na boisku „Sokoła" w Sieradzu punktualnie o godz. 15-ej.
Udział w rzeczonych popisach biorą drużyny żeńskie Zadzimia Ralewic, Wojkowa, Janiszewice i Męki. Drużyny męskie ze Smardzewa, Oraczewa Charłupi Małej, Dąbrowy Wielkiej, Wośnik, Męki i Zapusty, oraz Sieradz, który przeprowadzi akcje gaszenia pożaru 2-ch budynków w strefie zagazowanej.
Ćwiczenia ratownicze — zagazowane przeprowadzi drużyna żeńska z Janiszewic. Inne drużyny wykonają ćwiczenia strażackie szkolne i alarmowe. Wstęp na boisko dla dorosłych 1 zł. dla członków organizacji i zrzeszeń 50 gr.
Zarząd Związku Straży zwraca się za naszem pośrednictwem z prośbą do społeczeństwa o łaskawe poparcie wspomnianej imprezy.

Echo Sieradzkie 1932 12 wrzesień

NOWA ŚWIETLICA.
W dniu 11 bm. o godz. 6 wieczorem odbędzie się w Męce pod Sieradzem poświęcenie i otwarcie świetlicy Związku Młodzieży Ludowej.
W uroczystości wezmą udział prócz młodzieży przedstawiciele wszystkich organizacyj społecznych z Sieradza i okolicy.

Echo Sieradzkie 1932 16 wrzesień

POPISY STRAŻY POŻARNYCH
Staraniem zarządu Zw. Okr. Straży Pożarnych na zakończenie tygodnia przeciwpożarniczego zostały urządzone popisowe ćwiczenia straży i drużyn samarytańsko pożarniczych. Udział w ćwiczeniach wzięły nast. straże: Smardzew, Oraczew, Charłupia Mała, Woźniki, Męka i Dąbrowa oraz drużyny samarytańsko pożarnicze Wojkowa, Męki Janiszewic i Ralewic. Społeczeństwo sieradzkie poraz pierwszy
miało sposobność oglądać wyczyny straży pożarnych a zwłaszcza drużyn żeńskich, które z zadziwiającą sprawnością były wykonane. Na program złożyły się:
1) ćwiczenia O. p. gaz. które wykonała drużyna Samarytańsko-Pożarnicza z Janiszewic.
2) ćwieczenia szkolne strażackie z narzędziami, które wykonały drużyny Samarytańsko-Pożarn. z Wojkowa, Ralewic i Męki.
3) ćwiczenia szkolne z narzędziami w wykonaniu drużyn męskich ze Smardzewa, Oraczewa i Męki.
4) ćwiczenia alarmowe z wodą i narzędziami drużyn męskich z Woźnik, Charłupi Małej, Smardzewa, Oraczewa i Dąbrowy.
5) ćwiczenia pożaru i ratownictwo w strefie zagazowane przez straż sieradzką i drużyna Samaryt. Pożarn. z Janiszewic.
6) na zakończenie odbyła się defilada przed pomnikiem Marszałka J. Piłsudskiego, którą przyjął w otoczeniu przedstawicieli innych organizacji prezes związku starosta inż. Boryssowicz. Całość wypadła dobrze. Publiczności dużo.

Echo Sieradzkie 1932 20 wrzesień

NOWA ŚWIETLICA Z. M. L.
Odbyło się poświęcenie Świetlicy Koła Związku Młodzieży Ludowej w Męce. Na uroczystość tą przybył pan starosta Boryssowicz wraz z licznemi delegatami instytucyj społecznych w Sieradzu, delegat Centralnego Związku Kół Młodzieży Ludowej w Warszawie p. Lewandowicz, prezes powiatowego Związku K. M. L. p. Bartosz, Koła Młodzieży z Brzeźnia i Sędzic, delegacja chóru i drużyny samarytańskiej z Wojkowa, przedstawiciele miejscowego nauczycielstwa, przedstawiciele Zarządu gminy i wiele zaproszonych gości oraz rodzice zrzeszonej młodzieży i sama młodzież.
Uroczystość zapoczątkował miejscowy proboszcz ks. Antoni Miklaszewski przemówieniem w lokalu świetlicy, poczem dokonał aktu poświęcenia. Obecni złożyli podpisy na akcie i zaintonowali "Nie rzucim ziemi". Po odśpiewaniu Roty wszyscy przy blaskach pochodni przeszli do sali remizy Straży Pożarnej gdzie z powodu szczupłości lokalu świetlicy nie mogącego pomieścić gości w liczbie około 130 osób, odbył się dalszy ciąg uroczystości.
Po przybyciu do sali remizy wypito skromną herbatkę w czasie której przemawiali prezes Powiatowego Związku Młodzieży Ludowej p. Bartosz, starosta powiatowy p. Boryssowicz, delegat Centralnego Związku Młodzieży Ludowej p. Lewandowicz i prezes miejscowego Koła Zw. Mł. Lud. p. Tokarek.
Nastąpiły na scenie popisy. Najpierw wystąpiły połączone chóry Brzeźnia, Męki i Wojkowa pod kierownictwem p. Wróblewskiego odśpiewując "Poloneza Powitalnego" i "Nie damy naszej ziemi", poczem p.p. Dudziński Małecki i Kołoszczyk z Wojkowa odśpiewali "Poloneza" i „Kurdesza". Popisy zakończyło "Męckie wesele" w opracowaniu i wykonaniu miejscowej młodzieży.
W dalszym ciągu nastąpiła zabawa taneczna.
Warto podkreślić miły i przyjacielski nastrój jaki panował pomiędzy zebranymi z różnych stron powiatu gośćmi.
Wywiezione z Męki wrażenia na długo pozostaną w sercach uczestników.


Echo Sieradzkie 1932 15 październik

IX TYDZIEŃ L. O. P. P. W SIERADZU.
Z okazji "IX Tygodnia L.O.P.P." na terenie pow. sieradzkiego odbyły się w dniu 2 października r. b. w Sieradzu propagandowe zawody marszowe w maskach przeciwgazowych na trasie 3 i pół klm. Udział w zawodach zgłosiło ogółem 13 drużyn z poszczególnych organizacyj.
W wyniku zawodów nastąpiły poniższe oceny:
Grupa starszych: męska, Stow. Młodzieży Polskiej, Sieradz — czas ogólny 23 m. 37sek. — I miejsce, nagroda — i 2 maski i dyplom. Związek Strzelecki — Duszniki — czas ogólny 25 m. 24 sek. — II miejsce nagroda 1 maska i dyplom. Straż Pożarna — Męka czas ogólny 25 m. 43 sek. — III miejsce nagroda dyplom. Straż Pożarna — Zapusta czas ogólny 26 m. 24 sek. IV miejsce, Straż Pożarna Sieradz czas ogólny 28 m. 0,8 sek. — V miejsce.
Grupa P. W. męska: Związek Strzelecki, Sieradz czas ogólny 24 m. 43 sek. — I miejsce nagroda 2 maski i dyplom. Klub Sportowy Strzelecki. Sieradz czas ogólny 24 m. 56 sek. — II miejsce, nagroda, i maska i dyplom. Tow. Gimna styczne "Sokół" Sieradz czas ogólny 24 m. 57 sek. — III miejsce nagroda dyplom.

Grupa żeńska: Tow. Gimnastyczne „Sokół", Sieradz czas ogólny 27 m. 0.2 sek. — I miejsce nagroda 2 maski i dyplom. Drużyna samaryt. — pożarnicza przy Straży Pożarnej, Męka czas ogólny 27 m. 10 sek. — II miejsce nagroda 1 maska i dyplom. Związek Strzelecki, Sieradz czas ogólny 28 m. 17 sek. — III miejsce nagroda 1 maska i dyplom. Stow. Młodzieży Polskiej, Sieradz, czas ogólny 28 m. 52 sek. — IV miejsce nagroda dyplom. Drużyna Harcerska. Sieradz, zdyskwalifikowana, za przybycie na metę nie w pełnym składzie.

Echo Sieradzkie 1932 4 listopad

Z UROCZYSTOŚCI OTWARCIA DROGI I POŚWIĘCENIA GMACHU URZĘDU GMINNEGO W BARCZEWIE.
Dnia 27. X. r. b. gmina Barczew obchodziła wielką uroczystość, która rozpoczęła się o godz. 16-tej otwarciem drogi bitej Zapole—Barczew, wybudowanej sposobem szarwarkowym. Otwarcia drogi, przy udziale ciał samorządowych gminnych i powiatowych, duchowieństwa, mieszkańców gminy, zaproszonych gości z Sieradza i okolicy dokonał Starosta powiatowy p. inż. Boryssowicz, przecinając wstęgę przy pięknie przystrojonej bramie tryumfalnej, poczem wszyscy odjechali do nowozbudowanego, z drzewa modrzewiowego — domu gminnego, przeznaczonego na pomieszczenie kancelarji, mieszkań dla sekretarza oraz świetlicy.
Dom ten został solidnie wykonany według projektu technika powiatowego p. Pytasza przez firmę „Jabłoński" w Złoczewie.
Poświęcenia dokonał złotousty kaznodzieja, miejscowy proboszcz z Brzeźnia ks. Szczęsny Starkiewicz. W pięknych słowach podniósł znaczenie religijne aktu poświęcenia, mówił o przeznaczeniu domu dla dobra gminy i państwa, kończąc staropolskim „Szczęść Boże" we wszelkich pracach i poczynaniach tego domu. Po poświęceniu odbyło się przyjęcie zaproszonych, jak miejscowych tak i zamiejscowych gości w pięknej nowowybudowanej świetlicy w czasie, którego przy podniosłym nastroju przemówił do zebranych radny p. St. Zach, podnosząc zasługi starosty p. inż. Boryssowicza położone przy budowie domu gminnego jak i budowie dróg, wznosząc toast na cześć p. starosty. Następnie w pięknych słowach przemawiał Pan Starosta, składając podziękowanie do rąk wójta gminy J. Stachury, wszyskim mieszkańcom tut. gminy, którzy kierując się zrozumieniem, własną bezinteresowną pracą przyczynili się do budowy dróg. Na przemówienie członka Sejmiku p. Majchrzaka z Krokocic odpowiedział w podniosłych słowach ks. proboszcz Starkiewicz solidaryzując się z wywodami przedmówcy, dodał „Daj Boże, ażeby w odrodzonej Polsce, jaknajprędzej zginęły średniowieczne różnice stanowe, aby zapanowała, równość braterstwo i miłość.
W tej materji przemawiał również ks. proboszcz Miklaszewski z Męki.
Godzina była późna, kiedy się wszyscy rozjeżdżali. Dzisiaj nowowzniesiony budynek dumnie spogląda na okolicę, ku chwale i pożytkowi tut. mieszkańców.


Echo Sieradzkie 1932 26 listopad

POJEDYNEK STRZELECKI
Przyjmując wyzwanie pana Ejchblata zastępcy Starosty z Sieradza, składam na orkiestrę dętą Strzelca w Sieradzu złotych 10.
Jednocześnie wyzywam na pojedynek strzelecki kolegów: Józefa Kaczmarkiewicza, sekretarza gminy Wojsławice, Stefana Godzińskiego sekr. gm. Bartochów, Stefana Wilczyńskiego sekr. gm. Bogumiłów, Stefana Nowaka sekr. gm. Męka, Mieczysława Górskiego sekr. gm. Szadek, Kazimierza Matykiewicza sekr. gm. Krokocice, Franciszka Nowaka sekr. gm. Brzeźno, Juljana Opałę sekr. gm. Klonowa, Bolesława Kowalskiego sekr. gm. Zd Wola, Franciszka Górskiego sekr. gm. MajaczewiceFranciszka Wrońskiego sekr. gm. Godyniec, Stefana Śmiejaka sekr. gm. Barczew, Franciszka Kurka sekr. gm. Gruszczyce, Władysława Flaszczyńskiego sekr. gm. Zadzim. p. Leona Niklasińskiego burmistrza m. Złoczewa, Franciszka Gąsiora sekretarza Magistratu w Złoczewie.
Józef Pustelnik.
sekr. gm. Złoczew.

Łódzki Dziennik Urzędowy 1933 nr 21

ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY ŁÓDZKIEGO
z dn. 19 październ. 1933 r. L. SA. II. 12/14/33
o podziale obszaru gmin wiejskich powiatu sieradzkiego na gromady.
Po wysłuchaniu opinji rad gminnych i wydziału powiatowego, zgodnie z uchwałą Wydziału Wojewódzkiego z dnia 18 października 1933 r. na podstawie art. 107 ustawy z dnia 23. III. 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego (Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 294) postanawiam co następuje:
§ 1.
 XI. Obszar gminy wiejskiej Męka dzieli się na gromady:
3. Męka, obejmującą: Mękę Poduchowną, wieś Męka, Mękę Jamy.
§ 2.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Staroście Powiatowemu Sieradzkiemu.
§ 3.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Łódzkim Dzienniku Wojewódzkim.
Wojewoda:
wz. (—) A. Potocki
Wicewojewoda

Obwieszczenia Publiczne 1933 nr 57

Wydział hipoteczny przy sądzie grodzkim w Sieradzu obwieszcza, iż na żądanie Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie na dzień 31 października 1933 r., wyznaczono termin pierwiastkowej regu­lacji hipoteki dla nieruchomości pod nazwą „Grunty Kolei Państwowych, Warszawa — Kalisz, odcinek Zduńska-Wola — Sieradz", powiatu sie­radzkiego, stanowiącej własność Skarbu Państwa w osobie Okręgowej Dyrekcji Koleji Państwowych w Warszawie, składającej się z działek ziemi, wywłaszczonych z gruntów, mianowicie:
1) działki ze wsi Męka (probostwo), o powierzchni 7 ha 380 mtr. kwadr.;
2) działki ze wsi Męka, o powierzchni 26 ha 8550 mtr. kw.;
3) działki ze wsi Wróblew, o powierzchni 3 ha 5233 mtr. kw.;
4) działu z gruntów miasta Sieradza, o powierzchni 52 ha 6559 mtr. kwadr.;
5) działki wywłaszczonej z gruntów miasta Sieradza pod urządze­nie wodociągu na stacji Sieradz, powierzchni 1 ha 4330 mtr. kw.

W terminie oznaczonym, osoby interesowane winne zgłosić swoje prawa w kancelarji wydziału hipotecznego w Sieradzu, pod skutkami prekluzji.

Echo Sieradzkie 1933 7 styczeń

OPŁATEK ZW. MŁODZ.
LUDOWEJ W MĘCE.
W dniu 31 grudnia r. b. w Świetlicy Koła Związku Młodzieży Ludowej w Męce odbył się „opłatek". Licznie zebrana młodzież, miejscowe nauczycielstwo, pracownicy urzędu gminnego i sympatycy Koła wytworzyli miłą i harmonijny nastrój. Przy ubranej hoince odśpiewano kilka kolęd, poczem przy herbatce łamano się opłatkiem składając sobie szczere życzenia. W końcu przy dźwiękach orkiestry bawiono się do rana.
Pierwszy tego rodzaju wieczór w Męce zorganizowany przez Koło Młodzieży, pozostawił u uczestników miłe wrażenie.

Echo Sieradzkie 1933 1 luty

Wystrzegać się wiejskich
"AKUSZEREK".
Przed kliku dniami ze wsi Męka pod Sieradzem przyniesiono do jednego z miejscowych lekarzy dwutygodniowe dziecko z ręką złamaną w dwóch miejscach. Okazało się, że mieszkańcy wsi Męka Jadzymiakowie nie mieli pieniędzy na sprowadzenie akuszerki wskutek czego dzięki nieumiejętności [...]szki t. zw. babki, będącej przy porodzie niemowlę uległo ciężkiemu okaleczeniu.

Echo Sieradzkie 1933 6 luty

POŻAR.
Wieczorem 2 b. m. w zagrodzie Tomasza Czyżaka w Męce wybuchł pożar. Zaalarmowana straż sieradzka natychmiast udała się na miejsce i pożar stłumiła. Straty nieznaczne, gdyż spalił się tylko dach na domu mieszkalnym. Pożar powstał, prawdopodobnie przez nieostrożność, gdyż wybuchł ze schowanka. Dochodzenie prowadzi policja.

Echo Sieradzkie 1933 24 marzec

DZIELNOŚĆ MŁODZIEŻY Z MĘKI.
W dniu 18 bm. w lesie państwowym leśnictwa Wośniki obok toru kolejowego od strony Męki w 15-to letnim zagajniku wybuchł pożar jednocześnie w 2-ch miejscach.
Wydobywający się dym zauważyli mieszkańcy wsi Męka. Na miejsce pożaru wyruszyło kilkoro dzieci, które przebyły przeszło półtora kilometra przestrzeni. Dzieci te energicznie zakrzątnęły się około gaszenia ognia. Po olbrzymich wysiłkach pożar dzielna młodzież umiejscowiła i w konsekwencji ugasiła. Po tym dopiero czasie przybyła z opóźnieniem straż z Męki, lecz żadnego udziału już nie brała.
Młodocianym strażakom „Bóg zapłać"!

Echo Sieradzkie 1933 5 kwiecień

Z O. T. O. I K. R. W SIERADZU.
W ostatnich dniach m. lutego w m. marcu przeprowadzono na terenie powiatu 11 kursów rejonowych dla młodzieży pracującej w przysposobieniu rolniczem.
Kursy odbyły się w Burzeninie, Potoku, Dusznikach, Brzeźniu, Szadku, Krokocicach, Męce, Rossoszycy, Wróblewie, Złoczewie, Zd. Woli.
W kursach wzięło udział 250 uczestników zespołów rolnych Związku Strzeleckiego Zw. Młodzieży Ludowej i S. M. P.
Kursy odbyły się pod przewodnictwem inż. A. Baranowskiego, tematy zespołowe referowali instruktorzy rolni w Sieradzu.

Echo Sieradzkie 1933 25 kwiecień

BOKS W RESTAURACJI.
Pan Klimczak z Męki upodobał sobie w sąsiedniej wsi Wośniki piękną dziewoję niejaką Marię Chlebiczównę i począł ją często odwiedzać. Ten postępek Klimczaka nie podobał się sąsiadowi powabnej dziewczyny, Czyżakowi. To też gdy pewnego pięknego poranku zasiedli obaj w restauracji Kryszczyńskiej i po wychyleniu zawartości kilku kieliszków, rozpoczęli bokserską walkę wręcz. Fizycznie jednak silniejszy Klimczak dał swemu partnerowi nauczkę, by więcej na „asa" tej okolicy się nie ważył ręki podnieść i w sprawy z Chlebiczówną nosa nie wtrącał.


Echo Łódzkie 1933 czerwiec

Brona narzędziem zemsty.
Wieśniak zniszczył 1 1/2 morgi żyta.
Sieradz, 28 czerwca. Mieszkańcy wsi Ruda gm. Męka pod Sieradzem spostrzegli, że żyto na ziemi należącej do Marjanny Klimczakowej na przestrzeni 1 i pół morgi zupełnie zostało zniszczone.
Zawiadomiona policja wszczęła dochodzenie i ustaliła, że zbrodniczego czynu dokonał mieszkaniec wsi Męka Walenty Klimczak.
Klimczak będąc wdowcem przed kilku laty ożenił się z wdową Marjanną Mizialiną. Klimczak lubił często zaglądać do kieliszka, a gdy mu pieniędzy brakło usiłował ostatnią sprzedać krowę. Żona nie zgodziła się jednak na to. Doszło do gwałtownej kłótni czego wynikiem była ucieczka staruszka do dzieci zam. we wsi Ruda.

Klimczak pałając zemstą zaprzągł konie do brony i zabrał 1 i pół morgi żyta.

Echo Sieradzkie 1933 15 lipiec

PIERWSZE WIEJSKIE BOISKO W POW. SIERADZKIEM.
Władze gminne wsi Męka i okolic zakupiły od gospodarza Sowały ziemię wymiar 50 m. x 50 m. pod budowę boiska sportowego. Obecnie odbywają się tam gry w piłkę nożną między drużynami strażackimi. Strażacy są w tej miejscowości najlepszą organizacją. Sądzimy, że za przykładem gminy Męka, również następne gminy nie pozostaną wtyle i rozpoczną budowę boisk przy
nosząc młodzieży wiejskiej teren do godziwych rozrywek.

Echo Sieradzkie 1933 17 lipiec

BURZA NAD POWIATEM.
W ubiegłym tygodniu przeszła nad częścią powiatu sieradzkiego burza z piorunami i ulewnym deszczem. Pioruny wznieciły kilka pożarów, między innemi spaliły się w Oraczewie obora, szopa i świnia z prosiętami należących do Wojciecha Rosiaka. W Słomkowie Mokrym stodoła, obora również maciora z prosiętami należ. do Czyżaka. W Wróblewie stodoła należąca do Wład. Kurzawy. W Dzigoszewie stodoła i obora należ. do Stan. Świniarskiego. W Grondach gosp. Grabowskiego Ignacego poraził piorun. Grabowskiego odstawiono do szpitala. W Męce piorun poraził dziecko.

Echo Sieradzkie 1933 14 sierpień

NIEZWYKŁA OFIARA.
Dzieci od lat 6—10 przebywające na letnisku p. Henniga w Męce złożyły na ręce Związku Pracy Obyw. Kobiet w Sieradzu na rzecz najbiedniejszej dziatwy m. Sieradza kwotę 5 zł. 70 gr.

Echo Sieradzkie 1933 15 wrzesień

WÓJT BITY PRZEZ SYNA.
W tych dniach wieśniacy wsi Męka pod Sieradzem usłyszeli przerażający krzyk. Krzyk ten ściągnął mieszkańców wsi na miejsce wypadku. Ujrzano tam niezwykły obraz. Oto zdala od swej zagrody przy szosie leżał na ziemi Józef Klimczak wójt gminy Męka zaś bohaterem poskramiaczem okazał się 17-to letni syn jego takiegoż imienia Józef który niemiłosiernie okładał ojca za jakieś przewinienie.
Nie wchodzimy w to, kto jest winien, być może wójt nie wychowujący wzorowo dzieci. —
W każdym razie w jakie anormalne stosunki, które często mają miejsce w gminie w czasie urzędowania winien zajrzeć wydział powiatowy i położyć temu kres, gdyż wójt w gminie winien być nietylko wzorem swej rodziny lecz i chlubą gminy.

Echo Sieradzkie 1933 17 październik

WYSTAWA ROLNICZA W SIERADZU
Prace konkursowe młodzieży przysposobienia rolniczego.
Staraniem Okręgowego Towarzystwa Organizacyj i Kółek Rolniczych w Sieradzu w dniu 13 b. m. w Teatrze Miejskim odbyło się otwarcie Wystawy Rolniczej prac konkursowych młodzieży pracującej w przysposobieniu rolniczem gospodyń i gospodarzy — pracujących w konkursach i samodzielnych gospodarzy. Wzięli udział: Związek Młodzieży Ludowej, Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej, Związek Strzelecki i samodzielni gospodarze.
O godz. 1-ej przybył Zastępca Starosty p. Eichblat i wygłosił krótkie przemówienie, miedzy innemi wyjaśnił że p. Starosta nie mógł osobiście przybyć gdyż musiał wyjechać w sprawach służbowych do województwa. Następnie powitał delegata z Izby Rolniczej p. Kaw[czaka], przedstawicieli społeczeństwa i młodzież przysposobienia rolniczego.
Po przecięciu wstęgi wszyscy udali się na zwiedzanie wystawy.
Najpierw zwiedzono prace konkursowe Związku Młodzieży Ludowej. Męka. Zespół buraczany. Duże buraki przystrojone w zieleń pod kierunkiem przodowniczki Janiny Gockówny.
Krobanów. Wystawa bardzo wzorowo urządzoną. Kwietniki, wykresy zbiorów kwiatowych przedstawiają piękny wygląd. Przodownikiem tego zespołu jest p. Marianna Ratajczykówa, zaś wzorową doradczynią p. Sroczyńska.
Dodać należy że oddział Krobanów na terenie okolic Zduńskiej-Woli jest jeden z lepszych oddziałów.
Szadkowice. Zbiór buraków z 1-ha 1.200 m3. Widać piękne okazy. Przodownikiem jest p. Bolesław Turalczyk.
Brzeźno. Zespół soji (soja u nas jest mało znana niżej opiszemy szczegółowo) której przodownikiem jest p. Królak Ignacy. Zbiór z 1-ha 21 m. 3.
Potok. Kartofle jadalne "Rozafolje" zbiór z 1 ha 540 m3. Przodownik p. Muszalski.
Zbiór soji jak można wnioskować najlepszy bo 32 mtr. z 1-ha. Marchew 3 zespołów przeciętnie z 1 ha 720 m.
Orzeżyn. Zespół cebulowy jest to największy najobfitszy zbiór z 1-ha 250 m. Przodow. p. Ant. Feliksiak.
Dalej następuje Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, gdzie skolei przystępujemy do zespołu. Burzenin. Jest to jedyny zespół który hoduje króliki, piękne okazy w klatkach własnego wykonania. Dalej półka na kwiaty gustownie ułożone, nasiona tychże kukurydza której zbiór z 1-ha wynosi 106 metr.
Na uwagę zasługuję pięknie wykonany kwiat "Szarotka" z kukurydzy.
Wągłczew. Na uwagę zasługuję zrobiony kosz do przechowywania cebuli. Jest to największy zbiór z 1-ha 400 mtr.
Sieradz. Na uwagę zasługuje bardzo starannie opracowane plany ogródków kwiatowych przy domach mieszkalnych.
Warta. Piękna oznaka godło S. M. P. na którą każdy uwagę zwraca, wykonana z kwiatów. W torebkach nasiona kwiatów. Kwiat w wazonach i t. p.
Brzeźno. Dużo pięknych kwiatów żywych, plantacje z kwietnikami przy domkach.
Szadek. Marchew pastewna zbiór z 1-ha 507 m. Związek Strzelecki.
Krobanów — kwiaty i sofa.
Burzenin — marchew. Izabelów — kukurydza.
Dalej mleczarnia Brzeźno — częściowo narzędzia mleczarskie plany budowy mleczarni w Brzeźniu murowanej rozm. 13\16 mtr. której koszt wynosił 12.690 zł.
Dalej wzór kuchni koła gospodyń wiejskich, pięknie urządzona spiżarnia z przetworami owocowemi, warzywami i winami. Ogródki kwiatowe, przy których miejsce do zabaw dla dzieci. Bufet zbiorowy będzie urządzony w niedziele 15 b. m. Dochód z bufetu będzie przeznaczony na sekcje koł. gospodyń wiejskich.
Jak zaznaczyliśmy wyżej zwraca uwagę Wystawy soja.
Soja została sprowadzona do nas z Japonji. Podobna jest wielkością do grochu polnego. Jest szarego wyglądu, zawiera 18 proc. tłuszczu, 36 proc. białka. Po ugotowaniu przybiera kształt fasoli podługowatej. Prócz tego nadaje się na wyrabianie oleju i kawy. Cena detaliczna 1 zł.- hurtowa 60 gr. za 1 kg.

Echo Sieradzkie 1933 19 październik

KOGO NAGRODZONO?
W związku z Wystawą Rolniczą w Sieradzu w dniach 13, 14 i 15 b. m. Okręgowe Tow. Org. i Kółek Roln., przyznało nagrody następującym osobom:
1) STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ.
BURZENIN.
Świątek Wład. I nagrodę, Maranda Józef II, W[...]dowski Eugenjusz III, zespołowe i indywidualne za wychowanie królików, Kołodziejska Helena 1 Klimczakówna Marja II za uprawę kukurydzy, Wrocińska Lucyna I. Władowska Helena II, za uprawę kwiatów. Nadto Stowarzyszenie Mł. Pol. otrzymało kołową nagrodę II stopnia.
SZADEK.
Zabłocka Janina I. Pietrasiówna Marja II za uprawę marchwi,
CHARŁUPIA WIELKA.
Izydorek Stan. I, Budowski Wład., II, Bednarek Stan. II. zespół powiatowy za uprawę buraków.
Szynarska Janina I, Walczakówna Janina II, za uprawę cebuli.
BRZEŹNO.
Kowalczykówna Zenobja za uprawę
ogródków kwiatowych III zesp. Owczarkówna Katarzyna III, przodownicze, Sosicka Emilia II zespół powiatowy.
WARTA.
Nowicka Marja II, Nowakówna Józefa III. Andrysiewiczówna Janina III powiatowa za uprawę ogródków kwiatowych.
SIERADZ.
Gawronówna Zofja I, Szmitówna Stanisława II, za uprawę kwiatów.
2) NAGRODY ZWIĄZKU MŁODZIEŻY LUDOWEJ.
KROBANÓW.
Nowicka Marja II zesp. za uprawę ogródków kwiatowych, Gozdalikówna Zofja I zesp. powiatowy, Stemczewski Leon II Gwizdalski Antoni I powiat za uprawę soi.
ORZEŻYN.
Mecwel Józef I, Janicki Miecz. II. Janiakówna Helena III za uprawę cebuli.
SZADKOWICE.
Nastarowicz Józef II. Turajczyk Józef III oraz Turajczyk Bol. II przodow. i I powiatową zespołową za uprawę buraków.
BRZEŹNO. Królak Ignacy I. Wróblewska Irena II i Nieciejewski Hieronim III za uprawę soi.
MĘKA.
Gockówna Wład. II, Gawron Józefa III za uprawę buraków.
POTOK.
Ośrodkówna Bol. I, Kuśnierkówna Ma[rja] II za uprawę marchwi.
Zarnecki Miecz. II Kozak Edm. III Musialski Józef I przodownicze za uprawę ziemniaków. Rosiak Józef I. Rosiakówna Janina II, pozatem ZML z Potoku otrzyma[li] pierwszą kołową za uprawę soi.
BRZEŹNO.
ZML otrzymał trzecią połową.
3) NAGRODY ZWIĄZKU STRZELECKIEGO.
IZABELÓW.
Majkowski Sergjusz I. Różański Tad. II,
za uprawę końskiego zęba.
BURZENIN.
Kofłodziejski Klemens III przodow. i [I] zespołowa powiatowa za uprawę marchwi.
ROSSORZYCA.
Stępeń Zygmunt I, Skąpski Stefan II, Jaruga Jan III, za uprawę buraków.
Honorowe nagrody za pracę w organizacji Młodzieży otrzymali: p. Boczko Jan nauczyciel z Brzeźna, p. Froncali Bronisław organ. z Charłupi Wielkiej, p. R[udnicka] Aniela z Brzeźna, p. Grud[...] Marja z Warty.
Za pracę w konkursach gospod[...] [...]modzielczych przyznano nagrody w konkursie obornika całemu szeregowi gospodarstw.
Z działu mleczarstwa przyznano nagrodę honorową p. Pokrace Józefowi z Brzeźnia za wyraźne ujęcie w wykresie rozwoju mleczarni w Brzeźnie.


Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1933 21 grudzień

Tajemniczy kmiotek w Urzędzie Rozjemczym.
Włamanie czy chęć tuszowania sprawy.
Sekretarz Urzędu Rozjemczego w Sieradzu p. Kietliński przechodząc onegdaj o godz. 1-ej w nocy Alejami Kościuszki w towarzystwie kilku osób, zauważył przez szczelinę w okiennicy światło wewnątrz lokalu Urzędu Rozjemczego, p. Kietliński zawezwał przechodzącego wówczas policjanta Wawrzynkowskiego razem ruszono do Urzędu.
Gdy obstawiono wszystkie wyjścia, zapukano do okna wówczas światło natychmiast zgasło. Posterunkowy począł gwałtownie dobijać się do wnętrza. W pewnej chwili zebrani usłyszeli stuk w drugiem oknie, lecz nieznajomy widząc (iż)* jest osaczony otworzył drzwi. Niepożądanym gościem okazał się Ludwik Kaczmarek z Męki pod Sieradzem, który przed kilku tygodniami wystąpił przeciwko wierzycielowi Józefowi Chadrysiakowi ze wsi Czechy gm. Zduńska Wola do Urzędu rozjemczego o 3.000 zł. z prośbą o rozłożenie na raty. Na rozprawie Chadrysiak złożył niekorzystną dla Kaczmarka przysięgę w kościele. Kaczmarek niezadowolony chciał tą drogą sfałszować lub zabrać dokument. Na pytanie posterunkowego Kaczmarek nie dawał żadnych odpowiedzi, później dopiero zeznał, że chciał porobić notatki, a następnie, że chciał zabrać weksle złożone przez wierzyciela.
Kaczmarek wszedł do Urzędu tylnemi drzwiami otwierając podrobionemi kluczami drzwi z zamku i zatrzasku.
Zaaresztowany Kaczmarek został przekazany władzom sądowym.
Dla orjentacji dodajemy, że Urząd Rozjemczy wszystkie weksle przechowuje w kasie pancernej.


* moje uzupełnienie tekstu


Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1933 22 grudzień

KACZMAREK W WIĘZIENIU.
Zuchwały włamywacz mieszkaniec wsi Męka Ludwik Kaczmarek, o czem wczoraj pisaliśmy, schwytany na gorącym uczynku włamania się do Urzędu Rozjemczego w Sieradzu w celu zebrania jakiś ważnych dokumentów z wniesionej przez tegoż sprawy przeciwko wierzycielowi Józefowi Chadzyniakowi z Czechów gm. Zduńska Wola o rozłożenie na raty kwoty 3.000 zł. został przekazany sądowi, który zażądał od Kaczmarka kaucji w wysokości 25 złotych
Wobec niezłożenia takowej Kaczmarek powędrował do więzienia.

Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 16 luty

JAK I KTO KRADNIE DRÓB NA WSI?
W nocy na 12 b. m. z zagrody Józefa Sowały z Męki złodzieje skradli 2 gęsi następnie udali się do sklepowego Adamskiego Wincentego zam. w Kol. Wośniki i skradli 8* kur. Łup mieli w workach z którym udali się na łąki w stronę Sieradza, gdzie oczekiwało 2-ch osobników. Oddano im łup i ci poszli do Sieradza.
A złodzieje których było też dwóch poszli do wsi, przyczem ślad jednego zaprowadził do domu Ficego z kol. Wośniki do mieszkania zamieszkałego przez Władysława Węckowskiego. Ponieważ, w czasie ich kradzieży upadł mały śnieżek więc wszystkie ślady było dobrze znać. Okazuje się, że wiejscy złodzieje kradną, a równocześnie z miasta przychodzą kupcy i kupują towar.

*nieczytelne, przypis autora bloga


Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 27 marzec

SPRAWOZDANIE.
Instruktora Zarządu Powiatowego straży Pożarnych na pow. sieradzki.
Praca zamierzona w ub. roku, a poparta przez Walne Zgromadzenie poza przeprowadzeniem Zjazdów Manewrowych i urządzeniem 2 kursów w rejonach wykonana została w całości. Zjazdy Manewrowe i kursy wspomniane projektowane były w okresie wiosennym r. b.
Jak w ubiegłym roku tak i w roku sprawozdawczym w poczynaniach naszej pracy mieliśmy poparcie ze strony poszczególnych Zarządów i Naczelników Straży.
W okresie sprawozdawczym od 29 maja po dzień dzisiejszy stan Straży na terenie powiatu przedstawia się następująco:
Funkcje N-ków pełnią nast. druhowie:
1) K. Pruski. Sieradz. 2) A. Kuske, Zd. Wola. 3) M. Kaszyński, Warta. 4) R. Cielecki, Szadek. 5) M. Saganowski, Złoczew. 7) J. Grabałowski, Zadzim; 7) E. Nierychlewski, Gruszczyce. 8) W. Jedyński, Wierzchy. 9) E. Kluba, Wróblew. 10) J. Golas, Klonowa 11) P. Fabjańczyk, Brąszewice. 12) St. Sikorski, Brzeźno. 13) Fr. Górski, Burzenin. 14) St. Zach, Barczew. i 15-ty rejon do czasu reorganizacji rejonów pozostaje nie obsadzony.
Ogólna wartość majątku ruch. i nieruchomości Straży na terenie powiatu wynosi około 1 miljona zł. w-g. obliczenia i oszacowania przez Zarządy Straży, zaś wyekwipowanie, uzbrojenie, zaopatrzenie w przęt oraz stan liczebny przedstawia się następująco:
Członków czynnych w strażach — 2682, członków popierających — 1.166, straży wiejskich w powiecie 97, straży małomiasteczkowych 4, straży miejskich 2, drużyn żeńskich samarytańskich poż. 27, oddziałów PW. 6, drużyn O.P. Gaz. 9, świetlic 14, bibliotek 7, kół teatralnych 27, orkiestr 13, chórów 4, remiz drewnianych 45, remiz murowanych 29, remiz betonowych 11, szop na narzędzia 7, wspinalni 3, syren ręcznych 11, dzwonów 84, wyszkolonych naczelników rejonu 8, wyszkolonych naczelników straży 70, wyszkolonych podoficerów straży 99, wyszkolonych poinstruktorów 79, mundurów zwykłych 1.918, mundurów bojowych 863, hełmów 1264, pasów bojowych 371, toporów 649, drabin mechanicznych kon. 1, drabin francuskich 3, drabin drążkowych 11, drabin Szczerbowskiego 50, drabin przystawnych 72, drabin hakowych 26, beczkowozów 126, wozów pogotowia 74, masek gazowych 48, przyrządów ratunkowych 2, sikawek ręcznych 125, sikawek motorowych 5, węży tłocznych 4,664m, apteczek 15, noszy 3, samochodów pożarniczych 4, samochodów osobowych 2, bekadeł alarmowych i trąbek 111.
W roku 1933-34 otrzymały zasiłki z PZUW. następujące Straże w naturze bądź też w gotówce.
Brzeźno 8 mtr. węża sawnego, Bartochów 300 zł. zasiłku na beczkowóz. Leliwa 15 mtr. węża tłocznego 1 parę łączników i drabinę Szczerbowskiego. Chajew 15 mtr. węża tłocznego, 1 parę łączników. Żelisław drabinę Szczerbowskiego. Lipicze beczkowóz 2 kołowy żelazny i 15 mtr. węża. Stanisławów 15 mtr. węża tłocznego. Owieczki 50 zł. na wóz pod sikawkę. Sadokrzyce 30 mtr. węża tłocznego. Tubądzin 30 mtr. węża tłocznego. Klonowa 15 mtr. węża tłocznego i 1 parę łączników. Prusinowice sikawkę przenośna (930 zł.) zapł. 200. Czartorja 15 mtr. węża tłocznego i 1 parę łączników. Kliczków -Mały 2 pary łączników "Polonja". Krokocice 300 zł. na kupno 4 koł. beczkowozu. Starce 15 mtr. węża tłocznego i 4 sawnego. Burzenin 300 zł. zasiłku na 4 koł. beczkowóz. Dąbrowa - Wielka 15 mtr. węża tłocznego. Strzałki 15 mtr. węża tłocznego i 4 mtr. węża sawnego. Niemojew 930 zł. na sikawkę przenośną. Korczew 15 mtr. węża tłocznego. Zd.- Wola syrena elektryczna, 150 mtr. węża tłocznego i 10 par łączników. Rossoszyca 30 mtr. węża tłocznego. Grabina 15 mtr. węża tłocznego i drabinę Szczerbowskiego. Drużbin "Tyfon" syrenę pneumatyczną. Oraczew 15 mtr węża tłocznego. Kuźnica — Błońska 15 mtr. węża tłocznego i 4 mtr. sawnego. Godynice 15 mtr. węża tłocznego i drabinę Szczerbowskiego. Rzechta 200 zł. zasiłku na wóz rekwizytowy. Wośniki 200 zł. zasiłku na wóz rekwizytowy. Wągłczew 6 toporów, 6 pochew i 6 pasów bobowych. Charłupia — Mała 100 zł. na beczkowóz. Polków 930 zł. na sikawkę przenośną. Kłocko 15 mtr. węża tłocznego i 1 parę łączników. Kościerzyna 15 mtr. węża tłocznego i 1 parę łączników. Piaski 30 mtr. węża tłocznego. Wypada mi zaznaczyć, iż przy wydatnem poparciu p. Inspektora PZUW. J Gaweckiego wyekwipowanie Straży w sprzęt posuwa się szybko naprzód.
Z powyżej podanego zestawienia sami zorjentujemy się, iż pomoc PZUW. z każdym rokiem wzrasta.
Pożarów masowych w okresie sprawozdawczym było 1, pojedynczych 91 razem 92. Straty poniesione przez PZUW. za pożar masowy w Prażmowie wynoszą 34.149 zł. Straty pojedyczych wynoszą 106.873. Razem odszkodowania wynoszą 141022 zł.
Jeżeli porównamy statystykę pożarów z lat ubiegłych, to stwierdzić należy, że palność w naszym powiece procentowo się zmniejszyła.
Pomimo przedsięwziętych pewnych poczynań przez odnośne organa w kierunku zapobiegania pożarom, Straże Pożarne również w tym kierunku muszą przedsięwziąć akcję propagandową i nieustawać w dalszej pracy.
Stosownie do wydania nowego regulaminu wyszkoleniowego przez Władze centralne, wydaliśmy okólnik polecający wszystkim Naczelnikom Straży przeprowadzenie wyszkolenia w zakresie I stopnia, niezależnie od tego na przeprowadzanych odprawach oficerskich w rejonach szczegółowo sprawy te były omawiane przezemnie. Pomimo posiadanej przez Naczelników Straży w tym kierunku wiedzy i mimo nakazu Związku Okręg. jak zdołałem stwierdzić prac tych za wyjątkiem kilku Straży nie prowadzi się. Ze względu na konieczność przeprowadzenia wspominanego wyszkolenia Zarząd Powiatowy opracuje plan wyszkolenia i lekcje, które prześle do poszczególnych Straży i dopinguje specjalnie wykonania tego zlecenia.
Straże, które przeprowadzą przeszkolenie do jesieni złożą o tem zameldowanie do Zarządu Powiatowego celem przeprowadzenia egzaminów i na dania tymże odnośnych zaświadczeń i odznak.
Przeszkolenia Straży odbywały się w Strażach w czasie lustracji, inspekcji lub też specjalnie. Przeszkoleń takich przeprowadziłem 24 i 40 ćwiczeń przygotowawczych druż. do zawodów Wojewódzkich.
W dniach 17 i 18 czerwca ub. roku odbyły się eliminacyjne zawody o mistrzostwo województwa łódzkiego w poszczególnych grupach Straży, połączone ze Zjazdem Straży całego województwa. W Zjeździe tym z naszego powiatu wzięło udział 89 Straży w ogólnej liczbie 876 czł. Najliczniej z rejonów miejskich reprezentowany był rejon sieradzki. Z rejonów wiejskich reprezentowany był najliczniej rejon Brzeźno.
Specjalnie podkreślić mi wypada że wszystkie te 89 Straży zasługują na uznanie za zrozumienie i wysiłek pracy naszej organizacji.
W Zjeździe tym nie wzięło udziału 14 Straży, wykaz których posiadamy. W zawodach zaś o mistrzostwo województwa wzięły udział następujące Straże: w II grupie straży miejskich — Sieradz Straż., w IV grupie straży wiejskich — Straż Smardzew.
Mistrzostwo Województwa w grupie Straży miejskich zdobyła Straż Sieradzka tym samem zajmując I miejsce na zawodach jeżeli chodzi o Straż Smardzewską, to dzięki podenerwowaniu się całej drużyny co oczywiście wpłynąć musiało na złe wykonanie ćwiczeń szkolnych Straż Smardzewska zajęła IV miejsce w IV grupie.
Niezależnie od tego w konkurencji ćwiczebnej stanęły z naszego powiatu 4 drużyny żeńskie samarytańskie, a więc Szadek, Wojków, Ralewice i Męka.
Drużyny nasze wzbudziły zachwyt wszystkich widzów. Kolejność miejsc przyznanych przez sąd konkursowy jest następująca: 1 miejsce drużyna żeńska — Szadek, 2 miejsce drużyna żeńska — Wojków, 3 miejsce drużyna żeńska — Ralewice, 4 miejsce drużyna żeńska — Męka.
Pozostałe kilka miejsc zajęły drużyny żeńskie z innych powiatów.
W czasie dokonywania inspekcji przy każdorazowej bytności w Strażach udzielałem Zarządom oraz Naczelnikom Straży wskazówek i porad fachowych. Inspekcji takich przeprowadziłem w Zarządach 23 i w Oddziałach 45.
Alarmów przeprowadzono 63 i w 63 wypadkach stwierdzono gotowość alarmową. Ogólnie biorąc, Straże wykazały wysoką sprawność alarmową. Szybkość wyjazdowa wahała się od 4 do 8 minut.
Prace biurową prowadzę sam i w okresie sprawozdawczym zostało załatwione 465 różnych spraw i wydano kilka okólników.
W zestawieniu liczbowem praca moja przedstawia się następująco: Lustracyj podst. Zarządów przeprowadzono 23, Lustracyj podst. Oddz. przeprowadzono 45, Inspekcyj Zarządów przeprowadzono 17, Inspekcyj Drużyn przeprowadzono 39, Przeszkoleń ćwiczeń szkol. przeprowadzono 74. Przeszkoleń praktycznych przeprowadzono 10. Alarmów przeprowadzono 63. Udział. w posiedz. Zarządów 14. Udział w Walnych Zgromadz. 10 Wstępnych egz. w druż. żeńskich 3. Przeszkoleń Straży Kolej. 7. Odpraw ofic. w rejonach 13. Udział w odprawach instr. 3 Zamierzenia na przyszłość.
Zarząd Powiatowy przewiduje delegowanie 4-ch delegatów na Radę Okręgu.
Zarząd Powiatowy przewiduje zwołanie Rady Powiatowej w I-ym i II-im półroczu.
Lustracyj straży przeprowadzi się 40, Inspekcyj straży przeprowadzi się 40, kontroli polustracyjnych 40, kurs I-go stopnia Dh. N-ków. 1, egzaminów kwalifikacyjnych żeńskich drużyn przeprowadzi Zarząd 4 egzaminów w zakresie I-go stopnia 20, odpraw oficerskich w rejonach przeprowadzi 14, od praw N-ków rejonowych przeprowadzi 1, odpraw K-tek drużyn żeńskich przeprowadzi 3, ćwiczeń kontrolnych w rejonach przeprowadzi 3, dokonanie nowych wyborów na N-ków rejonowych przeprowadzi się 15. Reorganizacja tych Zarządów Straży, które opieszale bądź też wcale nie wykonywują przyjętych na siebie obowiązków.
Instruktor Powiatowy:  


Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 30 marzec

NADESŁANE
Do
Redakcji „Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie".
Proszę o umieszczenie następującego sprostowania, a to w związku z art. „W oparach alkoholu" umieszczonym w Nr. 83 z dnia .....* marca r. b.
1) Nieprawdą jest jakoby wójt gminy ochodził huczne swe imieniny w restauracji p. Widawskiej w Sieradzu, ale prawdą jest, że wójt gminy w dniu 19 marca r. b. brał udział jako prezes Straży Ogniowej w Mnichowie na czele tejże Straży w uroczystym obchodzie w Sieradzu, urządzonym na cześć Marszałka Józefa Piłsudskiego.
2) Nieprawdą jest jakoby wójt gminy wracając do domu zaczepiał przechodniów i naskutek tego został jakoby poskromiony żerdzią z płota przez zaczepionego przechodnia i pozbawiony przezeń dolnych części ubrania, lecz prawdą jest, że powracając do domu natchnął się na pijaka znanego ze swego usposobienia awanturniczego pod wpływem wypitego wyskoku, i że ów pijak następnie zabiegł drogę wójtowi i usiłował uderzyć go, lecz awanturnik został wkrótce obezwładniony na polecenie wójta przez kilku włościjan wsi Męka.
3) Że przeciwko winnemu tych awantur znieważenia wójta i zakłócenia spokoju publiczneg(Józefowi Kolasie) wdrożone zostanie postępowanie karne o czem powiadomiono miejscowy Posterunek Policji.
Wójt gminy.

*nieczytelne, przypis autora bloga


Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 26 kwiecień

Ćwiczenia rezerwy.
W dniu 22 b. m. nasz Związek Rezerwy urządził pierwsze na większą skalę ćwiczenia w strzelaniu.
Już od samego rana wyruszyli rezerwiści na pole strzelnicze na terenie gm. Męka pod Sieradzem, a wrócili zaledwie wieczorem.

Przypuszczać należy, że ta wycieczka pod sprawną komendą energicznego kolegi Feliksa Godeckiego przyniosła dobre rezultaty.

Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 1 maj

POŻYTECZNE Z PRZYJEMNEM.
Jak o tem już pisaliśmy, nasz Związek Rezerwistów w dniu 22 b. m. na strzelnicy w Męce pod Sieradzem przeprowadził ostre strzelanie z długiej broni Kierownikiem strzelnicy przez nasze władze wojskowe wyznaczonym został kol. Feliks Godecki komendant tutejszego Koła, jako zaś zastępca kol. Ludwik Makulski, dowódca plutonu naszej kompanji. W strzelaniu wzięło udział 86 ludzi, a z czynnych kolegów zaledwie dwóch kolegów nie stawiło się usprawiedliwiając przecież swoją nieobecność, co mówi bardzo pochlebnie o sprężystości i energji komendanta ppor. Feliksa Godeckiego.
Strzelanie rozpoczęło się o godzinie 8 rano, a zakończonem zostało o godzinie 5 popołudniu. Odbyły się właściwie dwa strzelania, przepisane instrukcją wojskową, przyczem każdy z uczestników wypuścił łącznie 16 pocisków.
W czasie strzelania już na teren Strzelnicy przybyli: Obwodowy komendant P. W. i W. F. z Łodzi kapitan Faczyński, oraz powiatowy komendant Związku Rezerwistów porucznik Olczyk wraz ze swoim zastępcą ppor. Pawłowskim.
Zarówno zachowaniem jak i zewnętrznym wyglądem, swą postawą i karnością kompania nasza wywarła dobre wrażenie na wizytujących.
Zawody strzeleckie wypadły bardzo dobrze. Z pomiędzy 86 strzelających aż 57 zdobyło odznaki strzeleckie. Wyróżnili się szczególniej kol. kol. Maurer, Spychalski i Gezek, którzy spełnili nawet warunki na uzyskanie złotych odznak strzeleckich, czyli I klasy, a jeśli się zadowolnić muszą bronzowemi to tylko dlatego że dotychczas żadnej jeszcze nie mieli, a muszą przejść kolejno wszystkie klasy.
Strzelanie to uważać należy za* rozpoczęcie pracy w sezonie .....* Zapobiegliwy, czynny i ruchliwy Zarząd naszego Koła wespół z komendantem zapowiada jej dalsze rozwinięcie na dość szeroką skalę. Podobnych strzelań ma być jeszcze dwa.
Jakby zamówiona, dopisała tym zawodom strzeleckim pogoda. Obowiązek wyszkoleniowy zatem połączonym został z przyjemnością, wczesną majówką, urozmaiconą dźwiękami harmonji w melodyjnemi piosenkami, wojskowemi, wesołemi opowiadania. Jeśli dodamy do tego zdjęcia fotograficzne, wspólne pożywienie i t. p. atrakcje, uzyskamy pełny obraz żołnierskiego życia i obywatelskiego obowiązku.
Redakcja naszego pisma, oceniając należycie wysiłki naszego Koła Związku Rezerwistów, tą drogą składa wyrazy uznania i życzy rozwoju dalszego po wytkniętej linji, czynu ku wzmożeniu tak wewnętrznej jak i zewnętrznej potęgi naszej Wielkiej Rzeczypospolitej.

*nieczytelne, przypis autora bloga



Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 11 maj

NAGŁY ZGON WÓJTA.
Co wykazała sekcja zwłok?
Nad ranem wieś Męka została zaalarmowana wieścią, iż wójt gminy Męka Klimczak, na polach kolonji Wośniki ciężko zaniemógł. Wysłana furmanka pół martwego wójta przywiozła do domu, gdzie po kilku godzinach chory zmarł.
Na temat nagłego zgonu rozeszła się pogłoska, że wójt został przez jednego ze sklepowych ze wsi Wośniki otruty.
Policja natychmiast wszczęła dochodzenie.

Przeprowadzona sekcja zwłok nie wykazała śladów zatrucia, natomiast stwierdzono, że wójt zmarł na paraliż serca.

Echo Sieradzkie i Zduńskowolskie 1934 16 maj

JESZCZE O ZGONIE WÓJTA MĘKI.
Jak już pisaliśmy nagły zgon wójta gminy Męka wywołał wielkie wrażenie. Jak niektórzy twierdzą, gdyby natychmiast przybyła pomoc lekarska możnaby jeszcze było utrzymać wójta przy życiu.
Niestety było to nad ranem; zdrów i wesół wówczas wójt, znajdował się na odludnem miejscu w towarzystwie pewnej kobiety ze Zduńskiej Woli.
Gdy zachorował, kobieta ta dała znać rodzinie wójta dopiero po kilku godzinach.
W domu również początkowo nie wzywano doktora, dopiero gdy wójt począł konać - wezwano lekarza — lecz było już zapóźno.

Wobec lekkomyślnego prowadzenia trybu życia przez wójta, żona nie miała środków na pochowanie zwłok musiano pochować zmarłego na koszt gminy.


Echo Łódzkie 1935 kwiecień


Rodzina skąpców.
Teść bez pogrzebu.

Z Sieradzu donoszą: Na zagrodę Wojciecha Klimczaka zam. w Męce pod Sieradzem zrobili najście znani ze skąpstwa Stanisław Kolasa z żoną i czterema dorosłymi synami Wojciechem, Józefem, Kazimierzem i Feliksem uzbrojonymi w kije, noże i widły. Poczęli domagać się od Klimczaka ruchomości po swym zmarłym teściu Wojciechu Szablewskim. Nie czekając odpowiedzi napadli na Klimczaka zadając mu bardzo silne uszkodzenie ciała.
Wezwany lekarz zrobił opatrunek i stwierdził, że Klimczak otrzymał ranę ciętą skroni, pleców i ramienia. Rannego odwieziono do szpitala.
Tło oprawy jest następujące:
Śp. Wojciech Szablewski dość zamożny gospodarz, były kilkunastoletni wójt, zmarł w Wielki Piątek. Rodzina znana ze skąpstwa nie chciała wyłożyć pieniędzy na pogrzeb i zagrabiła wszystko do tego stopnia, żo nawet nie było w co ubrać nieboszczyka.
Koszta pogrzebu poniósł właśnie zięć jego Wojciech Klimczak, którego Kolasowie napadli bez względu na to, że już swe go czasu swą część po teściu otrzymali.Policja prowadzi dochodzenie.


Obwieszczenia Publiczne 1935 nr 69

Wydział hipoteczny przy sądzie grodzkim w Sieradzu obwieszcza, ze na dzień 2 grudnia 1935 r. wyznaczona została pierwiastkowa regu­lacja hipoteki:
1) dla osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi Proboszczostwo Męka, gminy Męka, pod Nr. 18, powierzchni w/g wpisu dodatkowego do tabeli ogółem 20 mórg 173 prętów i wygonu przyłączonego do tej osady, nabytego od gromady wsi Męka Poduchowna, ozna­czonego Nr. 20, 4, powierzchni podług planu 194 pręty, a według aktu 1 morga 60 prętów, na żądanie Stanisława Henniga; i

W terminie powyższym osoby zainteresowane winne się stawić z zameldowaniem swych praw w kancelarji wydziału hipotecznego pod skutkami prekluzji.

 Orędownik 1935 nr. 97

Z Męki pod Sieradzem. Męka-miejsce wycieczek sieradzan i letnisk zdrowotnych dla łodzian, gościła z racji wielkiego odpustu na św. Wojciecha liczne rzesze ludu z okolic Sieradza, które tłumnie przybyły w swych malowniczych strojach ludowych do prastarego kościoła. W związku z tem rzeczą niezbędną będzie wspomnieć, że tu według tradycji głosił Słowo Boże św. Wojciech i pod rosnącym do dziś dębem-olbrzymem odprawiać miał mszę św. Akta stwierdzają, że kościół w Męce "...S. Adalbertus E. M., anno 1411 aedii. ex ligno a Wladislav Jagiełło Rege Poloniae et an. 1691 ab extra muro obducta, sumptu Andreae Trzebicki Eppi Crac..."-p. w. św. Wojciecha, bisk. męcz., pobudowany w 1411 r. przez króla polskiego Władysława Jagiełłę, a w 1691 r. zewnątrz omurowany staraniem bisk. krak. Andrzeja Trzebickiego. Przez pewien czas kościół ten był w posiadaniu OO. Miechowitów, którzy od 1418-1749 r. zamieszkiwali w Sieradzu przy kościele św. Ducha.


Echo Łódzkie 1936 grudzień

Długie palto przyczyną śmierci.
TRAGICZNA MŁOCKA


Sieradz 17. 12. Stanisław Augustyniak lat 49 z Wośnik pomagał w młocce maszynowej szwagrowi swemu Tomaszowi Maciaszczykowi ze wsi Męka. W pewnej chwili tryby maszyny chwyciły poły długiego palta w którym pracował Augustyniak. Nim się zorientowano Augustyniak miał już złamany kręgosłup i rękę. W stanie ciężkim przewieziono go do szpitala, gdzie po kilku godzinach zmarł.

Zorza 1937 nr 42

Uroczystość Bożego Ciała w Sieradzu.
Mieszkańcy Ziemi Sieradzkiej mają strój zbliżony do łowickiego, a więc barwny i piękny, lecz niestety zaniedbany coraz bardziej. Otóż dziekan ks. prałat W. Pogorzelski miłośnik i propagator stroju sieradzkiego, od 15 lat usilnie w tym duchu pracuje, aby zwyczaje i stroje sieradzkie utrzymać i rozpowszechnić. Wielokrotnie z ambony i bezpośrednio ten strój zaleca i doń zachęca. Wprowadził go do kościoła na dywany, zasłony, tron biskupi, przykrycia ołtarzowe, a jednakże piękne są chorągwie i sztandary procesyjne, wełniane o barwach i haftach sieradzkich! Już ich pełno w prastarej Farze-Kolagiacie, ale i w sąsiednich kościołach stale ich przybywa. W salach i biurach urzędów państwowych i miejskich barwami sieradzkimi są przybrane odrzwia i okna. Młodzież sieradzka wprowadza go w swe stowarzyszenia. Piękne albumy i księżki w tę sieradzką czerwień i herby się stroi. Sztandary stowarzyszeń, oraz narodowe sieradzkie barwy wszędzie zaznaczają. Pracownia kilimiarska SS. Urszulanek, chlubnie na tym polu pracująca, nadążyć nie może z wykonaniem zamówień.
W celu podkreślenia starodawnej odrębności Ziemi Sieradzkiej, z inicjatywy ks. prałata Pogorzelskiego, nadchodząca uroczystość Bożego Ciała ma być urządzona „po sieradzku". Na tej uroczystości przyrzekł swą obecność p. Wojewoda łódzki, przebędą kompanie z Charłupi Małej i Męki, gdzie również były wioski arcybiskupie i gdzie strój sieradzki mają. W celu najokazalszego urządzenia obchodu zawiązał się w Sieradzu osobny komitet, który z zapałem przystąpił do pracy i mobilizuje miasto i okolicę na ten „dzień Sieradza". Mamy nadzieję, że całość wypadnie godnie i okazale. Gorąco pragniemy przedstawić bogate piękno ludowego sieradzkiego stroju, podnieść ten strój w opinii ludu, a zaś całej Polsce przypomnieć, że obok łowickiego, ma niemniej bogaty strój „sieradzki".



 Orędownik 1937 nr. 107


Rewelacyjne śledztwo

Sieradz, 10.5-Na zarządzenie właściwych czynników wdrożone zostało śledztwo przeciwko nowemu kierownikowi 7-kl. szkoły powszechnej rozwojowej w Męce, który, według oświadczeń dzieci, miał się wyrazić w szkole, że Chrystus był komunistą.
Wyświetlenie tej sprawy katolickie społeczeństwo oczekuje z niepokojem.


Echo Łódzkie 1937 czerwiec


ZWOLNIONY KIEROWNIK SZKOŁY
Komunistyczne doktryny na lekcji.

SIERADZ. 5.6. Oskar Frej, kierownik szkoły w Męce dekretem władz został zwolniony z zajmowanego stanowiska. Dodać należy, iż podczas jednej z lekcyj Oskar Frej poruszył sprawy religijne. Z objaśnień nauczyciela wynikało, iż Chrystus był komunistą. Następstwem tego było złożenie szeregu skarg przez miejscowe społeczeństwo.


 Orędownik 1938 nr. 96


Uroczystość parafialna w Męce.

Dnia 23 bm. odbył się w Męce koło Sieradza wielki odpust ku czci św. Wojciecha, patrona tejże parafii. W uroczystości wzięły udział licznie zgromadzone rzesze wiernych oraz kilkunastu księży z okolicznych parafij.
_________________________________________________________________________________

 Orędownik 1938 nr. 97
_________________________________________________________________________________


Echo Łódzkie 1938 grudzień


Napad chłopów
na mieszkanie awanturnika
SMUTNE SKUTKI PIJAŃSTWA

SIERADZ, 3.12. — We wsi Męka pod Sieradzem po weselu doszło do krwawego zajścia. Gdy goście weselni wypili już wszystkie zapasy wódki paru młodych włościan, a między innymi Wojciech Świątek oraz bracia Antoni i Bronisław Staniuchowie udali się do pobliskiego sklepiku, gdzie kupili wódkę i na miejscu poczęli się nią raczyć. Gdy kompletnie pijani wychodzili ze sklepiku Bronisław Staniuch pchnął dla żartu Świątka, który przewrócił się. Ten podniósłszy się rozwścieczony, rzucił się na Staniucha.
Wywiązała się bitwa. Świątek wydobył nóż i zadał nim Staniuchowi szereg ran. Obecni przy tym uczestnicy pijackiej zabawy podnieśli alarm. Nadbiegł na pomoc sołtys Józef Szymański, lecz i on został pokłuty nożem przez Świątka. Ranny Staniuch i jego brat nie dali za wygraną. Udali się do domu, gdzie uzbroili się w młotki i kije, po czym zaatakowali dom Świątka i zdemolowali kompletnie całe mieszkanie.
Powiadomiona przez sołtysa policja o zajściu wdrożyła przeciwko sprawcom bijatyki dochodzenie.


Echo Łódzkie 1939 kwiecień


Przykre zaście pod Sieradzem.
40 OSÓB POTURBOWANYCH

Sieradz, 15.4.-W Męce pod Sieradzem doszło do pożałowania godnych zajść. Mieszkaniec wsi Ruda, Franciszek Spętany oblał lekko wodą z butelki szwagierkę Walentego Miskiewicza z którym przyjechała. Miśkiewicz nie wiele myśląc schwycił bat i pobił go. Widząc to brat Spętanego z Polkowa ruszył z pomocą. W krótkim czasie zbiegła się najbliższa rodzina walczących stron. Poszły w ruch orczyki, kłonice i drągi z płotów, podwórz, itp. Wynikła niesłychana bijatyka. Obie strony widocznie bojowo nastrojone obecną sytuacją walczyły jak lwy. Nie wiadomo jakby się skończyło, gdyby nie proboszcz parafii Miklasiński, który zwrócił się do dowódzcy oddziały wojskowego. Wówczas na komende przełożonego, żołnierze rozbroili walczące strony i położyli kres dalszej bójce.
Jak się okazało w walce wzięły udział 3  wsie: Woźniki, Polków i Ruda. W bójce zostało około 40 osób lżej lub ciężej rannych. Policja wdrożyła dochodzenie.

Dziennik Łódzki 1948 nr 202

Zabytkowe kościoły woj. łódzkiego
przybiorą swój wygląd sprzed wieków
Urząd Konserwatorski w Łodzi prowadzi obecnie następujące prace nad konserwacją i rekonstrukcją zabytków na obszarze woj. łódzkiego.
(...) SIERADZ: — We wsi Męka pod Sieradzem powiększany jest przez dobudowanie wieży z dzwonnicą zabytkowy kościół modrzewiowy z roku 1412 pod wezwaniem Św. Wojciecha.(...)

Dziennik Łódzki 1949 nr 75

Skarb z XVIII w.
znaleziono w Męce pod Sieradzem
Osobliwością i dumą niewielkiej wsi pod Sieradzem, noszącej nazwę Męka Krzyża — jest zabytkowy kościółek pochodzący z XV wieku. Stara świątynia, zniszczona przez wieki wymagała odnowienia. Właśnie przed niedawnym czasem rozpoczęto remont.
W czasie przesuwania jednej ze ścian, pod kruchtą robotnicy natrafili na głębokości 70 cm na jakieś naczynie. Wykopano je, otworzono, a wówczas oczom ich ukazał się prawdziwy skarb: 30 monet złotych,
Ksiądz proboszcz o znalezieniu skarbu powiadomił władze powiatowe, te znów wojewódzkie i w rezultacie do Męki udał się wicewojewoda Szaniawski i dyr. Muzeum Prehistorycznego w Łodzi prof. Jażdżewski, by obejrzeć miejsce, w którym monety zostały znalezione i przywieźć je do Łodzi.
Monety, które się okazały dukatami holenderskimi z XVIII wieku wzbogaciły zbiory łódzkiego gabinetu numizmatycznego. (y)

Dziennik Łódzki 1950 nr 220

Nasi korespondenci piszą:
Białe ostrouche i wielkie białe-angielskie.
Rosnąszynki i kiełbasy w pow. sieradzkim
Trudne początki akcji "H" mamy już poza sobą, a o rezultatach jej dawno mieliśmy możność się przekonać. Obecnie na wielką skalę przeprowadzana jest akcja kontraktacyjna trzody chlewnej na rok 1951.
Do ogólnopolskiego planu kontraktacji na rok 1951 przystąpił również powiat sieradzki. Informacji na ten temat udziela nam Jan Czech, instruktor hodowlany trzody chlewnej na powiaty: sieradzki i wieluński.
—Równolegle ze wzrostem pogłowia wzrasta również opłacalność hodowli — mówi ob. Czech. Przyczyniają się do tego dobre ceny gwarantowane przez państwo, oraz zapewniony zbyt i pomoc udzielana przez gminne spółdzielnie.
—Jak przedstawia się sprawa kontraktacji w latach ubiegłych i jakie są przewidywania na rok 1951?
—W roku 1949 zakontraktowaliśmy w dwóch powiatach 12 tysięcy
sztuk. W roku 1951 zakontraktujemy 85 tysięcy tuczników!
—Jakie gminy przodują w kontraktacji i dostawach trzody chlewnej?
—Najlepiej spisuje się do tej pory gm. Klonowa, za nią gminy: Charłupia Mała, Wojsławice, Zduńska Wola, Męka i Wierzchy. Inne gminy zdradzają mniejszą aktywność, lecz mam nadzieję, że się to wkrótce zmieni.
—A czy zrobiono cokolwiek w dziedzinie ujednolicenia pewnych ras w obszarach, gdzie miały by dogodne warunki rozwoju?
—W tym roku zorganizowano 12 zespołów loszek hodowlanych (łącznie 60 sztuk) i trzy zespoły knurów zarodowych (15 sztuk), W południowo-zachodniej części powiatu sieradzkiego przewiduje się hodowlę rasy białej ostrouchej w części północnej hodowlę rasy wielńiej — białej angielskiej.
(W. M.)


Dziennik Łódzki 1951 nr 225

Chłopi
ze Złotowizny
wykonali
roczny plan skupu
w 300 %
Coraz liczniej napływają meldunki z woj. łódzkiego o przedterminowej realizacji dekadowych i miesięcznych planów odstawy zboża.
Chłopi gromady Złotowizna w gm. Wróblew k. Sieradza jako pierwsi w powiecie zameldowali o wykonaniu rocznego planu w 300 proc.
Gromada Podłężyce wykonała dotychczas 215 proc. planu na sierpień, Stawiszcze 200 proc. i Grabowiec 130 procent.
Euzebiusz Jachimowicz ze wsi Męka k. Sieradza posiadający 2 ha miał odstawić 91 kg zboża, a przywiózł do punktu skupu 400 kg, zaś wdowa Maria Lewandowska na przypadające na nią 190 kg odstawiła 518 kg.

Gm. Barczew i Szadek wykonały już ponad 110 proc. planu miesięcznego i wysunęły się na pierwsze miejsce w powiecie.



Dziennik Łódzki 1952 nr 86

Dary urodzinowe sieradzan dla Prezydenta Bieruta
Obywatelu Prezydencie" W uznaniu Twoich wielkich zasług położonych w walce o wyzwolenie narodowe i społeczne, przesyłamy Ci gorące życzenia długich lat życia dla dobra naszej Ojczyzny. Czerpiąc wzór z Twych codziennych trudów i wskazań, przyczyniać się będziemy swą pracą do realizacji zadań podjętych przez Polską Zjednoczona Partię Robotniczą.
Tymi słowami rozpoczynał się list z dnia 8 marca br. napisany do Prezydenta Bolesława Bieruta przez uczniów, pracowników i nauczycieli Zasadniczej Szkoły Metalowo-Odlewniczej w Sieradzu.
Na dalszą treść listu składały się zobowiązania, których łączna wartość wynosi 45.400 zł. Termin wykonania 31 marca br. I termin ten został dotrzymany.
Oto ślusarze i tokarze wyremontowali dwie ryflarki, cztery tokarnie, piłę taśmową, frezarkę i wiertarkę.
Oto odlewnicy, dzięki pracy w godzinach nadliczbowych, przyśpieszyli fabrykację części wymiennych do maszyn rolniczych dla SOM, POM i PGR.
Oto członkowie podstawowej organizacji partyjnej wykonali ze starego złomu nowy i mocny dwuskibowiec, który jako dar szkoły wręczyli w dniu 30 marca członkom Spółdzielni Produkcyjnej w Dzierlinie.
• • •
Czyn urodzinowy dla Prezydenta ogarnął zapałem nie wielką załogę żwirowni w Męce. Na jednej z narad robotnicy powiedzieli sobie; „Do 30 marca ponad plan miesięczny załadujemy żwirem potrzebnym dla budownictwa 6 wagonów 30-tonowych".
Lecz gdy nadszedł ów dzień okazało się, że robotnicy żwirowni załadowali ponad plan nie 180, lecz 600 ton żwiru.
Oto jak szczera wdzięczność dla Prezydenta krzesze zapał, zdwaja, a nawet potraja siły!
• • •
Pracownicy Rejonowej Zbiornicy Jajczarsko-Drobiarskiej w Sieradzu w końcu lutego zwrócili się do swych kolegów w Wieluniu:
-Aby uczcić czynem 60 rocznicę urodzin Prezydenta Bieruta wzywamy was do współzawodnictwa w skupie jaj i drobiu.
Wieluniacy przyjęli wezwanie z ochotą. Jak przedstawia się wynik tego współzawodnictwa do dnia dzisiejszego, nie wiadomo. Lecz do 23 marca wieluniacy mieli plan skupu wykonany w 106,1 proc., a sieradzanie w 162 proc.
• • •
W powiecie sieradzkim fala zobowiązań objęła wszystkie PGR, POM w Zapolu, 13 spółdzielni produkcyjnych, 18 gmin, 143 gromady.
Na zebraniach tak robotnicy rolni, jak traktorzyści, jak spółdzielcy czy mało i średniorolni chłopi przyrzekali Prezydentowi:
Skrócimy czas siewów wiosennych. Podniesiemy wydajność gleby. Zwiększymy zbiory zbóż o kwintal, o dwa, a nawet o trzy. Wydamy walkę chwastom. Systemem gospodarczym naprawimy uszkodzone odcinki dróg. Poprawimy rowy przydrożne. Zmeliorujemy łąki. Podniesiemy hodowlę.
A oto kilka przykładów konkretnych:
Chłopi z gromad Brąszewice, Gałki, Godynice, Kosatka, Lesiaki, Trzcinka, Wiertelaki i Wielka naprawią łącznie 2.230 m dróg gromadzkich i powiatowych. Chłopi z Białej wykopią rowy przydrożne od szkoły do gr. Błota II czyli na długości 250 m. Chłopi z Czartorii i Sokolenic oczyszczą ze szkodników i obielą wszystkie drzewa owocowe w sadach.
Chłopi z gr. Kamienniki sposobem gospodarczym wyremontują jedną z klas szkoły podstawowej. Chłopi z Charłupi Wielkiej wykonają siewy tylko siewnikami i w ciągu 8 dni, podniosą plon zbóż kłosowych o 2 q na hektarze. Antoni Kowalski zamiast obowiązkowych 140 kg żywca odstawi na punkt skupu 1.000 kg. Małorolny Andrzej Maciaszczyk, na którego przypada tylko 26 kg żywca, zobowiązał się utuczyć 2 tęgie wieprze.
-Niech nasi bracia w miastach wiedzą, że i my chłopi też umiemy zdobyć się na wysiłek, że i w nas biją gorące serca dla naszego kochanego Prezydenta, dla naszej Ojczyzny ludowej.
Ten wspólny czyn ludności miast i wsi pomnaża nasz wielki dorobek narodowy, naszą siłę gospodarczą i jednocześnie jeszcze bardziej cementuje sojusz robotniczo-chłopski oraz więź z obozem Pokoju przeciw wynaturzonym ludobójcom spod znaku Trumana.
Taka oto a nie inna jest wymowa daru, jaki naród polski składa swojemu najukochańszemu Solenizantowi na dzień Jego 60 rocznicy urodzin.


C. M.

Dziennik Łódzki 1972 nr 71

W Męce pow. Sieradz pożar spowodował straty rzędu 60 tys. zł. Spłonęły budynki gospodarcze. Trwa ustalania przyczyn pożaru.

Dziennik Łódzki 1972 nr 169

Tragiczny bilans weekendu
Niecodzienny wypadek kolejowy
Jak zwykle w sobotę i niedzielę zapełniły się oddziały urazowe szpitali. Na szosach województwa i ulicach Łodzi zanotowano dziesiątki wypadków drogowych.
W województwie łódzkim zanotowano w niedzielę 20 wypadków drogowych, w których rannych zostało 30 osób. W 4 wypadkach w grę wchodzi alkohol. Jak zwykle też zdecydowana większość wypadków spowodowana została nieprzestrzeganiem przepisów drogowych i nieostrożną jazdą. (...)
W niedziele na szlaku kolejowym z Sieradza do Zd. Woli wydarzył się niecodzienny wypadek. W miejscowości Męka, w chwili gdy pociąg towarowy przejeżdżał przez przejazd drogowy, urwały się drzwi od jednego z wagonów towarowych, runęły one na ludzi stojących przy szlabanie. Wskutek tego wypadku ciężko ranni zostali dwaj dorośli mężczyźni i 15-letni chłopiec. Poszkodowanych karetki pogotowia przewiozły do szpitala W Sieradzu.
(er)

Na Sieradzkich Szlakach 2009/2


Józef Szubzda
W głównym ołtarzu kościoła św. Wojciecha w Męce umieszczono przed wielu laty kartusz z napisem: Anno D. 1410 Vladislaus Jagiello Crucigeris ad internecionem deletis has aedos ad laudem DEI et honorem S. ADALBERTI exstruxit, renovatum A: D: 18701 Napis wprowadził parafię w krąg, popularnej na sieradzkiej ziemi, legendy grunwaldzkiej. W oparciu o legendę i napis niektórzy regionalni historycy uznali rok 1410 za datę budowy kościoła. W kilku publikacjach przyjęto, że w tym czasie erygowano parafię i wzniesiono świątynię.2
Przytoczona sekwencja nie daje podstaw do sformułowania takich twierdzeń. Zachował się dokument określający dokładną datę budowy kościoła. Prof. Alicja Szymczakowa, autorka wielu cennych prac naukowych poświęconych dziejom Sieradzczyzny, odnalazła umowę określającą zakres prac budowlanych i ich koszty. 16 IV 1428 r. w urzędzie grodzkim w Sieradzu został wpisany do ksiąg kontrakt zawarty między plebanem w Męce ks. Janem Stryjskim h. Doliwa a Janem młynarzem z Brzegu. Jan z Brzegu za 200 grzywien zobowiązał się wybudować kościół. Młynarz nie tylko posiadał umiejętności przemiału zboża, ale dobrze znał sztukę budowy różnych obiektów wznoszonych z drzewa. W oparciu o zachowany dokument, wychodząc z założenia, że kościół wybudowano zgodnie z ustaleniami przyjętymi w kontrakcie, prof. A. Szymczakowa ustaliła wielkość i konstrukcję obiektu sakralnego.
Wzniesiona wówczas świątynia nie imponowała rozmiarami. Był to mały, drewniany, jednonawowy, orientowany kościółek. Wg obliczeń prof. A. Szymczakowej posiadał 17,5 m długości i ok. 155 m² powierzchni. Wielkość odpowiadała liczbie wiernych. Główne wejście do kościoła umieszczono w zachodniej, szczytowej ścianie. Z drugich drzwi, które znajdowały się w ścianie pd., w pierwszym rzędzie korzystał pleban. Do kościoła przylegała zakrystia. Wchodzono do niej z prezbiterium. Więzary dachowe opierały się na ścianach i na słupie, który umieszczony wewnątrz budynku pełnił rolę filara. Słup o wysokości 20 łokci (11,6 m) oddzielał nawę od prezbiterium. Konstrukcję wzmacniała zapewne belka tęczowa. Wnętrze kościoła oświetlały promienie słoneczne wpadające przez dwa krzyżowe okna umieszczone w ścianie południowej. Ściana pn. nie miała okien. Stromy, dwuspadowy dach pokrywały dranice. Nawę i prezbiterium osłaniało reglowane sklepienie. Nabożeństwa odprawiano przy dwu ołtarzach, głównym i bocznym. Kościół w Męce swą formą przypominał kościół św. Ducha, wzniesiony na przedmieściu Sieradza ok. 1415 r.
Kościół wzniesiony staraniem ks. J. Stryjskiego nie był pierwszym obiektem sakralnym w Męce. Wcześniej posiadali tu swój kościółek kanonicy regularni. W 1358 r. Kazimierz Wielki za dobra położone w Kaliskiem otrzymał od wrocławskiego domu zakonnego augustianów cztery wsie w Sieradzkiem. W skład pozyskanych królewszczyzn wchodziła Męka3. Zapewne stan techniczny, bądź rozmiary kościółka nie odpowiadały potrzebom skoro ks. Jan ze Stryjów pleban z Męki podjął budowę nowego obiektu sakralnego. W XV w. do rozległej parafii męckiej należały: Męka, Woźniki, Podłężyce, Polków, Czechy, Trzebiczna, Męcka Wola, Zborowskie i Ruda4. Wsie te, poza Podłężycami i Zborowskiem stanowiły część dóbr królewskich. Zarządzał nimi starosta sieradzki, któremu kmiecie świadczyli feudalne powinności. Z lasów królewskich pochodziło drewno, podstawowy materiał budowlany, z którego wybudowano kościół. W stosunku do parafii król posiadał prawo patronatu i prebendy5. Stąd stwierdzenie, że król wybudował kościół jest w części uzasadnione, ponieważ wartość materiałów stanowiła gros poniesionych kosztów. Kościół wybudowano staraniem plebana przy dużym udziale parafian, którzy pracowali przy ścinaniu drzew w pobliskich lasach, zwózce drzew na plac budowy. Wykonywali wiele niefachowych, ciężkich prac, bez których budowa byłaby niemożliwa.
Benefaktorem kościoła męckiego został biskup krakowski Andrzej Trzebicki, ur. w 1607 r. w Trzebicznej, nieistniejącej obecnie wsi położonej na wsch. od Męckiej Woli. A. Trzebicki został ochrzczony w kościele w Męce. Pamiętając o tym ważnym wydarzeniu zapisał w testamencie znaczną kwotę na przebudowę świątyni. Dzięki biskupiej dotacji ok. 1691 r. kościół obmurowano cegłą, a po lewej stronie prezbiterium wzniesiono murowaną zakrystię. Kolejne prace budowlane przeprowadził w l. 1949-1951 ks. Stanisław Szatko, który dobudował wieżę i zach. część kościoła. Resztki piętnastowiecznego drewna przeżartego grzybem usunięto ze ścian podczas prac remontowych wykonanych w l. 1999-2000 przez ks. Grzegorza Drzewieckiego. Kościół stanowiący wotum grunwaldzkie to jądropięknych legend, które spowiły wyobraźnię mieszkańców
Sieradza i okolic w XIX w. Należy przypomnieć kilka faktów, które wplątały się w historyczną klechdę. Pod Grunwaldem sławą okryło się rycerstwo sieradzkie, które walczyło w szeregach ósmej chorągwi pod sztandarem ozdobionym herbem województwa. Wojewoda sieradzki Jakub z Koniecpola wiódł do boju trzydziestą chorągiew, a starosta sieradzki, jednocześnie wojewoda sandomierski Mikołaj Biełucha z Michałowa dowodził dwudziestą dziewiątą chorągwią. Pod Grunwaldem walczyła trudna do określenia liczba chłopów wywodzących się z ziem sąsiadujących z państwem krzyżackim, tj. z Mazowsza, Kujaw, Łęczyckiego i Sieradzkiego. Należy domniemywać, że w chłopskiej piechocie rekrutującej się z królewszczyzn znaleźli się mieszkańcy Męki i okolicznych wsi. O służbie wojskowej chłopów w XV w. świadczą przekazy źródłowe. W 1403 r. szlachta wielkopolska obawiając się najazdu krzyżackiego postanowiła użyć do obrony kmieci z dóbr królewskich pozostawiając tylko czterech we wsi wielkiej, a dwóch ludzi w małej do pasienia i zapędzania zwierząt6. Podobną uchwałę przyjął w 1432 r. sejm sieradzki zobowiązując mieszkańców miast i wsi do udziału w wojnie7. S. M. Kuczyński przypisuje piechocie chłopskiej decydującą rolę w ostatniej fazie bitwy grunwaldzkiej. Tam gdzie walczyli chłopi było więcej trupów niż na całym pobojowisku. Prawdopodobnie z rąk chłopskich zginął wielki mistrz krzyżacki Ulrich von Jungingen. Chłopi pomni na krzywdy krzyżackie zadawane ich wioskom i ziemiom, żywili do zakonu zrozumiałą nienawiść – jeńców nie brali8. W pamięci ówczesnych Sieradzan tkwiły barbarzyńskie mordy dokonane podczas rejzy wojsk zakonnych w 1331 r. Krzyżacy spalili Łęczycę, Bałdrzychów, Sieradz, Charłupię i inne wioski znajdujące się na trasie ich łupieskiego pochodu.
Po wielkiej wojnie z Zakonem Krzyżackim toczonej w l. 1409-1411 Sieradz wzbogacił się o kościół i kapitułę. Obie kościelne instytucje były związane ze zwycięstwem grunwaldzkim, stanowiły formę dziękczynienia za szczęśliwy powrót z wojny. Ok. r. 1415 na zach. przedmieściu kosztem Władysława Jagiełły został wzniesiony kościół św. Ducha. Przejął go zakon kanoników regularnych bożogrobców sprowadzony z Miechowa. W uposażeniu kościoła partycypował Marcin Zaręba z Kalinowej, kasztelan sieradzki, zapisując na ten cel 10 grzywien9. Kościół św. Ducha przechodził różne koleje losu. W 1746 r. wybuchł w nim pożar. W tym samym roku odbudowany, a następnie w 1786 r. wyremontowany stanowił filię domu zakonnego z Miechowa. Obok kościółka wybudowano przytułek dla ubogich i chorych. Znaleźli w nim schronienie biedni mieszkańcy miasta. Przytułek istniał do ok. 1785 r. W 1819 r. po wojnach napoleońskich i zagarnięciu centralnych ziem polskich przez Rosję nastąpiła kasata zakonu bożogrobców. W 1853 r. kościół przeniesiono na cmentarz parafialny, gdzie pełni funkcję kaplicy pogrzebowej.
Inną formą upamiętnienia zwycięstwa grunwaldzkiego było utworzenie kapituły sieradzkiej. Wg ks. W. Kujawskiego w 1426 r. Władysław Jagiełło przebywając w Brodni pod Sieradzem wystawił dokument, który miał duży wpływ na organizację życia kościelnego w Sieradzu. Stojący obok zamku kościółek św. Marcina, objęty królewskim patronatem, został przeniesiony na zamek. Dla uczczenia zwycięstwa grunwaldzkiego, które miało miejsce w dniu obchodzonym jako święto Rozesłania Apostołów (15 lipca), kaplicy zamkowej nadano to miano. Przekazane w tym samym czasie beneficjum stało się podstawą organizacji kapituły sieradzkiej. Celem ufundowanego przez króla ok. 1430 r. kolegium kanoników było szerzenie kultu Bożego oraz podnoszenie splendoru nabożeństw dziękczynnych za wiktorię grunwaldzką. Kapituła rezydowała początkowo przy kaplicy zamkowej Rozesłania Apostołów, następnie przy kościele św. Trójcy, a po 1729 r. została przeniesiona do sieradzkiej fary10.
Upadek państwa polskiego nie zniszczył narodowej pamięci. Dni chwały oręża polskiego w latach niewoli nabrały nowego blasku i nowego znaczenia. Wydarzenia sprzed setek lat stały się tworzywem kształtującym świadomość narodową, lekcją patriotyzmu. Gdy kibitki wywoziły powstańców styczniowych na Syberię, gdy najwierniejsi synowie Polski ginęli na szubienicach lub odsiadywali w kazamatach długoletnie wyroki przywoływano bohaterskie czyny rycerzy składających swe życie na ołtarzu Ojczyzny. Ożyły opowiadania i legendy. Kultywowali je poeci i pisarze ku pokrzepienie serc. Bohaterowie powieści Krzyżacy Zbyszko i Maćko z Bogdańca to Sieradzanie. Zatopiony w sieradzkich lasach Bogdaniec zamieszkiwał ród herbu Tępa Podkowa, o zawołaniu Grady. W czasie bitwy grunwaldzkiej w chorągwi sieradzkiej młody Zbyszko z Bogdańca rzucał się jak dzik w najgęstsze tłumy, zaś przy boku jego szedł stary, straszny Maćko walcząc rozważnie, jak walczy wilk, który inaczej niż na śmierć nie ukąsi11.
W czasach niewoli oazami polskości stały się kościoły katolickie. Modlono się po polsku. Oddawano cześć Bogu i Maryi Królowej Polski. Jako wotum Matce Bożej Charłupskiej Jakub Bem zawiesił na jej obrazie dwa białe orły. Do dziś stanowią ozdobę cudownej ikony. Z popowstaniowego okresu pochodzi kartusz przypominający wiktorię grunwaldzką, umieszczony w ołtarzu w Męce prawdopodobnie w 1870 r. Działo się to za pasterzowania ks. Jana Moczyńskiego, proboszcza parafii męckiej w l. 1867- 1886, który wyremontował kościół. Dzięki jego odwadze i zaangażowaniu parafian kościół męcki został wpleciony w historyczną legendę. Legendy wychowują, uczą patriotyzmu, ułatwiają realizację trudnych zadań i zachowanie godnej postawy w ciężkich sytuacjach życiowych. Kultywowanie legendy grunwaldzkiej, podtrzymywanie pamięci o żołnierzach Września 1939 r., którzy spoczywają na cmentarzach w Sieradzu, Męce, Strońsku, Szadku, w Warcie i innych miejscowościach, zachowanie świadomości narodowej i obrona uniwersalnych wartości moralnych w dobie komercyjnej globalizacji Europy jest naszym obowiązkiem.
Przypisy:
1. Roku Pańskiego 1410 Władysław Jagiełło po zadaniu druzgocącej klęski Krzyżakom wzniósł te świątynię na chwałę Bożą i ku czci św. Wojciecha. Odnowiona w 1870 r.
2. Ordo divini officii ac missarum ad usum diocesias Vladislaviensis sue Calissiensis, 1899, s. 36-7 a. 1411 aedif. ex lingo a Vladislao Jagiello Rege Polon. Et an 1691 extra muro obducta sumptu Andr. Trzebicki Eppi.
Crac. Datę tę powtórzył S. Janicki w Roczniku diecezji włocławskiej z 1957 r. s. 194 Ks. W. Gajzler za datę budowy przyjął r. 1412. Męka (parafia w dekanacie sieradzkim) Kronika Diecezji Kujawsko-Kaliskiej, 1923, R. XVII, s. 92, 152
3. A. Szymczakowa, Kontrakt między plebanem a młynarzem w sprawie budowy kościoła w Męce k. Sieradza., Rocznik Łódzki, 2000, T. 47, s. 133-139
4. S. Zajączkowski, S.M. Zajączkowski, Materiały do słownika geograficznohistorycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 r. cz. I Łódź 1966, s. 198
5. Patronat – ogół przywilejów i obowiązków przysługującym fundatorom kościołów, m.in. prawo prezentacji duchownego na określone stanowisko kościelne, prawo do udziału w dochodach fundacji. Patron zobowiązany był do materialnego zabezpieczenia fundacji. Prebenda – prawo do korzystania z uposażeń związanych z funkcją kościelną.
6. S.M. Kuczyński, Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409-1411, Warszawa 1966, s. 256-7
7. Tamże, s. 257:⅔ ludności męskiej musi wyruszyć do obozu na wojnę, a tylko ⅓ może pozostać w domu.
8. Tamże, s. 406
9. R. Rosin (Sieradz średniowieczny w świetle źródeł pisanych, w: Prace i Mat. Muz. Arch. I Etn. W Łodzi, Łódź, 1962, s. 31), U. Sowina (Sieradz, układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w., Warszawa-Sieradz 1991, s. 47-8 oraz szereg regionalistów (m.in. A. Ruszkowski, J. Szubzda) w dotychczasowych publikacjach fundację kościoła przypisywało Marcinowi Zarębie. Bardziej uzasadnione są poglądy A. Szymczakowej, która w oparciu o materiały źródłowe dowodzi, że fundatorem kościoła był Władysław Jagiełło. A. Szymczakowa, Szlachta sieradzka w XV w., Łódź 1998, s. 90
10. W. Kujawski, Kościelne dzieje Sieradza, Włocławek 1998, s. 105-158
11. H. Sienkiewicz, Krzyżacy, Warszawa, 1962, T. II, s. 425

Na Sieradzkich Szlakach 2009/2


Męka Księża i jej kościół
Św. Wojciecha
ks. Przemysław Janiak
Radosław Milak

Nazwa Męka pochodzi od figury z wyobrażeniem ukrzyżowanego Chrystusa na krzyżu, nazywanej niegdyś Męką Bożą. Inna legenda łączy nazwę miejscowości z początkami chrześcijaństwa w Polsce i nawiązuje do postaci św. Wojciecha, który jest patronem tamtejszej świątyni. Otóż biskup Wojciech udając się do Prus z misją nawracania pogan, zatrzymał się tutaj na odpoczynek. W miejscu, gdzie wbił w ziemię swą biskupią laskę wyrósł okazały dąb nazywany dębem św. Wojciecha. Ta legenda ma jeszcze inną wersję, która powiada, że św. Wojciech będąc w drodze do Gniezna zatrzymał się tu by odprawić codzienną mszę świętą. W tym miejscu ustawiono krzyż, zwany wówczas Bożą Męką. W źródłach historycznych Męka występuje już w XII w., a jej dzieje łączą się z historią tamtejszej świątyni. Pierwszy kościół w Męce wybudowany został prawdopodobnie już w połowie XIII w. Bullą papieską z 1250 r. zatwierdzono tu klasztor kanoników regularnych laterańskich, którzy zbudowali kościół. Kanonicy byli tu do 1358 r., kiedy to zostali przeniesieni przez Kazimierza Wielkiego do kościoła św. Mikołaja w Kaliszu. Po wspomnianym kościele nie ma żadnych śladów - prawdopodobnie został zburzony podczas najazdu krzyżackiego w 1331 r. Dokumenty kościelne wspominają inny - drewniany kościółek fundowany przez Władysława Jagiełłę. Następną, drewnianą świątynię wybudował w 1428 r. pleban męcki - ks. Jan Stryjski h. Doliwa. Pracami budowlanymi kierował młynarz - Jan z Brzegu. W 1570 r. kościół został przekazany kanonikom kolegiaty sieradzkiej i od tego czasu rozpoczął się jego regres. Ok. r. 1681 kościół został obmurowany od zewnątrz cegłą. Ponadto wzmocniono szkarpami północną ścianę budowli i wzniesiono murowaną kaplicę. Darowiznę na jego przebudowę przekazał urodzony na terenie męckiej parafii biskup krakowski - Andrzej Trzebnicki (1607-1679). Świątynię w 1772 r. konsekrował bp. Franciszek Kraszkowski - sufragan gnieźnieński. Kościół odnowiono w 1870 r., a w l. 1949 -1951 staraniem proboszcza ks. Stanisława Szatko powiększono od zachodu o trójnawowy tzw. nowy kościół oraz dobudowano mu wieżę dzwonną. Najnowsza historia kościoła wiąże się z proboszczem ks. Grzegorzem Drzewieckim, który przy ofiarnym zaangażowaniu parafian, przeprowadził generalny remont świątyni. Odnowiony kościół w odpust św. Wojciecha 23 IV 2002 r. poświęcił nuncjusz apostolski w Polsce ks. abp Józef Kowalczyk. Kościół, choć po wielu przebudowach i remontach, zachował układ świątyni orientowanej z dwuspadowym dachem i barokową sygnaturką. Bardzo interesujące jest wnętrze tej budowli, gdzie jednonawowa - z węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie - starsza część przechodzi w trójnawową nowszą część. W wystroju
kościoła dominuje barok. Ołtarz główny pochodzi z drugiej poł. XVII w., a w centralnej jego części znajduje się figura Jezusa Chrystusa sprowadzona z Wiednia. Po obu stronach figury ustawione są rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława oraz obrazy św. Piotra i św. Pawła. Ołtarze boczne również mają wystrój barokowy. W lewej nawie ołtarz z pierwszej poł. XVIII w.- z obrazem MB Częstochowskiej, otoczonym barokowymi rzeźbami św. Kazimierza Królewicza i św. Wawrzyńca oraz obrazem Serca Jezusowego. Obok tego ołtarza barokowa ambona z końca XVII w. z rzeźbą św. Wojciecha. W prawej nawie bocznej jest również barokowy ołtarz z obrazami św. Antoniego i Św. Rodziny. W ołtarzach rokokowe antepedia. Po ostatnim generalnym remoncie nastąpiła zmiana lokalizacji wielu elementów wyposażenia świątyni, np. ołtarze boczne wcześniej były ustawione w starej części świątyni, tuż przed łukiem tęczy. Na miejscu prawego ołtarza bocznego stoi obecnie barokowa chrzcielnica kamienna z drewnianą pokrywą z II poł. XVIII w. Na belce tęczowej umieszczono krucyfiks otoczony figurami Matki Boskiej i św. Jana. W odnowionych oknach znajdują się współczesne witraże przedstawiające patrona parafii, św. Franciszka, św. Grzegorza, św. Jadwigę, św. Kazimierza, św. Elżbietę i św. Klemensa. W pomieszczeniu pod wieżą jest epitafium z XI w. poświęcone dobroczyńcy parafii Edmundowi Stawiskiem - właścicielowi dóbr Podłężyce i jego małżonce Józefinie z Kaczkowskich Stawiskiej (na cmentarzu parafialnym jest ich rodzinny grobowiec). Do ciekawostek należą, do dziś wykorzystywane podczas procesji, dwa zabytkowe feretrony: rokokowy z obrazem MB Różańcowej i św. Bogumiła oraz z początku XIX w. - z obrazem MB z Dzieciątkiem. Choć Męka, włączona w 1979 r. w granice administracyjne miasta Sieradza, powoli zatraca swój wiejski charakter stając się dzielnicą Sieradza, to tradycje kościelne są tu ciągle żywe. Dumą poprzednich i obecnego proboszcza ks. Piotra Czopińskiego jest liczna kościelna asysta w przepięknych ludowych strojach sieradzkich wspomagana zawsze przez druhów z OSP. Wieś i miasto wzajemnie się uzupełniają, a ludność napływowa odmładza demograficznie parafię i chętnie uczestniczy w życiu kościoła. Kościół też uczestniczy w życiu mieszkańców, np. księża współpracują z pobliskimi szkołami: Szkołą Podstawową nr 6 im. J. Majkowskiej i Zespołem Szkół Ponadgimnazjalnych im. W. Puchalskiego w Męckiej Woli. Na stałe do kalendarza imprez szkolnych wpisały się uroczystości, w przygotowaniu których biorą udział pracujący tu księża. Należą do nich m. in. jasełka, inscenizacja Drogi Krzyżowej zainicjowana przez ks. Przemysława Janiaka, czy udział uczniów w rekolekcjach wielkopostnych. Uroczystości poświęcone Wielkiemu Polakowi - Janowi Pawłowi II to dla młodzieży A doskonałe lekcje szeroko pojętego patriotyzmu.

1 komentarz: