-->

niedziela, 5 maja 2013

Mantyki

Taryfa Podymnego 1775 r.
Mantyki, wieś, woj. sieradzkie, powiat sieradzki, własność szlachecka, 11 dymów.

Czajkowski 1783-84 r.
Mantyki, parafia sieradz, dekanat warcki, diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat sieradzki, własność: Morawski.

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.
Mantyki, województwo Kaliskie, obwód Sieradzki, powiat Sieradzki, parafia Sieradz, własność prywatna. Ilość domów 8, ludność 81, odległość od miasta obwodowego 1.

Słownik Geograficzny:  
Mantyki, folw. majorat, pow. sieradzki, gm. Wróblew, par. Sieradz, odl. od Sieradza w. 9. Ma dm. 7, mk. 39. Folw. M. z nomenklaturą Sosnowiec, od rzeki Warty w. 7, rozl. mr. 220: grunta orne i ogr. mr. 202, łąk mr. 9, wody mr. 2, nieuż. i place mr. 7, bud. z drzewa 7; płodozmian 11-polowy. Wieś M. osad 6, z grun. mr. 8.

Spis 1925:
Mantyki, wś i folw., pow. sieradzki, gm. Wróblew. Budynki z przeznaczeniem mieszkalne wś 3, folw. 2. Ludność ogółem: wś 26, folw. 40. Mężczyzn wś 13, folw. 21, kobiet wś 13, folw. 19. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego wś 26, folw. 40. Podało narodowość: polską wś 26, folw. 40.

Mantyki, obecnie część wsi w gminie Wróblew.

Jakub Jurek (Dobra Ziemskie):
Dobra ziemskie Mantyki z przyległościami Sosnowiec Pustkowie i Żabieniec, w powiecie sieradzkim, województwie kaliskim położone
~1793-1806 – regulacja hipoteki dóbr przez administrację pruską
3 III 1804 – od dotychczasowego właściciela, Ignacego Kęszyckiego, dobra nabywa Franciszek Kowalski h. Wierusz za 73000 złp
~1820 – powstaje nowa księga hipoteczna dóbr wg przepisów Królestwa Polskiego[i]
17 III 1823 – Franciszek Kowalski zapisuje dobra w testamencie synowi Kazimierzowi; dobra mają wartość 60000 złp
12 VII 1828 – dobra nabywa Karol Kowalski za 43500 złp
~1843 – po śmierci Karola Kowalskiego dobra dziedziczą dzieci: Henryk, Władysław i Karolina Kowalscy.
9 V 1853 – wyrok adiudykacyjny po odbyciu publicznej licytacji w Trybunale Cywilnym Guberni Warszawskiej, w drodze działu majątku po Karolu Kowalskim; dobra kupuje Henryk Kowalski
10 V 1853 – Kowalski sprzedaje dobra Adolfowi Wehr
15 X 1853 – dobra nabywa Kazimierz Sobierajski za 40000 złp (6000 rbs)
26 VI 1856 – dobra nabywa Alojzy Walewski za 46000 złp (6900 rbs)
~1874 – po śmierci Alojzego Walewskiego dobra przechodzą na dzieci: Wandę Zenobię, Felicję Franciszkę oraz Klemensa Stanisława Eugeniusza Walewskich.
1864 – na mocy Najwyższego Ukazu o uwłaszczeniu chłopów, na własność włościan przeszło 7 mórg i 276 prętów gruntu.
11 VIII 1875 – dwie córki Alojzego Walewskiego (Wanda Mellerowicz i Felicja Kwiecień) sprzedają swoje części dóbr Tekli Walewskiej z domu Bujakiewicz.
10 XI 1875 – Tekla Walewska kupuje trzecią, brakującą część dóbr od Klemensa Walewskiego; łącznie całe dobra kupione dwoma kontraktami kosztowały 9198 rbs
1878 – geometra Ottomar Wolle sporządza plan dóbr
1878 – geometra T. Umiński układa rejestr pomiarowy do planu O. Wollego; dobra mają 220 mórg i 208 prętów
1888 – geometra Włodzimierz Dymitrowicz sporządza rejestr pomiarowy dóbr; ich powierzchnia wynosi 220 mórg i 207 prętów
20 VI 1901 – od spadkobierców Tekli Walewskiej: Mieczysława Stanisława Alojzego Kwiecień, Wacława Kwiecień, Wandy Gadomskiej i Wandy Zenobii Dębskiej, dobra kupują Romuald i Katarzyna Bitner za 21000 rbs; kontrakt zawarto przed warszawskim notariuszem Łuniewskim[ii]
~1901 – nadział włościan miał powierzchnię 4 dziesiatyny i 525 sążni, w tym 380 sążni nieużytków
14 VII 1914 – dobra nabywają za 30000 rbs Władysław i Helena Mirowscy.
13 XI 1917 – dobra kupują w równych częściach Lewek Nyss oraz Jakub Majer Eisner za 130000 marek polskich
20 V 1919 – dobra nabywają Stanisław i Janina Michalscy za 180000 marek
~1920 – dobra wg rejestru pomiarowego mają 220 mórg i 207 prętów
15 V 1925 – dobra nabywa Maria z Nachmanów Tarkowska za 75000 zł
19 XI 1930 – dobra nabywa, na licytacji odbytej w kancelarii notariusza Feliksa Bruśnickiego w Kaliszu na żądanie Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, Tadeusz Nowopolski, płacąc 50000 zł
28 V 1931 – dobra kupuje Józef Kical za 135000 zł
~1931 – właściciele osad włościańskich nr 1, 2, 3, 4 i 5 za zrzeczenie się „służebności pastwiskowych” (serwitutów) oraz za oddanie 15 prętów gruntów (w przypadku osad 1-3), otrzymali na własność 13 mórg i 90 prętów z powierzchni dóbr
6 IX 1944 – na mocy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej dobra przechodzą na własność Skarbu Państwa i ulegają parcelacji na 38 działek
[i] Archiwum Państwowe w Łodzi, Oddział w Sieradzu. Księgi hipoteczne sądów w Sieradzu, ks. hip. dóbr Mantyki, sygn. 432.
[ii] Akt nr 413.

1992 r.  

Powszechny Dziennik Krajowy 1830 nr 63

W skutku wyroku trybunału cywilnego woiewództwa Kaliskiego z dnia 27 stycznia r. b. wzywam wszystkich którzyby jakiekolwiek pretensye do kaucyi w ilości 6000 złp. na dobrach Mantyki w powiecie Sieradzkim położonych, za Wincentem Gustowskim stawionej, z czasów tegoż urzędowania lak w powiecie Częstochowskim, iakoteż Radomskim, iako komornika sądowego mieć mogli, iżby się w ciągu trzech miesięcy od daty ninieyszego obwieszczenia zgłaszali, w przeciwnym bowiem razie uważanem będzie, iż do tegoż, komornika Gustowskiego nikt żadney pretensyi z urzędowania iego niema i wykreślenie kaucyi nastąpi, Ostrzega przytem wszystkich iż oppozycye przeciw wykreśleniu tey kaucyi iedynie przez wydanie pozwu lub złożenie sądowego wyroku i to w przeciągu trzech miesięcy, a naydaley przed wydaniem wyroku stanowczego, wykreślenie nakazującego uczynione bydź mogą. Kalisz dnia 5 lutego 1830 r. Karol Kowalski p. t.

Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego 1843 nr 256

(Ν. D. 5370.) — Rejent Kancellaryi Ziemiańskiej Gubernii Kaliskiej.
Dо regulacyi spadków;
1) Po Karolu Wierusz Kowalskim Patronie Trybunału Kaliskiego, jako właścicielu dóbr Mantyki z przyległościami w Okręgu Sieradzkim, i Dąbrówka zgniła w Okręgu Wartskim leżących; tudzież summ zł. 24000 czyli rs. 3600 na dobrach Jankowice Okręgu Wartskiego i zł. 132,780 gr. 25 w Listach zastawnych polskich na dobrach Kalinowa równie Okręgu Wartskiego ubespieczonych.
(...) wyznacza się termin przed podpisanym Rejentem na dzień 14 (26) Maja 1844 r. w którym Jnteresenci do spadków tych z prawami swemi zgłosić się są winni pod prekluzyą.
Kalisz dnia 3 (15) Listopada 1843 r.
Nowosielski.

Dziennik Powszechny 1861 nr 17

LICYTACJE I SPRZEDAŻE РUBLICZNE. (N. D. 4624) Dyrekcja Szczegółowa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Gubernii Warszawskiej w Kaliszu. Podaje do powszechnej wiadomości, iż na zasadzie art. 7 Postanowienia Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego z dnia 28 Czerwca (10 Lipca) 1860 r. i upoważnień przez Dyrekcję Główną Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego udzielonych, następujące dobra ziemskie, za zaległość w ratach Towarzystwu należnych, wystawione są na sprzedaż przymusową przez licytację publiczną, w mieście Kaliszu w pałacu sądowym przy ulicy Józefiny, w Kancelarjach hypotecznych poniżej wymienionych. Termin sprzedaży 22 Maja (3 Czerwca) 1862 r.      
17. Mantyki z przyległościami Sosnowiec, Pustkowie i Żabieniec, wraz z wszystkiemi przynależytościami, w Okręgu Sieradzkim położone, raty zaległe w chwili zarządzenia sprzedaży wynoszą rsr. 73 kop. 92, vadium do licytacji rsr. 500, licytacja rozpocznie się od sumy rsr. 1750, przed Rejentem Kancelarji Ziemiańskiej Emiljanem Ordon.    
Sprzedaże wzmiankowane odbędą się w terminach powyżej oznaczonych, poczynając od godziny 10 z rana w obec delegowanego Radcy Dyrekcji Szczegółowej, gdyby zaś Rejent, przed którym sprzedaż ma się odbywać był przeszkodzony, licytacja odbędzie się w jego Kancelarji przed innym Rejentem, który go zastąpi. Warunki licytacyjne są do przejrzejnia w właściwych księgach wieczystych i w biurze Dyrekcji Szczegółowej.
Ostrzeżenie. Wrazie nie dojścia do skutku powyższej sprzedaży dla braku licytantów, druga i ostateczna sprzedaż od zniżonego szacunku odbytą będzie, bez dalszych nowych doręczeń w terminach jakie Dyrekcja Szczegółowa, oznaczy i w pismach publicznych raz jeden ogłosi. (Art. 25 postanowienia Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego zd. 28 Czerwca (10 Lipca) 1860 roku.) Kalisz d. 23 Wrześ, (4 Paźdz.) 1861 r. Prezes, Szymanowski. Pisarz, Janczewski.

Dziennik Powszechny 1864 nr 54

OBWIESZCZENIA SPADKOWE.
(N. D. 1093) Rejent Kancelarji Ziemiańskiej Gubernji Warszawskiej w Kaliszu.
Po śmierci:
2. Józefa Bujakiewicza co do rs. 150 pod Nr. 12 i rs. 11,204 kop. 89 pod Nr. 14 na dobrach Gać Moskornia, rs. 750 pod Nr. 3с na dobrach Ciepielów, rs. 450 pod Nr. 3 na dobrach Izorów z Okręgu Kaliskiego, rs. 570 pod Nr. 8b, rs. 300 pod N. 13 i rs. 630 pod N. 17 na dobrach Mantyki z Okręgu Sieradzkiego w dziale IV. (…)
Otworzyły się spadki, do uregulowania których, termin na dzień 11 (23) Czerwca 1864 r. w Kancelarji Ziemiańskiej Gubernji Warszawskiej w Kaliszu przed sobą wyznaczam.
Kalisz d. 18 (30) Listopada 1863 r.
Stanisław Rościszewski.

Kurjer Warszawski 1866 nr 288

Komisja Likwidacyjna w Królestwie Polskiem, podaje do powszechnej wiadomości, iż wynagrodzenia likwidacyjne: w ilości rs. 153 kop. 82, przypadające na mocy rozporządzenia Komisji z dnia 9 (21) Grudnia r. b., Aloizemu Walewskiemu, właścicielowi dóbr Mantyki, położonych w Gubernji Warszawskiej, Powiecie Sieradzkim, Gminie Wróblew, wysłane zostało do Kassy Powiatu Kaliskiego, celem wypłaty komu należy.

Dziennik Warszawski 1867 nr 64

(N. D. 1461). Naczelnik Powiatu Sieradzkiego.
Podaje do powszechnej wiadomości, iż z mocy upoważnienia Rządu Gubernialnego Kaliskiego z dnia 16 (28) Lutego r. b. Nr. 163 w biurze Naczelnika Powiatu Sieradzkiego o godzinie 11 z rana odbywać się będzie głośna in plus licytacja na wydzierżawienie dochodu propinacyjnego z gruntów włościańskich na lat dwa, poczynając od d. 20 Sierpnia (1 Września) 1866 r. do dnia 20 Sierpnia (1 Września) 1868 r. z obniżeniem o 1/4 część sumy dzierżawnej.
c. dnia 29 Marca (10 Kwietnia) 1867 r.
w dobrach Mantyki od sumy rocznej rs. 10 kop. 50.
Mający chęć licytowania obowiązany zaraz przy licytacji złożyć vadium 1/4 części sumy do licytacji oznaczonej, a utrzymujący się dokompletować takowe do sumy wyrównywającej 1/4 części postąpionej ceny dzierżawnej. Inne warunki mogą być przejrzane w każdym czasie w Biórze Naczelnika Powiatu w godzinach służbowych.
Sieradz d. 21 Lutego (5 Marca) 1867 r.

Kaliszanin 1872 nr 99


Dnia 6 b. m. i r., rozstał się z tym świa­tem Alojzy Walewski, właściciel dóbr Mantyki.

Kurjer Warszawski 1872 nr 108

Są do sprzedania w drodze działów, pod nader przystępnemi warunkami, DOBRA ziemskie Mańtyki i Dąbrówka Zgniła pierwsze w Pow: Sieradzkim, 2gie w Pow: Kaliskim, jednak graniczące z sobą, w Gub: Warszawskiej położone. Majątki te oba są w glebie pszennej, mają łąki wystarczające, budynki w dobrym stanie, Wiatrak we wsi Mańtykach Dominjalny i dostateczną
ilość robocizny. W korzystnem nader położeniu handlowem, gdyż od m. Błaszek odległe l 1/2 mili, milę od m. Powiatowego Sieradz, a 3 wiorsty od szosy Kalisko-Fabrycznej. Rozległość wsi
Mantyk jest włók nowop: 7, morg 17, pręt: 174; wsi Dąbrówka włók nowop: 10, mórg 22, pręt: 150. Szacunek przez biegłych ustanowiony, od którego licytacja zaczynać się będzie, jest: dla
wsi Mantyk rs. 4507 k. 95; dla wsi Dąbrówka rs. 6395 kop. 35. Każda z tych wsi nabytą być może pojedyńczo; licytacja odbywać się będzie w 2ch oddziałach, dnia 27 Kwietnia (9 Maja) r. b. o godz: 3ej p. południu, w Tryb:Cyw: w Kaliszu. Bliższą wiadomość o warunkach sprzedaży powziąść można: na miejscu, w Kaliszu u W. Wasiłowskiego Patrona, sprzedaż tę popierającego; u W. Chmielikowskiego Obrońcy Sądowego w Koninie.  

Dziennik Warszawski 1873 nr 13

N. D. 397. Rejent Kancelarji Ziemiańskiej w Kaliszu.
Zawiadamiam, że toczy się postępowanie spadkowe;  
2) po Alojzym Walewskim, jako właścicielu dóbr Mantyki w powiecie Sieradzkim położonych;
(...) oraz że termin do uregulowania tychże spadków został oznaczony na dzień 20 Lipca (1 Sierpnia) 1873 r. w mej kancelarji Urzędowej w mieście Kaliszu.
Kalisz d. 4 (16) Stycznia 1873 r.
Edward Milewski.

Gazeta Kaliska 1899 nr 144

Pogrzeb ś. p. Tekli z Bujakiewiczów Walewskiej, właścicielki wsi Mantyki, odbył się przy wielkim napływie publiczności. Zmarła obywatelka zapisała swoim ludziom dworskim 3-morgowe działki.

______________________________________________________________________________

Ziemia Sieradzka 1919 maj
______________________________________________________________________________


Zorza 1920 nr 16

LISTY Z KRAJU.
Z życia gminy Wróblew (ziemi sieradzkiej).
Gmina Wróblew obejmuje obszar 16,520 morgów przy 11,000 mieszkańców, z większych własności znajdują się dobra: Charłupia Wielka (własność SS. Kosmanów) 1600 morgów, Kobierzycko —1000 morgów, Las państwowy Oraczewski — 812 morgów i Mantyki—203 morgi.
Wiosek i kolonji posiada 72, nomenklatur 135. Do gminy należą 3 parafje: Wróblew, Charłupia Wielka i Wągłczew.
Na czele gminy, jak zresztą wszędzie, stoi Rada Gminna, której pomagają komisje: finansowa, oświatowa, administracyjna i zdrowia publicznego. Zwrócono w pierwszym rzędzie uwagę na konieczność otwierania szkół i wynajdywania na ten cel środków. I tak, między innemi, postanowiono opodatkować młyny i wiatraki, znajdujące się w obrębie gminy do wysokości 4,380 mk., przeznaczając fundusz ten w dwóch trzecich częściach na potrzeby szkolne. Pozatem uchwalono dążyć do zakupywania gruntów pod budowę szkół wogóle, a przedewszystkiem w Oraczewie i Smardzewie, gdzie potrzeba ich jest najpilniejszą. Dzięki temu, gmina Wróblew, która w r. 1914 miała zaledwie jedną szkołę we Wróblewie, dziś posiada 11 szkół z 1000 z górą dzieci, pobierających naukę. W Rakowicach i Wągłczewie utworzono wieczorne kursy dla dorosłych analfabetów, na które uczęszczało około 60 osób płci obojga. Tu zaznaczyć muszę, owocną pracę nauczycielki p. Heleny Ławińskiej, prowadzącej szkołę we wsi Smardzewie, od listopada 1918 r. Pomimo, że miała do nauki 85 dzieci, jednakże znalazła czas na udzielanie zdolniejszym z pośród dzieci początków rysunków i robótek. Prace te bardzo udatne, mieliśmy możność oglądać w dniu zakończenia roku szkolnego.
Po za szkolnictwem nie mniejszą uwagę poświęcono czytelnictwu, dla rozwoju którego uchwalono zaprenumerować po kilka egzemplarzy tygodników: „Gmina”, „Przyjaciel zdrowia ludu”, „Ziemia Sieradzka”, oraz kilka pism specjalnych. Tygodniki te i pisma znajdują się przy czytelni ludowej, zawierającej z górą 200 tomów książek różnej treści przeważnie historycznych.
Z kolei muszę zaznaczyć, że w gminie mamy 5 straży ogniowych, powstałych w ostatnich kilku latach, mianowicie: w Wróblewie, Słomkowie, Suchym, Wągłczewie, Oraczewie i w Charłupi Wielkiej, organizuje się pozatem straż ogniowa we wsi Smardzewie, której gospodarze poczynili już starania u odpowiednich władz o zatwierdzenie ustawy. Straże te liczą 140 członków; na ogół organizacja straży jest dobra. Należy tu podkreślić, że gospodarze wsi Wróblewa, Ocina, i innych okolicznych, opodatkowali się dobrowolnie na rzecz straży w gminie po 10 fenigów od morga, oraz uchwalili postawienie we Wróblewie budynku dla straży ogniowej, mającego w sobie mieścić dość obszerną scenę dla przedstawień. Nie można pominąć milczeniem, że z inicjatywy p. Zdzieszyńskiego, naczelnika straży ogniowej w Słomkowie Suchym, zorganizowany został przy tejże straży oddział kobiet. Oddział ten, liczący 12 osób otrzymał już chrzest ogniowy we wsi Kobierzycku.
Z instytucji spółdzielczych, niezależnie od kasy gminnej, istnieje we Wróblewie Towarzystwo Pożyczkowo Oszczędnościowe, założone w roku 1912, liczące 356 członków, którzy posiadają udziałów na sumę 8,129 rb. 83 kop. Niewielka, bo wynosząca zaledwie 57,760 rub. suma wkładów, dowodzi, że po wsiach ludzie nie rozumieją dostatecznie korzyści, jakie zapewnia składanie pieniędzy w Towarzystwie. Wolą oni trzymać je po rozmaitych kryjówkach, przechowywać we workach ze zbożem, za obrazami, na strychach, pod żłobami i t. p., niż składać do Towarzystwa Oszczędnościowego. Czytamy nieraz w pismach, że przy pożarze we wsi X spaliło się między innemi u gospodarza A.—1000 rb. czy marek, u gospodarza B. —500 rub., u gospodarza C. —300 rub., a kto temu winien? Sami poszkodowani, którzy zamiast lokować swoje oszczędności w powołanych do tego instytucjach, co również przyniosło by im pewne zyski w postaci procentów, chowają je po różnych zakamarkach na swoją szkodę. Należałoby rozpowszechniać na wsi książeczkę wydaną przez Komisję współdzielczą, pod tytułem „Co się dzieje z pieniędzmi na wsi?”
Pozatem we Wróblewie zawiązało się Stowarzysztnie pomocy dla żołnierza polskiego z p. Janiakową na czele, gdzie niejeden już grosz ofiarny zebrany został na potrzeby obrońców Ojczyzny. Jako dowód uspołecznienia naszego ludu, niech posłuży fakt, jednogłośnego przyznania przez gospodarzy gminy 300 marek na rzecz ofiar katastrofy w Orłowej w Zagłębiu Karwińskim. Dla interesujących się bliżej budżetem gminy Wróblew, zawierającym dość pokaźną sumę bilansową 70,936 marek, przytaczam ważniejsze z niego pozycje, a mianowicie:
1. Utrzymanie administracji gminy 8,520. —
2. Opał, światło, książki, druk i inne wydatki 4,446.67
3. Zapomogi dla biednych miejscowych, koszty pogrzebu, koszty opieki biednych zamiejscowych, koszty kuracyjne i inne... 16,756.—
4. Utrzymanie szkół... 28,519.33
5. Budowa mostów, utrzymanie i naprawa dróg, utrzymanie policji i różne wewnętrzne wydatki 12,700. —
Kończąc niniejszą korespondencję o życiu gminy Wróblew rzucam myśl, aby Sprawozdania takie mogły się ukazywać i od innych gmin. Pomieszczenia takich sprawozdań Szanowna Redakcja „Zorzy” zapewne nie odmówi, z nich zaś dowiemy się, jak się inne gminy rządzą i jak pracują dla dobra kraju.
Edmund Sikorski.

_________________________________________________________________________________

 Ziemia Sieradzka 1930 luty
_________________________________________________________________________________



Łódzki Dziennik Urzędowy 1933 nr 21

ROZPORZĄDZENIE WOJEWODY ŁÓDZKIEGO
z dn. 19 październ. 1933 r. L. SA. II. 12/14/33
o podziale obszaru gmin wiejskich powiatu sieradzkiego na gromady.
Po wysłuchaniu opinji rad gminnych i wydziału powiatowego, zgodnie z uchwałą Wydziału Wojewódzkiego z dnia 18 października 1933 r. na podstawie art. 107 ustawy z dnia 23. III. 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego (Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 294) postanawiam co następuje:
§ 1.
XVI. Obszar gminy wiejskiej Wróblew dzieli się na gromady:
11. Rakowice, obejmującą: wieś Mantyki, folwark Mantyki, wieś Rakowice.
§ 2.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Staroście Powiatowemu Sieradzkiemu.
§ 3.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Łódzkim Dzienniku Wojewódzkim.
Wojewoda:

wz. (—) A. Potocki
Wicewojewoda


Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza