Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-180, karty 360-362.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.
Prezentowany dokument jest urzędowym aktem komisyjnym sporządzonym 29 września 1788 roku na terenie dóbr wsi Smaszków przez Sąd Komisarski Województwa Kaliskiego, reprezentowany przez komisarza przysięgłego Gabriela Wstowskiego. Przedmiotem aktu było wprowadzenie w życie i egzekucja wyroku Trybunału Koronnego w Piotrkowie z dnia 19 września 1788 roku, wydanego w sprawie spornej pomiędzy szlachcicem Antonim Kiedrowskim (działającym wraz z Michałem Kiedrowskim) a szlachcicem Maksymilianem Bogusławskim. Jak wynika z treści aktu, po wcześniejszej publikacji wyroku na zamku Kaliskim w dniu 7 kwietnia, w związku z dopuszczeniem się przez Maksymiliana Bogusławskiego kontrawencji* oraz zasądzeniem na rzecz strony powodowej kwoty 1500 złotych wraz z kosztami procesowymi, podjęto kroki egzekucyjne polegające na zajęciu dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne. Na mocy decyzji urzędu komisarskiego komisarz Gabriel Wstowski, przy współudziale i w obecności świadków — Ignacego Rajskiego, Wincentego Stawiskiego oraz Walentego Ossowskiego — dokonał formalnego przekazania (tzw. tradycji) dóbr Smaszków i Kostrzewice Zaleśne na rzecz Antoniego Kiedrowskiego, nakazując miejscowej ludności i poddanym zachowanie pełnego posłuszeństwa nowemu posiadaczowi.
To jest: w sumie oryginalnej traduje się w dworze, wchodząc z dziedzińca do niego, pokój pierwszy po prawej ręce będący, w którym piec, kominek i okna trzy dobre znajdują się. Dalej z tego pokoju alkierz o dwóch oknach, a z tego alkierza komora o jednym okienku. Tudzież traduje się góra nad tem pokojem, alkierzem i komorą będąca, na którą są schody z sieni dobre, z wolnym pod podszebowaniem kuchni w sieni będącej.
Tudzież odbiera się browar po prawej ręce jadąc od wsi na boku przy drodze za sadzawką pustą będący. Z wszystkim dobry, w którym jest kocieł reparacji potrzebujący, kadzi dwie, jedna dobra, druga sporządzenia potrzebuje, garniec jeden z wszystkim, który także reparacji potrzebuje i inne w nim znajdują się browarne porządki.
Takze traduje się z chlewów czterech między dworem i browarem na boku będących, reparacji potrzebujących dwa z prawej strony od dworu stojące. Suszarnia od przędziwa za dworem w chmielniku stojąca do wolnego używania ostrzega się.
Traduje się z kurników trzech pod jednym dachem stojących jeden szrodkowy, obory naprzeciwko spichrza będącej, reparacji wymagającej traduje się połowa przegrodzona małemi drzwiami wchodząc po prawej stronie. Dalej idąc naprzeciwko dworu, traduje się budynek, w którym z końca jednego jest stajnia, z drugiego schowanie, w szrodku zaś wozownia całki, a to z przyczyny, że się spichrz całki i owczarnia do drugiej zostawia części, które to pobudynki dopiero wymienione są w ogrodzeniu dobrym. Za tym zaś ogrodzeniem za oborami, w osobnym ogrodzeniu są stodoły, z pomiędzy których traduje się jedna mniejsza, o jednym bojowisku, u której wrota reparacji potrzebują. Z karczmów dwóch traduje się jedna na Kostszewicach Zalaśnych, z stajnią będąca, poszycia potszebująca, z rolami pustemi do tej karczmy należącemi, i chałupa w lepionkę o dwóch izbach na przeciwko tej karczmy postawiona, niedokończona, z sadkiem i ogrodem pustym. Tudzież odbierają się ludzie z ich rolami, inwentarzami i robociznami następujący, pierwszy Marcin Wawrzyniak, półrolnik, który ma chałupę z wszystkim dobrą, tudzież stodołę i chlew dobry.
Drugi Mateusz Wawrzyniak, także półrolnik, który ma chałupę dobrą, stodołę i chlew, reparacji potrzebujące. Z tych każdy ma po parze koni, parze wołów, po jednej krowie, jednej świni i wszystkie gospodarskie porządki. Robią bydłem po dwojgu od Sgo Jakuba do S. Michała dni pięć w tydzień, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba robią także dni trzy po dwojgu. Zimą jeżdżą w drogi do Ostrowa, do Kalisza i innych poblizszych miasteczek bez dnia, każdy z nich oprząda jedną sztukę przędzy, daje po dwa kapłony, dymowe zwyczajne na każdą ratę oddaje.
Traduje się także komornik jeden, pracowity Bartłomi, który ma chałupę dobrą, robi od Sgo Jakuba do Sgo Michała dni trzy, a od Sgo Michała do Sgo Jakuba także pieszo dni dwa i inne zwyczajne odbywa powinności, kopczyznę zwyczajną z dwora bierze. Odbiera się także sad z chmielnikiem w tyle dworu będący. W polach, a najprzód w oziminnym ku Lubanowu ciągnącym się odbiera się zasianej już oziminy dwadzieścia składów, zaczynających się od drożyny ku Żelisławiu prowadzącej, a ciągnących się wszerz do ról chłopskich, wzdłuż zaś dwojgiem staj. Tudzież w drugim miejscu przeszedłszy wszerz te chłopskie role oziminy podobnież już zasianej składów dwadzieścia jeden i zagon jeden, to jest: od miedzy do krzaków, wszerz a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się.
W drugim polu tego roku ozminnym, a na przyszły rok jarzynnym jadąc od Figury Sgo Krzyża drogą do Bugaja prowadzącą po lewej stronie na poprzecznich staiskach odbiera się roli składów trzydzieści sześć, wszerz od miedzy role chłopskie oddzielającej do drugich ról, a wzdłuż trojgiem staj ciągnących się. W trzecim polu tego roku jarzynnym, a na przyszły rok ugorowym ponad drogą Zawadzką traduje się rola zaczynająca się wszerz od miedzy, chłopskie role dzielącej do krzewiny wzdłuż zaś trojgiem z początku, a dwojgiem staj dalej ciągnąca się. Niemniej odbiera się łąka wzdłuż od owczarni prostą linią aż do "Kopca" miejsca tak zwanego wszerz zaś od tej linii aż do płotów ku gościńcowi i drodze od gościńca idącej ciągnąca się. Także traduje się ogroda pańskiego ponad drogą wiejską leżącego połowa wchodząc do niego po lewej stronie sadzawek i wód wszelkich.
Tudzież pastwisk wolne używanie zabespiecza się.
Tym więc sposobem sporządziwszy stosownie do wypisu wyroku prawodawczego w summie oryginalnej tradycją Urząd Komissarski w prowizjach[?] po[?] processie następującą czyni - To jest: drugą połowę dworu, podobnież z wolnym używaniem kuchni, dwa chlewy od dworu po lewej stronie będące, wolne używanie suszarni od przędziwa, dwa kurniki z trzech od rogów stojące, obory drugą połowę, do której większemi drzwiami wejście, spichrz całki i owczarnia, stodołę drugą o dwóch bojowiskach, karczmę na "Wymysłowie" z wolnym robieniem samego piwa w browarze i uprawianiem słodów, sklepik przed dworem będący, czyli raczej reszte pobudynków dworskich od powyższej tradycji pozostałych, tudzież poddanych jako to: półrolników pięciu, komornice jedne z ich chałupami, pociągiem, daninami, powinnościami, jako też z resztą ról, pól, łąk, dębinę, czyli raczej resztę tych dóbr Smaszkowa i Kostrzewic Zalaśnych od powyższej tradycji pozostałą do wytrzymania tychże prowizjów i procesu, dla tegoż Wgo Kiedrowskiego traduje. Zboże także wszystko ogólnie tak w stodołach, jako na polu znajdujące się.
*uchybienie przeciw przepisom stemplowym, kara za nieużycie papieru stemplowego lub marek stemplowych w odpowiedniej wartości (źródło: M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego)
