niedziela, 26 maja 2013

Kamionacz

Zajączkowski: 
Kamionacz-pow. sieradzki.
1) 1374 oryg., KDW 1692: Camonecz - na dok. sądu ziemskiego sieradzkiego, dotyczącym sporu o Boleszczyn (v.), wśród śwd. występuje Mneva heres de C. 2) 1391 T. Sir. I f. 20: Camionacz - Dobrogostius de C. 3) 1393 T. Sir. I f. 45: Camonacz - dominus plebanus de C. 4) 1394 T. Sir. I f. 61: Camonacz - Dobegneus de C. 5) 1398 T. Sir. II f. 13, 16, 42: Kamonacz, Camonacz, Kamonacz maior - Petrus kmetho de m. K.; Nicolaus de m. K ... plebanus de ibidem, Dobegnueus de K. 6) 1399 Hube, Zbiór Sier. 154: Kamonacz-Dobegneus de K.
7) XVI w. Ł. I, 388, 431, 438-439: Camyonacz, Camyonacz Maior, Camyonacz minor, alia Camyonacz - villa, wł. szl., par. w m., dek. warcki, arch. uniejowski. 8) 1496 P. 171-172: Camyonacz, Camyonacz minor - par. w m., pow. i woj. sieradzkie. 1511-1518 P. 181: Kamionacz, Kamionacz minor - jw. 1553-1576 P. 220: Kamionacz, Camionacz minor - jw. 9) XIX w. SG III, 777: Kamionacz - folw., Kamionacz dobrotyń-wś, Kamionacz poduchowny - os, nad Wartą, par. w m., gm. Dzierzążna, pow. jw. Kamionaczyk - wś i folw. nad Wartą, par. Kamionacz, gm. Męka, pow. jw. 

Taryfa Podymnego 1775 r.
Kamionatz, wieś, woj. sieradzkie, powiat szadkowski, własność szlachecka, 30 dymów.

Czajkowski 1783-84 r.
Kamionacz, parafia kamionacz, dekanat warcki, diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat sieradzki, własność: Suchecki.

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.
Kamionacz, województwo Kaliskie, obwód Kaliski, powiat Wartski, parafia Kamionacz, własność prywatna. Ilość domów 19, ludność 216, odległość od miasta obwodowego 4 1/2.

Słownik Geograficzny:  
Kamionacz, folw., K.-dobrotyń, wś, i K.-poduchowny, os., nad rz. Wartą, pow. sieradzki, gm. Dzierzążna rządowa, par. Kamionacz, o 13 w. od Sieradza, Posiada kościół paraf. drewniany. Na gruntach folwarcznych wzorowe gospodarstwo. W 1827 r. liczono tu wogóle 19 dm., 216 mk. Obecnie 2002 mr. rozległości. Wieś K.-Dobrotyń ma 12 dm., 269 mk.; folw. K. z Nobelą 7 dm., 169 mk., a os. K. poduchowny 1 dom, 10 mk. Według Tow. Kred. Ziems. dobra Kamionacz składają się z folwarku Kamionacz i Nobela, wsi Kamionacz i Wojciechów. Rozl. wynosi mr. 1800; folw. Kamionacz grunta orne i ogrody mr. 327, łąk mr. 13, pastwisk mr. 8, lasu mr. 273, nieużytki mr. 810, razem mr. 1431. Bud. mur. 6, drewn. 10. Folw. Nubela grunta orne i ogrody mr. 182, łąk mr. 104, pastwisk mr. 43, nieużytki i place mr. 40, razem mr. 369. Bud. drewn. 4. Wś Kamionacz osad 23, z gruntem mr. 293; wś Wojciechów osad 12, z gruntem mr. 45. Rzeka Warta, która niegdyś użyźniała część gruntów i łąk kamionackich, a która płynęła szerokiem, głównem korytem u stóp kościoła i podczas deszczów jesiennych lub na wiosnę zalewała okalający go cmentarz z lewej strony a z prawej rozległą płaszczyzną dochodziła często pod sam ogród dworski, zmieniła swoje łożysko zupełnie w przeciągu lat dwudziestu t. j. od roku 1840 do 1860. Pozostała w tem miejscu wązka rzeczka płynie spokojnie, grożąc wyschnięciem, jeśli w niektórych miejscach w głębsze nie będzie ujęta koryto. K. parafia dek. sieradzki 1408 dusz.

Słownik Geograficzny:  
Kamionacz, r. 1520 Camyonacz major et minor, wś nad rz. Wartą, pow. sieradzki. Wieś szlachecka, miała już w połowie XV w. kościół par. p. w. św. Marcina. Patronat należał do dziedziców i K. i przyległych Grądów. Obecny kościół drewniany wzniesiony r. 1845.

Spis 1925:
Kamionacz, wś i folw., pow. sieradzki, gm. Dzierżązna. Budynki z przeznaczeniem mieszkalne wś 38, folw. 5. Ludność ogółem: wś 269, folw. 80. Mężczyzn wś 131, folw. 30, kobiet wś 138, folw. 50. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego wś 269, folw. 80. Podało narodowość: polską wś 269, folw. 80.

Wikipedia:
Kamionacz-wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim. Znajduje się w odległości 7 km od Warty, na skraju dużego kompleksu leśnego. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1374 r. Gniazdo rodu Kamionackich h. Kopacz. W latach 1787-1912 właścicielami wsi byli Jarocińscy. Wieś dzieliła się na Kamionacz Folwark, Dobrotyń i Poduchowny. W l. 1840-1860 Warta odsunęła się od wsi. Dawniej płynęła tuż przy kościele, a w czasie częstych powodzi woda zalewała nawet ogród dworski. Wojciech Jarociński w latach 1840-1845 fundował tu kościół św. Marcina na miejscu poprzedniego, wspomnianego w aktach konsystorza gnieźnieńskiego w poł. XV w. Jest to budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, na planie prostokąta, oszalowana, z podcieniem wspartym na 4 kolumnach. Trzy ołtarze o charakterze późnoklasycystycznym z XIX w. W głównym ołtarzu m.in. rzeźba św. Marcina z pocz. XVI w. Obok kościoła współczesna mu dzwonnica i grobowiec fundatorów z poł. XIX w. Na cmentarzu mogiła nieznanych żołnierzy 28 Pułku Strzelców Kaniowskich z września 1939 r. Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty: kościół parafialny p.w. św. Marcina, drewniany, 1845, nr rej.: 815 z 28.12.1967 ,dzwonnica, drewniana, nr rej.: 816 z 28.12.1967 ,park, nr rej.: 292 z 8.02.1979 W podworskim parku znajduje się szereg pomnikowych drzew.

1992 r.


Wieś Ilustrowana 1910 lipiec  (Kamionacz?)

 kościół zb. w r. 1845 przez Wojc. Jarocińskiego (Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień)

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień
_______________________________________________________________________________
Kościół drewniany św. Marcina z lat 1840-45 w Kamionaczu  

Fot. Janusz Marszałkowski

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1880 nr. 12
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1881 nr. 16
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1881 nr. 31
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Kaliszanin 1887 nr. 43
_________________________________________________________________________________


Gazeta Kaliska 1896 nr. 8

W tych dniach w dobrach Kamionacz p-tu sieradzkiego, własność p. Jarocińskiego odbyło się dwudniowe polowanie, w którem przyjęło udział w dniu pierwszym 14-tu myśliwych, pod których strzałami padły 1 kozioł i 6 dzików. Dwie sztuki postrzelone zdołały ujść na sąsiednie terytorjum, gdzie były dobite. W dniu drugim polowania 9 myśliwych zabiło 1 odyńca i 80 zajęcy. W obydwa dnie dzików było tak wiele, że prawie wszyscy myśliwi strzelali. W polowaniu raczył przyjąć udział JW. Wicegubernator rz. rad. st. Breżyński, który zabił odyńca wagi 300 funtów i dwóch warchlaków. Po jednej sztuce zabili również pp.: pułkownik Zimmerman i dyrektor kancelarji gubernatora Zienienko. Dodać winniśmy, że wielki odyniec w drugim dniu polowania był zabity na terytorjum dóbr Biskupice, wł. barona Graevego. 

Gazeta Kaliska 1900 nr. 281

Polowania. W czwartek 6 b. m. odbyło się polowanie w 10 strzelb u pana Jarocińskiego w Kamionaczu. Pomimo całodziennego deszczu padło; 1 dzik odyniec, 9 kozłów , 3 lisów . Do zajęcy nie strzelano. Królem polowania był p. Wojciech Wyganowski z Pietrzykowa. W zdumienie byli w prowadzeni goście, widząc wielką ilość sarn. Na przestrzeni lasu 30 włók, położonego w najgorszem pod względem ochrony zwierzyny, sąsiedztwie, jest koło 120 sarn. Takiej ilości na tak małej przestrzeni w naszych okolicach się nie widuje. Gdyby nie deszcz, z powodu którego opuszczono parę sarnich miotów, byłoby padło ze 20 kozłów. O to nowy dowód, co może zrobić z zwierzostanem odpowiednia opieka— pomimo nawet niesprzyjających warunków.
_________________________________________________________________________________

Tydzień Piotrkowski 1901 nr. 27
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Tydzień Piotrkowski 1904 nr. 34
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Wieś Ilustrowana 1913 kwiecień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Ziemia Sieradzka 1920 luty
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Ziemia Sieradzka 1921 grudzień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

 Ziemia Sieradzka 1924 wrzesień
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1930 czerwiec
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1935 listopad
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Echo Łódzkie 1937 lipiec
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

 Orędownik 1938 nr. 158
_________________________________________________________________________________


Jan Piotr Dekowski, Strzygi i Topieluchy

Co stało się bardzo dawno temu w Kamionaczu

Bardzo dawno temu w Kamionaczu, na tak zwanym Raju stal mały kościółek w otoczeniu lip i jaworów.
Z jego wieży trzy razy dziennie biły dzwony, które wzywały ludzi na modlitwę. W niedzielę i uroczyste święta szli do kościółka ludzie z okolicznych wiosek, aby w nim odetchnąć po ciężkiej pracy w tygodniu i posłuchać organowego grania. W nim też odbywały się chrzciny, śluby i żałobne nabożeństwa. Czasem nawiedzali kościółek pątnicy, którzy szli z pielgrzymką na Jasną Górę.
Aż tu któregoś lata, prawie o świtaniu, z trzaskiem rozwarły się drzwi kościółka i wpadła do niego zgraja wrogiego żołdactwa. Rzuciła się ona na ołtarze, chorągwie, obrazy, szaty kościelne, na skarbonki. Początkowo rabowała, potem rąbała i darła, co tylko podeszło pod rękę.
W kościele powstała straszliwa wrzawa. Huk i gwałtowne rwanie słychać było wraz z klątwami i sprośnymi śpiewkami.
W tym czasie, gdy w kościółku szalało żołdactwo, zerwała się gwałtowna wichura, a za nią wkrótce straszliwa ulewa. Rozległ się też okropny trzask i szum. To kościółek razem z rozwydrzonym żołdactwem powoli zapadał się wśród ciemności i przeraźliwych uderzeń piorunów.
Kiedy rankiem przyszli ludzie, na miejscu, gdzie stał kościółek, powstało już jezioro, które później od mętnej wody nazwano Czarnym Dołem.
Od tego czasu z głębin jeziora słychać płacz i głuche bicie dzwonów. Odtąd też pokazują się różne zjawy.
Przekazał Wojciech Sobczak, ur. w 1887 r., rolnik ze wsi Kamionacz.




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz