-->
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą X Inwentarze Dóbr X. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą X Inwentarze Dóbr X. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 13 sierpnia 2026

Inwentarz Patoki (1789)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-182, karta 492-497.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.



Regestr rzeczy i inwentarzy z opisaniem stanu dóbr Patok w Woiewództwie Sieradzkim, a Powiecie Szadkowskim leżących, Wgo niegdy JPa Mikołaia Popiela, Stolnika Krzemienieckiego, dziedzicznych, pozostałych, przez wielmożną JmPanią Konstancyą z Załuskowskich, tegoż niegdy Wo Mikołaia Popiela małżonke, pozostałą wdowę, na gruncie tychże dóbr Patok dnia dziewiętnastego miesiąca października Ru Pańskiego 1789o spisany y podpisany.

Dwór nowy z drzewa rzniętego, połowa szkudłami pobita, druga zaś połowa i szczyty słomą poszyte. Wchodząc ze dworu do sieni, drzwi podwojne na zawiasach żelaznych, z ryglem i skoblem żelaznemi. Z sieni drzwi pojedyncze w prawą rękę do pierwszego pokoiu, na zawiasach żelaznych, z antabą, zamkiem y haczykiem żelaznemi. W tym pokoiu podłoga y posowa z tarcic, piec z gliny dwa pokoiki grzeiący, komin z gliny. Okien dwa w tafelki małe, których iest szesnaście, w drugim oknie tafelek całych trzynaście, a trzy stłuczone. Z tego pokoiu do małego pokoiku wchodząc, drzwi podwoyne, stolarską robotą, na zawiasach żelaznych z zamkiem. Podłoga y posowa z tarcic, komin z gliny, okno iedno w tym pokoiku w tafelek dwanaście, z których dwie natłuczone. Z tego pokoiu drzwi pojedyncze na dwór z haczykiem. Także z tego pokoiu sionka, do ktorey drzwi na zawiasach żelaznych z dwiema chaczykami. Kuchenka mała, do ktorey drzwi na biegunach z deli. Izba czeladna, do ktorey drzwi na biegunach z tarcic, z klamką żelazną. Podłogi niemasz, posowa z tarcic, piec y komin z gliny dobry. Okien dwa w tafelki małe: iedno w tafelek dwanaście, z których trzy tafelki natłuczone, drugie okno w tafelek szesnaście, z tych sześć stłuczonych. Z teyże izby sionka, do którey drzwi na zawiasach żelaznych z klamką drewnianą. Z teyże sionki drzwi na dwór z tarcic, na zawiasach żelaznych, u ktorych zamknięcia żadnego niemasz. Okienice trzy z zawiaskami żelaznemi u tego dworu.

Browar stary, zły, z drzewa kostkowego, przyciesi popruchniały, dach szkudłami pobity, zły. Wchodząc do sieni, drzwi z tarcic złe, na biegunach, z skoblem y wrzecądzem. Izba, do ktorey drzwi na biegunach z skoblami czterma y dwiema wrzecądzami, podłogi niemasz, posowa z deli, piec y komin z gliny – stare, złe. Okien dwa: w jednym tafelek osiemnaście dobrych, reszty niemasz, wytłuczone, drugie w tafelek piętnaście, iest całych dwanaście, iedna natłuczona, a dwie wytłuczone. Z tey izby komora, do ktorey drzwi na biegunach z desek, z skoblami y wrzecądzem. Z tey komory komórka mała, drzwi do niey z desek na biegunach, z skoblami y wrzecądzem. W tey komorce okienko małe, w cztery tafelki, z tych iedna stłuczona. Z tey większey komory drzwi z deli na dwór na biegunach, z wrzecądzem y skoblami. 

Gorzelnia w tym browarze, do ktorey drzwi z tarcic na biegunach, z skoblami y wrzecądzem, okno iedno w tafelek szesnaście, z tych trzy stłuczone. Ten browar stary i zły, i znaczney reperacyi potrzebuie.

Stodoły dwie poiedyncze z drzewa kostkowego, o dwoch samsikach, wrot dwoie z tarcic: u przednich zamek żelazny, a telnych konka żelazna, dach słomą poszyty, dobry, przyciesi dobre. Druga stodoła takze z drzewa kostkowego, o dwoch samsiekach, wrot dwoie: pierwsze wrota dobre z tarcic z zamkiem, a telne z tarcic, ale złe, przyciesi mieyscami popruchniały, dach słomą poszyty, mieyscami zły.

Spikrz z drzewa kostkowego częścią, z rzniętego częścią. Drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych, z zamkiem, skoblami i wrzecądzem. Podłoga w tym spikrzu z deli, posowa z tarcic, dobra. Koycow na zboze w tym spikrzu siedem. Wychodząc na powrót z tegoż spikrza komorki dwie małe przy tym spikrzu z drzewa kostkowego, drzwi do komorki z tarcic na biegunach, z skoblami y wrzecądzem, u drugiey komorki toż samo. W tym spikrzu na gorę schody z bali, przyciesi pod tym spikrzem częścią popruchniały, dach słomą poszyty, zły.

Owczarnia z drzewa kostkowego, przyciesi pod nią mieyscami pognieły, wrot dwoie z desek na biegunach, drzwi małe z desek na biegunach, z skoblami y wrzecądzem, dach słomą poszyty, zły.

Piwnica. Idąc po schodkach, drzwi do tey piwnicy z tarcic na biegunach, z skoblami y wrzecądzem, z drugi strony na boku drzwi ze dworu z desek na biegunach, z skoblem i wrzecądzem. W tey piwnicy są dwie komorki z drzwiami z desek, z skoblami i wrzecądzem, dach słomą poszyty, zły.

Stajnia iedna, do niej drzwi z desek na biegunach z skoblami y wrzecądzem, z drzewa rzniętego, żłobów dwa, dach zły słomą poszyty, przyciesi popruchniały. Sieczkarnia przy tej stajni, do której drzwi na biegunach z skoblami y wrzecądzem, w tej sieczkarni y stajni podłoga z deli. 

Obory dwie przy tej stajni z drzewa kostkowego, do jednej drzwi z desek na biegunach z skoblami y wrzecądzem, dach słomą poszyty, zły, ta obora stara i zła, druga się obaliła, tylko zrąb stoi, dach zleciał, przyciesi pognieły, drzwi nie masz. 

Chlewików cztery z drzewa kostkowego, drzwi u wszystkich z desek na biegunach, u jednych drzwi skoble dwa y wrzecądz, a u drugich nie masz, dach słomą poszyty zły, przyciesi popruchniały. 

Chlewik osobny jeden na gęsi z drzewa kostkowego stary, zły, dach słomą poszyty, częścią większą zły, przyciesi pognieły. 

Karmnik na słupach z deli o dwóch drzwiczkach, stary i zły, dach słomą poszyty, zły. 

Karczma stara, zła, z drzewa rzniętego, przyciesi pognieły, drzwi ze dworu do sieni z desek na biegunach, u których zamknięcia żelaznego nie masz, z sieni do izby drzwi z tarcic na biegunach z skoblami i wrzecądzem i chaczykiem, podłogi nie masz, posowa z deli, piec y komin z gliny zły, okien dwa, w jednym tafelek osiemnaście całych, a cztery stłuczone, w tymże samym oknie tafelek okrągłych jedenaście, z których trzy stłuczone, drugie okno w tafelki okrągłe, których dwadzieścia y trzy, a jedna z nich stłuczona, z izby drzwi z tarcic do komory na biegunach z skoblami y wrzecądzem, z tej komory drzwi na dwór z desek na biegunach z zaporą drewnianą, dach słomą poszyty zły. 

Stajnia wiezna z drzewa kostkowego, wrót dwoje z desek, u których zamknięcia żelaznego nie masz, w tej stajni żłob jeden, przyciesi miejscami popruchniały, dach słomą poszyty zły, z tej stajni drzwi do sieni z desek na biegunach. W tym gościńcu siedzi karczmarz Klemens z żoną Maryanną, poddany, robi w tydzień dni dwa, załogi nie ma. 

Kuźnia z drzewa kostkowego, drzwi do niej z desek z skoblami y wrzecądzem. Komin z gliny, zły, dach dranicami pobity, zły. Chałupa, w którey siedzi kowal Szymon Sochacki, ta chałupa z drzewa kostkowego, stara, zła, stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą.

Chałupy pułrolnicze.
1sza chałupa z drzewa kostkowego, stara, zła, z komorą. W tey chałupie mieszka Tomasz pułrolnik z żoną Rozyną, poddany. Załogę ma: wołów cztery, żelaza do pługa, radło, wóz, kosę, siekierę, sierp. Robi w tydzień dni trzy dwoygiem, stróżą strzeże, trzodę pasie, drogę kolejno odbywa, daje kapłonów dwóch y jay piętnaście, pułstodole ma z drzewa kostkowego dobre.

2ga chałupa z drzewa kostkowego, zła, z komorą, w tey mieszka Michał pułrolnik z żoną Jadwigą, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą. Załogę ma taką jak pierwszy, powinności odbywa także jak pierwszy, daje tyla co i pierwszy.

3cia chałupa z drzewa kostkowego, z komorą zła. W tey chałupie mieszka Pietr pułrolnik z żoną Justyną, poddany, stodołe ma z drzewa kostkowego starą, złą, załogę ma taką, powinności odbywa y dje to co i pierwszy.

4ta chałupa z drzewa kostkowego, stara, zła, komorę ma. W tey chałupie mieszka Woyciech pułrolnik z żoną Maryanną, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą, załogę ma taką, powinności odbywa y daje tak y pierwszy.

Piąta chałupa z drzewa kostkowego dobra, komorę ma dobrą. Mieszka w tey chałupie Woyciech pułrolnik z żoną Katarzyną, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego starą i złą, załogę ma taką, powinności odbywa i daje to co 1szy.

Szósta chałupa z drzewa kostkowego dobra, komorę ma dobrą. W tey chałupie mieszka Woyciech Stępień z żoną Dorotą, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą, załogę ma taką, powinności odbywa i daje to co i pierwszy. Przy tey chałupie przybudowana iest izdebka z drzewa kostkowego, w ktorey mieszkaią dwie komornice, Kardaska i Antkowa. Robią po dni dwa, biorą po składzie żyta, jęczmienia, grochu, tatarki i owsa.

Siódma chałupa z drzewa kostkowego, zła, komora nieposzyta. W tey chałupie mieszka Mateusz pułrolnik z żoną Maryanną, poddany. Stodołę ma starą, złą, załogę ma taką, powinnosć odbywa i daje to co i pierwszy. Przy tym gospodarzu siedzi komornica Franciszka, robi dni dwa, robi tyla co i pierwsze, i daje tyla co i pierwsze.

Ósma chałupa z drzewa kostkowego dobra, z komorą dobrą. W tey chałupie mieszka Piotr pułrolnik z żoną Giertrudą, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą, załogę ma taką, powinności odbywa i daje to co i pierwszy.

Dziewiąta chałupa z drzewa kostkowego, stara, zła, komorę ma złą. Siedzi w tey chałupie Jan pułrolnik z żoną, poddany, załogę ma taką, powinności odbywa i daje to iak pierwszy, stodołę ma starą, złą.

Dziesiąta chałupa stara i zła z drzewa kostkowego, komora zła. W tey chałupie mieszka Franciszek pułrolnik z żoną Maryanną, poddany. Stodołę ma z drzewa kostkowego dobrą, załogę ma taką, powinności odbywa takie y daje to co i pierwszy. Przy tym gospodarzu siedzi Kazmierka komornica, robi dni dwa y bierze tyla co i pierwsze.

Chałupy, w ktorych dwudniowi y dniowi chłopi siedzą.
1sza chałupa z drzewa kostkowego dobra, komora dobra. W tey chałupie mieszka Maci Kołodzi z żoną Anastazyą, poddany. Stodoły nie ma, robi dzień ieden, załogi niema.
2ga chałupa dwoiaki z dwoch izbach: w jedney mieszka Wincenty z żoną Barbarą, poddany, stodoły niema, komory niema, robi w tydzień dni dwa, załogi niema; w drugiey izbie mieszka Franciszek z żoną Heleną, poddany, komorę ma dobrą, stodoły niema, robi w tydzień dni dwa, załogi niema. Te dwoiaki z drzewa kostkowego. Przy tym Franciszku siedzi komornica Maryanna Kusa, ktora robi dzień ieden.

Przyległość Antoniówka

Karczma z drzewa kostkowego dobra. Do sieni drzwi na biegunach z klamką drewnianą, z sieni do izby drzwi na biegunach z desek, z skoblami y wrzecądzem chaczykiem, podłoga z deli, posowa z deli, piec y komin z gliny dobry, okno iedno wielkie w tafelki małe, w którym dobrych tafelek czterdzieści i ieden, a złych jedenanaście. Komora z izby, do ktorey drzwi z desek na biegunach, z skoblami i wrzecądzem, z komory drzwi na dwor z desek z zaporą drewnianą, dach słomą poszyty o wierzchu dwiema szorami szkudeł pobity i od dołu także dwiema szorami, mieyscami dziury w dachu. 

Staynia wiezna z drzewa kostkowego ieszcze dobra, do ktorey wrota z tarcic na biegunach dobre, drugie wrota z tarcic także na biegunach, żłobow w tey stayni trzy, dach słomą poszyty, dobry. W tey karczmie siedzi Antoni poddany z żoną Barbarą, robi w tydzień dni dwa, pułstodole ma w Patokach z drzewa kostkowego stare, złe.

Chałupa dwoiaki z drzewa kostkowego, stara, ieszcze dobra, o dwóch izbach. W iedney mieszka Antoni z żoną Małgorzatą, poddany, komory niema, robi w tydzień dzień ieden, pułstodole ma dobre z drzewa kostkowego, załogi niema. W drugiey izbie mieszka Floryan z żoną Kunegundą, poddany, pułstodolę ma dobre, komory niema, załogi niema, robi w tydzień dni dwa.

Chałupki dwie nieskończone z drzewa kostkowego o iednych izbach i sieniach. Te chałupy pokoźlone[?], ale niepołacone ani nieposzyte, komina ani pieca nie masz, posowa z deli na obuch chałupkach. 

Suknie: 
1mo Delia z lisami ktorą wziął JP Michał syn
2do Delia z sobolami 1
3tio Kapota roatynowa popielata wziął JP Michał syn 1, 
4to Kontusz zielony sukienny 1, 
5to Kapota komletowa p[...]sowa 1, 
6to Pas zołty srebrem przerabiany o iednym kolorze JP Jan syn wziął, 
7o Pułpasa perskiego wziął JP Jan syn.
8vo Sałowy[?] pas stary ze srebrem 1. 
9o Pas z klamrą srebną 1. 
10o Reszta starych sukien ubogim rozdało się 
11o Dywanow starych 2. 
12o Niedźwiedź stary w nogi 1 
13o Czapka stara 1 

Srebro 
1o Noż turecki pozłocisty ktory wziął JP. Jan Syn. 
2do Łyżek srebrnych 9. 
3tio Noży srebrnych par 5. 
4to Nóż srebrny 1. 
5to Karabel tureckich dwie Nro 2. 

Srebra na komorze zatrzymane ktore JP. Rayski wiozł 
1mo Łyżek srebrnych 3. 
2do Noży srebrnych par 6. 
3tio Flintpasow z przęczkami srebrnemi 2. 
4to Kulbaka oprawna pozłocista 1. 
5to Buzdygan pozłocisty 1. 
6to Łyżeczek srebrnych moich do kaffy 6. 
7o Kuszow srebrnych 2. 
8vo Rząd posłacany ktory iest w zastawie przez niegdy męża mego u JP. Gaszyńskiego ktory iest na komorze w służbie w czerwonych złotych osiemnastu. 
9o Przymnie kleynotow zostaią się kulce dyomentowe ale mi są darowane ieszczem panną była. 
10mo Sygnet z pieczątką złoty 1. 
11o Rubinowa spinka ktora mi iest darowana 

Cyna 
1o Waza cynowa 1. 
2do Pułmiskow 5. 
3tio Talerzy 5. 
4to Salaterka 1. 
5to Obręczowych mis 2. 
6to Lichtarz 1. 
7o Lichtarz mosiężny 1. 
8vo Farfurek tuzinow 2. 

Miedź 
1o Garniec stary do gorzałki 1. 
2do Rądli 3. 
3tio Misa miedziana stara 1. 
4to Pułmisek miedziany stary 1. 
5to Miedziak miedziany 1. 
6to Kocioł 1. 
7o Kociołkow dwa jeden wziął JP Jan syn a drugi na gruncie 

Żelazo 
1o Denarkow żelaznych 3. 
2do Rożnow 2. 
3tio Rost 1. 
4to Brony żelazne 2. 
5to Moździerz mosiężny z tłuczkiem 1. 
6to Stolik mały 1. 
7mo Wozek zielony malowany 1. 
8o Chomanta stare 4. 
9o Pułszorkow starych para 1. 
10mo Szkatułka do papierow kolbuszowska 1. 
11mo Beczek starych 8. 
12mo Pułbeczkow 10. 
13tio Kadzi 2. 
14to Przycierkow starych 4. 
15o Skrzynka z papierami 1. 
16to Szkatułka stara bez zamku 1. 
17o Zboża niekładzie się tu w regestrze pozostałego w snopie y ziarnie bo tego bardzo mało było z przyczyny że w tym roku grad zbieł i to wyszło na expens y ieszcze na zasiew kupowac tudzież i żywność utrzymując ludzi gruntowych musiałam. 

Konie
1o Klacz dereszowata stara lat mająca 10 1, 
2do Źrebie poni rok mające 1,
3tio Podiestkow 3, 
4to Para koni zostało się z targiem wzięte przez męża mego za które trzeba oddać czerwonych złotych piętnaście.

Bydło 
1o Krów starych 8, 
2do Jałówek cielnych 4, 
3tio Byk - 1, 
4to Byczek lat 2. mający 1,
5to Jałówek 6, 
6to Cieląt 3. 
W to bydło wchodzi mego bydła sztuk jedenaście od J. Pani Strzeleckiey kupione a przez Wlzną Chorążynę Piotrkowską mnie ustąpione. Zostało się wołów trzy opasnych ale te niebyły zapłacone które sprzedałam y dług J. Panu Bratkowskiemu zaspokoiłam. 
Kóz zostało z małemi  24, 
W te wchodzi siedem które mi są darowane od W. Ciotki Chorążyny Piotrkowskiey. 
Owiec generalnie 170, 
Z tych owiec jest moich pięćdziesiąt które mi są darowane od W. Chorążyny Piotrkowskiey. 

Świnie 
1o Świni starych 10, 
2do Prosiąt 9. 


Za trunek zostało się u chłopów złot. 80. 
Regestr branego zboża do siewu za nieboszczyka męża mego 
Jęczmienia korcy 12, po złot. 10 korzec uczyni złot. 120.  
Wyki korcy pięć po złot. pięć uczyni złotych 25. 
Owsa korcy szesnaście po złot. 4 uczyni 64. 
Tatarki korcy jedenaście po złot. 11 uczyni 121. 
Garzałki garcy 25 po złot. 2 uczyni 50. 
Karpińskiemu za tatarkę korcy 10 a flę 12 [...] 120. 
To zboże wyżej wyrażone nie jest dotychczas zapłacone z tego zboża dawało się chłopom na zasiew i żywność. Pieła do zrzęcia[?] drzewa, druga mała 
K. Popielowa. 



piątek, 7 sierpnia 2026

Inwentarz Sędzice (1790)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-183, karta 1261-1268.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.



Inwentarz czyli stan dóbr wsi połowy Sędzic WW Jmć Panów Filipa y Józefa Nieniewskich dziedzicznych Wielmożnemu Jegomości Panu Stanisławowi Balickiemu w zastaw puszczonych z osiadłością poddaństwa i budynków dworskich jako i wiejskich opisany i przez strony podpisany. 

1mo. Dwór do którego wchodząc ganek na czterech słupach w przyciesiach ale pogniełych stojący zgórą czyli izdebką na tym ganku będącą o trzech oknach w cztery tafle z drzwiami. Wchodząc do dworu drzwi na zawiasach żelaznych z ryglem żelaznym do zamykania sieni, w sieni okno wytłuczone złe tylko w nim tafelek dwie, posowa zła kawałkami brakuje tarcic powygniwała, bez podłogi. Z sieni wchodząc do dworu po prawej ręce pokój pierwszy do którego drzwi z tarcic stolarską robotą z antabą żelazną, okien w tafle w tym pokoju trzy w których oknach tafel cztery przetrąconych, piątej tafli w jednym oknie całki niemasz, okiennice ze dworu zamykane na zawiasach żelaznych, w tymże pokoju obicie atłaskowe już potrzaskane i nadbutwiałe co z pułapu ciecze, bryłów dziewiętnaście długich, krótkich zaś nad oknami i drzwiami kawałków szesnaście, narożnik z tego pokoju do którego wchodząc – drzwi na zawiasach żelaznych z zamkiem i kluczem będące w tymże narożniku okien dwa, w jednej kwaterze tafla zła, u których to okien okienice dwie, jedna zewnątrz zasuwana a druga ze dworu zamykana. W tymże to narożniku posowa pobutwiała, u podłogi tarcice pogniwały i popruchniały. 
Pokój drugi do którego wchodząc drzwi podwójne na żelaznych zawiasach z zamkiem antabą i kluczem żelaznym – w którym to pokoju posowa częścią pobutwiała co ciecze i podłoga miejscami dziurawa gliną powylepiana, kredensik z zamkami trzema lecz tylko przy jednym zamku jest klucz, a u dwóch niemasz, okien trzy, w jednym oknie kawałek tafli brakuje, w drugim zaś oknie tafle dwie przetrącone. W tychże to dwóch pokojach – piec jeden, kominki zaś dwa biało trynkowane. W tymże pokoju obicie niebiesko malowane. Z tegoż to pokoju drugiego wchodząc do narożnika drzwi stolarską robotą na zawiasach żelaznych z zamkiem antabą i kluczem żelaznym, wtymże narożniku posowa pobutwiała bo ciecz[e?], podłoga dziurawa pogniła kawałkami, okno jedno z o[kie?]nicą zewnątrz zasuwaną w którym to oknie tafla jedna przetrącona, z tegoż to narożnika wychodząc na powrót [do?] tegoż pokoiu idąc do drzwi do siąnki otwieraiących się kł[ódką?] drzwi taką robotą iak i u pierwszego pokoiu z antabą i kł[ódką?] żelaznym, na zawiasach żelaznych a wchodząc do sianki posowa dobra, podłogi niemasz, w tey siance okno w tafelki drobne połowe z dużych dwie złe przetrąconemi brakuie tafelek 4, wteyże siance stoi magla WW. Dziedzica, z sionki wychodząc do pokoiu, który to pokóy obrocony na spiżarnią, podłogi niemasz, posowa z dylów, drzwi troie stolarską robotą na zawiasach żelaznych, okno z tafelek drobnych dobre, drugie okienicą bez zawias zabite, trzecie tylko [...] okienicą na zawiasach zamykane. Z tego pokoiu czyli spiżarni narożnik na którym to narożniku posowa z [...] łupanych, okna niemasz tylko zewnątrz zasuwane okienicą. W teyże spiżarni pieca i kumina niemasz tylko mur [gli?]ną do czeladney izby wylepiony; wchodząc znowu do czeladney izby tam posowa dobra bez podłogi. W tey izbie okien dwa z tafel drobnych brakuie tafli pięć, trzecie okno okienicą zabite i gliną oblepione. W teyże izbie czeladney pieca [nie?]masz tylko komin z gliny wylepiony. W teyże izbie szafa drewniana bez drzwiczków u spodu. Z tey izby narożniczek z posową bez podłogi, okna niemasz tylko okienicą zamykane; wychodząc z izby czeladney schody na góre z drzwiami na za[wia?]sach, w środku zaś tego dworu kuchnia, mur dołem do po[łowy?] na iedney stronie dany, daley z gliny lepiony, wierzch [...] nadmurowany; w ktorey to kuchni kotlina zruynowana. Dach na dworze reparacyi znaczney potrzebuie przyciesi w ziemie powłaziły. 
Browar wchodząc do sieni, drzwi na biegunach drewnianych wrzecądzem i szkoblem. W tey sieni statki browarne do robienia piwa, kadzie dwie dębowe, iedna zła reparacyi potrzebuie, obręcze na tychże kadziach drewniane, beczek cztery, przycierków małych dwa, posowy kawałek nad iedną kadzią a daley niema, kociełek ieden ma[...] pogięty, z sieni izba, drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych z chaczykiem i szkoblem zrękoieścią żelazną. W izbie tey pod[łoga?] dobra i posowa z tarcic, okno duże iedno, okienicą zewnątrz zasuwane z szyb okrągłych brakuie szybków pięć, na drugiey stronie okienko małe iedno, dobre, wtey izbie piec z kafli zielonych w glinę oblepiane, na górze do suszenia słodu [...]ganki z burtnicą bez lasów których niemasz do burtnicy [bez?] kadzi, dach na tym browarzu częścią snopkami częścią szkudłami zły i reparacyi znaczney potrzebuie, studnia przed browarem od której rynna tylko iedna mała do browaru. Przed browarem zrąb od gorzelni bez drzwi. Daley idąc w podwórze spichrz z wystawą o dwóch sypaniach dolnym i górnym. U tego spichrza drzwi z wrzecądzem, zawiasami żelaznemi, z zamkiem bez klucza, podłoga z gruntu reperacyi potrzebuie, posowa zbutwiała i pogniła, dach także reparacyi potrzebuie znaczney, przyciesi pognieły. 
Stodoła u ktorey przyciesi pognieły i wielkiey reparacyi potrzebuie. Przed tą stodołą zrąb w podwórzu w trzy ściany bez owierek. 
Daley idąc owczarnia nade drogą, kalonki niemasz, wrota złe, drągów niemasz, ściany na podwórze pochylone, żłoby cztery krótkie, nadpruchniałe, drabki małe trzy, dach zły. 
Staynia, drzwi na biegunach drewnianych z szkloblem i wrzecądzem żelaznym u którey stayni przyciesi pognieły, zgoła reparacyi potrzebuie i poprawy dachu, gdyż się pochyliła. 
Za staynią oborka nowo przestawiona ze starych dylów, żłobów cztery, drabek dwie, u drzwi wrzecądz i szkobel żelazny. Przy tey oborze chlewików trzy pod iednym przykryciem. W iednym chlewiku posowa z dylików, na dwóch zaś niemasz posowy, reparacyi potrzebują. 
Za dworem sad częścią żerdziami częścią płatami ogrodzony, poprawy znaczney w grodzeniu potrzeba. W tym sadzie leszek czternaście grochu, kartofli leszek dziewięć, marchwi do nasienia sadzoney leszek cztery, pasternaku kawałków siedm. 

Pobudynki wieyskie za podwórzem idąc na wieś ogródek żerdziami kawałkami ogrodzony, marchwią zasiany ale iey niemasz, grochu kawałków cztery. Przy tym ogródku chałupa w którey komornica siedzi, kumin obalony i puł dachu niemasz, po lewey ręce na drugiey stronie chałupa na placu kmiecym "Szewskim" zwany, stara i znaczney reperacyi potrzebuie. Przy tey chałupie ogród na którym komornice kapustę mają zasadzoną. Przy ogrodzie łączka okopana rowem, w końcu łączki marchwi zagonów trzynaście krótkich, wedle tego ogroda stodoła dobra ze wszystkiem od dwóch sąsiekach, wedle tego placu i chałupy ogród w składów sześć na szerz do wpołowy owsem zasianych, od końca pięć kawałków prosa, pięć kawałków jęczmienia zasianych, na którym placu stoi chałupa zagrodnicza stara po Izydorze co na wędrówkę poszedł, w tey siedzi Izydorka komornica. 
Na drugiej stronie po prawej ręce chałupa Piotra Olejnika kmiecia z stodołą i innemi budynkami na tym placu będącemi. Idąc daley po lewey ręce chałupa na placu kmiecym "Jadamowizna" zwanym, dobra tylko komin i dach potrzebuie poprawy, bez grodzenia, za tą chałupą ogród jęczmieniem przez Krysztofa Parobka zasiany, na drugiey stronie po prawey ręce plac kmiecy pusty "Nadziejowski" zwany, na którym placu tylko szołek czyli komórka stoi, za tym placem ogród kawałkiem prosa zasiany przez komornice Nadziejkę. Idąc daley po prawey ręce chałupa, w którey siedzi Szczepan Zagrodnik, przy którey chałupie ma stodołkę i ogród, chałupa na placu kmiecym "Marczakowskim" zwanym, w którey siedzi Tom[asz?] przed dwiemu laty osadzony na teyże kmiecey roli, ma stodoł[k?]ę, ogród przy tey chałupie i szopę nieposzytą. Daley idąc po prawey ręce karczma z sienią i izbą, na którey kalonki nie masz. W sieni balka iedna upadła, komin zruynowany, posowa pod kalonką pognieła, okna dwa w tafelki małe, i to powytłukiwane. Daley idąc po lewey ręce chałupa, w którey siedzi Jan Szewczyk zagrodnik, nie ma żadnego innego budynku, tylko ogród przy tey chałupie. Po prawey zaś ręce za karczmą chałupa zagrodnicza, w którey siedzi komorą urodzony Otwinowski, ogród przy tey chałupie, lecz stara i spruchniała. Druga na tey samey stro[nie?], w którey siedzi komornica Adamka, także stara, spruchniała, reperacyi potrzebuie i ogród do tey chałupy. 

Osada wiejska. 
Piotr Olejnik kmieć ma cztery woły, pare koni starych i inną [...] osady kmiecia należącą. Załogę robi cały tydzień po dw[oygu?] w poniedziałek i czwartek po iednemu, a od Ś. Małgorzaty do Sgo Michała tylko w czwartek po iednemu, a cały tydzień po dwoygu stróżą i trzodę odbywać powinien, sep żyta, wierteli cztery, owsa wierteli cztery, kapłonów dwa, jay trzydzieści, jarzyny dwie odprawować powinien. Drugi Tomek Marczak ma wołów cztery, konie mu dać trzeba, szli[?] parę ponieważ jeszcze zasiewku nie ma dokładnego, więc spu na ten roli ieden nie da, i do tego grochu wiertel do siewu, i owsa korzec dać mu potrzeba, robić powinien tak iak pierwszy i czynsz oddawać. 
Zagrodnicy: 1-szy Szczepan robi trzy dni w tydzień ręczną robotą, stróżą, trzodę odbywać powinien i sztukę oprząść, drugi Jan Szewczyk te[...] same robocizne odbywać powinien, zaprzęgu dworskiego [...] nie mają. Komornice: pierwsza Jadwiga Owczarkowa wdowa, 2-ga Józefowa Szewcowa, 3-cia Agata Nadziejka, 4-ta Ewa Szymkowa, 5-ta Stachowa Królka z mężem, 6-ta Maryanna Krysztofowa, 7-ma Maryanna Toiąnka, 8-ma Maryanna Adamowa, którey mąż służy w Bartochowie, 9-ta Anna Izydorka, Dziesiąta Maryanna Walkowa, te biorą kopizny żyta po pułkopy, jęczmienia po pułkopy, grochu, taterki i owsa po składzie na ogrodzie warzywa po zagonie przysadzić sobie powinny i przysiać lnu lub prosa także po zagonie na pańskim folwarku robić powinny pańszczyzny dni dwa w tydzień a od S. Małgorzaty do Sgo Michała dni trzy w tydzień, tłukę w żniwa wraz z drugiemi odbywać powinny. 

Zasiewy dworskie tak też i grunta dworskie i wiejskie. 
Pole ozimie. 
Pierwszy folwark u Wiatraka dwoygiem stay przyłogiem leży, dwoie stay żyta piąte przyłogiem, szóste i siódme staie żyta na którym cztery składy komornice przysiały, na ósmym staju owsa pułtoraków siedemnaście, iarki zagonów czternaście, daley idąc w pole rola składem jednym po Izydorze zbiegłym żytem zasiana ale bardzo żyto mizerne na dłuż staj ośm. Item rola "Kaczmarska" zwana składem jednym przyłogiem leży. Item rola zagrodnia po Krysztofie Otwinowskim ze składowego sieje. Item rola po Izydorze składem jednym czworo stay żyta, piąte staie iarki, reszte tey roli komornica zasiała. Item rola po Krysztofie składem iednym, stay ósm ze składowego siana. 
Drugi folwark pański "Dziewiątnik" zwany, zasiany żytem stay sześć do drogi, siódme staie całkie na szerz, także zasiane żytem. 
Trzeci folwark ku granicom "Przymiarki" zwany na markowkach[?] dwoie stay przyłogiem leży. 
Czwarty folwark ku "Zagłówkom" na którym iarki dwoie stay zagonów trzydzieści sześć na szerz na trzecim staju iarki zagonów dziewiętnaście, owsa zagonów czternaście, na czwartym staju między drogą zagonów krótkich jarki szesnaście owsa pułtoraków dziesiąć, na tym samym folwarku jęczmienia zagonów piętnaście na szerz staie iedno, na dłuż, troie zaś stay żyta, na czwartym staju parobek i szewc żyto zasiali, reszta tego folwarku ku granicom przyłogiem leży. 
Folwark piąty ku "Pasiekom" na którym żyta zagonow czterdzieści pięć na szerz troie stay na dłuż zasianego reszta ku granicom przyłogiem leży. Wracając się ku wsi pod wiatrakiem klin czyli kawałki żytem ze składowego zasiane. Za rowami za wsią role puste kmiece pierwsza rola "Szewcowska" nazwana sześcią składów na szerz zakładowego zasiana, druga rola "Nadziejska" zwana kmieca podobnież szeroka i długa częścią ze składowego zasiana częścią przyłogiem leży [...] rola zagrodnia po Tomku składem jednym na szerz przyłogiem leży. 
Czwarta rola "Adamowizna" kmieca składów [dwa?]naście na szerz częścią ze składowego zasiana częścią przyłogiem leży. 
Piąta rola zagrodnia po Tomku składem jednym ze składowego zasiana. 
Szósta rola Szewcowska sześcią składów na szerz częścią ze składowego siana częścią przyłogiem leży. 
Siódma rola pusta "Kowalowizna" zwana sześć składów na szerz częścią zasiana ze składowego a częścią przyłogiem leży. 
Ósma rola pusta u leśney drogi składów trzy na szerz ze składowego zasiana. 
9ta rola kmieca "[...]dziejewska" zwana ze składowego zasiana. Pole jare za[...] za placem "Szewcowskim" tatarki staje jednem pułtoraków [...] [dwa?]naście, a dwa pułtoraki niezasiane, na drugim staju [...] półtoraków [...] owies zasiany na szerz pułtoraków szesnaście, ostatnie staje ku "Kalonkom" przyłogiem leży, wedle tey roli, "Dziewiątnik" zwany na szerokim folwarku ku Kalonkom owsa pułczwarta stay na dłusz szesnaście pułtoraków na szerz na tymże samym folwarku staje jedno [...] dwadzieścia cztery pułtoraki na szerz: przy drodze Kościelney z obudwóch końców tego folwarku przyłogiem leży. U topoli w końcu tego folwarku jęczmienia zagonów dziesięć, klinów pięć, lnu zagonów dziewięć na dwór zasianych, kanoniczych zagonów pięć krótkich. Idąc dalej drogą Sieradzką nad sadzawką WJmc Pana Jakuba Nieniewskiego klin roli przyłogiem leży, dalej role puste kmiece. Pierwsza rola kmieca [...]mowska czworgiem stay sześcią składów na szerz ze składowego zasiana, troygiem stay. Druga zagrodnia Izydorowizna składem jednym czworgiem stay niezasiana. Trzecia kmieca Szewcowizna czworgiem stay sześcią składów na szerz całka na składowe zasiana. Czwarta rola pusta trzyema składy czworo stay ze składowego zasiana. 5ta rola kmieca Adamowizna sześciom składy czworo stay ze składowego zasiana. 6ta zagrodnia po Krysztofie składem jednym ze składowego zasiana. Siódma Kaczmarska rola składem [...] przyłogiem leży. Ósma zagrodnicza po Izydorze przyłogiem leży. 9ta zagrodnicza po Tomku przyłogiem leży składów dwa na szerz na długość stay czworo. 10ta zagrodnicza po Krysztofie składem jednym ze składowego zasiana. Za temi rolami folwark pański nad drogą Sieradzką, na którym jęczmienia dwojgiem stay na dłuż zagonów dwadzieścia cztery, na szerz tatarki stay jedno, na dłuż zagonów dwadzieścia cztery na szerz reszta roli na tym folwarku przyłogiem leży, od łąk zaś na tym samym folwarku marchew zagonów osiemnaście krótkich, kapusty zagonów piętnaście, pięć zaś zagonów roli miedzy tą kapustą i marchwią nie zasiane ani zasadzone, kapusta i marchew bardzo rzadka. Za tym folwarkiem dział pusty trzema składami z klinem przez połowę ze składowego zasiny reszta przyłogu. Item rola kmieca Adamowska czworgiem stay czterma składy połowę ze składowego zasiana połowę przyłóg. Item rola "Szewcowizna" zwana podobnie długa i szeroka całkiem ze składowego zasiana. Item przydziałki zagrodnie przyłogiem leżące. Item rola kmieca Nadziejowska czworo stay czterma składy ze składowego zasiana. Item rola pusta dwiema składy czworo stay przyłogiem leży. Folwark pański za temi rolami nad granicami Pietrowskiemi całki przyłogiem leży. Item staje roli klinem nad stawem wychodzące przyłogiem leży i kawałem cierniem zarosło, na stawisku łąka wypasiona, tudzież inne łąki jako to trzy kmiece jedna pusta i połowę pasternika aż do sadzawki [li tera?] sadzawaka łabuziem zarosła i trzciną nie zastawiona, przy tey sadzawce dziesięć pułtoraków roli przyłogiem leży za sadem w końcu łąki pustey, które się tu się opisują. Folwark za temi łąkami od Pietrowic ku wsi ciągnący się na którym staie iedno jęczmienia na wpół z owsem na dłuż zagonów osiemdziesiąt ieden, na szerz na drugim staju grochu dwadzieścia i dwa pułtoraków, tatarki pułtoraków dwadzieścia, na trzecim staju tatarki pułtoraków trzydzieści sześć, reszta tego folwarku przyłogiem leży i na szerz i na dłuż pod Pietrowicami za tym folwarkiem rola Szewcowizna trojgiem stay ze składowewego zasiana, druga rola Adamowizna także ze składowego zasiana, trzeci dział pusty trzema składy także ze składowego zasiany. Także rola Nadziejowska kmieca ze składowego zasiana. Za temi rolami folwark pański "pod Brzeziną" ku Jukubicom czworgiem stay ciągły na którym rzepaku zagonów dwadzieścia trzy, reszta całego folwarku przyłogiem leży. 
Pole ugorowe pierwszy dział za owczarnią ugorem leży, drugi dział na Zapłociu za Olejnikiem na którym na pierwszym staju pułtoraków tatarki dwanaście, prosa zagonów dziewięć, jęczmienia zagonów siedm, prosa zagonów pięć przysiewnego. Drugie staje ugorem leży, na trzecim staju tatarki pułtoraków dziesięć, reszta roli zoraney niesianey, na 4tym tatarki pułtoraków dziesięć, prosa dwadzieścia zagonów chłop zasiał ale prosa niema, na piątym prosa zagonow dwadzieścia ieden, na reszcie roli przysiewki komornice posiały lnem, prosem i jęczmieniem, szóste i siódme staje zorane ale niesiane całe[?]. Za tym folwarkiem role zagrodnie ogólnie wszystkich sze[...] składem jednym na szerz, na dłuż staj siedem; częścią ze składowego częścią większą przyłogiem leży. Item rola pusta tr[zema?] składami stay siedem cała ze składowego zasiana; rola kaczmarska składem jednym przez pole ciąg[...] cała przyłogiem leży. Item rola kmieca Nadziejowizna składów 7 staj. Item rola kmieca Adamowizna [...] szeroka i długa częścią ze składowego, częścią przyłogiem leży. Trzeci folwark u Wolnej drogi na którym ugór [...] orany aż do drogi całkiem na szerz, od miedzy do miedzy, [...] zaś prosa na kawałków pułstajowych sianego zagonów 23, [...] niemasz, jęczmienia zagonów sześć reszta przyług, na 5tym staju pszenicy jarey zagonów 26, połowa tego [...] roli zoranej niesiana, w końcu pszenicy jęczmienia zagonów 24 i puł, i pszenicy zagonów 4[0?] i puł, reszta roli oraney ni[...] za tym stajem całe staje roli niesiane, dalej na dalszym [...] tatarki składów szesnaście, reszta roli niesianej, ostatna [...] przyłogiem leży. 
Za tym folwarkiem rola kmieca Szewcowska [...]ka ze składowego, oprócz jednego staja, zasiana; czwarty folwark pański 9tnik na pierwszym staju od drogi konopi zagonów siedem, lnu zagonów puł trzecia, prosa zagonów puł[...], jęczmienia zagon ieden, a jeden też zagon komornicy lnu, na drugim staju jęczmień i na 3cim dwa zagony lnu przez komornicę [...] na szerz tego jęczmienia zagonów 15; przez oboje staj [...] tego folwarku przyłogiem leży. Za tym folwarkiem dział [...] dwiema składy przyłogiem leży. Item rola kmieca Adam[...] przyłogiem leży. 5ty folwark 9tnik pański przyłogiem leży. Za tym folwarkiem rola Szewcowska przyłogiem leży. Item [...] nad dołem przyłogiem leży. Item pańska rola w środku [roli?] Jmc Pa Jakuba Nieniewskiego przyłogiem leży. Item rola nad drogą Wartecką pod Brzeziną przyłogiem leży. Do tego inwentarza przyłącza się wołów cztery, jeden czerwony stary, drugi dropiaty, i dwa m[...]graniate, pług z żelazami jeden, co wszystko spisawszy i [rękami?] własnemi podpisujemy. Działo się w Sędzicach dnia 15 miesiąca lipca Ru 1790go. 
Filip Nieniewski 
Stanisław Balicki
Józef Nieniewski 





czwartek, 6 sierpnia 2026

Inwentarz Starce (1790)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-183, karty 1448-1454.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.



A najprzód wchodząc z podwórza do dworu traduje się na rzecz WJPa Bartłomieja Kobylańskiego w wsi Starcach połowa dworu na lewej ręce z sienią będąca, w której znajduje się pokój pierwszy o trzech oknach dosyć dobrych, piec dobry kaflowy, drzwi z chakami i z klamką żelaznemi, obiciem starym i piąciu obrazami. Z tego pokoju pierwszego na bok drzwi podwójne z zamkiem, za któremi pokoik o dwóch oknach z piecem i obiciem, podobnie jak w pierwszym pokoju na ścianie wiszącym starym oraz czterema obrazami w tymże pokoiku znajdującemi się. Przy tym także pokoiku jest schowanie obok zaś kuchnia. W tych pokojach podłoga i posowa z tarcic, całej połowy dworu i kuchni pobicie dachu szkudłami stare, góra nad połową dworu wraz z schowaniem, czyli kapliczką pod tradycją poddaje się, druga zaś połowa dworu dla Wo Wężyka dzier[żawcy?] zostawia się. 

Sad za dworem /:prócz oranżeryi w sadzie stojącej traduje się cały:/ drugi za browarem do tradycji nie zajmuje się. Dodaje się do tradycji folwark przy sadzie leżący. Wchodząc do sieni drzwi na biegunach z desek, drugie tylne podobne, sień bez podłogi i posowy, do izby drzwi z tarcic na zawiasach żelaznych z piecem, kominem i kominkiem nadrujnowanemi. Znajdują się w tej izbie dwa okna, na prawej ręce jedno okno w czw[artej?] części złe, z izby komora do schowania, drzwi do komory na zawiasach z szkoblami i wrzecądzem jednym żelaznemi. Z komory drzwi na biegunach, posowa w izbie i komorze z tarcic. Dalej do tej tradycji przyłącza się browar o dwóch kominach nadpsutych, w którym znajduje się kocioł miedziany do robienia piwa gruntowy, stary, i nadpsuty, kadzie dwie nadrujnowane, kosz do chmielu jeden, sypień jeden, beczek do robienia piwa gruntowych dziesięć, półbeczek jeden, lij do zlewania piwa drewniany. Z tego browaru na prawej ręce gorzelnia, w której drzwi z chaczykiem, okienko jedno, zaciernic dwie starych, przycierek do surowca jeden, konew do wódki jedna, garniec stary zepsuty jeden, który z kotliny wyjęty, na spichrzu znajduje się, reparacji jak największej potrzebuje, rury dwie złe, pokrywa zła, rurnic dwie, naddezelowane. Na lewej stronie pod jednym dachem browaru izba do słodu [...]prawiana, w której okna dwa z trzema szybami wybitemi, piec z kominkiem jednym, drzwi z chaczykiem i zawiasami żelaznemi, koryto do zalewu złe, jedno, drugie koryto do stawiania piwa dobre. Z tej izby drzwi z zawiasami do komory, które należy do browaru. W tej znajduje się cegła inwentarska, z komory browarnej na dziedziniec drzwi z zawiasami, wrzecządzem, i szkoblami dwiema żelaznemi, na górze tego browaru nic nie masz, który browar od dołu szorem jednym deskami, w górę zaś szkudłami pobity, poprawy potrzebuje. Studnia w dziedzińcu przy której pręgło z łańcuszkiem u wierzchu, wiadro w żelazo oprawne, robienie zaś piwa w browarze Wu dziedzicowi i palenie gorzałki pozwala się. Karmik w tyle browaru będący snopkami poszyty, ozdownia przy wrotach z dziedzińca wyjazdowych stojąca nadpustoszona, i jak największej poprawy potrzebująca, na dole piec nadrujnowany, drzwi na biegunie z wrzecządzem i szkoblem żelaznemi, z dworu na górę schody złe, na górze zaś skrzynia od suszenia słodu nadrujnowana, dach zły, chlewy ciągłe cztery w ogrodzeniu będące niedaleko ozdowni dla wegnania inwentarza nierogatego do tej tradycji przydają się, z których najpierwszy od gruszki naddezelowany, trzy zaś w porządku lepszym, przy drzwiach zaś żadnego żelaznego zamknięcia nie masz, dach od dołu desek starych szorem jednym pobity, od góry zaś słomą poszyty, dziedziniec wspólny, ogródka w dziedzińcu będącego połowa od boku ogródka w dziedzińcu będącego zaczyna się, obórka z drzwiami bez zamknięcia żelaznego, w której znajduje się żłób i drabina dobre. Przy oborce wozownia, do której wrota z desek podwójne z kuną żelazną, dwiema szkoblami i kłótką do zamknięcia. Przy tej wozowni stajnia, w niej drzwi pojedyncze na zawiasach i chakach z wrzecządzem łańcuszkowym i szkoblem jednym. Wewnątrz tej stajni jest komorka z drzwiami nadpsutemi do schowania będąca, koryto zamykane na wrzecządz i szkobel dobre, do obroków żłób jeden [c?]ałkowy, drabina jedna w stajni przegroda, cała stajnia dylowana, dachu połowa deskami, połowa szkudłami złemi, a w tyle oborka snopkami pokryta.
Przed temi budynkami znajduje się mosteczek, reszta zaś pobudynków pod jednym dachem, aż ku stodołom będących dla Wo dziedzica nie tyka się. Obora, w której bydło stawa przy chlewie pustym naprzeciwko owczarni będąca. Wewnątrz znajdują się żłoby trzy i czwarty malińki nadpsute, drabin dwie nadpsute, drzwi na biegunie, zamknięcie na kołek drewniany, dach szorą desek od dołu jednym pobity, w górę zaś słomą poszyty, stary. Owczarnia jedna, do której wrota podwoiste, z desek nadpróchniałe. W tej także owczarni na boku drzwi małe na biegunie, z owczarni zaś do oborki cielęcej jest wychod, gdzie wrót, i żadnego zamknięcia nie masz. Dach na tej owczarni [?]z desek szorem jednym od dołu pobity, w reszcie zaś słomą poszyty. Połowa jedna dachu d[ość?] dobra, druga zaś nadpsuta. Wieżdżając do stodół wrota podwójne na biegunach z dwiema szkoblami, wrzecządzem, i kłótką. Przy tych wrotach furtka na biegunie. Stodół dwie od spichrza zaczęcie swoje mających, u których obydwóch wrót z tarcic podwójnych czworo na biegunach z kunami żelaznemi, trzema szkoblami i dwiema do zamknięcia kłótkami. W pierwszej stodole od spichrza znajduje się plewiarnia z drzwiami na biegunach, wrzecządzem, i dwiema szkoblami. W tych stodołach są trzy sąsieki o dwóch bojowiskach, pro[..], dach na nich snopkami poszyty stary. Obok zatradowanych stodół rzezarnia do sieczki, drzwi w niej z desek z wrzecządzem i szkoblem, w połowie dylowana, pokład z dylów, dach snopkami poszyty stary, reszta stodół dla Wo dziedzica zostawia się.
Spichrz traduje się dolny z wystawą, u którego drzwi z tarcic na zawiasach i chakach żelaznych, tudziesz zamkiem zepsutym bez klucza, wrzecządzem i szkoblami żelaznemi, zamknięciem osobnym na kłótkę inwentarską. W spichrzu do sypania zboża dwa sąsieki duże, trzy pomniejsze, podłoga z balów, posowa z tarcic z rzniętych, górny zaś spichrz pod tradycją z innemi budowlami dworskiemi w tradycji niewzmiankowanemi nie zawiera się, dach z szkudeł, a w części snopkami naprawny reparacji dużo potrzebujący. 
Po opisaniu pobudynków i onych do tradycji niniejszej wyszczególnieniu na rzecz tegoż WJPa Kobylańskiego tradują się pola następne oziminą, i jarzyną obsiane, jakoli też w części ugorem będące. To jest na folwarku pod łąkami ku Grójcu leżącym przy drodze z Starców do Łagiewnik idącej żyta wszerz tyczek nro 19 /: której tyczki miara na ścianie folwarku wyciętą, wyrąbaną została:/ Najprzód tegoż żyta dwoje staj wciąż podłużnych, pszenicy w tej samej szerokości ozimej staje jedno, dalej za tą pszenicą żyta staj dwoje przy drodze z Starców w pole idącej tak jak z obydwóch stron i w końcach kołami jest wytchnięte wraz z łąką przy tejże pszenicy będącą, w końcu zaś kawałki żyta wszystkie oraz i pszenica poprzecznie ku łąkom dla Wo dziedzica zostawują się. Dalej przeszedłszy przez drogę w pole idącą z jednej strony tejże dróżki a z drugiej strony drogi z dworu Starczewskiego do Robaszowa wszerz folwark ciągnący się wyznacza się dwojgiem staj od granic Robaszewskich ku Starcom ciągłość wzdłuż swoją mający tatarką obsiany, reszta się zaś tego folwarku aż do łączek do tradycji teraźniejszej nie zajmuje, owszem na rzecz Wo dziedzica opuszcza się, niemniej przyłącza się folwark owsem zasiany między dwiema drogami, jedną od dworu Starczewskiego do Robaszowa, drugą z wsi Starców, także do Robaszowa ciągnącemi się leżący, "Góra" nazywający się, aż do łąk i ogrodu pańskiego swoją długość mający, kawałkami lnu to jest zagonów 16 i tyleż prosem obsiany. Przy ogrodzie pańskim tradują się jeszcze grochu staje jedno, składów 34 w sobie mające. Także do tej tradycji przydają się łączki wszystkie między jarzyną znajdujące się dla zbierania z tych łączek dla owiec wygodnego siana.
Łąki zaś wielkie do strugi i osianka[?] na w połowę przedzielają się, to jest połowa zaczynająca się od Robaszewskich granic, aż do obznaczenia i dębu obciętego kołami ku strudze dla Wo Kobylańskiego przez tę tradycję zapewnia się, reszta zaś od znaków kołami uczynionych, aż do drogi i ku Grójcowych oraz Łagiewnikom dla Wo dziedzica zostawuje się. Item na folwarku przy "Tarni" na lewej stronie drogi która idzie od dworu do Robaszewa traduje się, jęczmienia stajem jednym półtoraków 53, lnu jest na tymże folwarku zagonów 20, który len /:prócz jęczmienia sprzątnie dziedzic, a po sprzątnieniu ten grunt dla zasiania oziminy Wu Kobylańskiemu i ugoru połowa służyć będzie. 
Do tradycji przydaje się połowa ogrodu, tak jarzyny jako i o[zi?]mego zboża znajdującego się w polu będącego. Propinacja w Starcach będąca wraz z gościńcem i gościnnym do tej tradycji służyć ma, inne zaś propinacje w Robaszewie i Zwierzyńcu Wu dziedzicowi zostawują się. Przydają się także do tradycji niniejszej dwie następne, to jest macior starych brakówek trzy, maciorek do kotu zdatnych 30, skopów 14, baranów 3, do których owiec pracowity Jędrzej owczarz wyznacza się. Dla obrobienia zaś pola i usługi gruntowej oddają się poddani z wsi Starców poniżsi półrolnicy: Antoni Walczak, Tomek Sobczak, Mateusz Wstępień, Jakub Paterałka, M[...] Paterałka, Łuka Zwienczak, Józef Kazmierczak, Walenty Walczak, zagrodnicy w Starcach Wojciech Stangret, Urban Sobczak, Jan Walczak szewc, Jan Włodarczyk, Jakub Smorawski, Wojciech Walczak, komornice w Starcach Dominczaka wdowa, Józef[a?] Fałagacz[?], Bartkowa wdowa, Adamowna wdowa, Kazimirz Michalak włodarz.
Ci wszyscy poddani powinności i robocizy tak bydłem, jako i ręczne odbywać oraz podług zwyczaju czynsze WJPu  Kobylańskiemu i inne daniny opłacać powinni będą. Reszta zaś poddaństwa w Robaszowie i Zwierzyńcu dla Wo dziedzica zostawia się. Dla WJP Kobylańskiego na potrzebę dworską, tudzież do gorzelni i browaru wolny z borów Starczewskich wywóz drzewa, tudzież wspólne pastwiska dla inwentarzy ostrzegają się. /: temu zaś obznaczeniu pola i łąk, przybranemi byli pracowici Urban Sobczak i Jędrzej woźny:/




niedziela, 2 sierpnia 2026

Inwentarz Wola Flaszczyna (1789)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-182, karta 266-269.
Dokument przepisał i streścił Piotr Tameczka.



Wizja wraz z stanem dóbr Woli Flaszczyny, Sipińskiej i Pałek z opisaniem pobudynków dworskich i wiejskich, tudzież zasiewów ozimich i jarych JWey Katarzyny z Humańskich Dąbski Wojewodziowy Sieradzkiej prawu dożywocia podległych, a WJPani Juliannie z Rosieckich Żelisławski kontraktem arendownym dnia 20 miesiąca lipca roku 1790 wypuszczonych przez dwóch szlachty i woźnego Szymona Zuchowskiego na rekwizycją tejże W Żelisławski dnia 30 miesiąca i roku tegoż uczyniona i podpisana.

Najprzód widzieliśmy dwór z gruntu zły, dach snopkami poszyty zły, od dołu dwiema szorami szkudeł obity, które miejscami powypadały i pognieły, do którego wchodząc są drzwi na zawiasach i chakach żelaznych. Do sieni wchodząc na lewej ręce są drzwi także na zawiasach, chakach z klamką, rękowieścią i chaczykiem żelaznemi, do pokoju w którym pokoju są dwa okna, w szyb trzydzieści, z których trzy szyby wyleciały, a trzy natłuczone, w drewno oprawne, piec z kafli zielonych, stary, reparacji potrzebujący, kominek z kapturkiem zły, podłoga z tarcic stara, miejscami powygniewała, posowa także z tarcic stara i popruchniała, kredens drewniany jeden. Z tego pokoju idąc są drzwi na zawiasach, chakach z rękowieścią i chaczykiem żelaznemi do drugiego pokoju, w którym jest okno jedno w drewno oprawne, złe, kominek bez kapturka, podłoga i posowa taka jak w pierwszym.
Na lewej ręce tego pokoju są drzwi do komory na zawiasach z chaczykiem, wrzeciądzem i szkoblem żelaznem, w której komorze jest okienko o dwóch szybkach, złe, podłoga takaż. Po prawej ręce są drzwi do kuchni na zawiasach, chakach z rękowieścią i chaczykiem żelaznemi. W tej kuchni komin z gruntu zły.
Z kuchni idąc są drzwi po lewej ręce do izby czeladnej na zawiasie żelaznej jednej. Ta cała izba w ziemie weszła, z gruntu zrujnowana, okna powybijane. U tego całego dworu ściany owierki popruchniały i powypadały.
Wychodząc z dworu po prawej ręce stoi o dwóch słupach z daszkiem pochylony sarnik. Idąc wprost od tego sarnika jest gorzelnia nowa z drzewa kostkowego o izbie, sieni, komorze, dach nowy z dwiema dymnikami, szkudłami pobity, do której wchodząc są drzwi na biegunach drewnianych z wrzeciądzem i szkoblem żelaznym do sieni, w której jest komin dobry. Posowy nad tą sienią nie masz. Po prawej ręce są drzwi także na biegunach drewnianych z wrzeciądzem i szkoblem żelaznym do izby, w której izbie są dwa okna ma[łe?], w drewno oprawne, kominek reparacji potrzebuje, kotlina od garca zła, rozrucona, pieca nie masz, posowa z tarcic przez wpół wyrznięta, z której izby są drzwi na biegunach drewnianych z wrzecądzem i szkoblem żelaznym, już przez Wo Żelisławską danym do komory, z której są drzwi na biegunach i zaporą drewnianych na podwórze, na rogu tej gorzalni jest przystawiony karmnik dla wieprzy, z korytem i przykrywadłami snopkami poszyty. Na prawej ręce tej gorzalni jest studnia z żurawiem i rynną. Od tej studni idąc ozd stary, teraz w nim bydło stawa. W tym ozdzie [...] drabiny trzy i koryta trzy. Dach na całym ozdzie stary i z gruntu poszycia potrzebuje. Przy tym starym ozdzie [...] sadzawka z mnichem nowym do spadku wody. W podw[órzu?] są chlewy świńskie z trzema drzwiami i przegrodami, dach snopkami poszyty reparacji potrzebujący. Przy tych chlewach jest także chlewisko w słupy i dele stare złe, z gruntu na nic niezdatne.
Od tego chlewiska idąc są kurniki nowe z czterema drzwiami na biegunach drewnianych. U dw[óch?] drzwi są wrzecądze i skoble żelazne, dach od góry snopkami poszyty nowy, a od dołu deskami pobity.
Na lewej [stronie?] dworu jest sklep nowy, dach szkudłami pobity, nowy, [u?] którego są schodki, drzwi na zawiasach, chakach z wrzecądzem i skoblem żelaznemi do sklepu, z którego sklepu [od?]chodzi drugi sklepik. Z tych sklepików wychodząc są [scho?]dy na górę, drzwi na zawiasach, chakach z wrzeciądzem i szkoblem żelaznemi, podłoga i posowa z tarcic trzydziestu złożono, niedokończona. Sklepik ten od dołu jest[?] murowany, szczyt tarcicami pozabijany. 

Około tego sklepiku i dworu jest drzewa rzniętego w bale sztuk cztery, przyciesi sztuk dwanaście. Stodoła nowa w słupy wybudowana o dwóch klepiskach, nieskończona, [z wro?]tniami czterema na biegunach oprawnemi. Ta stodoła jest do wpołowy poszyta, obory, stajnie popalone na około.
Podwórza wszystkie płoty złe, poobalane, stare, miejscami w płaty, miejscami w żerdzie pogrodzone, wrót dwoje starych, porujnowanych. 

Osiadłość ludzi w tejże wsi Woli Flaszczyny znajduje się w liczbie zagrodników czternastu jako to. 

Pierwszy. Pracowity Tomasz Ziomek, ławnik. Ma chałupę jeszcze dobrą, reparacji cokolwiek potrzebuje, ma załogę pańską, wołów parę i kosę do cięcia trawy, robi pańszczyzny od Swiętej Małgorzaty aż do Swiętego Michała po pięć dni ręczno, bydłem dni dwa, które się rachują za dni cztery, a piąty ręczno od Swiętego Michała do Swiętej Małgorzaty robi dni cztery ręczno, a bydłem dni dwa, daniny daje do dwora kapłona jednego lub groszy piętnaście, jajec mędel, orzechów półgarca lub osm groszy, grzybów kopę lub piętnaście groszy, kądzielnego złotych dwa lub obrobić i inne powinności podług zwyczaju. 
2gi Pracowity Antoni Frączczak ma chałupę dobrą, zakładu wołów parę i kosę, robi i daninę takąż daje co i pierwszy. 
3ci Pracowity Józef Nowak ma chałupę dobrą, zakładu wołów parę, wóz, kosę, robi i daninę takąż daje.
4ty Pracowity Józef Siekacz ma chałupę dobrą, zakładu wołów parę i pług z żelazami, robocizna i danina takaż.
5ty Pracowity Jakub Janiak ma chałupę dobrą, zakład, robocizna takaż.
6ty Pracowity Mikołaj Kowalczyk, zakład, robocizna, danina takaż. 
7my Pracowity Mateusz Mielczarz, zakład, robocizna takaż. 
8my Pracowity Antoni Gogolczyk, zakład, robocizna, danina takaż. 
9ty Pracowity Wojciech Saładyka, zakład, robocizna, danina takaż. 
10ty Pracowity Piotr Regent, zakład, robocizna, danina takaż. 
11ty Marcin Szkudlarek, zakład, robocizna, danina takaż. 
12ty Prac. Joachim Kuchciak, zakład, robocizna, danina takaż.  
13ty Franciszek Szewczyk, zakład, robocizna, danina takaż. 
14ty Pracowity Andrzej Płosaj. 
Ci wszyscy mają chałupy, stodoły i zabudowania dobre. Zakłady i daniny, robocizna, powinności jednakowe.
Na końcu tejże wsi jest karczma z stajnią złą, z której miejscami snopki powylatały, wielkiej reparacji potrzebująca, do której karczmy wchodzą są drzwi na biegunach drewnianych do sieni. Z sieni są drzwi także na biegunach drewnianych do izby, w której to izbie są okna dwa, jedno złe w drewno oprawne, stół i ławy dobre, piec dobry, komin i kominek zły, podlepienia potrzebuje, podłoga zła, powygniewała. Z tej izby są drzwi także na biegunach drewnianych, z wrzecądzem i skoblem żelaznym do komory. Z komory także wychodząc drzwi na dwór, stajnia o dwóch wrotniach, ściany jeszcze dobre, dach na karczmie jako i stajni z gruntu zły. 

Opis zasiewów na folwarku Woli Flaszczyny. 


[Skrót: Opis zasiewów na folwarku Woli Flaszczyny obejmuje szczegółowy wykaz upraw ozimych, jarych oraz ogrodowych, rozproszonych na wielu działkach i terenach przyległych (m.in. na Pietrachowiznie, za karczmą, za łączkami, pod borem, pod łąkami nad drogą ku Charchowu). Na polach ozimych dominuje żyto oraz pszenica ozima, przy czym ich stan w większości określono jako bardzo mizerny, podły lub co najwyżej średni. Wśród zasiewów jarych wymieniono m.in. groch, proso, jęczmień, owies, tatarkę, jarkę, len oraz rzepak – niemal wszystkie te uprawy charakteryzują się rzadkim i mizernym wzrostem, z wyjątkiem nielicznych udanych fragmentów, takich jak piękna i urodzajna pszenica jara oraz rzepak w ugorze. Całość zestawienia zamyka opis ogrodnictwa za chlewem (obejmujący jęczmień, konopie, groch biały, pasternak, kapustę oraz marchew, która całkowicie wypaliła się z gruntu), co dopełnia obraz przeważająco słabej kondycji zasiewów na całym majątku.] 


Osiadłość ludzi w Woli Sipieńskiej. 
Kmieci trzech. Jako to pierwszy pracowity Maci Siekacz, chałupy nie ma, ta mu się spaliła. Ma zakładu pańskiego wołów parę, koni parę i inne załogi do roli kmiecej należące.
Robi zaciągu od Swiętej Małgorzaty, aż do Swiętego Michała dni dziewięć ręczno, a kiedy bydłem to dni trzy i ręczno dni trzy, od Swiętego Michała, aż do Swiętej Małgorzaty robi dni osm ręczno, bydłem dni trzy, ręczno dni dwa, danine daje dworowi kapłonów dwa lub złoty jeden, jajec mędeli dwa, grzybów kopę lub piętnaście groszy, orzechów pół garca lub osiem groszy, za kądziel złotych dwa lub obrobić. 
2gi. Pracowity Błażej Sałatka ma chałupę, reparacji potrzebuje, ma zakład wołów parę, konia jednego, robociznę, daninę takąż daje jak i pierwszy.
3ci. Pracowity Wojciech Mospan, chałupy nie ma, ta mu się spaliła, załogę ma takąż jak pierwszy, robociznę, daninę takąż, daje jak pierwszy. 
Zagrodników trzech, jako to.
1wszy. Pracowity Józef Płosaj, ma chałupę, stodołę i całe zabudowani[e?] dobre, zakładu dworskiego nie ma, miał woły, ale te pozdychały, robi tyleż i daninę takąż daje co i zagrodnicy w Woli Flaszczynej.
2gi. Pracowity Grzegorz Rataj, ma chałupę, stodołę i inne zabudowanie, zakładu wołów parę, koń[?], wóz, robociznę i daninę takąż daje jak i drudzy.
3ci. Pracowity Józef Czeposki, ma chałupę samą pustki, zakładu tylko ma parę wołów, robocizna i danina taż sama. 

Osiadłość na Pałkach.
Komornik jeden, pracowity Józef Kowal, ma chałupę, zakładu pańskiego nie ma, robi dni trzy ręczno od Swiętej Małgorzaty, aż do Swiętego Michała, od Swiętego Michała, aż do Swiętej Małgorzaty, robi dni dwa ręczno, daniny żadnej nie daje.
Kuźnia jedna, w której mieszka pracowity Piotr Kowal, ten nic nie robi, statki kowalskie wszystkie ma swoje własne. Także trzecie pole ugorowe widzieliśmy za stodołami dworskiemi przy drodze od tejże wsi Woli Flaszczyny i d[rogi?] do Zadzimia idącej całe przyłogiem leżące i niepodorane oprócz dwojga staj podoranego na folwarku przy drodze od dwora i stodół do Zadzimia idącej na prawej stronie dołem od Lutowia błot zwanych, czyli ługu. Także na miejscach zwanych pod Gierazichą, na Popowce, Kowaleskim niepodoranego.
Co jako rzetelnie widzieliśmy tak na to własnemi rękami podpisujemy się. 
Wojciech Chwiałkowski
Józef Badowski piórem trzymanym przy położeniu krzyżyka x.



czwartek, 4 czerwca 2026

Inwentarz Chabierów (1792)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 107-110.
Dokument streścił Piotr Tameczka.


Schedy Działowe Wsi Chabierowa w Woiewodztwie i Powiecie Sieradzkim leżącey przez Wlznego Michała Chorkowskiego na Terminie Ziazdu na gruncie teyże wsi Chabierowa dnia 24o miesiąca Pazdziernika Roku 1791o z mocy Wyroku Ziemstwa Sieradzkiego odprawuiącego się, na fundamencie Prawa przyrodzonego i nabytego spisane i ułożone, a do wybrania Wlznemu Janowi Chorkowskiemu Cześnikowi Pomorskiemu podane.

Scheda Pierwsza.

Pobudynki Dworskie. Na tę Schedę z zabudowania Dworu w schedzie Dobr opisanego dostaie się wchodząc do Dworu po lewey stronie pokoi dwa i kuchnia iedna przed temi pokojami będąca w którey że iest piec wyreperowany przez Wlznego Jana Chorkowskiego więc onegoż teyże Schedy nadgrodzić powinny Wlznemu Janowi Chorkowskiemu. = Stodoły dwie z których a nayprzód większey połowa po lewey stronie będąca tey Schedzie przyłącza się = Na Zachod idąc ode Dworu iest Obora do którey wchodząc połowa iey ma należeć tey Schedzie = W iednym zabudowaniu Spichrza iest Staynia z komorką, i ta się tey Schedzie dostaie. = Za Dworem na Wschod Słońca będące kurniki Chlewy w iednym budynku, po którego prawey stronie Chlew i kurnik do tey Schedy ma należeć.
Poddaństwo z zamięszkaniem pobudowaniem rolami polami łąkami ogrodami i zakładami do tego czasu przez nich używanemi i posiadanemi dostaie się na tę Schedę, iako to. Półrolnicy.
Adam Karaś ktory ma Żonę Imieniem Apolonią, Synow trzech Jana, Woyciecha, Antoniego, Corek trzy ma Giertrudę, Katarzynę, Antoninę, Zakład taki Wołow parę, koni parę, Swinię, krowę, woz, pług, radło, kosy trawne dwie, do sieczki rznięcia trzecią, Sierpy dwa, Siekierę. Robi od S. Jakuba do S. Michała cały tydzień dwoygiem, zaś po S. Michale trzy dni dwoygiem, a czwarty poiedyńczo. Daie na Czynsz kapłonow dwa, Jaiec pietnaście, Sztukę przędzy obrabia, Trzodę i Strożą odbywa.
Sobek ma Żonę Jadwigę, iest Synow dwoch Tomasz, Marcin, Corka Maryanna. Ma Zakład taki iak pierwszy. Robociznę takąż odbywa iak pierwszy. Czynsz takiż daie iak pierwszy, powinności te same pełni co i pierwszy.
Zagrodnicy
Antoni Szafrański ma Żonę Maryannę Syna iednego Adama, Corek dwie Ewę i Franciszkę, Zakład ma taki Krowę, Swinię, kosę, Sierp, Siekierę, Robi od S. Jakuba do S. Michała cały tydzień poiedyńczo. Zaś od S. Michała robi trzy dni także poiedyńczo. Trzodę i Strożą pełni koleyno.
Komornicy
Stefanka Stępkowska Imieniem Małgorzata Wdowa ma Synow dwóch Józefa, Izydora, Corkę Elżbietę, ma Chałupę i Ogrod.
Bonawentura ma Żonę Imieniem Barbarę, potomstwa niema, Chałupy i Ogroda niema, za Parobka we Wsi służy.
Piotr ma Żonę Imieniem Różą, maią Syna Łukasza, Chałupy i Ogroda niema, za Parobka we Wsi służy.
Zbiegli poddani z Chabirowa
Andrzey z Żoną
Marcin Skroberandziak Parobek.
Pułrolnicy, Zagrodnik, Chałupy, Stodoły, Ogrody, Łąki maią.

Ja te Schedę pierwszą mnie zostawioną przyimuię dla siebie
Michał Chorkowski [podpis]

Scheda Druga.
Na tę Schedę dostaie się z zabudowania Dworskiego w końcu lewey strony Dworu kuchnia za nią pokoi dwa = Stodołka mała cała po lewey stronie Stodoły wielkiey stoiąca przez Wg Jana Chorkowskiego wystawiona ta przez Schedy nadgrodzona Wu Janowi Chorkowskiemu bydź powinna wraz z [...]nym Spichrzem należeć ma tey Schedzie = Przy Oborze staienka będąca oddaie się na Oborę = Staienka z komorką przez Wo Jana Chorkowskiego przy Staience na Oborę teraz do tey Schedy przyłączoney przystawiona, ktora przez [...] Schedy Wu Janowi Chorkowskiemu powinna bydź nadgrodzona ile przez niego wystawiona. = komora i Chlew w tym budynku za Dworem będącym w srzodku zostaiące tey Schedzie applikuią się.
Poddaństwo iak w Stanie Dobr opisani iako to Pułrolnicy.
Faustyn Leśniak maiący Żonę Imieniem Zofią, Corek trzy Wiktoryą, Teressę, Jozefę. Taki sam ma Zakład, powinności, i robo[ciznę?] iak i w pierwszey Schedzie umieszczeni Pułrolnicy i ten sam Czynsz daie.
Paweł Skrobiranda ma Żonę Elżbietę, Corki dwie Katarzynę, Helenę. Zakład ma taki powinności i robociznę tak inni przed nim trzey umieszczeni Pułrolnicy i taki iak oni Czynsz daie.
Zagrodnicy
Michał Matusiak ma Żonę Agnieszkę, Synow trzech Jakoba, Woyciecha, Rocha. Zakład ma taki krowę, swinię, kosę, Sierp, Siekierę. Robi od S. Jakuba do S. Michała cały tydzień poiedyńczo. Trzodę i Strożą pełni koleyno.
Komornicy
Katarzyna Malińska Włodarka Wdowa Syna ma iednego Wawrzyńca, Corkę Ewę, Chałupę ma i Ogrod.
Jan Owcarz ma Żonę Franciszkę, Synow dwoch Karola, Błażeia, Corkę Maryannę. Siedzi z Antonim Zagrodnikiem na drugiey stronie w dwoiakach.
Błażey Szewc ma Żonę Giertrudę, Synow dwoch Antoni, Benedykt, Corka Magdalena, ten Służy Błażey we Wsi za Parobka.
Zbiegli poddani z Chabirowa
Stanisław Leśniewski z Żoną
Woyciech Łuczak
Półrolnicy, Zagrodnik, Chałupy, Stodoły, Ogrody, Łąki maią

Ja te Schedę drugą mnie zostawioną dla siebie przyimuię
Michał Chorkowski [podpis]

Scheda Trzecia
Ta Scheda otrzymuie z zabudowania Dworskiego wchodząc do Dworu po prawey stronie pokoi dwa i trzeci gdzie Wa Jadwiga Chorkowska siedzi a ten trzeci pokoy ma iey służyć aż do śmierci. Dwa pierwsze pokoie wyreperowane przez Wo Jana Chorkowskiego nadgrodzone przez dwie Schedy bydź powinny = Połowa Stodoły po prawey stronie będąca. = Połowa tylna Obory tey Schedzie przypada. = Wozownia która przez [...] Schedy nadgrodzona bydź powinna W. Magdalenie Chorkowski ile przez nie wystawiona po prawey stronie Stodoły będąca na Staynią wraz i gorny Spichrz = Chlewy dwa w budynku za Dworem będącym po lewey stronie tegoż budynku wraz z karmnikiem blisko będącym.
Poddaństwo tak ich Stan Dobr teraz spisany wyraża iako to Półrolnicy
Ambroży Karaś z Żoną Magdaleną, ma Syna iednego Jozefa, Corki trzy Franciszkę, Maryannę, Katarzynę. Taki sam ma Zakład tak w pierwszey i drugiey Schedzie umieszczeni Pułrolnicy, Robociznę i powinności te same pełni iak inni. Czynsz takiż iak inni daie.
Plac pusty Półrolniczy "Zięciowski" zwany z rolami, Łąkami, Ogrodami do niego należącemi bez budynkow będący do którego na obsadę Grzegorz Grzebiński z Żoną Zofią, ktorzy maią Syna iednego Andrzeia przyłącza się.
Zagrodnicy.
Balcer Antczak ma Żonę Agniszkę, Syna Szymona, Corki dwoie Maryannę, Maryannę. Zakład ma taki iak w pierwszey i drugiey Schedzie umieszczeni Zagrodnicy, Robociznę i powinność taką pełni iak pierwsi.
Komornicy
Szymon Kulawiecki z Żoną Małgorzatą, Synow ma trzech Antoniego, Jozefa i Woyciecha, Corki dwie Teressę i Maryannę, Chałupy i Ogrodu niema.
Jan Cichomski z Żoną Agniszką ma Synow dwoch Woyciecha i Grzegorza, Corkę iedną Małgorzatę, Chałupę i Ogród ma.
Jan Czechowski ma Żonę Barbarę, Potomstwa niema, Chałupę i Ogród ma.
Zbiegli poddani z Chabierowa.
Stach z Żoną
Michał
Pułrolnicy, Zagrodnik, Chałupy, Stodoły, Ogrody, Łąki, maią.

Te Schedę Trzecią Sobie obieram
Jan Chorkowski [podpis i pieczęć]

Że pozostaie ieden Zagrodnik Imieniem Mikołay z Żoną Różą ktory ma iednego Syna Ignacego, Corkę Franciszkę, Zakład takiż sam iak powyż w Schedach umieszczeni Zagrodnicy, Robociznę rowną pełni innym Zagrodnikom pozostaie nad Schedy, Chałupę, Oborkę, rolę, Łąki, Ogrod, ma tak iak inni Zagrodnicy, tudzież Kowalczyk Imieniem Mikołay maiący Żonę Katarzynę bez potomstwa będący, umieiący sztukę kowalską bez Chałupy i kuzni zostaiący: więc ci tak się rozrządzaią, wspomniony Mikołay Zagrodnik do drugiey i trzeciey Schedy należeć będzie i do tych Sched a nayprzód do drugiey zacząwszy od S. Jakoba do S. Michała dni pierwsze tygodnia trzy, zaś do trzeciey Schedy pozostałe dni trzy poiedyńczo robić będzie, a od S. Michała do S. Jakoba miarkuiąc pierwszy tydzień do trzeciey drugi zaś tydzień do drugiey Schedy i tak następnie sposobem przepisanym teraz robociznę wypełni. W przypadku zaś na tegoż Zagrodnika w dalszym czasie śmierci, lub inny przez te obydwie Schedy osadzony będzie lub gdyby obsadzenia która scheda niechciała czynić też rola, Ogrod i budynki iego tudzież Łąka rozdzielone pomiędzy obiedwie Schedy bydź powinny. Mikołay Kowalczyk z żoną, ktory ma Ogrod, Łąkę, Składow 26 roli wszystkiey, z tym wszystkim do pierwszey Schedy należeć ma.
Wiatrak w Chabirowie będący tym sposobem dla użytku trzech Sched podaie się. Zacząwszy od S. Marcina kończąc na tymże samym Święcie S. Marcina w Roku 1792 ten Rok ma należeć pierwszey Schedzie, zaś drugi drugiey, trzeci trzeciey, i tak następnie Rok po Roku miarkuiąc, a w tych wzmiankowanych latach każda Scheda mieć będzie Czynsz dla siebie całoroczni.
Browar z Ozdem i Statkami do niego należącemi niemniey Karczma i Staynią dla użytku trzech Sched oddaie się tak. Zacząwszy od S Jana Chrzciela Roku 1792 Browar, Ozd, karczma z Staynią do Roku 1793 i tegoż S Jana Chrzciela. Rok ten cały pierwszey Schedzie należeć będzie, zaś drugi Rok drugiey, trzeci trzeciey Schedzie wypadnie. Całorocznia propinacya tak piwa iak i Gorzałki iedney Schedzie służyć będzie. Wolno będzie każdey Schedzie w każdym Roku kazać robić w Browarze piwo lecz to szczegulnie na własną swoię potrzebę do Dworu.
Reperacya Wiatraka, Browaru, Ozdu, Statków w Browarze, Karczmy, Stayni do wszystkich Sched należeć będzie, o którey potrzebie uwiadomione Strony dzielące się teraz uczynić oneż powinny, a gdyby ktora zaniedbała Scheda inne powinny ią dopełnić z zapewnieniem dla nich wynadgrodzenia proporcyonalnego.
Dziesięcinę do Kościoła Parochialnego Gorskiego z Wsi Chabirowa tak od poddanych iako i od Dworu należną w Summie Złt 24 każda Scheda po Złt ośm opłacać będzie.
Podatki iako to Podymnego w Smie Złt 50 gr 12. opłacać do Skarbu Rzpltey należnego każda Scheda po Złt 16 groszy 24.
Dziesiątego grosza Ofiary w Smie Złt 90 gr 16 szelz, importować winnego każda Scheda po Złt 30 gr [...]. Szel: 1.
Zgoła wszelkie Podatki i ieźli iakie ustanowione będą te proporcyonalnie wszystkie Schedy ułatwiać obowiązuia się.
Chałupa Młynarska którey reperacyą wszystkie Schedy utrzymywać powinny z tym samym ostrzeżeniem iak przy reperacyi Browaru, karczmy dotchnięto iest Stodołka do tey chałupy należąca, Ogrod Roli Składow 23 zawsze to do Wiatraka służyć ma.
W przypadku śmierci Młynarza poddanego Marcina Brzezowskiego ktory ma Żonę Łucyą, Synow dwoch Jozefa, Tomasza, Corki trzy Salomeę, Maryannę, Helenę, Dzieci iego w Schedach nieumieszczone, Żona, lub pomiędzy Schedy podzielone lub Schedzie przez ktorąkolwiek Schedę podług taxy Prawem opisaney zapłacone i pomiarkowane będą.
Że liczba Dzieci tak Chłopcow iak Dziewcząt rowna niewypada w Schedach przeto do Schedy drugiey Tomasz, do Schedy trzeciey Jozef, Zaś do Schedy pierwszey Maryanna, Synowie i Córka Marcina Brzezowskiego Młynarza i Łucyi Małżonkow przyłączaią się, niemniey Rafał do I-szey, Jan stary do 3ciey Schedy.
Pol, Rol, Łąk, Ogrodow tudzież placu Dworskiego teraz się niedzieli, ktore przez sposob Geometryczny Strony dzielące się wspolnym kosztem na trzy Części w iak nayprędszym czasie ułożyć do każdey Schedy podług opisu Urodzonego Geometry przyłączyć i ten opis dzielnic, gruntów do Xiąg podać i onże roborować nawzaiem obowiązuia się i przyrzekaią.
Ludzie ktorzy teraz są tu w Chabirowie we Dworze do Sched nie załączeni wieczyście tam gdzie teraz zostaią należeć będą.
Sadzawki trzy przy zabudowaniu Dworskim będące iedna za Dworem pierwszey Schedzie, druga w Sadzie drugiey Schedzie, trzecia w Trawniku trzeciey Schedzie dostaią się, niemniey Sadzawki w polu "Upust" do pierwszey, "Biadacz" do drugiey, zaś "Bocianek" do trzeciey Sched przyłączaią się.
Że poddani z Chabirowa tak męzkiego i żeńskiego stanu w Dobrach Ralewicach znayduią się wzaiemnie także z Ralewic w Chabirowie przeto ci ktorzy są szlubami małżeńskiemi obowiązani tam gdzie teraz zostaią  /:oprocz ludzi wolnych nieżeniatych i zamężnich :/ wieczyście należeć maią i Dzieci ich.
Że Stodołka, Stajenka z komorką, tudzież pokoie prawey strony Dworu przez Wo Jana Chorkowskiego niemniey Wozownia przy prawey stronie Stodoły przez Wą Magdalenę Chorkowską, także Kuchnia do lewey strony Dworu applikowana przez Wo Jana Chorkowskiego wystawione i wyreperowane są teraz do Sched poprzyłączane, przeto ta reperacya ieźli na Stronę reperuiącą przez wybor Schedy dostanie się, przez też Schedę w Części potrąconą bydź powinna.
Karczmarz Imieniem Andrzey Bednarz maiący Żonę Jadwigę bez potomstwa będący, gdy usunięty kiedy od karczmy zostanie między stronami dzielącemi się pomiarkowany lub podług Prawa z Żoną zaspokoiony bydź powinien przez taxę należną. = Wolno będzie Stronom dzielącym się innego na swóy Rok Karczmarza obsadzać ktory się podoba z otrzymaney teraz Schedy. = Izdebka przy Gościńcu czyli karczmie na przodku będąca do pierwszey Schedy przyłącza się. = Pastwisko wspolne dla trzech Sched ostrzega się.
Garderobka na stronie lewey Dworu w drugim pokoiu będąca pierwszey Schedzie, oddaie się.
Gorka na Dworze będąca drugiey Schedzie przyłącza się.
Kaplica przy Dworze trzeciey Schedzie należeć będzie.
Dach Dworski iak pokoie zaymuią mieysce tak do tych pokoi należeć ma.
Inwentarze iako to Konie Fornalskie, bydło, Owce, proporcyonalnie na pastwisku utrzymywane bydź powinny przez Schedy teraz ułożone, ani będzie mogła iedna nad drugą Schedę więcey Inwentarza naganiać mimo proporcyi.
Studnia w podworzu wspólnym kosztem utrzymywana będzie.
Place Dworskie iak będą wydzielone na trzy Schedy, więc na wydzielonych wolność reformowania zabudowania Dworskiego ostrzega się, a to bez czynienia uszkodzeń iedna drugiey Schedzie w budowlach.
Do wybranych i przez nas Strony Dzielnic niezwłocznie wolną Intromissyą, bez żadney przeszkody nawzaiem sobie zapewniamy, a po tey wziętey rozrządzenie się każdey Stronie w swey Schedzie natychmiast /: a to dla tym mocnieyszego ubezpieczenia wzaiemney w obranych Dzielnicach prawności :/ wspólnie sobie ostrzegamy, i waruiemy.
Te Schedy spisane i równie ułożone Wu Janowi Chorkowskiemu iako młodszą głowę reprezentuiącemu do wyboru podaię ukaładaiący Michał Chorkowski [podpis]
Na wybrane Sobie Trzeciey Schedy W tym mieyscu podpisuie się Jan Chorkowski [podpis]


poniedziałek, 25 maja 2026

Inwentarz Grabno Górki Grabieńskie Zamoście (1792)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-189, karta 735-737.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.


Wizya Dobr Grabna, Gorek, Zamoyscia wszystkich budynkow tak Dworskich iako y Wieyskich, Osiadłości Ludzi ich powinności Zasiewow Dworskich, przy wchodzeniu w Posessyą Tych Dobr WJm Pana Ignacego Wyszławskiego Pisarza Ziemskiego Wielunskiego iako Praw nabywcy uczyniona a przez Jchmosciow niżey podpisanych iako na każdym mieyscu będących. Opisana w przytomności Jędrzeja Nieboraka z Wsi Gorek uprzywileiowanego Woznego y przysięgłego. Dnia dwudziestego drugiego Miesiąca Lipca Roku 1791.

Nayprzod wieżdzaiąc na dziedziniec wrota ztarcic na biegunach podwoyne z Fortką małą w Słupy w kopowane u ktorych y wrota y Fortka obalona. Dali Officyna z Drzewa Kostkowego nowo wystawiona szkudłami cała pobita z kominem na wierzchu cegłą nadmurowanym, w ktorey na Lewey Stronie wchodząc do Sieni Jzbetki dwie o iednym piecu Kominie iednym, y Oknie iednym z posową z dylow dartych, bez podłogi drzwi na biegunach dwoie z chaczykami y klamkami żelaznemi z tey Sieni na drugi Stronie Komora do ktorey drzwi prostą robotą na biegunach z wrzecądzem y skoblim. Wtey Okno iedno prostey roboty, Posowa y podłoga z deli dartych. Z tamtąd dali idąc Dwor stary Zły. częścią pod Szkudłami częścią pod Snopkami do ktorego wchodząc Ganek na sześciu słupach na ktorych izbetka pusta w ktorey było okien trzy ale teraz zabite deskami do niey drzwi stare złe. Drzwi do Sieni na Zawiasach stare. Ztey Sieni na prawey Stronie Jzba w ktorey okien trzy w tafełki małe posowa y podłoga z tarcic naprawiana kominek prostą robotą, piec biały z kafli dobry, drzwi na zawiasach stolarską robotą z Chaczykiem y klamką, z tey izby drzwi do Pokoiu podwoyne stolarską robotą na Zawiasach z Zamkiem złym bez klucza. W tym Pokoiu okno iedno złe posowa podłoga zła, komin prostą robotą. Z tego drzwi do Sadu stare złe z wrzecądzem na Zawiasach na drugi stronie z Sieni wchodząc drzwi do izby pustey, stare złe wtey izbie ani okien ani podłogi ani komina ani pieca niemasz. Z tey yzby pokoik mały pusty ztego drzwi do Sadu. Owo zgoła ten Dwor cały z gruntu Zły y do reperacyi niezdatny. Daley Staynie dwie w Srzodku z Wozownią z Drzewa kostkowego, pod ktoremi przyciesi pognieły, drz[wi?] popsute, posowa z żerdzi, podłoga w iedney z Deli, dach [od?] dołu deskami pobity, ktore mieyscami poopadały ku górze Snopkami poszyty. Idąc daley chlewy dwa stare y do reparacyi niezdatne za tymi chlewami trzy małe [...] chlewiki y te z gruntu złe. Spichler z drzewa rznięty o iednym piętrze pod szkudłami do ktorego drzwi stolarską robotą na zawiasach z koblem y wrzecądzem. W tym spikrzu podłoga, y posowa tarcic Sąsieczków sześć, na ktorym dach zły na trzech Stronach y nowego potrzeba. Stodoły, pierwsza duża z Drzewa kostkowego o iednym klepisku, dwoch Sąsiekach nie zła, do tey wrota z desek ale oboie złe z koną żelazną iedną. Druga stodoła o dwoch klepiskach, stara y iuż na nic niezdatna y drzewo w niey zgniło. Trzecia stodoła nowa o iednym klepisku, dwoch Sąsiekach, do ktorey Wrota ztarcic dwoie z żelaznemi kunami, dach dobry. Owczarnia ze starego drzewa postawiona dobra w ktorey 300 owiec zamknąć można, na tey dach poprawy potrzebuie. Obora pusta ktorey tylko Zrąb niecały został. Daley Browar nad rzeką stary Zły y do poprawy niezda się, w ktorym Stadkow żadnych Inwentarskich niemasz, dach na nim był skudłami pobity ale iuz opadł. Suszarnia pod szkudłami nad rzeką nowa w ktorey sień, Jzba, komora, drzwi na biegunach z dyli, podłogi niemasz, posowa z dyli, okno iedno, piec, komin prostą robotą, na gurze Suszenie Słodu dob[ra?].
Mosty dwa na Rzece ale oba Złe. Młyn na Rzece o dwóch kołach z Drzewa kostkowego, starego przestawiany, młynica [...] skudłami cała pobita lecz te szkudły mieyscami powypadały. Jzba z komorą deskami pobita ale te deski złe y poopadały, komin Zły cały, do tego Młyna drzwi stare złe na biegunie. Do s[...] ze dworu wchodząc z Sieni do izby, drzwi także stare, w teyże piec, komin obalony, posowa mieyscami pognieła, podłogi nie masz, Okno iedno Złe nowego potrzeba. Z tey izby drzwi do komorki stare złe. W tey komorce ani podłogi ani posowy nie masz, z tey drzwi na dwor. W Sieni kosze dwa, połkrzynki dwa, koła tak paleczne iako Wodne do reparacyi niezdatne, Wały połamane, żłoby oba złe. Pogrodki y Osnowa dobra, żelastwo Złe, kamieni nowych potrzeba. Przy tym Młynie chlewik z Całek zły, dach na nim opadł. 
Kaczma z Drzewa kostkowego nie dawno przestawiana dobra szkudłami cała pobita do ktorey wchodząc ze Dworu drzwi z desek na biegunach. Z tey Sieni drzwi na biegunach do izby prostey roboty, w ktorey izbie posowa y podłoga z deli dartych, okien trzy dobrych w proste szyby, stoł duży, piec, komin prostey roboty. Z tey izby Drzwi do komory proste, wtey Komorze posowa z dyli, drzwi na dwor prostą robotą. W tey karczmie siedzi Florek ktory Szykuie trunek robi w tydzień dni dwa, przy tey karczmie ma Stodołkę małą y chlewik. 

Zamoście Wioska z ktorey zarabiaią ludzie do Grabna. 


Purolnicy. Pierwszy Woytek Sobieray ma Chałupę dobrą, stodołę dobrą, Wołow Pańskich cztery, krowę, woz, pług, radło, kosy dwie, zasiew wszytek Pański, robi dni trzy dwoygiem w tydzień, strożę, trzodę za koleją odbywa, czynszu daie Kapłonow dwoch, Jay mędel, pieniędzy Złotych dwa groszy piętnaście.
Drugi Roch Leszczyński ma Chałupę starą, złą, stodołę dobrą.
Trzeci Frącek Kacprzak ma chałupę nową, Stodołę starą złą.
Czwarty Roch Celeban ma Chałupę starą, złą, Stodołę złą, Wołow trzy. 
Piąty Grzegorz Młodozeniec ma Chałupę y Stodołę Nową, Wołow ma Pańskich trzy. Ci wszyscy Pięciu Purolnikow maią tę wszystkę załogę Pańską. Obsiew robią żyta y czynszu daią co pierwszy Purolnik. 

Wieś Gurki do Grabna należąca, w ktorey nowo wystawiony Folwark o dwoch izbetkach małych, komorce iedney, do tego Folwarku wchodząc drzwi prostej roboty z dylikow na biegunach ze dworu do Sieni y do tych izbetek drzwi dwoie, trzecie do komorki z dylikow, po iednym oknie, w ktorym ani posowy, podłogi, kominow, piecow niemasz aż od dołu, dach dwiema szorami Szkudeł pobity, daley kawałek dopiero Snopkami poszyty. Oborka z Drzewa kostkowego postawiona nowa ktora tylko połacona ale nie poszyta y wrot do niey niemasz. Ogrodze[nia?] zadnego niemasz. 

Osiadłość Ludzi: Purolnicy ktorych iest Osm.
Pierwszy Matus Mielcarczyk ma chałupę nową, Stodołę nową, Wołow cztery, Krowę, woz, pług, radło, kosy dwie, Siekierę, robi dni trzy dwoygiem w tydzien, Czynszu daie Złotych dwa groszy piętnaście, kapłonow czterech, jay poł kopy, Strożę, trzodę za koleją odbywa.
Drugi Frącek Sobieray ma chałupę nową, Stodołę starą, Wołow cztery. 
Trzeci Jozef Magdziak ma chałupę starą, Stodołę starą, Wołow cztery. 
Czwarty Grzela Michalak ma Chałupę nową, stodołę starą, Wołow cztery. 
Piąty Jędrzey Nieborak ma Chałupę starą, Stodołę starą, Wołow cztery. 
Szosty Kazimierz Gorzelak ma Chałupę nową, Stodołę starą, Wołow cztery. 
Siodmy Marcin Sobieray ma Chałupę starą, złą, Stodołę złą, Wołow cztery. 
Osmy Paweł Nieborak ma chałupę złą, Stodołę złą, Wołow cztery, ktorzy to Purolnicy robią Pańszyznę, Czynsz daią, odbywaią powinność tę wszystkę y tę załogę maią co pierwszy Purolnik. 
Zagrodnicy dwoch dniowi, ktorych Osm, Ci robią w tydzien po dni dwa ręczną robotą, chałupy swoie maią w ktorych mieszkaią zasiewu y Załogi Pański żadney niemaią tylko roli po kawałku udzieloney. 

Karczma ze staynią pod Snopkami z Drzewa kostkowego dobra w ktorey izba, komora z posową bez podłogi, Okien dwa dobre, piec, komin dobry, drzwi dobre, do Stanni wrot dwoie, zła, dach zły znaczney reperacyi potrzebuie. 

Co wszystko iakosmy Oczyma naszemi widzieli y sprawiedliwie Opisali rękami naszemi podpisuiemy. 
Jozef z Błazeiowa Kobylański mp
Karol Wolski mpp

Opatrzny Wozny Jędrzey Sobieray z Wsi Gorek Przysięgły przyniosł do Xiąg ninieyszych do Oblaty Wizyę Dobr Grabna Gorek y Zamościa przez niżey wyrażonych Szlachty y podawaiącego Odbytą rękoma Szlachty Dwoch podpisaną w osnowie takiey /:Wciągnoł:/ Oryginał w Xięgach ninieyszych został się
w Sieradzu
1793 Dnia 31 miesiąca Stycznia Roku Pańskiego
przez Urząd Konfederacyiny
Woiewodztwa Sieradz[kiego] Przeięte

środa, 13 maja 2026

Inwentarz Wola Flaszczyna (1786)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-173, karty 20-27.
Tekst z oryginalnego dokumentu streścił Piotr Tameczka.

Dnia 10 sierpnia 1786 roku we dworze w Woli Flaszczynie, należącej do klucza Zadzimskiego urzędnik Grodzki Sieradzki działając na mocy przepisów o przekazywaniu dóbr oraz wyroków Sądu Grodzkiego przystąpił do egzekucji majątku na rzecz Antoniego Wilkanowskiego, Kanonika Poznańskiego. Czynność ta była finałem wieloletniego sporu o niespłacony przez Karola Dąbskiego dług w wysokości 1750 złotych węgierskich wraz z narosłymi odsetkami i karami sądowymi, co wcześniej skutkowało m.in. nałożeniem na dłużnika kary banicji za zwłokę i niewykonanie wcześniejszych dekretów z lat 1780–1785. Mimo nieobecności pozwanego Dąbskiego na podstawie ugody zawartej w marcu 1786 roku i jej oficjalnego wpisania do Ksiąg Grodzkich w przeddzień bieżącej czynności urzędnik w obecności świadków uroczyście przekazał pełnomocnikowi wierzyciela Tomaszowi Górskiemu wsie Wola Flaszczyna, Wola Sypińska oraz Pałki, rozpoczynając jednocześnie spisywanie inwentarza tych dóbr w celu zaspokojenia roszczeń finansowych powoda.


Nayprzód Wola Flaszczyna, w ktorey dworek stary pod snopkami od spodu y od wierzchu po dwa szory guntow do ktorego wchodząc do sieni drzwi z tarcic na zawiasach bez zamknięcia żelaznego, do izby po lewey stronie będącey drzwi z tarcic na zawiasach z zamknięciem żelaznym to iest klamką, haczykiem, wrzecądzem y szkoblami, oraz z rękowieścią do pociągania drzwi w szrodku będącą. W tey izbie okna dwa w drewno, w iednym oknie dwie szyby stłuczone. Podłoga z tarcic stara y posowa, ta podłoga w iednym mieyscu dziurawa. Piec stary który pierwszą izbę y alkierzyk grzeie ten iest z kafli zielonych, ale mieyscami kafle popsute, kominek zaś dobry. W tey izbie iest kredensik z zamknięciem żelaznym o dwoygu schowaniach wierzchnym y dolnym. Do alkierzyka drzwi z tarcic, na zawiasach z chaczykami dwiema y wrzecądzami do nich, oraz antabką do pociągnienia drzwi, żelaznemi, kominek zaś ze szczętu zły, okno w drewno w tym szyb cztery stuczone, podłoga stara y zła, posowa ieszcze dobra, ściana tylna trochę wyprężona, gdzie ściana pobocznia. Od tegoż alkierzyka drzwi do kuchenki idących z garowania [...] odrzwi ustąpiła. Z tego alkierzyka iest komora na krztałt garderobki, do niey drzwi z tarcic na zawiasach, wrzecądz y szkoble dwa, okno niewielkie w cztery tafle lecz iedney niema, posowa y podłoga z tarcic. Z alkierzyka do kuchenki są drzwi z tarcic na zawiasach z wrzecądzem, chaczykiem y szkoblami, oraz koną do pociągnienia drzwi żelaznemi, do kuchenki z sieni drzwi z tarcic bez zawias tylko chaczyk y szkoble u nich y taż sieni iest tarcicami przeforsztowana, zaś ściana w tyle uniey zła y wyprężona. Na przeciwko izby po lewey stronie będącey iest izba czeladna, stara, do niey drzwi z tarcic stare y złe na zawiasach, wrzecądz y szkobel ieden oraz klameczka do pociągania drzwi, żelazne, okna dwa lecz złe, obydwa deskami pozatykane, mieyscami tylko tafelki, kominek ieszcze dobry, piec z cegły porysowany, posowa z deli stara, do komory z tey izby drzwi z tarcic stare, na zawiasach z wrzecądzem y szkoblami żelaznemi, komora zaś stara y zła, przycieś zgnieła, ściana spruchniała y powyprężana, okno deskami zabite, drzwi na dwor także zabite, posowa z deli stara y zła. Na górę z sieni są schody stare około nich przeforsztowanie z tarcic, drzwi idące z sieni na górę poruynowane, na biegunach z wrzecądzem y szkoblami, na tym całym dworze poszycie złe, poprawy potrzebuie, a naybardziey nad kominem. Komin wielki, zły słomą mieyscami pozatykany, gdyż glina poodlatała od deszczu. 

Od tego dworu idąc na prawey stronie iest chlew o trzech przefosztowaniach, y drzwi tyleż. Podle niego iest karmiczek stary y zły. Od chlewów idąc iest obora ieszcze dobra o dwoch drzwiach podwoynych na wylot siebie będących, po lewey stronie dworu iest chlew przefosztowany stary y zły, u tego drzwi dwoie stare y złe y poszycie na nim złe. 
Stodoła iedna o dwoch boiowiskach na sochach, trzy sochy od pola zastrzałami sparte, od podworza zaś słup wszredniey ścianie rozłupany, tylko zastrzałą wsparty y ściana powyprężana. Balka przez srzedni sąmsiek idąca na połowie złomana, słupy od spodu ponagniewały. Wrot podwoynych czworo, u dwoyga wrot od podworza są kony dwie, szkobli cztery, kłotki dwie do zamknięcia, u tylnych zaś wrot zamknięcie żelazne, kalonka y poszycie, a osobliwie nadszrzednim sąmsiekiem złe y poprawy potrzebuiące, że aż żyto w tey stodole będące w snopach pognieło, żyta przeszłorocznego liczy się kop osiemnascie mendeli trzy to do odebrania Wielmożnym dziedzicom zostawuie się. 
Browaru żadnego niemasz, oraz y spichlerza, tylko zrąb stary y zły od spichlerza, sciany dwie pobocznie zgnieły y spruchniały, posowa zgnieła, podłoga takaż, ponieważ przedtym inwentarz tam stawał, u ktorego drzwi na zawiasach z tarcic z wrzecądzem y szkoblami żelaznemi. 
Nad sadzawką iest ust stary o dwoygu drzwiach w ktorym bydło stawało, na tym kalonka y poszycie od sadku złe. 
Podworze wokoło płatwami ogrodzone, lecz mieyscami poprawy potrzebuie. Pastewnik za dworem w ktorym także iest sadzawka w płatwy ogrodzony y ten mieyscami poprawy potrzebuie, ten cielętami wypasiony. W tym znayduie się wisien kilka lecz owocu na nich nie masz. 
W ogrodku gdzie iest sadek bobu kawałkow jedenaście, a reszta nasienia innego poniszczało, tamże znayduie się drzewo sliwkowe y chmiel lecz tylko chmielnica na tyczkach się pokazuie. Ogrodek za wrotami niewielki, na nim pasternaku, kopru y maku kawałkow dwadzieścia ieden, na ogrodku za zrąbem od spichlerza marchwi nasienney z pasternakiem kawałkow trzy, kartofli kawałkow dwa, w ogrodzie za chlewikami po prawey stronie dworu będącemi, kapusty kawałow dwanaście, chanyżu z makiem ale chanyżu nie znać bo nieopelony kawałow sześć, grochu bobu z pasternakiem kawał ieden. W tymże ogrodzie daley idąc ku ogrodom chłopskim znayduie się konopi mizernych zagonow przez staie czternascie, marchwi nieopeloney lech sześć, marchwi tamże opeloney lecz bardzo mizerney przez staie lech dwanaście, kapusty tamże zagonow sześć, kartofli zagonow poltrzecia, jęczmienia w tymże ogrodzie przez staie zagonow czternascie, grochu białłego tamże około konopi zagon jeden lecz nieopelony tylko kawałeczek zaczęty. Trawa w tym ogrodzie gdzie nie był zasiany, posieczona, y do Zadzimia siano sprzątnięte, oddaie się także zasiew w polu będący. Nayprzód folwark w oziminie Zgorze zwany, ten poczynaiąc od drogi ktora idzie od Sypińskiey Woli ku Zadzimowi wszerz od tey drogi aż do choyny liczy się zagonow żyta sto dwadziescia cztery długosci zaś ma w sobie stay pięcioro, żyto na tym folwarku po końcach kostrzewne y z mietłą znayduie się, od tego działu idąc daley ku smugowi Lutowa zwanemu aż do miedzy drugiey tamże między temi działami będącey wszerz znaiduje się żyta zagonow osiemdzesiąt dwa, ten folwark żytem zasiany, długosci ma w sobie stay czworo, poczynaiąc od niw chłopskich ktore są w końcu tych folwarkow, w tym dziale od choyny w iednym mieyscu iest kawałkow ośm gdzie żyta niema, w drugim zaś mieyscu ku smugowi znayduie się kawałow dwadziescia gdzie żyto liche, y mieyscami go niema. Pszenicy ozimy na tym samym folwarku między żytem poczynaiąc od płota znayduie się zagonow pięćdziesiąt dwa. Od tego działu idąc który ma w sobie szerokości zagonów ośmdziesiąt dwa, zaczynaiąc od miedzy aż do smuga znayduie się żyta wszerz zagonow dwadzieścia siedm, ten dział stay troygiem ciągnie się w końcu od smugu to żyto powymiąkało w końcu tegoż działku gdzie żyto nad smugiem znayduie się przyłogu zagonow trzydziesci ieden.

Jarzyna. Dział prosto w podworze pańskie, ktory się ciągnie aż do smugu na pierwszym staiu od podworza znayduie się jęczmienia zagonow sto pięćdziesiąt szesc, owsa na drugim staiu składow siedmdziesiąt, jarki na tymże staiu wedle owsa od płota nad drogą będącego składow dwanascie, owsa tamże  na trzecim staiu składow siedmdziesiąt cztery kawałow pięć, lecz tam owies znayduie się lichy ponieważ woda zabrała. Dział drugi za wrotami poczynaiąc ode wsi ciągnie się stay troie aż do drogi y figury, na pierwszym staiu jęczmienia zagonow pięćdziesiąt dwa, podle tegoż lnu połtorakow pięć, dwa przez całe staie a trzy niedoszczętu zasiane ciągną się, na drugim staiu jęczmienia zagonow pięćdziesiąt y jeden, rzepaku wedle niego zagonow piętnascie, na trzecim staiu jarki składow trzydziesci y dwa, w końcu tey jarki iest działek, ktory się poczyna od drogi y figury ciągnie się aż ku smugowi staiem iednym, na szerz ma w sobie składow dwadzieścia cztery ten jarką zasiany ale jarka bardzo licha bo wymiękła, także działek między drogami, poczyna się od rol chłopskich, ciągnie się stay dwoie, ma w sobie szerokosci zagonow siedmnascie, ten jęczmieniem zasiany przez oboie stay, lecz y jęczmień na dołach powymiękał od łączki, w końcu tey łączki y od smugu idąc ku Zadzimowi po prawey stronie znayduie się działek ktory troygiem stay ciągnie się, ten jarką zasiany, na pierwszym staiu liczy się jarki składow dwadziescia cztery, na drugim staiu jarki składow piętnascie, y na trzecim tyleż, lecz ta wszystka jarka rzadka licha y mizerna y placami jey niemasz. Folwark u Brzustowy zwany na drugiey stronie drogi od Zadzimia idącey będący, na pierwszym staiu od boru jarki składow czternascie, na drugim staiu jęczmienia zagonow czetrdzieści lecz ten kawałami od krzewiny powymiękał y lichy, na trzecim staiu jęczmienia zagonow trzydziesci dziewięć, na czwartym staiu jęczmienia zagonow czterdzieści trzy, na piątym staiu jęczmienia zagonow tyleż także folwark pod Gierasichą, poczynaiąc od boru aż do miedzy wszerz składow na pierwszym staiu pięć na tych proso zasiane, na drugim staiu składow szesć, na tych także proso, na trzecim staiu składow szesć na tych tatarka napoprzek obok tego działku iest folwark panski przyłogiem leżący mieyscami krzewiną zarasta podle tego działku iest folwark dwoygiem stay, poczynaiąc od drogi aż do krzewiny ciągnący się, na pierwszym staiu od drogi grochu składow dwadzieścia dwa, rzepaku wedle niego pułtorakow siedm, na drugim zaś staiu prosa zagonow dziesięć, pszenicy jary zagonow trzydziesci trzy podle tego działu y nad brzeziną iest dział na szerz aż do drożyny, którą na nowinę ieżdżą, ten cały iak iest w sobie szeroki, tak zasiany, na pierwszym staju od boru owies ktorego się liczy zganek piętnascie y połtorak ieden, na drugim staiu jęczmienia połtorakow trzydziesci y ieden, na trzecim staiu jęczmienia połtorakow dziewiętnascie, taterki pole tego jęczmienia na tymże staiu pułtorakow dwanascie, na czwartym staiu u drogi, owsa połtorakow trzydzieści, jęczmień zaś na tym dziale od brzeziny mieyscami powymiękał, taterki w ugorze liczy się połtorakow dziewięćdziesiąt dziewięć. Ugór zaś ktory iest za wsią ku Chorkowu poczyna się od rol chłopskich ode wsi y ciągnie się wszerz iak folwark pański iest, aż ku borowi do rol chłopskich, pierwszego działku ode wsi od tychże rol chłopskich wszerz liczy się zagonow trzydziesci siedem, ten przez troie stay iest, drugi działek wedle tego wszerz liczy się zagonow dziesięć, y ten przez troie stay także iest, potym dział wszerz liczy się zagonow sto szesć y ten przez troie stay iest, wedle tatarki zagonow dziesięć staiem iednym, także potym działek przez czworo stay ciągnący się, na pierwszym od boru zagonow sześc a potym do drogi przez stay troie po cztery zagony wszerz, także działek zatym od drożyny do drogi stay dwoie wszerz po zagonow dziesięć, także działek od drożyny do miedzy, wszerz zagonow dwadzieścia cztery ten dwoygiem stay, także działek wąski wszerz od miedzy do miedzy liczy się zagonow siedm ten dwoygiem stay, także ugoru działek przez dwoie stay ma w sobie na szerz zagonow dwadzieścia, także działek stay troygiem idący na szerz liczy się zagonow jedenaście, także działek stay troygiem idący, wszerz liczy się zagonow piętnascie, także działek stay troygiem ciągnący się, wszerz liczy się zagonow piętnascie, także działek stay troygiem na pierwszym staiu ode drogi liczy się zagonow dwadzieścia dziewięć y kawałkow dwa, na drugim staiu zaś liczy się zagonow dwadzieścia siedm, y na trzecim tyleż. Także ugor pod łąkami na drugiey stronie drogi poczynaiąc od łąk działek ciągnący się stay dwoygiem wszerz liczy się połtorakow czterdziesci trzy, także wedle tego działku działek stay dwoygiem idący wszerz połtorakow siedm, także wedle tego działek przez dwoie stay znayduie się połtorakow pięćdziesiąt cztery, tamże staiem iednym ku wsi samey pod płotami składow dwadzieścia siedm. Między tym ugorem znayduie się łąka wypasiona.

Oddaią się także łąki, ktore tylko do tych dobr należą oraz y poddaństwo, z ich powinnościami, jakoto półrolnicy Woli Flaszczyny. 

Pierwszy Andrzy Kołtunek z żoną syna ma iednego, chałupę ma dobrą y stodołę, robi zaciągu dni cztery w tydzień poiedynczo, a gdy orze to dwa dni, y tłukę od Swięty Małgorzaty dotąd poki co w polu będzie, odbywa trzodę, stróżą odprawia, za sztukę złotych dwa płaci, daie kapłona iednego, jaiec mendel ieden, dwie kwarty orzechow lub za nie groszy ośm, dziesięciny złt. dwa, podymnego złt. trzy, grzybow winiec w ktorym kopa być powinna lub za nie groszy piętnaście, wołow parę y wszelką załogę dworską ma. 

Drugi Franciszek Szewczyk z żoną, dziewcząt ma dwie, chałupę ma dobrą tylko przyciesi potrzebuie, stodołę dobrą, to samo robi y daie, y odprawia co y pierwszy, y tę samę ma załogę. 

Trzeci Joachim Kuchciak z żoną, ma synow trzech, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo wszystko co y pierwszy y tę samę załogę ma. 

Czwarty Piotr Regent z żoną ma syna jednego, chałupę ma nową, stodołę także ma dobrą, to samo robi daie y odprawia co y insi, y tęż samę załogę ma. 

Piąty Woyciech Sałatka z żoną, dziewczę ma jedno, chałupę ma starą y złą, przyciesi pognieły y chałupa w ziemię idzie, stodoła ieszcze dobra. To samo odprawia y oddaie co y innsi y załogę tę samę ma. 


Szosty Marcin Szkudlarek z żoną syna ma iednego, chałupę ma starą, ale ieszcze niezłą, tylko przyciesi innych potrzeba, stodoła ieszcze dobra, to samo wypełnia y oddaie co y insi, y tę samę załogę ma. 

Siodmy Antoni Gracz z żoną synow ma dwoch, corkę iednę, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo oddaie y wypełnia co y insi y tę samę załogę ma. 

Osmy Matusz Mielcarz z żoną synow ma trzech, corkę iednę, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo oddaie wypełnia co y insi y załogę tę samę ma. 

Dziewiąty Mikołay Dymecki z żoną chłopcow ma dwoch, chałupę ma dobrą, stodołę starą, z delikow złą, wołu tylko iednego, to samo wypełnia co y insi. 

Dziesiąty Jakub Janiak bez żony, tylko z matką y siostrą gospodarstwo trzyma y parobka gruntowego imieniem Łukasza chowa, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo wypełnia y oddaie co y insi y tę samę załogę ma. 

Jedenasty Józef Siekaczyk z żoną synow ma czterech, corek dwie, chałupę ma nowo wystawioną tylko iednego okna wtyle pieca niema a drugie wprawione, stodołę ma dobrą, to samo oddaie y wypełnia co y insi y tę załogę ma. 

Dwunasty Antoni Frontczak[?] z żoną corek ma dwie, syna iednego, chałupę ma starą ale dobrą tylko przyciesi pognieły, stodołę dobrą to samo wypełnia y oddaie co y insi y tę samę załogę ma. 

Trzynasty Józef Nowak z żoną ma dziewcze iedno, chałupę starą, przyciesi pognieły, stodołę dobrą, to samo robi y wypełnia co y drudzy y załogę tę samę ma. 

Czternasty Tomasz Ziomek z żoną synow ma trzech, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo robi y wypełnia co y insi y tę same załogę ma. 

Komornica iedna imieniem Elżbieta, ta bierze z folwarku pańskiego żyta kopę jednę, jęczmienia mendeli dwa, grochu skład, siana kupkę, y warzywa potrosze ieżeli będzie, robi dni dwa w tydzień y tłukę w żniwa odprawia, dziesięciny daie groszy dziesięć, dymowego złoty ieden, półwieniec grzybow lub za nie groszy półosma, kwartę orzechow, lub za nie groszy cztery, sztukę przędzie lub złoty daie. 

Karczmarz z żoną dziewcząt ma dwie, pańszczyzny nic nierobi tylko piwo szynkuie, y od szynku bierze trzydzieści. Gościniec z komorą, okna w izbie dwa w iednym szyb pięć stłuczonych, nad tym pobudynkiem poszycie złe, przy tym gościńcu iest staynia wiezna y nad tą poszycie złe. 

Oddaie się do tego Walenty Tomczyk[?] włodarz gruntowy z żoną bez dzieci, ktory bierze podług kontraktu mianego ordynaryą y zasługi. 

Także Maryanna dziewka y Wawrzyniec pastucha z matką y siostrą, ktory także ordynaryą[?] bierze y zasługi podług kontraktu. Oddaie się przytym wiertel krolewski gruntowy. 

Post cujus inventarij conscriptionem, ad conscribendum inventarium bonorum Wola Sypińska et Pałki offm sese contulit. Cujus tenor sequit talis. 


Wola Sypińska, w tey żadnego folwarku niema pańskiego do pomieszkania, tylko żyta znayduie się zasianego w polu ku Zadzimiowi składow dwadzieścia siedm, przyłogu zaś obok rol chłopskich w tymże polu kawałow pięćdziesiąt cztery. W drugim mieyscu na polku na grodzeniu jęczmienia od płota stajem iednym połtorakow dwadzieścia dziewięć, lecz ten po obydwoch końcach powymiękał, tylko w szrzodku cokolwiek iest ale mizernego, wedle tego jęczmienia prosa połtorakow ośmnascie, lecz y to mizerne, w końcu tego prosa, jęczmienia połtorakow stajem iednym iednym siedem, y kawałow dziesięć, lecz y na tych kawałach w końcach powymiękał także oddaie się łąki dwie, iedna w Ogrodzisku druga w Sadzisku, tak iak w sobie na szerz y na dłuż zostaią, oraz poddani jako to kmiecie. 

Pierwszy Maci Siekacz z żoną, corkę ma jednę, chałupę ma starą, stodołę dobrą, koni parę, wołow parę, y załogę wszytkę pańską, robi dni ośm w tydzień poiedynczo a gdy idzie przez trzy dni orać to mu się rachuie dni sześć, zaś dni dwa włuczyć lub ręczno odrobić powinien, do tego tłukę od Swiętey Małgorzaty poki co w polu iest odbywa, w drogę iedzie gdzie potrzeba ale po zaciągu, daie dziesięciny złt. trzy, dymowego złt. sześć za sztuki złt. dwa, jaiec połkopy, kapłonow dwa, grzybow wieniec w którym kopa być powinna lub za nią groszy piętnaście, orzechow kwart dwie, lub za nie groszy ośm, trzodę y strożę powinna odprawuie. 

Drugi Maciey Mospan, z żoną synow ma trzech, chałupę ma nową y stodołę dobrą, to samo robi daie co y pierwszy, y tę samę ma załogę. 

Trzeci Szymon Sałata z żoną, synow ma trzech, chałupę ma dobrą y stodołę, tylko szczyt u chałupy zły, to samo robi daie y wypełnia co y drudzy y załogę tę samę ma. 

Połrolnicy w teyże samey Woli Sypińskiey

Pierwszy Jakub Ratay z żoną synow ma dwoch, chałupę ma dobrą, tylko poszycie doszczętu złe, stodołę dobrą, to samo robi daie y wypełnia co y tamci we Woli Flaszczyny, y tę samę załogę ma. 

Drugi Józef Pilarz z żoną dziewcze ma iedno, chałupę ma dobrą y stodołę, to samo daie robi wypełnia y te samę załogę ma iak y inni w Woli Flaszczyny. 

Trzeci Wawrzyniec młodzian z matką y bratem imieniem Woyciechem y gospodarstwo trzyma, chałupę ma starą złą oraz y poszycie złe, ściany popruchniały, wedle komina pustki, to samo daie y wypełnia y tę samę załogę ma co y insi. 

Komornicy. 

Pierwszy Stanisław z żoną, synow ma dwoch, chałupkę ma dobrą tylko niedocała poszytą, bierze na komorne z folwarku pańskiego żyta kopę iednę, jęczmienia mendeli dwa, grochu skład ieden, siana kupkę, y warzywa potroszę ieżeli się obrodzi, robi dni dwa w tydzień, y tłukę zwyczayną odprawia, daie dziesięciny groszy dziesięć dymowego złt. ieden, połwieńca grzybow lub za nie groszy półosma, kwartę orzechow, sztukę przędzie lub za nie daie złt. ieden. 

Drugi Tomasz Galiński z żoną, to samo bierze co y pierwszy komornik y to samo robić dawać powinien co y pierwszy. 

Na Pałkach Jozef Kowal z żoną corek ma dwie, chałupę ma dobrą tylko szczyt zły y stodołę dobrą, robi dni dwa w tydzień y tłukę zwyczayną odprawiać powinien y do tego piwo szynkować ten rolą sieję.

Pietr kowal ieszcze nieżeniaty chałupę ma dobrą pod deskami tylko szczyt zły, statki ma swoie, pańszczyzny żadney nierobi, tylko starzyznę do dworu sporządzać powinien bez zapłaty. U tegoż kowala mięszka Jan Gogut komornik z żoną synow ma dwoch, corek dwie, ten teraz żadney pańszczyzny nierobi, chyba ieżeli mu dadzą z folwarku pańskiego kopiznę, to tak iak y inni pańszczyznę odbywać będzie powinien.