Inwentarz Drużbin (1812)

Źródło inwentarza:
Dowody majątku Borki. Księgi i akta hipoteczne Sądów w Sieradzu 839/1762. (Archiwum Państwowe w Łodzi, oddział w Sieradzu)
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Działo się w Drużbinie Dnia 19 Miesiąca Października Roku 1812.
Uczyniwszy nayprzod odwiedzenia Naysw. Sakramentu w stępie do Koscioła Parafialnego Drużbin przy zgromadzonym Ludzie Parafialnym obwieszczonym, z oświadczeniem przez Przemowę o celu i zamiaru Wizyty, i Nabożeństwo podług przepisanego w Instrukcji obrządku uskuteczniwszy, także i przeyrzenie tego Koscioła altarzy i chrzcielni, złożony nam został przez zarządzaiącego tym Kosciołem następuiący opis, zaczynaiący się od słów: Drużbin Wieś Szlachecka

Drużbin
Wieś Szlachecka Dziedziczna Wgo Pana Izydora Jabłkowskiego Radcy Departamentu Kaliskiego w Powiecie Szadkowskim leżąca, w którey iest Koscioł Parafialny, w Dekanacie Uniejowskim położony, kiedy zaś i od kogo pierwiastkownie był erygowany, niewiadomo z pierwiastkowey erekcyi, którey mieysce zastępuie tylko dowód ex Libris Beneficiorum J.E. Xięcia Arcy-Biskupa Gniezn. Jana de Lasko pod rokiem 1521.

§ 1
Stan Kościoła materyalny zewnętrzny.
1. Kościół ten w roku 1630 w mieyscu dawnieyszego zapewne drewnianego, murowany z dobroczynności J.E Xięcia Jmci Biskupa Krakowskiego Jakuba Zadzika, iako w mieyscu swego narodzenia się, iest sklepiony mocny, wdłuż i poprzeg ankrami wewnątrz idącemi zaraz w początkach murowania swego uięty z wieżą na zachód z kościołem ankrami złączoną, mocną w kopułę z perspektywą, z wieżyczką nad kościołem, czyli sygnaturką także w perspektywy: nad któremi krzyże żelazne z baniami? miedzianemi ozdobne po malarsku wyzłacane. Wiązania nad kościołem, wieżą, wizyczką mocne, dane roku 1782. Dach kościoła nad wielkim chorem dachówką holenderską, a nad małym gontami pokryty. Wieża i wieżyczka także gontami w karpiową łuszczkę. Dachówka na kościołem i gonty ieszcze dobre, wkrodce iednak reparacyi potrzebować będą.

2. Kościół ten iest konsekrowany przez swego fundatora Jakuba Zadzika r. 1635 dnia 7 pazdziernika, i z nim wielki ołtarz. Powodem tego są znaki na 12 filarach dawne i teraz poprawione. Nadto autentyczne świadectwo w mensie dawney rozrzuconey na pergaminie pisane znalezione. Pamiątka poświęcenia tego kościoła obchodzona bywa w niedzielę po S. Franciszku Seraficznym.
Kościół ten jest po tytułem S. Stanisława B. M.

3. Kaplic żadnych niema.

4. Była przedtym dzwonica osobno, lecz przeszły rządca kościoła wprowadził dzwony na wieżę, których iest trzy średniey wielkości, pierwszy większy ma  dyametru łok. 1 cali 18, drugi średni łok. 1 cali 4, 3ci naymnieyszy łok. 1.
Czy są konsekrowane, dowodu na to niemasz. W wieżyczce nad kościołem dosyć spory z przyiemnym głosem, iak i inne dzwony.

5. Kosnica murowana z oknem deskami zasłonionym, gontami pobita, dobra.

6. Cmentarza opasanie murowane dobre i zamykane, na którym ciała zmarłych iuż niebywaią chowane, z nakazu Rządu, lecz na innym, nowym, znacznie odległym od budynków mięszkalnych.

7. Blisko kościoła niemasz żadnych szynkowni, jatek i domów, któreby zagrażały pożarem ognia.

8. Fundusz na fabrykę kościoła iest prowizya od summy złt. pol. pięciuset, lecz tey od dawna nieoddaią. Ludubogi pokładnego nie płaci, i workowego? niemasz.

Stan kościoła wewnętrzny.

Drzwi do kościoła od pierwszey fundacyi mocne, dębowe, drągiem, ryglem i zamkami opatrzone.
Podłoga wwielkim chorze z tarcic dobra, a w małym z cegły. Sklepienie dobre, lecz pod czas gwałtowney z południa fali przez dachówkę..... się zaczynaiącą na toż zacieka.
Okna wszystkie całe, w małe tafle niedawno dane, mocne, bez krat, lecz wysoko podniesione, w zakrystyi zaś krata żelazna, drzwi wewnątrz dębowe grubą blachą żelazną zewnątrz obite, na kłotkę, i dwa haki wewnątrz zamykane.
Ołtarze trzy, wielki S. Stanisława B.M. drugi S.Anny niedawno wymurowane: na trzeci założone fundamenta i mensa skończona.
Na dokończenie tego ołtarza, na poprawę dachu złt. pol. pięćset, wapna korcy dziesięć są u WJ? Pana Kollatora Dziedzica dóbr Drużbina i Siedlątkowa za pożytek wzięty z kościoła Drużbin przeprowadzony do kościoła Siedlątkowskiego, na co iest rewers.
Na stronie południowey wielkiego ołtarza iest grób sklepiony iednemi tylko drzwiami z wierzchu przykryty, zalepiony z okienkiem na cmentarz. Drugi grób pod bramą cmentarzową sklepiony, zamurowany z okienkiem na 8 łokci od ziemi wyniesionym, w którym pochowana iest W. Kollatorka z Mączyńskich Jabłkowska Kunegunda z wnukiem swym. W tym grobie ieżeliby się kto chciał chować z tey familii, nikogo niezarazi.
Zakrystya na stronie północney kościoła sklepiona, z drzwiami mocnemi, z kościoła na zamek i kłotkę zamykana. Z cmentarza zaś maiąca drzwi dębowe, grubą żelazną blachą obita, na dwa haki żelazne wewnątrz zamykane.

Sprzęty i ruchomości kościoła

Monstrancya srebrna częściami pozłacana - z prętem grubym, białym ale nie srebrnym - wazy funtów sześć, łutów dwadzieścia- kielich srebrny pozłacany z paterą??? takąż na samym dnie, nieznacznie nadpsuty? waży funtów dwa - kielich temuż podobny z paterą? waży funt ieden, łutów dwadzieścia ośm - kielich wewnątrz wyzłacany z paterą? bez pozłoty waży łutów trzydzieści - puszka ad sanctis.....?? z operkulum wewnątrz wyzłacana waży łutów dwadzieścia cztery.
Krzyż spory, srebrny, częściami wyzła. na nim relikwie S. Stanisława B. M. autentyczne, waży funtów trzy, łutów ośmnaście.
Krzyż mały, mosiędzem, cyną, ołowiem lutowany, ważyłutów dwadzieścia ośm. - Ampułek iedna, na wino iedna wewnątrz wyzłacana z tacką, ważą funt ieden, łutów ośm.
Thurybularz z łańcuszkami, nakrywką waży funt ieden, łutów dwadzieścia cztery.
Lampa przed wielkim ołtarzem grubo ołowiem naprawiana, może waży, odtrąciwszy ołów, funt ieden, łutów szesnaście.
W wielkim ołtarzu na obrazie S. Stanisława B. M. infuła, pastorał, rękawiczki oblamki na szyi około kapy, krzyżyk na piersiach nieodeymowane wszystko może waży funt ieden.
Na ołtarzu S. Anny trzy koronki nieodeymowane może ważą łutów ośm - dwa tamże wota i łubka pozłacana łutów trzy.
Na ołtarzu Nayswi. Panny dwie koronki ważą łutów siedm.
Skrzyneczka z relikwią S. Stanisława B. M. z kościoła Pojezuickiego /: co za autentyk stanie:/ waży łutów pięć.
Na ołtarzu N. Maryi Panny pereł sznurków niezupełnych trzy, korali sznurków ośm.
Mosiędzu żadnego niemasz.
Miedź - Kociołki do wody święconey dwa, trzeci w chrzcielnicy.
Cyna - naczynia na oleie SS. i do chorych.
Lichtarzy sporych do ołtarzy szesnaście.
Małych cztery, tacka, czyli talerz do chrztu ieden. 
Żelazo. Zamki trzy, kłótki trzy, żelazo do opłatków pieczenia iedno, cyrkle do hostyi i komunikantów dwa.
Drzewo. Krzyż processyonalny ieden, rezurekcya przystayna iedna, ambona przystayna iedna, chrzcielnica iedna, ławki, czyli formy w małym chórze stare, kształtne obrazami nad siedzeniem SS. dwunastu apostołów, nisko SS. Xięży świeckich  dobrze malowanemi ozdobione. Pod chórem drewnianym nowym malowanym ławki nowe przystayne. 
Szkło. Ampułek białego szkła cztery.
Kamień. Portatele trzy dobre.

Apparaty.

Kolor biały. Kapa z materyi iedwabney w kwiatki złote z galonkami szychowemi, z haczykiem srebrnym, stara, ieszcze dobra, z Kollegium Pojezuickiego Kaliskiego.
Ornat na tle białym perłowym w kwiaty iedwabne,srebrne i złote, z Kollegium Pojezuickiego, stary ieszcze dobry.
Ornat na tle perłowym z galonkiem szychowym w kwiaty srebrne nowy.
Ornat z iedwabney materyi w paski z galonkiem szychowym niedawny. Do tych są należytości dobierane, i właściwe.

Kolor czerwony. Kapa z materyi czerwoney dobra, nowa. Ornatów dość przystoynych, ieden z nich z galonkiem złotym, trzy.

Kolor zielony. Ornatów zielonych dosyć dobrych iest trzy.

Kolor fioletowy. Kapa stara, bardziey biała niż fioletowa iedna, ornatów tegoż koloru dwa.

Kolor czarny. Kapa kamlotowa licha iedna. Ornat z materyi iedwabney w cętki z należytościami ieden, nowy. Ornatów z materyi kamelharowey z zielonemi iedwabnemi kolumnami, o iednych ... należytościach trzy.

Nota. Są ieszcze różne inne stare ornaty, mniey używane, poprawy, lub przerobienia potrzebuiące.

Umbraculum iedwabiem haftowane przystoyne iedno.

Firanków na wszystkich ołtarzach przystoynych par cztery.

Bielizna

Alby z koronkami kitayką podszytemi rąbkowa i kolińska????? dwie, z koronkami małemi trzy, humerałów cztery, komże rąbkowe stare dwie, korporałów sześć, obrusów do ołtarzy dwanaście.
Tuwalnia rąbkowa przy końcach włóczką szyta, iedna.
Ręczniki małe kolińskie sześć.

Księgi kościelne

Mszały trzy, rekwialne dwa, rytuał in 4to ieden, in 8-vo ieden, graduał ieden, psałterz ieden, ewangeliyka mała iedna.
Metryki chrztów, ślubów i zmarłych od roku 1638go w księgach sześciu, które aż dotąd są porządnie zapisywane. Między pierwszą i drugą księgą cokolwiek brakuie, a nowa siódma.
Wszystkich dusz w tey Parafii oboiey płci kommunikuiących i nie kommunikuiących w roku 1811 było 823. Dusz dyssydenckich pod tą Parafią znayduie się wszystkich iedenaście. Żydów znayduie się oboiey płci trzynaście.
Urządzenia i processa porządnie ułożone zachowuią się in originali lub w kopii osobno od zwierzchności duchowney, aosobno od zwierzchności świeckiey wychodzące.
Biblioteki niemasz, są iednakowo książki kościołowi applikowane następuiące - Bractwo Miłosierdzia od J.O.??? Xięcia Jmci Poniatowskiego A.G???-
Uwagi o naywżnieyszych prawdach wiary od JW Ignacego Bardzińskiego suffragana i officyała gniezn. - Epistola Encyclica ad universum clerum - List Pasterski o Zacności Religii - Nauki o katechizmie i sposobie katechizowania. Odezwa do Dziekana od JO Xięcia Jmci Raczyńskiego Arcy Biskupa Gnieżnieńskiego - Nabożeństwo Ludzi przeznaczonych do nieba od JW Bardzińskiego suffragana, officyała Gen. Gniezn.
Oprócz tego ma X. Pleban swe książki w różnych materyach, które życzy sobie ofiarować temuż kościołowi na założenie Biblioteczki Parafialney.

Instrumenta muzyczne

Pozytew o dziesięciu głosach wybornych.
Nota. Zakrystya nie ma żadnego osobnego swego dochodu.

Prawa i Dokumenta.

1. 1521. Erekcya czyli Wizyta Jana de Lasko Arcy. Biskupa Gniezn.

2. 1640?. Die Ima Septembris Testament Jakuba Zadzika Biskupa Krakowskiego Fundatora,czyli raczey punkt tegoż tyczący się Kościoła Drużbińskiego ex actis Rndmi??? Capituli Cracovien. wyięty, w którym pomieniony Jakub Zadzik Biskup Krakowski pro majori exdotatione przekazał Kościołowi Drużbińskiemu złt. pol. 6000 przez Kaspra Glińskiego na Ziewanicach Soplowych, czyli Soplu w Woiewództwie Łęczyckim zapisanych po sześć złt. od sta. Z tych Pleban ma brać zp. 150 na Wikaryusza zł. pol. 150 z obligacyą odprawiania dwóch mszy co tydzień we środę i piątek. - Na fabrykę Kościoła zł. pol. 30. Na nauczyciela szkoły z.p. 30. Przy tym obligował swych sukcessorów, aby Plebanowi dali w Drużbinie dwóch zagrodników role w Borkach Drużbińskich przez siebie kupione, tudzież aby niektóre srebra i apparaty posprawiali.

3. 1643. ... 6ta pt?? Testa Pentecostes in Crd?? Cracow sukcessorowie Jakuba Zadzika Jakub Kantor Katedralny Krakowski i Stefan Sarnowscy powiększyli Fundacyą dawną Kościoła przez nadanie kmiecia, ról, ogrodów, domostw, lecz z trzech Folwarków Drużbina, Rzechty i Borków dziesięcine wytyczną Kościołowi samowładnie odebrali, naznaczaiąc za nie viginti Imperiales.

1646. in Crd?? Cracovien. ... Dnicam?? reminiscere Albert Nowicki siostrzeniec i sukcessor Jakuba Zadzika tęż Donacyą approbował.

4. 1643 Fa.?? 4ta ... Dnicam? misericordia Stefan Walewski summy 3000 zł.pol. z rąk Jakuba Zadzika wziętą na dobrach swoich dziedzicznych Włyniu w Powiecie Szadkowskim Szpitalowi Drużbin. zapisał z prowizyi corocznie po złp. sto.- Ta summa przeniesiona na Piotrowice, Sikucin, Kamienaczyk zahypotekowana na Sikucinie JW. Pawła Biernackiego Kasztelana Sieradzkiego w Powiecie Szadkowskim.

5. 1699 in Crastino Festi S. Laurentis in Grd.? Siradien. Andrzey Suchorski zapisał Kościołowi temu złp. 500 z prowizyi.-
1701 Te złp. 500 Jan Rogoliński na Wolą Pomianową przeniósł i zapisał in Grd?? Siradien. ... S. Joannis Baptista.
1724 Jan Suchorski Woli Pomianowey dziedzic w tey summie dał Kościołowi zastawem część w Borkach Drużbińskich do siebie należąca, nazwaną Cienszczyzna, na co iest komplanacya oblatowana w Grodzie Sieradzkim .... Dominicam Sexagesima 1725, roborowana tamże ... 3tia pridie J. Pauli Eremita 1725.
1747. ... 2da... Exaltationis .. Crucis in Grd? Siradien. punkt wyięty z Dekretu Kondescensyi w Woli Pomianowey, te summę utwierdzaiący.
1755. ... 4ta in Vigilia S. Laurentis in Crd? Siradien. Albert et Marianna de Suchorskie Pruscy wyrzuciwszy kościelnego człeka, do tey części intromissyą wzięli.
1785. ... Trinitatis zapadł dekret na kondescensyi w Borkach nakazuiący płacić roczną prowizyą od powyższey summy.

6. 1639. ... 2da ante .. S. Laurentis in Grd?? Siradien. Maciey Podembski na Woli Pomianowey złp. 100 zapisał od którey nic niepłacą.
1678. .. 5ta .. Pascha in Crd? Siradiensi Andrzey Suchorski na Suchorzynie zapisał prowizyą od summy złp. 150 i od tey niepłacą. Dekret Potioritatis nadał Plebanowi Drużbińskiemu kawałek roli na Suchorzynie. Pleban teraźnieyszy nie wie, którego się to działo roku. Tę rolę dwór obsiewa. Obowiązku żadnego ztąd niewłożono na Plebana. 

7. 1721. Sabbo  in Vigilia S.Mathai in Grd?? Siradien. Łukasz Suchorski przez Tomasza Skarżyńskiego Kościołowi legowaną summę złtp. 500 na dobrachswych Borzewisku zapisał.

8. 1760. pt? Dnicam?? Misericordia in Schadek oblata Dekretu Kompromissyonalnego między Plebanem Drużbińskim Plebanem Drużbińskim Kanonikiem Katedralnym Poznań. i Dziedzicem Drużbina, J.W. Janem Mączyńskim Kasztelanem Sieradzkim. Treść dekretu jest ta: 1mo część na Drużbinie przez sukcessorów Biskupa Zadzika Kościołowi dana utrzymała się. 2do Propinacya na tey części Kościołowi odebrano. 3tio przyznano i zostawiono browarek dla Plebana i ludzi iego. 4to przyznano i utwierdzono dziesięcine wytyczną z ról chłopskich Drużbina, Rzechty i Borków. 5to dziesięcine folwarczną z Drużbina, Rzechty, Borków dwadzieścia talarów bitych /:viginti imperiales:/ zredukowano dozłp. 60 non prajudicando? succedaneis?, i owszem pozwolono plebanowi następcy, aby się udał do swey zwierzchności duchowney pro compositione canonica,która ieszcze nie nastąpiła. Teraz za tę dziesięcinę płacą zgodnym sposobem po złtp. sto sześćdziesią, to iest po dwadzieścia talarów bitych /:viginti imperiales:/
1761. Druga oblata tegoż dekretu .... 15 mensis aprilis w Łowiczu. Manifest przeciwko niemu uczynił pleban w Łęczycy.

9. 1777 .. 2da pt Im Exaltationis Sa Crucis, sciliset? 19 septembris in Grd? Siradien oblata wizyi uczynioney przez plebana Antoniego Wilkanowskiego dnia 16 września 1777 względem odebrania dziesięciu składami dwóch stayroli, zwaney Pod Laskiem z łączką na wschód: także względem odebrania łączki blisko tego mieysca półrolnikowi kościelnemu.
Oddał dwór składy i łączkę, a za dębiną małą małym staiem nad błoniem do roli plebańskiey zwaney, wziął kawałek gruntu ornego przy roli na południe kościoła, zwany w dawnych wizytach Zarośle /:Virgulta:/ od Drużbina trzymaiące składów circiter?? sześć od Rzechty składów trzy, co lubo prywatnie za medyacyą W. Jmci Xiędza Antoniego Pogorzelskiego officyała Uniejow. zrobiłasię,tak iednakże plebanowi wypadało dla spokoyności.

10. 1787. Dnia 15 listopada w Charchowie Xiężym dwór zastępuiąc gromadę obowiązał się wiecznemi czasy płacić za sep Kościołowi Drużbin. corocznie po zp. trzydzieści.Umowa ta walor kompozyty prywatney maiąca, rękąJW. Grochowalskiego Archi-Dyakona Uniejow. a zatym dziedzica dożywotniego dóbr Charchowa Xiężego podpisana, i ręką Xdza Obrokczyńskiego teraźnieyszego plebana.

11 ad 2. 1730 ... 27 lipca X. Czyżewski pleban Drużbiński z summy  złtp. 6000 na Ziewanicach Soplowych czyli Soplu w WoiewództwieŁęczyckim zapisaney, wziąwszy 4000 złp. przeniósł na Lipki iak okazuią kontrakty.
1740. ... 3tia pt Im S.Alexis in Grd?? Siradiem summę tę nakazano przenieść z Lipek na dobra insze czyste.
1744. In Crastino? S. Joannis Bptce in Grd? Siradiem Antoni Rytelski tę summę  4000 na Upuszczowie, Zagaiowie ... lokował.
1749. In Crastino? S. Joannis Walenty Pęgowski wziąwszy tę summę z Upuszczowa, lokował na dobrach swych  Choynym blisko Sieradza, i tam dotąd zostaie. Reszta zaśsummy 2000 zp. zostaie się na Ziewanicach Soplowych czyli Soplu wWoiewództwie Łęczyckimprzedtym w possessyi JJ Xięży Piarów Łowickich, dobrach zastawnych, a teraz królewskich.
Odebrał pleban od tey summy prowizyę z Kamery Pruskiej Warszawskiey, na co są w Warszawie plebańskie kwity. Po odmianie rządu nic ieszcze niedostał.
Nota. Lubo ten summaryusz dokumentów obszernieyszy podaie się do opisu wizyty ninieyszey, czyni się to dla przyszłych następców plebanów Drużbińskich wiadomości.

§ II

Ius Patronatus należydo dziedziców Drużbina bez alternaty, i ma Infuł Plebanii.
Prawem farnym zamyka w sobie ta Parafia wiosek następuiących dziewięć, z wyszczególnieniem odległości od Kościoła.
1. Wieś w którey kościół, 2. Borki Drużbińskie odległe o pół cwierci mile. 3. Charchów Pański o półmili małe. 4. Charchów Xięży o pół trzeciey cwierci mili małe. 5. Dybów o większe cwierc mili. 6. Rzechta o pół cwierci mile. 7. Wola Pomianowa o pół mile małe. 8. Suchorzyn o cwierc  mili. 9. Zawady o pół mili małe.

Od tych wiosek niemasz żadnych przeszkód tamuiących parafianom uczęszczanie na nabożeństwo.
W roku zeszłym 1811 było chrztów 42, ślubów 13, pogrzebów 18. Co do dusz inney religii ilości iuż się odpisało po [paragraf] I.
Tabernaculum ... na wielkim ołtarzu porządne, dobrze zamykane, kluczyk od niego chowany bywa w zakrystyi. 
Renowacya ... bywa latem co tydzień, zimą cokolwiek późniey.
Lampa przed ... nie pali się, tylko w czasie nabożeństwa, bo na tęż nie ma funduszu.

Wystawienie ... w monstrancyi i z nim processye po cmentarzu bywaią razy cztery do roku: na S. Stanisław, na S. Annę, na Poświęcenie Kościoła: Na Narodzenie Nay... Maryi Panny z Bractwa Miłosierdzia, które tuiest wprowadzone z rozrządzenia JO. Xięcia Jmci Poniatowskiego ... lecz niezachowane. Także z Boże Ciało peroctavam po cmentarzu, gdzie są w rogach tegoż 4 wymurowane kapliczki.- Na samym tylko wielkim ołtarzu bywa wystawienie.
Chrzcielnica drewniana ieszcze dobra zamykana, kociełek w niey iuż nadpsuty lecz wybielony.
Chrzty nigdy nieodkładaią się, lecz dzieci natychmiast po przyniesieniu  chrzczone bywaią.
Olea sacra chowane są w zakrystyi w mieyscu bespiecznym i zamykane. Piscina iest porządna za wielkim ołtarzem. 
Sakrament bierzmowania był niedawno w Bałdrzychowie, o trzycwierci mile tylko, i wielu parafianów tenże przyięło.
Konfessyonał iest wygodny w kościele na mieyscu widocznym z kratkami w okienkach.- Parafianie maią zawsze łatwość spowiadania się Xiądz pleban zawszew sukni duchowney, komży, i stule słucha spowiedzi, i inne sakramenta administruie.
Relikwie swiętych znayduią się S. Stanisława B.m. w... małey srebrney w krzyżu większym srebrnym autentyczne przez JO. Xięcia  Kumorowskiego A.G. z podpisem WJmci Xdza Michała Awedyka Curia Primatialis Auditora 1756.
Odpustów na rok odprawia się cztery: na S. Stanisława BM Patrona Kościoła, na S. Annę, na Poświęcienie Kościoła, na które są Brevia z admissami, na uroczystość Narodzenia Matki Boskiey z Bractwa Miłosierdzia z rozrządzenia Arcy-Biskupa Poniatowskiego.
Kazania nauki katechizmy w każdeświęto, i niedzielę bywaią, a po tym odmawiaią się z ludem Akty Wiary Nadziei i Miłości Boga, potym Pacierz, Pozdrowienia Anielskie, Skład Apostolski, Przykazania Boskie ...
Nabożeństwa porządek takowy: w sobotyi wigilie przed uroczystością, zamiast nieszporów bywaią litanie o Nay. Maryi Pannie, i molitwy wieczorne ... - w niedziele i święta dzwoni się o godzinie 8 rano, w pół do 9tey, jutrznia lub godzinki, i część różańca, potym nauka katechizmowa, moralna, lub kazania, aspertya, processya, msza wielka. To wszystko kończy się na samo południe. W święta zaś uroczyste nieszpory, lub koronka w Troycy Przenaysw z katechizmem i modlitwami wieczornemi.

Procz mszy parafialnych co niedziela i święto, o iedney godzinie odprawiać się zwykłych, odprawia się także za duszę fundatora co środa i piątek, iedna msza S. Żałobna, a to z fundacyi fundatora Zadzika Biskupa Krakowskiego od summy testamentem legowaney zp. 6000, iak iest w summaryuszu praw no 2do. Powtóre od summy złp. 500 z zapisu pod num. 5  praw i dokumentów wypisanego powinnaby się odprawiać msza iedna co tydzień, lecz i obligacya wielka,i czynszowi teraźnieyszemu nieodpowiadaiąca, i prowizya zaległa.
Tabella porządku nabożeństwa i mszy funduszowych iest zawieszona w zakrystyi na mieyscu widocznym.
Prowizorów żadnych nimasz ustanowionych i nie było. Sam pleban zarządza, odbiera dochody, i wydatki czyni, które wydatki corocznie większe są niż dochód, tak że one zastępować musi z własnego dochodu uymować sobie. Dlatego i reiestrów nie utrzymuie. Regest sprzętów kościelnych z innych regestrów ściągniony iest w teraźnieyszym wyżey opisie.

§ III

Stan ekonomiczny i dochodowy plebanii.

Plebania stara na wschód słońca kościoła o dwóch izbach i dwóch kumorach, z przystawioną izbą i komorą nową ze sklepikiem połową sklepionym z oknami, i zamknięciem przyzwoitym i dobrym. Przykrycie na teyże częścią z słomy, częścią z gontów dobre. Na przeciw rezydencyi plebańskiey na zachód .Na wschód tych dwóch budynków iest budynek gospodarski o pięciu przegrodach, to iest staynia, wolarnia, szpichlerz i chlewy ...Na północ owczarnia i budyneczek w słupy, stodoły dwie niewielkie, ieszcze dobre.
Na południe kościoła budynek nowy, duży, o czterech izbach i ośmiu kumorkach na dole podług Przepisu Bractwa Miłosierdzia, w którym powinien mieścić się szpital osobno dla męszczyzn, osobno dla kobiet ... Szkoła parafialna. Prócz tego są ieszcze cztery budynki spróchniałe, w których mieszczą się organista, zagrodnik, i kumornicy.
Na południe kościoła iest rola pięć stay maiąca długości dogranic rzekieckich, a szerokości składów czterdzieści z ogrodami od kościoła. 

Na zachód od kościoła ogród, pasternik, sadzawka, a za temi rola klinami na północ ku granicom borkowskim wychodząca, długa od wschodu stay pięć, od zachodu stay trzy.  Rola tamże Wąski Folwark zwana szeroka składów dziesięć, długa stay sześć.
Na wschód kościoła rola od krzyża, a teraz od cmentarza zaczynaiąca się, szeroka składów dziesięć, długa stay trzy w końcu iey Błonie teyże szerokości długa prętów circit dwadzieścia, aż do roli kościelney zwaney Nad Błoniem.
Rola ku Charchówku szeroka składów dwadzieścia, długa od drogi Woli Pomianowey do granic Rzekieckich stay ośm, przeplatana smugami, lecz tey część trzecia zostaie się czasami na pastwisko.
Rola Nad Błoniem od drogi Woli Pomianowey do granic Rzekieckich długa z łączkami stay ośm, szeroka składów dziesięć.
Rola ku Rzechcie pod Laskiem zwana, szeroka składów dziesięć na dwa staia długa z łączką i dębiną na dwastai aż do roli nad Błoniem ciągnąca się. 
Na północ kościoła są ogrody, których kumornicy używaią z łączkami.
Prócz tego iest rola półrolnicza między Drużbinę półrolkami takiey szerokości i długości, iak i inne półrolnicze role.
Mieli plebani drużbińscy prawo propinacyi, lecz to przez kompromiss odebrane zostało.
Pleban teraźnieyszy używa wspólney paszy na Drużbinie, Rzechcie i Borkach, i wolnego na opał, i budowlą wrąbu.
Podług erekcyi czyli wizyty de Lasko A.G. z dziewięciu wiosek należy się dziesięcina wytyczna plebanowi, lecz takowey nieodbiera, płacą iednak za tęż pewną ilość pieniężną, i zbożową, iak się z następney klassyfikacyi plebanii Drużbin roku 1789 zdziałanei okazuie.

Tabella intraty kościoła parafialnego Drużbińskiego w Woiewodztwie Sieradz Powiecie Szadkow przez X. Plebana spisana i zaprzysiężona .. 3 augusti 1789

1786 sprzęt żyto kopy 36, snop 19, pszenica ozima kopy 8, pszenica iara kopy 2, jęczmień kopy 14, siana fur 8

1787 sprzęt żyto kopy 27, pszenica ozima kopy 4, pszenica iara kopy 3, snop 30, jęczmień kopy 9, siana fur 10

1788 sprzęt żyto kopy 38, snop 41, pszenica ozima kopy 9, pszenica iara kopy 9, snop 30, jęczmień kopy 7, siana fur 9

suma 3 letnia, żyto kopy 102, pszenica ozima kopy 21, pszenica iara kopy 15, jęczmień kopy 30, siana fur 27
3ciaczyk sumy żyto kopy 34, pszenica ozima kopy 7, pszenica iara kopy 5, jęczmień kopy 10, siana fur 9
żyto kopa a florensis 3
żyto cena 3 zł. 15 gr., suma pieniężna 119 zł., pszenica ozima 5 zł., suma pieniężna 35 zł., pszenica iara 4 zł., suma pieniężna 20 zł., jęczmień 2 zł., suma pieniężna 20 zł., siana fur 2 zł., suma pieniężna 18 zł. 

Dziesięciny wytyczne, za które płacą iak następuie.

Drużbin, Rzechta, Borki z ról folwarcznych suma pieniężna 60 zł.
Charchówek czyli Charchów Pański z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 24 zł.
Dybów z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 10 zł.
Suchorzyn z części W. Kossowskiego z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 8 zł.
Suchorzyn z części J. Pani Tokarski z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 8 zł.
Wola Pomianowa z ról folwar. i chłopskich suma pieniężna 30 zł.
Zawady z ról folwarcznych tylko suma pieniężna 15 zł.
Rozdziały z Parafii Rososzyckiey z ról folwarcznych suma pieniężna 6 zł. 12 gr.
Każdy półrolnik z Drużbina, Rzechty, Borków daie za dziesięcine wytyczną żyta wiertel ieden, jęczmienia w. 1, owsa cwierć 1., iest teraz w pomienionych wsiach półrolników 22, sep od nich uczyni.
żyta korcy 11, korzec a floren, cena 5 zł., suma pieniężna 55 zł.
jęczmienia korcy 11, korzec a floren, cena 4 zł., suma pieniężna 44 zł.
owsa korcy 5, cwierci 2, korzec a fl. 2, cena 2 zł., suma pieniężna 11 zł.
Z części w Borkach zwaney Cieńszczyzna w possessyi J.P Skórzewskiego teraz będącey należy się dziesięcina wytyczna, ale tey ani dawać, ani płacić za nią nie chcą.
Prócz tego podług erekcyi z Drużbina, Rzechty, Borków, Dybowa, Suchorzyna, Woli Pomianowey, Charchowa XX, chłopi powinni płacić loco colenda de guolibat? manso possesso per unum corum avena, z Charchówka zaś i Zawad per unum corum siliginis: Tabernatores ze wszystkich wsi parafialnych per unum grossum, hortularis per medium grossum, nic z tego nie płacą wyiąwszy Charchów Xięży, gdzie dwór zastępuiąc gromadę obowiązał się pismem ... 15 listopada r. 1787 danym płacić za wspomniony sep kościołowi wiecznemi czasy corocznie po zp. 30, ... trzydzieści i od tego czasu punktualnie wypłaca, suma pieniężna 30 zł.
Prowizye od summ
suma 4000 na Choynym pod Sieradzem in Crd? Siradien ... 4 pt Joan od tey sumy i 2000 na Ziewanicach na Plebana, suma pieniężna 87 zł., 15 gr.
2000 na Zaiewanicach Soplowych czyli Soplu w Woiew. Łęczyckim, trzeci iuż rok iak o niey prawo w Grodz. Łeczyck.
3000 na Piotrowicach i Sikucinie szpitalna, niepodaie się do prowenta plebana
500 na Charchówku na organistę, oddaie mu się prowizya
500 na Borkach Drużbin. z obowiązkiem odprawiania co tydzień mszy, niepłacą
150 na Suchorzynie, suma pieniężna 5 zł., 7 1/2 gr.
100 na Woli Pomianowey niepłacą
summa dochodu suma pieniężna 606 zł., 4 1/2 gr.
X. Mikołay Obrokczyński pleban Drużbin ... subsidis charitativi  podług kwitu X. Karasiewicza płaci zł. 15. gr. 29 1/2. 
Jan Jabłkowski C. S. kom. Powiatu Szadkow. Prezes mp
X. StefanMarszycki KK  P.S.  Komm. Powiatu Szadkow. mp
Franciszek Stawiski S. K. Schad: Komm. Powiatu Szadkow. mp
Ignacy Zaremba Cielecki J.Jkm.??? K. Pow. Szadk. mp
Józef z Głogowy Kossowski S.B. Kom. Pow. Szadk. mp
P. Celestyn Zaremba Cielecki KK. ...Prob. Myślibor. mp
Podług wyższey klassyfikacyi polskiey ma pleban dochodu 606 zł. 4 1/2 gr.
Teraz za dziesięcine wytyczną z ról folwarcznych Drużbina, Rzechty, Borków podług dobrowolney ugody 1799 dnia 8 Listopada uczynioney płaci dwór plebanowi po talarów bitych dwadzieścia /:viginti imperiales:/ to iest po zp. sto sześćdziesiąt przybywa pleban. 100.
Półrolnicy z pomienionych trzech wiosek obowiązali się roku i dnia iak wyżey oddawać plebanowi po trzy cwierci żyta po 3 cwierci jęczmienia, po półtorey cwierci owsa, to iest: trzecią częścią więcey, niż iest w tabelli intraty: przybywa dochodu 36 zł. 20 gr.
Prócz tego tymże pismem obowiązali się robić w żniwa po dni dwa, orać po dniu iednym uczyni to naymniey 44 zł.
Ugody z dworem i włościanami uczynił X. Pleban póki będzie żył i zostawał w Drużbinie. Po śmierci iego, lub oddaleniu się od tego Beneficium, następuiący po nim Pleban z dworem idzie ad loci ordinarium arctis-... gneznen pro compositione canonica podług wyrazów kompromissu ... octavo praw i dokumentów. Także odbierze dziesięcinę wytyczną od gromad z tych trzech wiosek to iest Drużbina, Rzechty, Borków, wszelkiemi prawami obwarowaną kompromissem i ugodą prywatną między Plebanem i gromadami utwierdzoną.
Nayiaśnieyszy król Pruski, inszey religii niż my, ustanowił, aby Xięża religii katolickiey odbierali prowizyę po pięć od sta, jeżeli to będzie zachowane powiększy się dochód Plebana.
Był nakaz Rządu Pruskiego, aby Plebani podali dochód iuxta novissimum statum, swoich beneficyów: Pleban Drużbiński podał, iż iego beneficium czyni mu złt. pol. tysiąc trzysta szesdziesiąt dziewięć, groszy dwadzieścia pięć.

Z części w Borkach Cienszczyzna zwaney, w possessyi W. Kollatora zostaiącey daią za dziesięcinę, iak z półrolku, czyni to złt. 7 podług klassyfikacyi polskiey.
Cały dochód teraźnieyszy czynićby powinien złp. 793.
Na podatki publiczne grosza 10tego płaci zł. 60, gr. 18.
kominowego zwykłego zł. 7 gr 15.
ditto podwyszonego zł. 2 gr. 19.
poboru osobistego zł. 10.
Teraz roczny nierówny wypada może w roku 1811 więcey niż zł. 100
Summa zł. 180 gr. 18
Resztę dochodu gruntowe potrzeby i utrzymywanieczeladzi, inwentarza ... zaymuie, owszem i personalne ... w ten wydatek wchodzą.
Inwentarz przy kommendzie do tego beneficium mianey ... 8 lutego 1781 był odebrany takowy, któremu teraz podług sumiennego przekonania dodaie taxę.
Wołów do roboty zdatnych nro. 6 każdego rachuiąc po złt. 45 uczyni złt. 270.
Koni para iedna, ieden dychawiczny, drugi kulawy, wartości obadwa złt. 54.
Koni dwie wartości złt. 60.
Proszcząt dwoie, iedno po złt. 4 zł. 8.
Gęsi z gąsiorem nro. 6 zł. 6.
Kaczek z kaczorem no. 4, zł. 2.

Sprzęty
Przy teyże kommendzie przez Dziekana JX. Domańskiego Plebana w Niewieszu także miał podane: kociołek stary miedziany, lecz ten wkrodce?? nawet i drugi przez ninieyszego Plebana sprawiony złodzieye ukradli - zostały tylko sprzęty gruntowe następuiące: przykadków staych dwa, pług nowy bez zelaż ieden, żelastwa stare do dwóch pługów, siekaczów od kapusty dwa, sierp ieden, kosa do sieczki z ladą i stalnicą iedna, stołów, ieden bez podstawy, dwa, szafka iedna, rydle trzy, wóz bosy ryfowany ieden, siekiera iedna, do tego zboże w szopie iak następuie: żyta ozimego z iarym kop ośm, jęczmienia kop trzy, owsa sieczonego wozów circit dwa, prosa nikczemnego mędeli trzy, grochu nadpsutego wozów trzy, siana wozów trzy, żyta w ziarnie wierteli siedm, grochu zbutwiałego wierteli cztery, żyta zasianego składów sto, żyta zasianego ziarnem W. Kollatora składów 80, wyszło na to wierteli siedm.
Składy pomienione ani długością ani szerokością do składów królewskich nie są podobne.
Ten opis z podpisem dziekana mieyscowego i Xdza Obrokczyńskiego naowczas komendarza znayduie się przy kościele.

§ IV
Przy tym kościele ani Wikaryusza, ani Mansyonarza niemasz. Bywał wprawdzie niekiedy Wikaryusz, gdy sami Plebani przy kościele niemieszkali, lecz dla szczupłości dochodów utrzymywanym bydz nie może, gdy sam Pleban przy kościele zostaie.

Bractwo Miłosierdzia iest przy tym kościele wprowadzone z rozkazu JO. Xięcia Poniatowskiego A.G. lecz nie ma żadnego funduszu. Ma karbone?? starszy tego Bractwa, co z tey karbony i kwesty bydz może, obraca na światło, i rachunek co rocznie braciom w przytomności Xdza Pleban oddaie. Tym światłem przysługuie się na processye i pogrzeby, także podczas mszy parafialnych w święta i niedziele, i w czasie wystawienia Naysw. Sakramentu. 
Szkoła. Jest wprawdzie na tę fundusz od sumy zł. 500, który się wykazuie w opisie praw i dokumentów pod nrm 2. ale ani ogrodu, ani domu, ani nauczyciela niemasz z pierwiastkowey fundacyi. Ninieyszy Pleban w roku 1809 na kościelnym gruncie swoim wystawił dom o którym iest w [paragrf] III na początku, który mógłby też bydź użytym na ten koniec szkoły, lecz do tego uzupełnienia organizacyi Rządowey na szkołę i na nauczyciela niemasz w tey parafii.
Szpital ma wprawdzie fundusz utrzymania ubogich summę zp. 3000 z prowizyi zapisaną, iak się wykazuie w opisie praw i dokumentów pod nrm 4., ale prowizya zupełnie niedochodzi. Do tego szpitala między ogrodami plebańskiemi powinien bydź ogródek dla ubogich, ale iakiey wielkości, nic pewnego niemasz. Domu szpitalnego nie zastał teraźnieyszy Pleban, ubogich, iak mógł utrzymywał i mieścił w innych swych chałupkach kumorniczych, które się wyrażaią w [paragr] III. pod stanem budynków gruntowych. Postawiwszy zaś w roku 1809 dom, o którym wyżey pod szkołą, tak go postawił że się też i ubodzy w nim mieścić mogą, w którym się teraz czworo ubogich znayduie wspieranych od Plebana. 

§ V
Stan osobisty

Xiądz Mikołay Obrokczyński Pleban urodzony roku 1746 .. 28 października, poświęcony na kapłaństwo 1775 ... 4 czerwca w Kaliszu przez JW. Koziarowskiego suffragana gnieznien. będąc po zniesieniu Zakonu Zgromadzenia Jezusowego Professorem Retoriki i Poeyi w tychże Schołach Kaliskich - na to beneficium instytuowany 1781 ... 24 kwietnia w Skierniewicach z prezenty dziedzica Drużbina, introdukowany przez Dziekana mieysca, maiąc iuż wprzód oddany sobie inwentarz tego kościoła i beneficium, którego poprzedniczo post resignationem, niegdyś J. Xdza Antoniego Wilkanowskiego osiadłego Plebana Drużbińskiego był komendarzem.- Jest Dziekanem Foralnym Uniejowskim od roku 1785, iako osobny tu przyłączony ex offo decani uczyniony obeymuie protokół.
Kanonii funduszowey żadney niema, ani nawet dyplomatu na honoralną, ani innego beneficium.
Rezyduie przy kościele, ma książki potrzebne brewiarz pismo S. Teologią Kaznodzieian. Pilnuie obowiązków stanu i powołania swego. Żadnego innego Xiędza w tey parafii niemasz. Organista Maciey Eliasiński lat 36 maiący, żonaty, zdolny, umieiący kant, znaiący ceremonie. pilny, dobrych obyczaiów.
Nauczyciela szkoły dotąd niemasz, dopiero się ma sprowadzić, skoro mu będzie dany patent od Dyrekcyi Edukacyiney, i etat pobierania do utrzymania się od Rządu.

§ VI

Kaplic tu żadnych, ani klasztorów niemasz pod tą parafią, który to opis podług przepisu artykułów stosownie do wyrażonych w nim dowodów, iakie przy kościele znayduią się, i do rzeczywistości stanu kościelnego, i beneficyalnego przezemnie uczyniony składaiąc ten własną ręką podpisuie z przyłożeniem pieczęci kościoła. 
Dan w Drużbinie dnia 19 października 1812.
X Mikołay Obrokczyński Pleban Drużbin D... mp
Maciey Eliasiński organista Drużbin mp
Zweryfikowany Stanisław Kostka .... Coltarum Praptus Siradiem Custos Calisiem Visitator Ge.. manu propria
Lucas Bęczkowski Curator Chwalborzen assumptus secretarius manu propria
Opis ten komunikowany dominio
Kopia podpisu ninieyszey Generalney Wizyty uczynionego przez W. Kollatora. Oryginał wzięty do aktów J.O. Xięcia Raczyńskiego Arcy-Biskupa Gniezn.
Maiąc sobie kommunikowaną ninieyszą Wizytę, oraz będąc zapytanym od JW Jm Xiędza Wizytatora, czyli przeciw teyże Wizycie mam co wnieść, w następuiącey osnowie moie odpowiedź załączam.
We wszystkich artykułach, i paragrafach nic nie mam do zarzucenia oprócz § III Stan Ekonomiczny opisującego, w którym spostrzegłszy na karcie 16, iż Błonie przy roli od krzyża ciągnącey się tąż Wizytą zaięte zostało, a to iuż przez Jm. X. Officyała Pogorzelskiego za własność dworską, stosownie do erekcyi uznane, z tego więc powodu, co się tycze tegoż paragrafu, zanoszę żądaniemoie, aby Wizyta ninieysza co do ról plebańskich za stałeprawo niesłużyła, lecz dawna erekcya, i donacya, i według tych role plebańskie w czasie stosowane były.
Izydor Jabłkowski Kollator Kościoła Drużbińskiego
Ninieyszy opis moią ręką pisany powtórnie podpisuie i pieczęcią kościelną stwierdzam roku i dnia iak wyżey
X. Mikołay Obrokczyński Dziek. Gen. Une. 

Inwentarz Raczków (1787)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-175, karty 143-145.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Woźny Łukasz Podymiak z wsi Raczków w obecności szlachetnych Stefana Łagowskiego i Piotra Raczkowskiego na prośbę Wielmożnego Sebastiana Zabłockiego, Dzierżawcy Raczkowa wraz z przyległościami dokonują rekwizycji Raczkowa z przyległościami.

Widziałem naysamprzod Dwor spalony gdzie tylko kumin i piec znakiem będącego Dworu, daley mielcuch ten budynek w węgły postawiony, przyciesi złe słomą pokryty w nim jest sień z tey sieni izba w niey iest pszefosztowany pokoik i z komorą w rogu tegoż budynku będącą. W tey izbie iest okno iedno złe, piec z cegły, kumin nadruynowany. Ten cały budynek mocno zdezelowany, po lewey ręce tego mielcucha widziałem szuszarnią słomą pokrytą z drzewa kostkowego wystawiona niezła. Po prawey ręce widziałem chlewy dla nierogatego inwentarza także i kurniki obydwa te budynki złe. Widziałem spichrz z drzewa kostkowego postawiony słomą pokryty przyciesi poszycie niedobre. Widziałem za spichrzem stodoły pierwsza w drzewo pod topor obrabiane postawiona, przyciesi złe i zgniłe ze szczętu, ściany wypaczone, słupy pogniły, poszycie nie dobre. Druga stodoła ze rzniętego drzewa postawiona słomą pokryta, lepsza od pierwszey. Trzecią wedle tey podobną pierwszey, wszystkie o iednym boiowisku. Widziałem staynie z wozownią, te z drzewa kostkowego wystawione, przyciesi pogniłe, poszycie złe, potrzebują poprawy. Daley wedle staien widziałem officynkę z drzewa kostkowego wystawioną z sienią, izbą, komorą, sklepem, kuminem, piecem, gornym sypaniem, słomą pokrytą, w niektorych mieyscach poprawy potrzebującą. Widziałem po prawey ręce od officynki obory z drzewa pod topor obrabiane wystawione dobre, daley owczarnią w rogu obory z drzewa kostkowego wystawiona, słupy w ścianach spruchniały, poszycie złe. Ta owczarnia wymaga reparacyi. Za sadem widziałem plac Jaskowizna zwany na ktorym iest chałupa z drzewa kostkowego wystawiona z sienią, izbą, komorą, piecem, kuminem w nieyże przyciesi złe, poszycie nie dobre. Obora na tym placu obalona, stodoła o iednym boiowisku spustoszona, lecz ten plac pusty i nikt na nim nie siedzi, gdyż kmieć uszedł. Także widziałem drugi plac Szczepana pułrolnika na ktorym chałupa wystawiona ta iak pierwsza, lecz iey reperować nie można, gdyż ze szczętem zruynowana. Także na tym placu widziałem stodołe, chlewy, obore pustki. Ten chłop z całym zakładem pułrolniczym iest. Widziałem plac gdzie Gościniec wystawiony. Ten budynek z drzewa kostkowego z izbą, komorą, piecem, kuminem, oknami dwiema. Na drugiey stronie izdebkami dwiema dla komorników kalonki tylko brakuje i poszycia. Stodoła ze szczętem zła. Daley widziałem plac Piotra zagrodnika na ktorym iest chałupa dobra reparacyi nie potrzebująca, i stodoła iest dobra. Ten chłop z całym zakładem zagrodniczym iest. Także plac Marcinowizna zwany na ktorym postawiona chałupa z sienią, izbą, komorą piecem i kuminem, brakuie tylko posowy. Stodoła iest lecz potrzebuje reparacyi przyciesi inszych y słupow. Widziałem plac Jędrzeja pułrolnika na ktorym chałupa dobra, obora y stodoła nie złe, ten pułrolnik z całym pułrolniczym zakładem iest. 

Na Upuszewskiey osiadłości widziałem plac Jakuba Wozniaka kmiecia na ktorym znayduie się chałupa ze szczętu zła, tak dalece iż się y przestawić nie zda. Chlewy y obory, stodoły dobre. Ten kmieć z całym zakładem kmiecyim iest. Daley iest plac Pietra pułrolnika na ktorym znayduie się chałupa dobra, tylko poszycia potrzebuie. Chlewy, obory, stodoła dobre, lecz ten plac pusty, także i druga stodoła też pusta o iednym sąsieku. Na tym placu nie siedzi nikt gdyż pułrolnik uszedł. Widziałem plac Mikołaja pułrolnika na ktorym jest chałupa zła, i przestawienia nie warta. Chlewy, obory, stodoła pustki y ten pułrolnik z całym zakładem iest. Także widziałem plac Błażeja zagrodnika na ktorym jest chałupa pusta, chlewy, obora, stodoła nie złe. Ten zagrodnik z całym zakładem zagrodniczym iest. Widziałem plac Woyciecha zagrodnika na ktorym chałupa, stodoła, obory, chlewy dobre. Ten zagrodnik z całym zakładem iest. Widziałem plac Macieia kmiecia na ktorym chałupa, chlewy, obora, stodoła dobre. Ten kmieć z całym zakładem iest. 
W polach ozimnych iako i jarych widziałem pierwszy dział od ogrodu pańskiego ponad drogą Warcką po lewey ręce ciągnącą się dwoygiem stay - składow wszerz dwadzieścia dziewięć na ktorym żyto mietlate, kostrzewne, rzadkie, z którego ledwo nasienie wrocić się może. Daley ten sam dział ciągnący się widziałem z drugiey strony drogi Warckiej po prawey ręce iednym staiem kostrzewne, mietlate, że się i nasienie nie wroci składow dwadzieścia siedm. Drugi dział Wąski zwany widziałem od Gościńca dwoygiem stay ciągnący się wszerz składow siedemnaście, żyto liche, mietlate, kostrzewne, że się i nasienie nie wroci. Także pszenicy na tymże staju staje iedno wdłusz, a wszerz składow siedemnaście lecz bardzo licha, y kostrzewna, daley ten sam dział ciągnie się od wsi aż do Sieradzkiej drogi ośmiorgiem stay składow wszerz dziewiętnaście, mizerne, mietlate, kostrzewne. Za Sieradzką zaś drogą sześciorgiem stay ciągnące się wdłusz wszerz składow dziewiętnaście kostrzewne, mietlate. Dzialik od Brzezinki zowiący się dwoygiem stay wdłusz wszerz składow dwadzieścia ieden mietlate, kostrzewne. Widziałem na pustym placu po kmieciu Jaśku składow dwanaście troygiem stay tatarki bardzo mizernej więcey chwasta niżeli ziarna. Widziałem dział pański od Wiatraka ciągnący się czworgiem stay wdłusz wszesz składow dwadzieścia ieden. Ten sam dział od Wiatraka troygiem stay ciągnie się wdłusz wszesz składow dziewięć, ta tatarka bardzo licha w ktorej więcey chwastu niżeli ziarna. Widziałem prosa jednym tylko stajem wdłusz wszesz składow dwanaście w [...] tak lichego iż cale nie masz ziarna tylko chwast. 

Inwentarz Poprężniki (1710)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-6-68, karta 369-370.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

[Nobilis Stanislaus Brudnowski Alberti Lempicki Bonorum Villae Poprężniki (...) obtulit officio praesenti Castrensi (...) ad acticandum et Actis eiusdem ingrossandum. Inwentarium praefatorum Bonorum Poprężniki desolatorum in fundo et emendam Bonorum fideliter (...) sentia Actis et Nobilium conscriptum, manuque eorum subscriptum infrascriptum talis (Inservatur) originale eiusdem Inwentarii una Acta praesentia per eundem offerentem est derelictum.

[Nagłówek łaciński] Szlachetny Stanisław Brudnowski, [działając w imieniu] Alberta Lempickiego, przedłożył w niniejszym urzędzie grodzkim do oblatowania i wpisania do ksiąg inwentarz wspomnianych dóbr Poprężniki, zrujnowanych w swych fundamentach, sporządzony wiernie w obecności urzędu i szlachty, oraz własnoręcznie przez nich podpisany. Oryginał tegoż inwentarza został przez składającego pozostawiony w aktach.]

Inwentarz Wsi Poprężnik nazwaney rzetelnie y realnie po Jm Pani Eufrozynie z Sulmirskich Kowalski pierwszego niegdy małżeństwa Jm P. Rafała Łempickiego powtórniego zaś Jm P. Samuela Wierusza Kowalskiego pozostałą małżonką z pisany. 
Naprzód dwór. Wielka izba pusta, piec y okna złe, zawarcia żadnego dobrego w niey nie masz: także drugie izby dwie bez posowy, bez okien, z gruntu spustoszone. Cały dwór pod dachem złym poprawy wszytek potrzebuje. 

Piekarnia w podworzu ta z gruntu tak ze spodu iako zwierzchu bez zawarcia żadnego zruynowana iest. 
Item w podworzu mielcuch wszytek spalony iest tylko rudera iego zostały także i statki mielcuchowe wszytkie potracone y nieoddane. 
Zpichlerz także w podworzu wszystek zły tylko iedne ściany w nim dobre zostały. 
Chlewów trzy także w podworzu do żadnego używania się nie godzą. 
Pszczół ulów dwanaście zostało. 
Stodoły trzy wszystkie poszycia nowego i wrót potrzebują. 
Owczarnia i ta funditus zruynowana tylko ieden wzrąb u niey dobry. W tey owczarni owiec półtorasta oddano. Obory żadney nie masz, krów tylko dwie, stadnik ieden, kos pięć, wołów para, dworskich kaczek dwie, kur pięcoro, świń troie, koni żadnych nie zostało. 
W polu oziminy siedmdziesiąt składów żyta, owsa składów pięćdziesiąt, jęczmienia składów dwadzieścia, pszenice iary zagonów sześć, grochu składów osiemnaście, prosa zagonów czternaście, tatarki składów dziesięć. 
Budynki chłopskie na wsi z gruntu poruynowane. Kmieć Paweł tylko ieden, który ma parę koni, cztery woły. Florek półrolnik, który ma wołów trzy, konia iednego. Zagrodników sześci, kaczmarz, młynarz. Wiatrak ieden ze wszystkiem zruynowany. Drugi także porządku potrzebuie. Komornic trzy Kubina, Pastuszyna, i Chylina. Chałup na wsi dwie spalonych. Stawy i sadzawki pozarastałe i niezastawione. Ogrody w większey części niepozasiewane. Lnu dziesięć zagonów wszystkiego, w polu łąka co naylepsza Pasieka nazwana, bardzo wypasiona. Role, ugor nic nie zorany, mierzwa niewywieziona. Porządków w domu dworskich żadnych procz skrzyni dwuch, szafa iedna, kłód kapusnych złych pięć, męgla zła pozostawało. 
Który to dóbr tych inwentarz tak ruchomych iako i nieruchomych rzeczy po pomienioney Jm Pani Eufrozynie Kowalski sub fide honore et conscientia nostra przy przytomności opatrznego Stanisława Jagienczaka ze wsi Słaboszewa Woźnego fideliter et realiter widzieliśmy i spisaliśmy. 
Działo się w Poprężnikach w poniedziałek po Swięcie Świętych Piotra w Okowach najbliższy w roku tysiącznym siedmsetnym dziesiątym.
Zygmunt Wężyk mpp. 
Stanisław Brudnowski mpp. 
Jakub Zakrzewski ręką trzymaną mpp.

Inwentarz Młyn Tenentka (1787)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-175, karta 278.Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Do Urzędu i Xiąg Grodzkich Starościńskich Sieradzkich osobiście przyszedłszy uczciwy Wojciech Chlebicz niegdyś uczciwych Adama i Ewy małżonków Chlebiczów prawdziwego łoża pozostały syn chcąc ocalić na siebie jako prawdziwego sukcessora spadający majątek to na przeciw pracowitemu Pawłowi Tenentce młyn pod Manicami w Łęgu już więcej jak 25 lat posiadającemu zanosi przed temiż aktami Grodzkimi Sieradzkimi swe zażalenie w tym niżej wyrażonym opisaniu. Mając niegdyś Adam i Ewa małżonkowie Chlebicze goły grunt pod Manicami w Łęgu dla siebie puszczony zaraz groblą założyli, pogrodku dali, wodę utamowali, rowy alias śluzy powyczyszczali, po tym kupiwszy chałupe w Manicach od Grzegorza Siary ztam tąd przewiozłszy drzewo postawił młyn z izbą, komorą, młynicą z drzewa kostkowego pod jednym poszyciem zostające i stodołe z drzewa dobrego także snopkami poszytą, w izbie okien dwa z tafelek, kominek, piec, poszowa dobra, drzwi u izby na zawiasach żelaznych, komin duży lepiony, komora na palach dębowych z poszową i podłogą z drzwiami na biegunach drewnianych z dwiema skoblami i z wrzecądzem. W młynicy kamieni dwa, jeden wierzchni, drugi spodni, paprzyca, wrzeciono z rychwami, ponewka, oskardów dwa, wał z czopami, rychwami, kół dwa paleczne i wodne, skrzynia, pułskrzynek, puł stęp dwie i pytle, bez żadnego długu na tym to gruncie z niemałym kosztem zostawili dając tylko roczny czynsz do dworu, siebie manifestanta w mało letnim czasie obumarli i dotychczas sobie manifestantowi nic a nic bynajmniej nadawszy, a nadgrodziwszy. Ucieka się do Swiętej Sprawiedliwości z doproszaniem się jaknajpokorniejszym pod Sąd Komissarski tutaj na gruncie Starostwa Sieradzkiego odprawiać się mający, aby mógł to miejsce na siebie w odebraniu lub nadgrodę pozyskać mocą tego manifestu. 
Wojciech Chlebicz ręką trzymaną 

Inwentarz Wielgie (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karta 385-87.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr Wielgiego, budynków dworskich, i wiejskich, bydeł, koni, owiec, Jaśnie Wielmożnemu JmPanu Franciszkowi Siemianowskiemu Kasztelanowi Wieluńskiemu, tych dóbr dziedzicowi przy wprowadzeniu Urzędowym Grodzkim [...] oddany, i spisany:

Naprzód pałac w którym JWmc Kstlan dziedzic tej majątności, i za possessji JchmcPanów Kołudzkich mieszkał, gdyż per traditionem sobie Jchm P.P. Kołudzcy nie mieli podanego possessją. 
Folwark, ten JchmPanowie Kołudzcy trzymali, w którym [...]bie dwie jedna Pana Podstarościego, druga czeladna. Przy tymże folwarku komórek dwie dla schowania, wszystkie z zamknięciem należytym, [...] było za possessji JW JmPana dziedzica. Tamże obora kolista, i owczarnia z zamknięciem należytym dobre, stodoły cztery, dwie o jednym, a jedna o dwóch klepiskach wielka. 
Spichlerz nowy o dwóch piętrach, ze wszystkim żelaznym zawarciem. 
Browar i ozd z zamknięciem należytym, [w?] browarze kocieł piwny, i garniec gorzałczany, i wszystkie statki do piwa [i?] gorzałki robienia znajdują się. Te budynki wszystkie są dobre, przez JmPana dziedzica budowane. 
Bydła się zostało różnego rodzaju jako to wołów, [...], jałowic i cieląt własnych JWJm Pana dziedzica, sztuk trzydzieści, owiec różnych zostało się pięćdziesiąt sześć, ostatek przez zimę za possessji JchmPanów Kołudzkich, dla spasienia pastwy, i sian, swoimi końmi i wywozu sian do Konopnicy, tudzież dla niedozoru poodchodziły, sw[iń?] dworskich numero wszystkich dziesięć, stadnik jeden, kury, gęsi, indyki, kaczki, tych ostatek zostało potrosze na chowanie, czego JchmPanowie Kołudzcy nie wypotrzebowali na kuchnią swoje, jako osobny jest spisany regestr różnych szkód. Ogrody staraniem JWJmPana dziedzica sprawione i gotowe do zasiewania, od których płoty przez JchPanów Kołudzkich popalane jako gromada zeznała. 

Poddani. 
Pierwszy Sebastian Kowalczyk kmieć ma wołów cztery, i koni pare, i krowę założne. W chałupie siedzi, drugi Kolanek kmieć, trzeci Maciej Majda kmieć, czwarty kowal stary kmieć, piąty kmieć Dudak, szósty kmieć Jan Kowalczyk, siódmy kmieć Wojciech Kowalczyk.
Ci wszyscy taką mają załogę, jako i pierwszy, i w chałupach siedzą. Z tych trzema jako to Majdzie koni para, drugiemu Janowi Kowalczykowi koń jeden, trzeciemu Wojciechowi Kowalczykowi koń przez JWJm dziedzica założne, z okazji JchmPanów Kołudzkich przez posyłanie w [...] w potrzebach Jchmciów zdechły. 
Pułrolnicy. Pierwszy Wojciech Partacz, ten ma pare wołów, i konia, krowe, założne, drugi Jan Napieraj, trzeci Wawrzyniec, czwarty Błażek, piąty Janek, ci wszyscy taką jako pierwszy mają załogę z tych dwiema jednemu Janowi Napierajowi klacz, a drugiemu Jankowi także klacza, także przez częste posyłanie w drogi w kni[?] [...] po potrzebie Jchm Panów Kołudzkich pozdychały. 
Zagrodnicy. Pierwszy [Mar?]celi ma pare wołów założnych, drugi Wojtek, trzeci Kowal Błażej, ci załogi nie mają, którzy to wzwyż wyrażeni poddani potrzebują zaratowania w zasiewkach jarych, bo sami zeznali że przez JchmPanów Kołudzkich popadli, którzy Jchmość wszystkie zboża jare, jedne posprzedawali drugie do Konopnice powywozili, trzecie końmi spasli, nic a nic do siewu nie zostawili, ani [...] siewu inszego dali, a nawet i ozimie zasiewki za staraniem i supplementem JWJmPana dziedzica zasiane mają. Robocizna ta do JWJm Pana dziedzica regulatur jako powinni, jakoż wszelkie czynią posłuszeństwo. 
Gościeniec wiezdny dobry, gontami pobity, mieszka w nim gościnny i piwo [...].

Inwentarz Wiktorów (1694)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-49b, karty 410-413.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Naprzód dwór z wierzchu guntami pobity, zły. W tym dworze izba wielka ze cztermią okien złemi, deskami pozabijane, w których oknach gdzie nie gdzie kwatery z szybami. Piec modro polewany z kuminem murowanym. Z tej izby komora zła, podpierana słupami. Na tej izbie i komorze połoga zła, zgnieła, do tej izby wielkie drzwi na zawiasach, i z izby do komory drzwi takowesz, ale z tej komory drzwi do sadu zrujnowane, nie masz ich. Druga izba przeciwko wielkiej pomniejsza z kominem i piecem złym, z oknami dwiema dobremi, do niej drzwi na zawiasach. Z tej izby pomniejszej izbetka poboczna mała, z oknami dwiema deskami pozabijanemi, z kominem i piecem złym. Z tej izby komora przefforsztowana na tej izbetce i komorze od sadu pokład zgnieły. W tych pomniejszych budynkach drzwi sześcioro napsowanych. Między tymi izbami sień na której pokład niedobry. Z tej sieni kuchnia z kominem prosto lepionym. Przed tym dworem wystawka z gankiem poprawy potrzebująca. 

Pobok tego dworu w końcu sadu mielcuch miejscem guntami, miejscem deskami pobity, a miejscem dziury świerczyną pozatykane. Izba stara w ziemię wlazła, z piecem prostym, i drzwi proste, okna złe proste. W tej izbie piwa beczek cztery, a w piątej dolewka. Zboże w przycierku na piwo zalane dziewięć wirteli. Sień bez pokładu z kominem prostym, i z kotliną, i z kotłem naprawionym. W izbie dworskiej pomniejszej szafa z służbą do szkła z kradkami. 

Piekarnia z sienią, i izbą, z kominem prostym, i piecem niedobrym. Przy tej piekarni wozownia z delików dranicami pobita. Ta piekarnia osobliwie, i izba zgnieła, i z wierzcha szkudły złe. 
Obory z gruntu złe i zrujnowane. 
Owczarnia, i ta zrujnowana, poszycie niedobre, siano na niej gnije, w której owiec sto dwadzieścia, maciorek do kocenia siedmdziesiąt i cztery, owieczek latosich dwadzieścia i dwie, szkopków latosich dziewięć, szkopków dziewięć, baranów siedmi. Siano na owczarni dla owiec. 
Stodoły trzy złe, podpieranie, jedna o dwóch bożowiskach, w jednej ćwierci żyto w snopie kostrzewne, którego kop kładą ze dwadzieścia poddani. Przykłoty z najlepszego żyta na spotku jest kop piętnaście albo lepiej jako gromada zeznała, które żyto Jegomc Pan Wolski poprzykłaczał za possessji swojej. W drugiej ćwierci grochu ze dwa wozki[?] wiki samej, w trzecim samsieku pszenice przykłacanej ćwiercią jedną równie z samsiekiem kostrzewnej, i śmieci tej, w drugi ćwierci słomy różnej równie z samsiekiem. W drugi stodole jęczmienia jako poddani powiadają kop z dziesięć, i tatarki tesz z wozów sześć. W drugim samsieku żyta ze sześć kop. W trzeci stodole siano słomy różne, owsa nie masz nad kop trzy, żyto co piękniejsze było wymłócono i do Wrocławia Jegomc Pan Kowalski wywiósł, częścią tesz niewiele siana, a jarzyny prawie mało co role poorane pusto leżeć musiały na latosi zaś przyszły rok da Bóg zasiano żyta na folwarku ku Łagiewnikom za Laskiem półtora staja, w drugim polu ku Świątkowicom folwarczek czterdzieścią zagonów zasiano staj siedmioro na pustej roli sześcioro staj zasiano na odwrót, insze zaś  role co należały na siew ozimy prawie na pół ich odłogiem leżą niezasiane to wszystko poddani w gromadzie zeznali. 
Spichlerzyk w podwórzu z samsieczkami trzema w którym kostrzewy zostało korcy cztery, jęczmienia gołego ze trzy miały[?], plew różnych ze dwadzieścia korcy. 
Gołębieniec w podwórzu szkudłami pobity, krów osm. Inszego inwentarza i drobiazgów nie masz cale. 

Poddaństwo 

Kmieci piąciu to jest Frącek Swierk, drugi Grzegorz Nowak, trzeci Kazmierz Mielcarek, czwarty Adam Miś, piąty Józeff Kupski. Ci wszyscy kmiecie robią cały tydzień po trojgu, mają po cztery woły, i po parce koni, i czynszu dają po pół grzywny, po parze kapłonów, i po dwadzieścia jajec, żyta po ćwiertni, które jusz wydali, owsa po ćwierci. 
Zagrodników osadzonych sześć, siódmy jeszcze nie osadzony.
Karczma na końcu wsi pusto stoi. 

Inwentarz Olewin (1694)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-49b, karta 234-235.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

[Inwentarz Olewina przy intromisji małżonków Szymona Grabińskiego i Anny Wolskiej]

Naprzód dwór zpustoszały na którym dach zły i prawie na podporach leży, którego połowica szkudłami a połowica snopkami jest poszyta. W tym dworze dwie balce[?] w sieni zgniłe na podporach stoją, także górka z wielkiej izby zpustoszała, która potrzebuje znacznej poprawy. 
Przy tym dworze wystawa z izbetką nic a nic nie pobita ani poszyta snopkami pusta, w której okien nie masz. Także za dworem tymże w tyle budynek przystawiony do którego okien, drzwi, pokładów nie masz, na którym dach zły. 
Piekarnia w której ściana wywalona. W tejże nie masz ani okien, ani pokładu, i pieca wierzch nieprzykryty na sieni, która także z gruntu potrzebuje poprawy. 
Stajnia z gruntu obalona w której się nic nie stawia. 
Chlewów dwa przy tejże stajni spustoszałe, nieprzykryte, drzwi do nich nie masz. 
Spichlerz z gruntu zgnił i ze szkudeł opadł. 
Stodoły poszycia potrzebują z gruntu wrota tylne złe deskami pozakładane. 
W browarze u izby czopy drewniane. Statki piwne jako to kadzie i beczki złe z których pożytku żadnego nie masz. 
Żyta piętnaście kop było, między któremi dwie kopie przykłoty. Jęczmienia wszystkiego wymłóconego korce cztery, owsa wierteli osm, pszenice półtory kopy, tatarki korcy cztery, grochu jeszcze niemłóconego dwa wozy, lnu ani konopi, prosa, ogrodowych rzeczy nic a nic nie masz. 
Bydła wszystkiego ośmioro, gęsi pięcioro, jęndyków troje.  

Inwentarz Krzyworzeka (1698)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-51, karty 261-62.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

1mo. Dwór, sam budynek zły i nadpustoszały, zierdziami prostemi ogrodzony, z dachem bardzo złym i kominem zwierzchu obalonym. 
2do. Spichlerz szkudłami pobity.
3tio. Mielcuszek bardzo zły dranicami pobity bez statków i kotłów. 
4to. Stajenka guntami pobita. 
5to. Owczarnia snopkami poszyta. Owiec nie masz. 
6to. Stodoła o dwóch bojowiskach snopkami poszyta po części na niej snopki złe. W tej stodole jest żyta kostrzewnego mędeli sześć, owsa mędeli sześć, grochu circiter wozów dwa, tatarki sam tylko chwast jest jej circiter ze trzy wozy.
7mo. Inwentarz bydła, krów starych pięć, wołów dwa do roboty, jałowicz dwuletnich trzy, kobyły trzy, świni starych czworo, młodych pięcioro, gęsi dziesięcioro, wóz jeden kowany, pług, radło i brony dwie. 
8vo. Poddani. Krężel kmieć ma parę wołów, i parę koni, drugi parę wołów Jmc Pan Zdański od tegosz kmiecia na opas wziąwszy przedał. Zagrodnicy. Jan Nyxa, Anna Pisarkowa wdowa, Wojtal Pisarczyk kaczmarz, zagrodnik, młynarz na zagrodniczej roli, Kazimierz chałupnik, która to gromada przy oddawaniu onej skarżyła się na Jmci Pana Zdańskiego, iż wydawszy mu podymne wszystko, on tylko z niego dał złotych szesnaście, a ostatek sobie wziął.

Inwentarz Błaszki (1716)

Agad, Księgi grodzkie wieluńskie relacji, Acta castrensia relationum, sygn. 60-67, karty 466-477.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Inwentarz dóbr Borysławic. 

Naprzód dwór spustoszały na połowie jednej zgniły bez wierzchu, na drugiej połowie izba z oknami w ołów oprawnemi dwiema, drzwi na zawiasach, na boku dwie reiteratki, jedna mała dobra, druga pusta, spróchniała, u jednej drzwi dwoje na zawiasach dobre, a u drugiej złe. Przed sienią wystawa niepokryta i z sienią. Spiżarnia przy izbie z gruntu zrujnowana bez przykrycia. Lamus drewniany, drzwi na zawiasach ze trzema przegrodami stary. Mielcuch nad stawem spróchniały, drzwi na biegunach, okna w drewno. W sieni kocioł stary, kadzie dwie stare, przycierek jeden, beczek piwnych dziesięć, tamże ozdownia gdzie jest koryto do zalewku i fasy do suszenia słodu, i gorzelnia przybudowana w której garnec jeden z pokrywą, rurami i rurnicą, kłód dwie do zacierania. Przed mielcuchem obora na koło wystawiona i chlew przybudowany. Stodoła o dwóch klepiskach dobra, wrota na biegunach z wrzeciądzami i z kublami. Stajnia dobra z wrotami wieznemi, i z żłobami. Na koło dworu i sadu i stodół płoty żerdziane. 
W tej wsi kmieć jeden Foryś nazwany z obsiewkim należytym, wołów ma swoich własnych pare, pańskich pare, i koni dwoje, krowe, i świnie. Budynki ma dobre, chałupę z sienią, stodołę i oborę. 
Drugi pułrolnik Wiewiórka, który ma wołów cztery dworskich i świnie, chałupę z komorą, sienią i stodołką. Trzeci Adam Młynarczyk bez żony komorą mieszka. 
Czwarty Błas Kowalczyk w chałupie niedokończonej, na zagrodzie ma wołów dworskich parę. 
Item plac pusty kmiecy Sobierajowski, na którym zdrąb chałupy z kozłami, z którego kmieć Sobieraj z żoną i z dziećmi uciekł do [...], zkąd trzeba go odebrać. 
Drugi pusty plac zagrodnicy Tulaczewski, trzeci także plac pusty z chałupą obaloną i komora jest przy niej gdzie mieszkają dwie komornice jedna [B?]achorka i Madarninka. Item chałupa kmieca Goliszewska z komorą i z sienią obdarta. Chlew i stodoła dobra, gdzie trzecia komornica Sobierajka mieszka, ma parę wołów i koni parę dworskich. 
Karczma z komorą i z sienią, w niej kaczmar przychodzień ma ze dwo[ru?] wołów parę z wozem dane. To poddaństwo zwyczajną robotę i powinności odprawować i czynsze dawać powinni do dwora. 
Krescencji dworskiej. Żyta Ozimiego zagonów 574, pszenicy jarej zagonów 61, jęczmienia zagonów 96, jarego żyta zagonów 74. W drugim polu jarym grochu składów 67, jarego żyta składów 52, owsa tylesz także 52. W trzecim polu ugorowym tatarki składów 48, jęczmienia Zagonów 210. Na staje jedną rachuje się to wszystko zboże w Borysławicach, które dostały Jchmciom Panom Wstowskim w summach przez Dekret zlikwidowanych. 

Inwentarz dóbr wsi Błaszków dla rzetelniejszego objaśnienia każdemu z kredytorów spisany na grącie. 

W tejże wsi dworu ni masz żadnego, tylko na siedlisku dworskim budynki stoją nadpróchniałe, które się na puł dostały Jejmci Pani Koczańskiej i successorom Jmci Pana Konstantego Psarskiego. 
Młyn pusty to jest nowy zdrąb stoi na grobli przy stawie. Ten staw jest obszerny i grobla dobra ze dwiema upustami. Kamień nowy, jeden młyński z zielazami. Stodołka obalona na placu młynarskim żerdzianym płotem ogrodzonym do tego młyna [...] Wojciech Młynarz powinien dawać ze młyna co rok korcy 50 miara i wieprzów dwóch ukarmić, albo za nich dać złotych sześćdziesiąt. Do ręcznej roboty do dwora co dzień parobka wysyłać. Ma role albo raczej grąta od Jmsc dziedzica wydzielone. 
W tej wsi jest targ[ów?] co niedziela ma wynosić summe co rok 500 złotych. Także karczma wiezna z wystawą skudłami pobita przy której jest obszerna stajnia pokoźlona i połacona i część stajni tej pobita skudłami pod wystawą przy tej karczmie są też ławy[?] wielkie. W tej karczmie mieszka kaczmarz na imie Mi[chał?] Ciesielski ma wołów parę dworskich z wozem i do robienia piwa i suszenia słodów, drwa powinien wozić, i piwo szynkować. Jest rola zasiana tej karczmy z dawności należąca. Item chałupa na placu zagrodniczym nad stawem w której mieszka Wawrzyn Mielcarz. Powinien piwa robić [...] rolą obsianą. Item dwa place puste jeden gdzie była Tarnia nad stawem dla wybudowania browaru, drugi plac zagrodniczy krawca z ogrodem i rolą. Item sadzawka pusta w końcu siedliska dworskiego pro[?] venerabilis Capituli Siradiensis zła[?] karczma z mielcarzem, kaczmarz [z?] budynkami i pustemi placami wyżej opisanemi cessit. 
Item [...] successorum Gnosis[?] Lubońska, to jest dla teraźniejszej Jejmci Pani Rymerowej w tejże wsi w Błaszkach chałupa nazwana Plichcińska z ogrodami dwiema, jednym prosem zasianem przy tejże chałupie, a drugim warzywem i kapustą zasadzonym. W polu do tego budynku jest rola, na której żyta składów 11, jarki składów 5, grochu składów 4, tudziesz na dworskim folwarku żyta zagonów 42, jęczmienia zagonów 4, jarego żyta zagonów 3, grochu zagonów 2, tatarki składów 2 na staje jedną wzdłużne zagony rachując od siedliska dworskiego, a w każdym polu grątów zagonów 49 w dworskich folwarkach do używania dostaje się. 
Tudziesz dla Jchmciów Panów Wstowskich Jan Czajka krawiec na zagrodzie z chałupą drugą plac pusty Stolarski[?], który się poczyna od ogroda młynarskiego a kończy się puł chałupę Jachimowską. Trzeci plac nagrodzki przy drodze z rolą bez zasiewków, na którym żyd Jachim mieszka, który się swym kosztem pobudował. Czwarty plac Kukoliński z budynkami w rynku leżący wedle wikarji z Mikołajem Kukułą i z powinnościami zwyczajnemi, także na dworskim folwarku żyta ozimnego zagonów 215, jęczmienia zagonów 25, jarego żyta zagonów 19, grochu zagonów 10, tatarki składów 5, a w każdym polu roli albo grątu zagonów 249 na staje jedną wzdłużne zagony zbóż i ról rachując wydziela się przy części JmP Rymerowej. 
Item przy wydziale Ichmsców Panów Wstowskich dla sukcessorów Jejmci Pani Radoszewskiej wydziela się w polach trzech roli albo grątu na staje rachując w każdym polu zagonów 147, żyta zaś ozimiego zagonów 126, jęczmienia zagonów 13, jarego żyta zagonów 10, grochu zagonów 5, tatarki składów 3. 
Także kmieć jeden Kuba Dubis z chałupą i budynkami na placu Maderlińskim stojącemi z rolami i ogrodami zasianem. Ten ma wołów dworskich pare, drugi zagrodnik Cieśla ma chałupe, chlew i ze stodołą obaloną na placu Markowczyzna nazwanym, ogród i role. Trzeci plac Pędziwołkowski na którym jest chałupa zła, ogród i role do tejże chałupy niezasiane.
Item pro parte successorum Gnosi Sulmowski przy tymże wydziale Ichmciów Pani Radoszewskiej sukcessorów w każdym polu na folwarkach dworskich przypada roli zagonów 73, i dla Jemci Pana Więckowskiego zagonów 25, także żyta ozimiego zagonów 84, jęczmienia zagonów 8, jarego żyta zagonów 6, grochu zagonów 3, tatarki składów 2, których to zbóż na staje rachując czwarta część Jmci Panu Więckowskiemu. 
W rynku zaś samym Jan Ciesielski na zagrodzie w dobrej chałupie mieszkający z ogrodem i z rolą. Drugi Jan [S?]makula nagrodzki zagrodnik ma budynki i powinności zwyczajne odprawować powinni.
Item dla Jejmsc Pani Koczańskiej przypada wedle sukcessorów Sulmowskich połowa dworskiego siedliska i połowica tamże stodoły i owczarni, w polu zaś każdym folwarku dworskiego zagonów 343, a żyta zagonów 294, jęczmienia zagonów 30, jarego żyta zagonów 24, grochu zagonów 13, tatarki składów 7. 
Plac kmieci Wiewiórciński z chałupą nową i stodołą i inszemi budynkami z ogrodem i z rolami, na których jest żyta składów 18, owsa składów 6. 
Drugi plac zagrodniczy nazwany Augustinkowski z chałupą bez wierzchu, gdzie szewc mieszka z ogrodem i z rolą. 
Trzeci plac zagrodniczy nad strugą z chałupą, w której także szewc drugi mieszka, jest ogród i rola. 
Czwarty plac Płuciennikowski zagrodniczy z ogrodem i rolami, chałupa nowa przez żyda kosztem wystawiona w której mieszka. 
Piąty plac z chałupą dobrą, gdzie Walenty Dubis mieszka, który ma wołów dworskich pare, ogrody i role zasiane zagrodnicze. 
Ciżże poddani powinności zwyczajne odprawować i czynsze dawać powinni. 
Item druga połowa siedliska dworskiego i budynków, to jest połowica stodoły i owczarni i cały spichlerek dla sukcessorów JmPana Konstantego Psarskiego przypada: grątów i roli w folwarkach dworskich zagonów 392, także żyta ozimiego 336, grochu zagonów 15 i tatarki składów 8 na staje jak zboże tak i role rachujące wedle Jejmci Pani Koczańskiej wydziału. 
Plac pusty owczarski, drugi plac zagrodniczy gdzie kowal mieszka. Ma chałupę dobrą, kuźnię i stodołę nie poszytą, ogród i rolą. Trzeci plac Zbieranowski z budynkiem, w którym żyd Jachim mieszka. Item kmieć Augustyn ma dworskich [p?]łużnych koni parę, wołów parę, budynki dobre, ogród i role zasiane.
Item chałupa Dawidowska w której żyd mieszka z arendy wedle [...]. 
Ci wszyscy poddani zwyczajną robotę i powinności odprawow[ują?] i dawają czynsze. 
Item plac pusty kmiecy Markowski nazwany z budynkami, to jest chałupą starą, stodołą i szopką i chlewikiem bezedrwi dla Jchmciów Panów Ruszkowskic[?] małżonków przypada, w którym piwa szynkować nie powinno. Do tego placu jest rola zasiana, jest żyta składów 38, jęczmienia składów 5, grochu składów 7, pszenicy jarej skład jeden. 

Inwentarz dóbr wsi Bukowiny na trzy częście rozdzielonej. 
Naprzód na części Jmsc Pana Więckowskiego, który trzyma post fata Jmsc Pana Jana Niniewskiego. 
Dwór o dwóch izbach, drzwi u sieni na zawiasach zielaznych z wrzeciądzem i szkublem, z zaporą przy której antaby żelazne. W tej sieni dwie części pułapów tylko a trzeciej części ni masz. Z tej sieni izba nowa należyta, ściany heblowane w niej z pułapem i posadzką miejscami nad bolałą, ławy stolarskiej roboty i magla, drzwi na zawiasach z hantabą, wschody dobre na góre. W drugiej izbie drzwi dwoje na zawiasach oboje, okna dwoje w ołów oprawne, piec polewany należyty. Z tej izby komora dobra. Na tym dworze wierzch potrosze naprawy potrzebuje. Przy dworze komor pod jednym dachem pięć nadpustoszałych, przy których jest karmników dwa próżnych. Obory dwie, jedna do sukcessorów JmciPana Jana Niniewskiego, druga do Jmci Pana Ludwika Niniewskiego, trzecia przybudowana do JmciPana Jakuba Niniewskiego należy. Wszystkie trzy pod jednym dachem złym są zbudowane. Ku stodołom jest suł alias spichlerz z chlewami trzema, których dwa do JmciPana Więckowskiego z spichlerzem należą, a trzeci Jmci Pana Jakuba Niniewskiego, przy którym zdrąb pusty, pokoźlony Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Sad wielki ogrodzony, gdzie pszczół pniów cztery. Stodoła wielka o dwóch gumnach, o trzech sąsiekach, z których jeden sąsiek niepokryty. Mielcuch z izbą i z sienią, w której kadzi dwie, jedna nowa do JmciPana Więckowskiego, druga do JmciPana Jakuba Niniewskiego. Kocioł piwny dobry i wszystkie statki do robienia piwa. Z izby suszenie na górze jest chałupa pusta, kmieca, w której owczarz mieszkał z ogrodem i rolami niesianemi. Druga chałupa z budynkami, gdzie półrolnik mieszka dobrze osiadły. Ma wołów cztery, krowe jedne, świnie jedne, pług ze dwora. Chałupa pu[sta?], zagrodnicza, Jurkowska, nazwana, z ogrodem i sadem, bez stodo[ły?] i rola do tej chałupy jest pusta. Item chałupa kmieca nowa ze stodołą, z chlewami, gdzie teraz chałupnik mieszka. Item chałupa kmieca [...]mińska nazwana z chlewami i stodołą w której chłop mieszka, który tylko ogród sieje, a rola pusto leży. Także plac pusty kmiecy z rolami na którym żadnych ni masz budynków. 
Drugi także plac pusty Kaczmarski z ogrodem i rolami niesianemi. 
Dworskiej krescencji żyta w ugorze i za sadem zagonów 130, także w jarym polu żyta zagonów 20, jarki zagonów 16, lnu zagonów stajem 11, pszenicy stajem także zagonów 9, prosa półtoraków 15, jęczmienia zagonów 48, tatarki zagonów 24, grochu zagonów 32. 
Drugiej części Jmci Pana Ludwika Niniewskiego. Dwór, który się przy części w posesji Jm Pana Więckowskiego zostającej teraz opisał.
Plac kmiecy pusty Pawełczykowski nazwany. Ogród i rola niezasiana i budynków żadnych na tym placu nimasz tylko ledwo znać rudera na tym miejscu gdzie były budynki. 
Drugi plac także pusty zagrodniczy bez zasiewków i budynków. Budynek kmiecy do pomieszkania przez Jmsc Pana Ludwika Niniewskiego obrócony dobry ze stodołą i oborami przy których jest komora dobra poszyta, sad śliwowy ogrodzony. Chałupa pusta także półrolnicza dobra, przy której jest stodoła zła, ogrody i role po części pozasiewane do tej zagrody należące. 
Item chałupa kmieca pusta, także ze stodołą ogrody i role do tej kmiecej chałupy należące niezasiane.
Item plac pusty Kowalski, Rzemieślnicki nazwany, na którym tylko kuźnia stoi pustkami. Ogród jednak do tegoż placu należący do dworu zasiewają, na którym i teraz jest warzywo i kapusta dla potrzeby Jmci Pana Ludwika Niniewskiego wyżej wyrażonego, w polach zaś więcej odłogów niżeli zasiewków znajduje się, jednak się wszystko zboże zkonnotowało i zrewidowało i jest krescencji dworskiej mało co: żyta tylko zagonów 32, w jednym polu i w drugim miejscu zagonów 60, jęczmienia zagonów 16, jarki zagonów 16, owsa zagonów 64, i tatarki składów 29. 
[Na?] trzeciej części Jmci Pana Jakuba Niniewskiego mielcuch za dwór mniemany z należytem zawarciem i pokryciem snopkowym, to jest izba z izdebką z oknami w drewno oprawnemi i komora przy tym i ozdownia do suszenia słodów z rosztem.
Stajnia dobra poszyta snopkami, studnia ze zdrębem. Stodoły dwie, jedna dobra, druga podlejsza. Sad wielki na koło tegoż mielcucha. Pszczół pniów jest 27 własnych Jejmci Pani Niniewskiej.
Przy wsi gościniec z komorą i stajnią wiezną na placu Bulaczewskim, w którym mieszka kaczmarz. Ogród ma należyty zasiany. 
Plac kmiecy pusty bez budynków, role bez zasiewków, tylko ogród zasiany. 
Chałupa kmieca w której chłop mieszka, ma wołu jednego i krowe, stodołe z chlewami, roli po części zasianej więcej pusto leży gruntu. 
Item chałupa kmieca zła Nowakowska w której mieszka kołodziej, tylko ogród sieje, role puste bez zasiewków, stodoła i obory są do tej chałupy. 
Item zagrodnik jeden, ma wołów pare, chałupe dobrą, stodołe i chlewy przy chałupie.
Item kmieca chałupa nowa w której chłop mieszka, tylko ogród sieje, a role leżą puste. 
Item chałupnik Czerny na kmiecyn placu w chałupie mieszka, zagrode obsiewa, role zaś do tejże chałupy puste są niezasiane, chlewy dobre. 
Urodzaju dworskiego żyta stajem zagonów 72, jęczmienia zagonów 36, we dwóch miejscach zagonów 10, pszenice zagonów 16, owsa zagonów 76, tatarki zagonów 40, lnu zagonów 8, grochu zagonów 22, wiki zagonów 20. 

Quarti uero[?] inventarii de bonorum Chrzczonowice connota[tio?] est talis. Inwentarz dóbr Chrzczonowic w possessji JmPana Stokowskiego zostających przy konsescensji spisany. 
Folwark z upadłem dachem, to jest izba jedna z komorą, okna w drewno, drzwi dwoje, jedne z sieni, drugie do komory na zawiasach, piec prosty, sień z prostemi drzwiami, przy której stajnia przybudowana. Naprzeciwko izdebka i z sionką, z komorą mała. Stodoła o dwóch gumnach ze spichrzem, u którego są drzwi na zawiasach z zamkiem i wrzeciądzem. 
Chałupy trzy puste zrujnowane, czwarta najgorsza, zagrodników dwóch, przy młynisku spichrz i obora dobra. Młyn funditą i z groblą, albo raczej z mostami zrujnowany tylko troche drzewa u młynicy, która zgorzała. Staw zerwany ślamowania i zastawienia z poprawieniem grobli potrzebuje. Zasiewków dworskich żyta zagonów 230, jęczmienia zagonów 20, grochu zagonów 29, tartarki zagonów 30. 
Jacobus Antonius Zaręba Notarius Castrensis