wtorek, 16 sierpnia 2016

Zorza (1866-1939)



Zorza, pismo narodowe ilustrowane dla wszystkich. Wychodziła raz w tygodniu w Warszawie. Czasopismo wydawane było przez Józefa Grajnerta. Pierwszy rocznik ukazał się w roku 1866, a ostatni w roku 1939. Zorza w latach 1899-1905 oraz 1905-1908 (zawieszona przez władze carskie za popieranie kampanii na rzecz polskich szkół) ukazywała się pod zmienionymi tytułami*. W roku 1906 wychodziła pod nazwą Przegląd Polski, 1907 pod tytułem Zorza Warszawska i w 1908 roku jako Pobudka. 

*http://polskaprasa.cba.pl/tytuly/zorza_swiateczna.html

Na łamach czasopisma odnalazłem informacje związane z następującymi nazwami:

1866-Bieniec (7), Chopry (Chojny? 1), Czarnożyły (1), Dzietrzniki (7, 37), Grębień (7), Huta (gm. Czarnożyły 1), Kamion (7), Kąty (gm. Czarnożyły 1), Komorniki (gm. Mokrsko 7), Krzyworzeka (7), Leniszki (1), Lututów (7), Mokrsko (7), Nietuszyna (1), Popowice (1, 7), Ruda (gm. Wieluń 7), Widoradz (7)

1867-Królewska Grobla (27), Mokrsko (27)

1868-Dzietrzniki (7)

1869-Niewiesz (21)

1870-Czarnożyły (39), Dąbrowa (gm. Wieluń 39), Klonowa (37), Komorniki (39), Masłowice (39), Rudlice (39)

1871-Bartochowizna (Bartoszowizna? 32), Gronów (32), Ł... (niezidentyfikowana wieś nie dodana do bloga 34), Osjaków (13)

1872-Brzyków (39), Buczek (gm. Buczek 12), Ch... (niezidentyfikowana wieś nie dodana do bloga 14), Dzietrzniki (39), Łubna (Łubna Jakusy? 14), Ożarów (39), Rychłocice (39), Siemiechów (39), Wągłczew (14, 23), Widawa (39)

1873-Lisowice (12)

1875-Adamki (27), Brzeźnio (27), Gać (27), Głaniszew (27), Kawęczynek (27), Kazimierz (25), Kłocko (27), Kościerzyn (27), Łabędzie (27), Pełczyska (24), Piaski (gm. Zduńska Wola 4), Podłężyce (30), Stolec (30), Tur (24)

1876-Brzyków (50), Burzenin (50), Dzigorzew (45), Jabłoń (Jabłonki? 50), Zarębów (niezidentyfikowana wieś nie dodana do bloga 50)

1877-Bogucice (41), Brzeski (39), Charłupia Mała (43, 46), Dzierlin (12), Grabowa (niezidentyfikowana wieś nie dodana do bloga 39), Małyń (41), Prusinowice (gm. Szadek 46), Sikory (12), Widawa (24), Wola Wężykowa (39), Zaborów (12), Zygry (12, 41)

1878-Bałdrzychów (22), Bieniec (38), Chropy (22), Czarnożyły (39), Jasionna (33), Kwiatkowice (29), Leżnica (Leśnica 29), Pątnówek (37), Pełczyska (52), Wandzin (29), Wola Czarnyska (29), Wola Niedźwiedzia (14), Wrząsawa (29), Zygry (40)

1879-Chojne (17, 28), Dobijacz (27), Dobroń (36), Dobruchów (47), Gostków (5), Kwiatkowice (47), Leźnica (Leśnica 47), Ner (5), Pątnów (27, 41), Ruda (gm. Wieluń 27), Sikucin (39, 46), Truchawiec (Truskawiec gm. Wartkowice 5), Wartkowice (5), Widawa (28), Wólka Czarnyszska (Wola Czarnyska 47)

1880-Pstrokonie (15), Restarzew (35), Strońsko (34), Świerzyny (15), Widawa (35), Woźniki (gm. Zapolice15), Załęcze Małe (41)

1881-Chojne (8, 10), Dzietrzniki (37), Gaszyn (47), Goszczanów (17), Ner rzeka (43), Ożarów (42), Pątnów (42), Ruda (gm. Wieluń 47), Sieniec (47), Sulmów (2)

1882-Biernacice (31), Chropy (13), Domaniew (gm. Dalików 7, 13, 46), Mierzyce (37), Ożarów (15), Pątnów (33), Uników (13), Zaborów (gm. Zadzim 37)

1883-Brodnia (gm. Pęczniew 13), Dąbrowa (Dąbrowa Wielka? 27), Grębień (51), Klonowa (38), Krzyworzeka (51), Męka (38), Patoki (33), Pyszków (27), Rembieszów (33), Ruda (gm. Wieluń 2), Siemiechów (33), Sieniec (2)

1884-Bałdrzychów (47, 52), Domaniew (gm. Dalików 7), Mierzyce (2, 46), Pątnów (4), Ruda (gm. Wieluń 2), Wierzby (Wierzchy gm. Zadzim 52)

1885-Brzyków (12), Burzenin (12), Kałów (51), Mianów (51), Wielka Wieś (gm. Widawa 12)

1886-Niemysłów (27), Radoszewice? (27), Siemkowice (42)

1887-Kadłub (20), Młynisko (gm. Biała? 21), Ożarów (21), Popowice (20), Wierzchlas (48)

1888-Goszczanów (31), Kadłub (19), Popowice (19), Sulmów (31), Ujazd (28)

1889-Chojne (27), Kiełczygłów (9), Klonowa (9), Kobylniki (gm. Błaszki 2), Owieczki (10), Siemkowice (13)

1890-Baszków (49), Buczek (gm. Buczek 35), Burzenin (36), Klonowa (5, 22), Lututów (5), Prażmów (33), Sędów (49), Suchoczasy (49), Witów (gm. Burzenin 33), Zawady (Zawada gm. Wartkowice 49)

1891-Baszków (14), Boczki (gm. Szadek 30), Bogumiłów (11), Burzenin (14), Goszczanów (41, 50), Kokoszki (26), Krokocice (44), Łobudzice (44), Mnichów (14), Pruszków (43), Stradzew (50), Suchoczasy (50), Trębaczew (22), Włyń (14)

1892-Bąki (26), Bolesławów (gm. Rusiec 34), Borszewice (38), Brzeźnio (4), Jermonice (Jerwonice 34), Klonowa (4), Lutomiersk (6), Łopatki (34), Ner rzeka (6), Osjaków (9), Podłężyce (3), Puczniew (4), Rychłocice (9), Skrobamów (Krobanów? 38), Słomków Suchy (11), Stanisławów (gm. Rusiec 34), Szydłów (34), Warta rzeka (9), Wincentów (gm. Rusiec 34), Wola Wiązowa (34), Zadzim (26), Zelgoszcz (4)

1893-Charłupia Wielka (1), Ciężków (40), Łopatki (27), Rakowice (23), Szczyty (gm. Poddębice 40)

1894-Borysławice (4), Czarnożyły (46), Dąbrówka Zgniła (34), Gęsówka (34), Izabela (gm. Wróblew 34), Lipicze (34), Mała Wieś (17), Mierzyce (40), Ożarów (40), Podłężyce (48), Siemkowice (40), Stolec (1), Widawa (49), Wilamów (11), Wróblew (gm. Wróblew 34),

1895-Bachorzyn (34), Brudnów (18),Czarny Las (34), Czernice (28), Gostków (18), Karsznice (38), Kielgierze (nie zidentyfikowana nazwa, nie dodana do bloga 28), Konopnica (gm. Konopnica 28), Kozuby Stare (34), Kuźnica Błońska (29), Maciszewice (6), Masłowice (28), Proboszczowice (42), Starzenice (28), Wartkowice (42), Wielgie (28, 50), Żelisław (17)

1896-Brzyków (31), Charłupia Wielka (32), Kobierzycko (17), Lubanów (12), Lutomiersk (8), Marzenin (3), Mikołajewice (gm. Warta 8), Potok (3), Tworkowizna (32), Wielka Wieś (gm. Widawa 31)

1897-Korczew (29), Męcka Wola (49), Okalew (29), Proboszczowice (7)

1898-Brodnia (gm. Pęczniew 30), Dziektarzew (36), Kalinowa (gm. Błaszki 26), Rychłocice (10), Siedlątków (30)

1899-Kraczynki (8)

1900-Bartochów (1 i 2), Lubola (17), Burzenin (29, 30), Łubna (Łubna Jarosłaj? 20), Rossoszyca (30), Siemkowice (34, 37), Wielka Wieś (gm. Szadek 3 i 4), Wilkszyce (18), Zadzim (7 i 8),

1901-Boczki (gm. Szadek 42), Gruszczyce (48), Kociołki (34), Lututów (10, 16), Olewin (44), Orpelów-Poleszyn (Poleszyn 19), Piaski (Piaski vel Świercze? gm. Lututów 16), Waliszewice (32), Widoradz (44), Zaborów (gm. Błaszki 48)

1902-Kamionacz (45)

1903-Biała (28), Bobrowniki (gm. Sieradz 33), Borzewisko (gm. Sieradz 33), Chojne (33), Godynice (51), Kamionacz (32), Lutomiersk (27), Lututów (31), Łyskornia (28), Niewiesz (51), Platoń (28), Teklin (Teklina 28), Sworawa (51), Warta rzeka (19), Wiktorów (gm. Biała 28)

1904-Golice (12), Magdalenów (18), Mikołajewice (gm. Lutomiersk 18), Niewiesz (50), Prusinowice (gm. Lutomiersk 18), Warta rzeka (3), Wartkowice (18), Wodzierady (18), Wojków (38), Wróblew (gm. Wróblew 23)

1905-Golice (19), Krośno (Kuśnie? 26), Kwiatkowice (37), Truskawiec (gm. Wartkowice 19), Tur (19)

1906-Babice (12), Biernacice (10), Boczki (13), Bogumiłów (13), Borzewisko (gm. Poddębice 10), Brzeźnio (13), Buczek (gm. Buczek 22), Cielce (10), Czerniaków (10), Gostków (7), Goszczanów (10), Grabno (27), Gruszczyce (27), Grzybki (10), Janówek (10), Konopnica (10), Lutomiersk (7), Lututów (7), Niechmirów (13), Niemysłów (10), Niewiesz (10), Osjaków (7), Ostrów Warcki (10), Proboszczowice (10), Prusinowice (gm. Szadek 13), Puczniew (12), Siedlątków (10), Strachowice (Strachanów? 10), Sulmów (10), Tubądzin (13), Widawa (7), Zelgoszcz (10) PRZEGLĄD POLSKI

1907-Marzenin (1), Swędzieniejewice (1) ZORZA WARSZAWSKA

1908-Chlewo (37), Kamostek (8), Pruszków (8), Wartkowice (45), Woleń (27), Zalesie (gm. Wartkowice 46) POBUDKA

1909-Dominikowice (23), Klonowa (2), Lututów (24), Ner (15), Rososza (23), Wartkowice (7, 15)

1910-Chlewo (25), Marzenin (4, 8), Pruszków (8), Sędziejowice (7, 10)

1911-Bałdrzychów (29), Budzynek (50), Charchów Księży (50), Charłupia Mała (44), Chlewo (50), Czarnożyły (40, 44), Dzigorzew (50), Góra Bałdrzychowska (29, 34), Grabia (39), Gruszczyce (15), Karsznice (34), Kobierzycko (34), Lutomiersk (39), Marzenin (52), Niemysłów (41), Niewiesz (41), Podule (45), Popów (50), Sarny (15), Sędziejowice (30), Smardzew (15), Wierzchlas (44), Wojków (15), Wola Lipińska (nie dodana do bloga, niezidentyfikowana nazwa, zapewne pomyłka w tekście 50)

1912-Burzenin (52), Chotów (39), Dobroń (27), Korczew (12, 31, 33), Kwasków (32), Męcka Wola (31), Pruszków (17), Radoszewice (39), Strońsko (47), Wola Marzeńska (17), Wola Wiązowa (17), Zduny (12)

1913-Bogumiłów (19), Brzeg (15), Charłupia Mała (19), Glinno (22), Grabina (1), Janów (gm. Ostrówek 9), Kociołki (24), Korczew (9, 11), Męka (19), Pątnów (24), Podule (11), Słomków Mokry (43), Warta rzeka (22), Widawa (10), Wielgie (4), Wilczkowice (43), Wola Wiązowa (9), Zadzim (1, 43), Zalesie (1)

1914-Burzenin (22), Dobroszyny (21), Klonowa (31), Krzeczów (16), Lutomiersk (23), Ostrówek (gm. Ostrówek 21), Rudlice (21), Skrzynno (21), Szynkielów (23), Wola (Wola Rudlicka 21), Wola Wężykowa (28), Wróblew (gm. Wróblew 30)

1916-Buczek (20), Czarnożyły (16, 53), Dymki (50), Gromadzice (16), Huta (gm. Czarnożyły 16), Janów (gm. Ostrówek 15, 21), Kuźnica Błońska (25, 43), Lutomiersk (20), Lututów (51, 52), Łagiewniki (gm. Złoczew 52), Marzenin (20), Milejów(50), Naramice (22, 24, 27, 28), Ostrówek (gm. Ostrówek 15, 21x2, 25, 43, 50, 52x3), Sarnówek (47), Siemkowice (53), Staw (gm. Czarnożyły 25), Wola Rudlicka (21, 50), Wydrzyn (gm. Czarnożyły 25)

1917-Bachorzyn (19), Biała (gm. Biała 19, 27, 30), Błota (gm. Brąszewice 4), Borszewice (23), Bratków (23), Brodnia (gm. Brzoza (27), Buczek 19), Brzeźnio (6, 15, 23, 27, 28, 30), Buczek (gm. Buczek 19, 23), Burzenin (30), Chechło (40), Chlewo (19), Chorzew (23, 44), Chotów (30), Ciężków (28), Czarnożyły (3, 10 i 11?, 22, 26, 27x2, 30, 32, 39, 50), Czestków (19), Dalików (39), Dąbrowa (Dąbrowa Miętka 3), Dębice (Dębiec gm. Ostrówek 7), Dobroń (40), Dobrzań (9), Dzietrzniki (27), Emilianów (gm. Złoczew 32), Godynice (3, 30, 37), Golice (38), Goszczanów (9), Górka Klonowska (4), Grzybki (9), Kałów (38), Kliczków Mały (28, 30), Klonowa (4, 29, 30, 31), Kobierzycko (15), Konopnica (gm. Konopnica 32), Kopydłów (14), Kuźnica Błońska (4), Leliwa (4), Lipicze (gm. Klonowa 4), Lipnik (44), Lutomiersk (26), Lututów (30, 31, 38, 42, 46), Łagiewniki (gm. Czarnożyły 14), Łyskornia (30), Marzenin (19), Naramice (2, 8, 30, 40, 44, 45), Niemierzyn (13), Niemojew (4, 46), Niemysłów (9), Nieśwież (Niewiesz 9), Nowa Wieś (gm. Brzeźnio 38), Okalew (26, 27, 38, 39), Osjaków (22, 28, 32, 37, 45), Ostrów (19), Ostrów Warcki (9), Ostrówek (gm. Ostrówek 2x2, 3, 19, 27, 31, 35, 39, 45, 50), Owieczki (4), Ożarów (1x2), Ożegów (23, 44), Pełczyska (38), Popów (18), Raczyn (14, 39, 42), Radoszewice (25), Raducki Folwark (25), Raduczyce (22), Rudlice (27, 30), Rychłocice (37), Sędziejowice (19), Siemkowice (23, 44), Skomlin (27), Skrzynno (19, 38, 45), Stanisławów (gm. Złoczew 6, 27), Starce (37), Stolec (30), Szubienice (Podszubienice 8), Uników (30, 31, 32), Wartkowice (35), Wielgie (45), Wilkowia (19), Wola Buczkowska (19), Wola Janowa (Wola Rudlicka? 31, 39), Wydrzyn (gm. Czarnożyły 3, 30, 38, 39), Zelgoszcz (9)

1918-Buczek (gm. Buczek 4), Grójec Mały (15), Klonowa (5, 16), Kurów (15), Lututów (5, 8), Naramice (2), Owieczki (4), Rusiec (5), Siemkowice (8), Żagliny (4)

1919-Brzoza (11), Brzyków (15), Janowiec (gm. Biała 11), Kadłub (35), Kamionka (gm. Pątnów 35), Koryta (11), Kurów (11), Lutomiersk (38), Łęki (35), Łyskornia (11), Masłowice (11), Mierzyce (35), Mokrsko (35), Niemysłów (50), Popów (50), Wartkowice (15), Wielgie (11)

1920-Biała (gm. Biała 25), Borzewisko (gm. Poddębice 34), Charłupia Wielka (16), Czarnożyły (15), Drużbin (34), Godynice (34), Klonowa (34), Kobierzycko (16), Lututów (15), Łyskornia (34), Mantyki (16), Marzenin (19), Ocin (16), Oraczew (16), Osjaków (25), Ożarów (25, 29), Rakowice (16), Sędziejowice (11, 19), Siemkowice (32, 33, 34), Skomlin (25), Słomków Suchy (16), Smardzew (16), Wągłczew (16), Wola Wiązowa (15, 23), Wróblew (gm. Wróblew 16)

1922-Charłupia (Charłupia Wielka? 45), Kobierzycko (45), Lututów (45), Sędzice (45), Wróblew (gm. Wróblew 45)

1923-Dobroń (22), Kobylniki (gm. Błaszki 7), Lututów (33, 37), Małyń (11), Osjaków (37), Puczniew (11), Popów (49)

1924-Chodów (37), Gruszczyce (37), Popów (48)

1925-Biała (gm. Biała 4), Czarnożyły (4), Dzietrzniki (4)

1926-Kwiatkowice (17), Lutomiersk (17), Widawa (17)

1927-Wola Buczkowska (13)

1928-Lubola (2), Stolec (34)

1929-Osjaków (20), Zadzim (35)

1930-Barczew (25), Bartochów (25), Bogumiłów (25), Brzeźnio (25), Czartki (gm. Sieradz 25), Kamionacz (25), Męka Księża (25), Miedźno (gm. Warta 25), Niemysłów (21), Rzepiszew (5), Skomlin (1)

1931-Wincentów (gm. Łask? 28)

1932-Bechcice (19), Burzenin (6), Grabno (24), Osjaków (2), Restarzew (24), Salomejów (25), Sędziejowice (24), Widawa (24)

1933-Czechy (39), Dziadaki (27), Nietuszyn (56), Ostrówek (gm. Ostrówek 41)

1934-Borek (54), Burzenin (15), Chropy (12), Czarnożyły (21), Doły Januszyn (54), Godynice (18), Gruszczyce (29, 31, 54), Lututów (12), Łężek (54), Mierzone (54), Niemierzyn (51), Nowiny Baba (54), Okalew (51), Ostrówek (gm. Ostrówek 51), Równa (54), Równa Laski (54), Rubice (54), Rudlice (51), Sucha Dolna (50x2), Wola Kamionkowska (nie dodane do bloga, nazwa niezidentyfikowana 20), Wrząca (gm. Błaszki 29), Zakrzewo (54), Zalesie (gm. Zadzim? 34) ZORZA, WIENIEC I PSZCZÓŁKA

1937-Charłupia Mała (42), Cienia Mała (43), Cienia Wielka (43), Gruszczyce (43), Kokoszki (44, 47), Męka (42), Olszynka (Olszynki 43), Sarny (43), Wójcice (44x2, 47), Zaborów (gm. Błaszki 43)  

1938-Wróblew (gm. Wróblew 35)  

1939-Kobierzycko (21), Siemkowice (8)



Borek

Borek, kolonia wsi Równa w gminie Błaszki. Nie odnaleziona na mapach.

Zorza (Zorza, Wieniec i Pszczółka) 1934 nr 54

Z pogranicza Ziemi Sieradzkiej.
Równa stare to, b. stare osiedle bezsprzecznie starsze niż najdawniejsze pisane, lub drukowane dokumenty, dotyczące jego dziejów. Dziś jeszcze przy głębszem kopaniu piasku można natknąć się na pogańskie popielnice czasem obłożone kamieniami i przykryte dużym płaskim kamieniem, jaki mi niedawno pokazywano, lub wprost w piasku, a najwcześniejszy dokument drukowany udało się odszukać z roku 1525, w którym Arcb. Joanes de Lasco dzieli Równą na „Rubycze item Szakrzewo" i zalicza razem do par. Gruszczyce. Z takim samym podziałem spotykamy się jeszcze w 17 i 18 wieku, gdy w 19 Zakrzew lub Zakrzewo schodzi z widowni, a pojawiają się Mierzone wieś, Borek kolonja, Nowiny Baba kolonja, Równa Laski kolonja, Doły Januszyn kolonja, Łężek kolonja, zaś Równa i Rubice trwają aż dotąd. Spotykamy się w aktach kościelnych jeszcze ku końcowi 17 w. z Zakrzeskimi, właścicielami Zakrzewa Rówieńskimi — Równej i od nich zapewne i one otrzymały swe nazwy.


Na początku 19 w. Równa była samodzielną gminą, której wójtem był właściciel miejscowego folwarku; w drugiej połowie tegoż w. weszła w skład zbiorowej gminy Gruszczyce, z siedzibą zarządu w Wojkowie, i dotąd do niej należy, gdy do par. Gruszczyce należy nieprzerwanie. Komunikację ma wygodną: z boku — szosę w stronę Sieradza i Warszawy, Kalisza i Poznania; równoległe i w tych samych kierunkach, b. blizko, kolej ze stacjami, Sędzice ku Warszawie i Błaszki ku Poznaniowi, wreszcie szosę wąskotorową do samego kościoła w Gruszczycach. Ziemi piaszczystej ma niewiele, większość pszennej; ziemia od niedawna zsączkowana, lecz nie zcalana, co nie może nie wywierać wpływu ujemnego na całokształt gospodarowania. Ziarno zresztą i okopowe starają się zmieniać gospodarze co trzy lata. Pługi, dwaj miejscowi kowale (w Równej i Łężku). Spotyka się tu kultywatory lub sprężynówki, siewnik jest jeden tylko, prywatny czasem wypożyczany. Orze się tu końmi, ale rasowych niema i o dobór mało się kto tu troszczy, bo ruchu na konie nie masz, dwaj więc zaledwie gospodarze staranniej je utrzymują. Nielepiej i z krowami: najczęściej stare, licho utrzymane, więc i o małym pożytku. Świnie, tu wszyscy chowają, ale bez rachunku: byle jakiej rasy, utrzymane brudno, nie wracają nawet kosztów (od 40 gr. żywca). Gęsi i indyk nie ma — nie opłaci się chować. Pszczoły mają tylko dwaj gospodarze. Ogródki owocowe są przy domach, ale pożal się Boże. Od 15 lat jest tu szkoła, od 12 straż pożarna. Budynek szkolny pobudowano już drugi: pierwszy zjadł grzyb, drugi zbudowano na temsamem miejscu. A miejsce nie najlepiej wybrane, bo na samym załamku szosy, a przechodnie i przejezdni nie pomagają przecież do skupienia uwagi. Sala zresztą duża i widna, nauczyciel nie nowicjusz.
O ile na ten budynek gmina dała drzewo, ludzie robociznę i dopłatę, o tyle budynek z pustaków na remizę pobudowała wieś własnym tylko kosztem. Są też i dwa Kółka Ż. Różańca: niewiast i dziewcząt. Zorganizowałem też swego czasu i młodzież pozaszkolną, ale ówczesna nauczycielka zawichrzyła i całą robotę popsuła. Gazet czytają tu mało, politycznie drzemią, dzieci do szkół fachowych nie posyłaią. Chaty są przeważnie drewniane, niewysokie, mało widne, mało ciepłe, pokryte słomą. Tylko najnowszy dom z cegły, dachówką, kryty, widny i przewiewny. Ubierają się tu wszyscy w tandetę żydowską, tylko parę kobiet nosi pasiaste spódnice, odkąd jednej z parafjanek sprowadziłem materjału takiego z Częstochowy. Mężczyźni zarzucili samodziały sieradzkie już dawno. Dziewczęta wzorują się na żydówkach: krótkie włosy, kapeluszki podobne do skopków, krótkie, obcisłe spódniczki, — o zachorzenia, nawet suchoty nie trudno. Naogół jednak śmiertelność nieznaczna; wiek długi, jak na dzisiejsze czasy i warunki: 77,85 nawet 100 chowałem z Równej, ale zdarza się i 22 letnia suchotnica. W mieszkaniach czystość niewielka, jeszcze mniejsza na podwórzach. Żyda niema tu i na lekarstwo, pijak nałogowy jest jeden zaś, trochę nietrzeźwy, wjechał na rowerze pod samochód i przypłacił to życiem. Jest tu jeden sklepik spożywczy handluje w nim córka miejscowego gospodarza, żona emigranta. Jest tu przystanek samochodów. Na odpusty, jarmarki, targi — jeździ się, na wózkach, wkładają pół koszki, bryczki niema ani jednej. Na rowerach jeżdżą dziewczęta. Jedna z dziewcząt była w szkole dla dziewcząt, ani jeden chłopak — w szkole rolniczej. Pod względem religijnym lud tu nie gorący, ani zimny, zaledwie letni. Politycznie — narodowcy, acz w Łężku było 2-ch bolszewizujących, ale przycichli. Naogół ludność — prawica, ale nie grzeszy trzeźwością, oszczędnością: czasu, zdrowia i pieniędzy.
Znajomek.

Doły / Doły Januszyn

Doły, obecnie nazwa pola we wsi Równa w gminie Błaszki.



1965 r.

Zorza (Zorza, Wieniec i Pszczółka) 1934 nr 54

Z pogranicza Ziemi Sieradzkiej.
Równa stare to, b. stare osiedle bezsprzecznie starsze niż najdawniejsze pisane, lub drukowane dokumenty, dotyczące jego dziejów. Dziś jeszcze przy głębszem kopaniu piasku można natknąć się na pogańskie popielnice czasem obłożone kamieniami i przykryte dużym płaskim kamieniem, jaki mi niedawno pokazywano, lub wprost w piasku, a najwcześniejszy dokument drukowany udało się odszukać z roku 1525, w którym Arcb. Joanes de Lasco dzieli Równą na „Rubycze item Szakrzewo" i zalicza razem do par. Gruszczyce. Z takim samym podziałem spotykamy się jeszcze w 17 i 18 wieku, gdy w 19 Zakrzew lub Zakrzewo schodzi z widowni, a pojawiają się Mierzone wieś, Borek kolonja, Nowiny Baba kolonja, Równa Laski kolonja, Doły Januszyn kolonja, Łężek kolonja, zaś Równa i Rubice trwają aż dotąd. Spotykamy się w aktach kościelnych jeszcze ku końcowi 17 w. z Zakrzeskimi, właścicielami Zakrzewa Rówieńskimi — Równej i od nich zapewne i one otrzymały swe nazwy.


Na początku 19 w. Równa była samodzielną gminą, której wójtem był właściciel miejscowego folwarku; w drugiej połowie tegoż w. weszła w skład zbiorowej gminy Gruszczyce, z siedzibą zarządu w Wojkowie, i dotąd do niej należy, gdy do par. Gruszczyce należy nieprzerwanie. Komunikację ma wygodną: z boku — szosę w stronę Sieradza i Warszawy, Kalisza i Poznania; równoległe i w tych samych kierunkach, b. blizko, kolej ze stacjami, Sędzice ku Warszawie i Błaszki ku Poznaniowi, wreszcie szosę wąskotorową do samego kościoła w Gruszczycach. Ziemi piaszczystej ma niewiele, większość pszennej; ziemia od niedawna zsączkowana, lecz nie zcalana, co nie może nie wywierać wpływu ujemnego na całokształt gospodarowania. Ziarno zresztą i okopowe starają się zmieniać gospodarze co trzy lata. Pługi, dwaj miejscowi kowale (w Równej i Łężku). Spotyka się tu kultywatory lub sprężynówki, siewnik jest jeden tylko, prywatny czasem wypożyczany. Orze się tu końmi, ale rasowych niema i o dobór mało się kto tu troszczy, bo ruchu na konie nie masz, dwaj więc zaledwie gospodarze staranniej je utrzymują. Nielepiej i z krowami: najczęściej stare, licho utrzymane, więc i o małym pożytku. Świnie, tu wszyscy chowają, ale bez rachunku: byle jakiej rasy, utrzymane brudno, nie wracają nawet kosztów (od 40 gr. żywca). Gęsi i indyk nie ma — nie opłaci się chować. Pszczoły mają tylko dwaj gospodarze. Ogródki owocowe są przy domach, ale pożal się Boże. Od 15 lat jest tu szkoła, od 12 straż pożarna. Budynek szkolny pobudowano już drugi: pierwszy zjadł grzyb, drugi zbudowano na temsamem miejscu. A miejsce nie najlepiej wybrane, bo na samym załamku szosy, a przechodnie i przejezdni nie pomagają przecież do skupienia uwagi. Sala zresztą duża i widna, nauczyciel nie nowicjusz.
O ile na ten budynek gmina dała drzewo, ludzie robociznę i dopłatę, o tyle budynek z pustaków na remizę pobudowała wieś własnym tylko kosztem. Są też i dwa Kółka Ż. Różańca: niewiast i dziewcząt. Zorganizowałem też swego czasu i młodzież pozaszkolną, ale ówczesna nauczycielka zawichrzyła i całą robotę popsuła. Gazet czytają tu mało, politycznie drzemią, dzieci do szkół fachowych nie posyłaią. Chaty są przeważnie drewniane, niewysokie, mało widne, mało ciepłe, pokryte słomą. Tylko najnowszy dom z cegły, dachówką, kryty, widny i przewiewny. Ubierają się tu wszyscy w tandetę żydowską, tylko parę kobiet nosi pasiaste spódnice, odkąd jednej z parafjanek sprowadziłem materjału takiego z Częstochowy. Mężczyźni zarzucili samodziały sieradzkie już dawno. Dziewczęta wzorują się na żydówkach: krótkie włosy, kapeluszki podobne do skopków, krótkie, obcisłe spódniczki, — o zachorzenia, nawet suchoty nie trudno. Naogół jednak śmiertelność nieznaczna; wiek długi, jak na dzisiejsze czasy i warunki: 77,85 nawet 100 chowałem z Równej, ale zdarza się i 22 letnia suchotnica. W mieszkaniach czystość niewielka, jeszcze mniejsza na podwórzach. Żyda niema tu i na lekarstwo, pijak nałogowy jest jeden zaś, trochę nietrzeźwy, wjechał na rowerze pod samochód i przypłacił to życiem. Jest tu jeden sklepik spożywczy handluje w nim córka miejscowego gospodarza, żona emigranta. Jest tu przystanek samochodów. Na odpusty, jarmarki, targi — jeździ się, na wózkach, wkładają pół koszki, bryczki niema ani jednej. Na rowerach jeżdżą dziewczęta. Jedna z dziewcząt była w szkole dla dziewcząt, ani jeden chłopak — w szkole rolniczej. Pod względem religijnym lud tu nie gorący, ani zimny, zaledwie letni. Politycznie — narodowcy, acz w Łężku było 2-ch bolszewizujących, ale przycichli. Naogół ludność — prawica, ale nie grzeszy trzeźwością, oszczędnością: czasu, zdrowia i pieniędzy.
Znajomek.