niedziela, 26 maja 2013

Kamionacz

Zajączkowski: 
Kamionacz-pow. sieradzki.
1) 1374 oryg., KDW 1692: Camonecz - na dok. sądu ziemskiego sieradzkiego, dotyczącym sporu o Boleszczyn (v.), wśród śwd. występuje Mneva heres de C. 2) 1391 T. Sir. I f. 20: Camionacz - Dobrogostius de C. 3) 1393 T. Sir. I f. 45: Camonacz - dominus plebanus de C. 4) 1394 T. Sir. I f. 61: Camonacz - Dobegneus de C. 5) 1398 T. Sir. II f. 13, 16, 42: Kamonacz, Camonacz, Kamonacz maior - Petrus kmetho de m. K.; Nicolaus de m. K ... plebanus de ibidem, Dobegnueus de K. 6) 1399 Hube, Zbiór Sier. 154: Kamonacz-Dobegneus de K.
7) XVI w. Ł. I, 388, 431, 438-439: Camyonacz, Camyonacz Maior, Camyonacz minor, alia Camyonacz - villa, wł. szl., par. w m., dek. warcki, arch. uniejowski. 8) 1496 P. 171-172: Camyonacz, Camyonacz minor - par. w m., pow. i woj. sieradzkie. 1511-1518 P. 181: Kamionacz, Kamionacz minor - jw. 1553-1576 P. 220: Kamionacz, Camionacz minor - jw. 9) XIX w. SG III, 777: Kamionacz - folw., Kamionacz dobrotyń-wś, Kamionacz poduchowny - os, nad Wartą, par. w m., gm. Dzierzążna, pow. jw. Kamionaczyk - wś i folw. nad Wartą, par. Kamionacz, gm. Męka, pow. jw. 

Taryfa Podymnego 1775 r.
Kamionatz, wieś, woj. sieradzkie, powiat szadkowski, własność szlachecka, 30 dymów.

Czajkowski 1783-84 r.
Kamionacz, parafia kamionacz, dekanat warcki, diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat sieradzki, własność: Suchecki.

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.
Kamionacz, województwo Kaliskie, obwód Kaliski, powiat Wartski, parafia Kamionacz, własność prywatna. Ilość domów 19, ludność 216, odległość od miasta obwodowego 4 1/2.

Słownik Geograficzny:  
Kamionacz, folw., K.-dobrotyń, wś, i K.-poduchowny, os., nad rz. Wartą, pow. sieradzki, gm. Dzierzążna rządowa, par. Kamionacz, o 13 w. od Sieradza, Posiada kościół paraf. drewniany. Na gruntach folwarcznych wzorowe gospodarstwo. W 1827 r. liczono tu wogóle 19 dm., 216 mk. Obecnie 2002 mr. rozległości. Wieś K.-Dobrotyń ma 12 dm., 269 mk.; folw. K. z Nobelą 7 dm., 169 mk., a os. K. poduchowny 1 dom, 10 mk. Według Tow. Kred. Ziems. dobra Kamionacz składają się z folwarku Kamionacz i Nobela, wsi Kamionacz i Wojciechów. Rozl. wynosi mr. 1800; folw. Kamionacz grunta orne i ogrody mr. 327, łąk mr. 13, pastwisk mr. 8, lasu mr. 273, nieużytki mr. 810, razem mr. 1431. Bud. mur. 6, drewn. 10. Folw. Nubela grunta orne i ogrody mr. 182, łąk mr. 104, pastwisk mr. 43, nieużytki i place mr. 40, razem mr. 369. Bud. drewn. 4. Wś Kamionacz osad 23, z gruntem mr. 293; wś Wojciechów osad 12, z gruntem mr. 45. Rzeka Warta, która niegdyś użyźniała część gruntów i łąk kamionackich, a która płynęła szerokiem, głównem korytem u stóp kościoła i podczas deszczów jesiennych lub na wiosnę zalewała okalający go cmentarz z lewej strony a z prawej rozległą płaszczyzną dochodziła często pod sam ogród dworski, zmieniła swoje łożysko zupełnie w przeciągu lat dwudziestu t. j. od roku 1840 do 1860. Pozostała w tem miejscu wązka rzeczka płynie spokojnie, grożąc wyschnięciem, jeśli w niektórych miejscach w głębsze nie będzie ujęta koryto. K. parafia dek. sieradzki 1408 dusz.

Słownik Geograficzny:  
Kamionacz, r. 1520 Camyonacz major et minor, wś nad rz. Wartą, pow. sieradzki. Wieś szlachecka, miała już w połowie XV w. kościół par. p. w. św. Marcina. Patronat należał do dziedziców i K. i przyległych Grądów. Obecny kościół drewniany wzniesiony r. 1845.

Spis 1925:
Kamionacz, wś i folw., pow. sieradzki, gm. Dzierżązna. Budynki z przeznaczeniem mieszkalne wś 38, folw. 5. Ludność ogółem: wś 269, folw. 80. Mężczyzn wś 131, folw. 30, kobiet wś 138, folw. 50. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego wś 269, folw. 80. Podało narodowość: polską wś 269, folw. 80.

Wikipedia:
Kamionacz-wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim. Znajduje się w odległości 7 km od Warty, na skraju dużego kompleksu leśnego. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1374 r. Gniazdo rodu Kamionackich h. Kopacz. W latach 1787-1912 właścicielami wsi byli Jarocińscy. Wieś dzieliła się na Kamionacz Folwark, Dobrotyń i Poduchowny. W l. 1840-1860 Warta odsunęła się od wsi. Dawniej płynęła tuż przy kościele, a w czasie częstych powodzi woda zalewała nawet ogród dworski. Wojciech Jarociński w latach 1840-1845 fundował tu kościół św. Marcina na miejscu poprzedniego, wspomnianego w aktach konsystorza gnieźnieńskiego w poł. XV w. Jest to budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, na planie prostokąta, oszalowana, z podcieniem wspartym na 4 kolumnach. Trzy ołtarze o charakterze późnoklasycystycznym z XIX w. W głównym ołtarzu m.in. rzeźba św. Marcina z pocz. XVI w. Obok kościoła współczesna mu dzwonnica i grobowiec fundatorów z poł. XIX w. Na cmentarzu mogiła nieznanych żołnierzy 28 Pułku Strzelców Kaniowskich z września 1939 r. Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty: kościół parafialny p.w. św. Marcina, drewniany, 1845, nr rej.: 815 z 28.12.1967 ,dzwonnica, drewniana, nr rej.: 816 z 28.12.1967 ,park, nr rej.: 292 z 8.02.1979 W podworskim parku znajduje się szereg pomnikowych drzew.

1992 r.


Wieś Ilustrowana 1910 lipiec  (Kamionacz?)

 kościół zb. w r. 1845 przez Wojc. Jarocińskiego (Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień)

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień
_______________________________________________________________________________
Kościół drewniany św. Marcina z lat 1840-45 w Kamionaczu  

Fot. Janusz Marszałkowski


Przegląd Katolicki 1869 nr 38

5. W Kamienaczu, dawno zaniedbanej parafji i kościele, wziął się czynnie do aparatów i dachu kościelnego nowy rządca tej parafji ks. Roch Reinschmidt, bernardyn, i już go tu znać bardzo. Nadzieja w Bogu, że za jaki rok zmieni się tu wszystko do nie poznania na dobre. 

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1880 nr. 12
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1881 nr. 16
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1881 nr. 31
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1887 nr. 43
_________________________________________________________________________________


Gazeta Świąteczna 1891 nr. 549

Dla przestrogi rodzicom. Z długiego spisu dzieci, które poniosły temi czasy śmierć wskutek niedozoru, wybieramy tylko imiona tych, co potonęły w rzekach, stawach, studniach, rowach i t. p., gdyż w taki sposób najwięcej ich zeszło ze świata. Były to: Marysia Musiałówna we wsi Ryćhłocicach i Franuś Słomian we wsi Obrowie-w powiecie Wieluńskim; Samuelek Szulc we wsi Krobanowie, Staś Jezierski we wsi Kamionaczu i Leoś Pijewski we wsi Męce-w powiecie Sieradzkim.


Gazeta Kaliska 1896 nr. 8

W tych dniach w dobrach Kamionacz p-tu sieradzkiego, własność p. Jarocińskiego odbyło się dwudniowe polowanie, w którem przyjęło udział w dniu pierwszym 14-tu myśliwych, pod których strzałami padły 1 kozioł i 6 dzików. Dwie sztuki postrzelone zdołały ujść na sąsiednie terytorjum, gdzie były dobite. W dniu drugim polowania 9 myśliwych zabiło 1 odyńca i 80 zajęcy. W obydwa dnie dzików było tak wiele, że prawie wszyscy myśliwi strzelali. W polowaniu raczył przyjąć udział JW. Wicegubernator rz. rad. st. Breżyński, który zabił odyńca wagi 300 funtów i dwóch warchlaków. Po jednej sztuce zabili również pp.: pułkownik Zimmerman i dyrektor kancelarji gubernatora Zienienko. Dodać winniśmy, że wielki odyniec w drugim dniu polowania był zabity na terytorjum dóbr Biskupice, wł. barona Graevego. 

Gazeta Kaliska 1900 nr. 281

Polowania. W czwartek 6 b. m. odbyło się polowanie w 10 strzelb u pana Jarocińskiego w Kamionaczu. Pomimo całodziennego deszczu padło; 1 dzik odyniec, 9 kozłów , 3 lisów . Do zajęcy nie strzelano. Królem polowania był p. Wojciech Wyganowski z Pietrzykowa. W zdumienie byli w prowadzeni goście, widząc wielką ilość sarn. Na przestrzeni lasu 30 włók, położonego w najgorszem pod względem ochrony zwierzyny, sąsiedztwie, jest koło 120 sarn. Takiej ilości na tak małej przestrzeni w naszych okolicach się nie widuje. Gdyby nie deszcz, z powodu którego opuszczono parę sarnich miotów, byłoby padło ze 20 kozłów. O to nowy dowód, co może zrobić z zwierzostanem odpowiednia opieka— pomimo nawet niesprzyjających warunków.
_________________________________________________________________________________

Tydzień Piotrkowski 1901 nr. 27
_________________________________________________________________________________


Gazeta Kaliska 1903 nr 225

Na powodzian. Ks. Sobikowski, proboszcz parafji Kamionacz pod Wartą, pragnąc przyjść z pomocą parafjanom swoim, ciężko dotkniętym klęską powodzi, wydał serję pocztówek z przeznaczeniem całego dochodu na rzecz nieszczęśliwych powodzian. Serja składa się z dwunastu kart z widokami powodzi w Kamionaczu. Pomimo że widoki reprodukowane są z fotografji amatorskich, pozostawiających wiele do życzenia pod względem wykończenia, karty są wykonane prawdziwie artystycznie, co już jest zasługą, chlubnie zresztą znanego, zakładu fotochemigraficznego pod firmą B. Wierzbicki i S-ka.


Gazeta Kaliska 1903 nr 259

Na powodzian w Kamionaczu p. sieradzkiego, gdzie Warta poczyniła straszne spustoszenia, proboszcz miejscowy ks. Sobikowski wydał 12 serji kart pocztowych, z widokami zalanej wsi. K arty te, nadzwyczaj artystycznie wykonane, nabywać można w kantorze naszej administracji. Całkowity dochód z kart przeznaczony został na zapomogi mieszkańców parafji Kamionacz, dotkniętych klęską powodzi.
_________________________________________________________________________________

Tydzień Piotrkowski 1904 nr. 34
_________________________________________________________________________________


Gazeta Kaliska 1904 nr 359

W dniach 21-m i 22-m grudnia u p. Jarocińskiego w Kamionaczu, w pow. Sieradzkim, w gub. Kaliskiej w 10 strzelb zabito 2 dziki, 2 rogacze, 4 lisy i 85 zajęcy.


Gazeta Kaliska 1907 nr 293

Z Sieradza. W-ny Jarociński z Kamionacza złożył do kasy Sieradzkiego Koła P. M. S. rubli 42, jako resztę z rachunków polowania w Kamionaczu, przeznaczonych przez współuczestników tegoż na Macierz. Za co Zarząd Koła wszystkim tym ofiarodawcom przesyła serdeczne podziękowanie. Zarząd.

Gazeta Kaliska 1907 nr 296

Ś. p. Wincenty Jarociński Obywatel Ziemi Sieradzkiej, opatrzony św. Sakramentami, po krótkich, lecz ciężkich cierpieniach, zmarł w Kamionaczu dnia 16 grudnia, przeżywszy lat 70. transportacja ciała do kościoła miejscowego nastąpi w środę, d. 18, a nabożeństwo żałobne i złożenie zwłok do grobu rodzinnego tamże w czwartek, dnia 19, o godz. 11-ej z rana. Na te smutne obrzędy stroskana rodzina zaprasza krewnych, przyjaciół i znajomych.

_________________________________________________________________________________

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Ziemia Sieradzka 1920 luty
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Ziemia Sieradzka 1921 grudzień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

 Ziemia Sieradzka 1924 wrzesień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1930 czerwiec
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1935 listopad
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1937 lipiec
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

 Orędownik 1938 nr. 158
_________________________________________________________________________________


Jan Piotr Dekowski, Strzygi i Topieluchy

Co stało się bardzo dawno temu w Kamionaczu

Bardzo dawno temu w Kamionaczu, na tak zwanym Raju stal mały kościółek w otoczeniu lip i jaworów.
Z jego wieży trzy razy dziennie biły dzwony, które wzywały ludzi na modlitwę. W niedzielę i uroczyste święta szli do kościółka ludzie z okolicznych wiosek, aby w nim odetchnąć po ciężkiej pracy w tygodniu i posłuchać organowego grania. W nim też odbywały się chrzciny, śluby i żałobne nabożeństwa. Czasem nawiedzali kościółek pątnicy, którzy szli z pielgrzymką na Jasną Górę.
Aż tu któregoś lata, prawie o świtaniu, z trzaskiem rozwarły się drzwi kościółka i wpadła do niego zgraja wrogiego żołdactwa. Rzuciła się ona na ołtarze, chorągwie, obrazy, szaty kościelne, na skarbonki. Początkowo rabowała, potem rąbała i darła, co tylko podeszło pod rękę.
W kościele powstała straszliwa wrzawa. Huk i gwałtowne rwanie słychać było wraz z klątwami i sprośnymi śpiewkami.
W tym czasie, gdy w kościółku szalało żołdactwo, zerwała się gwałtowna wichura, a za nią wkrótce straszliwa ulewa. Rozległ się też okropny trzask i szum. To kościółek razem z rozwydrzonym żołdactwem powoli zapadał się wśród ciemności i przeraźliwych uderzeń piorunów.
Kiedy rankiem przyszli ludzie, na miejscu, gdzie stał kościółek, powstało już jezioro, które później od mętnej wody nazwano Czarnym Dołem.
Od tego czasu z głębin jeziora słychać płacz i głuche bicie dzwonów. Odtąd też pokazują się różne zjawy.
Przekazał Wojciech Sobczak, ur. w 1887 r., rolnik ze wsi Kamionacz.




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz