Laskowiec

Słownik Geograficzny:  

Przatów,  wś i fol., pow. łaski, gm. Bałucz, par. Szadek, odl. 11 w. od Łasku, na prawo od drogi do Szadku. Wś ma 24 dm., 65 mk., fol. zaś 9 dm., 80 mk. W XVI w. łany kmiece dawały dziesięcinę plebanowi w Zgierzu, folw. zaś do Szadku (Łaski. L. Ben., II, 442). Według reg. pob. pow. Szadkowskiego z r. 1552-1553 wś Przathów, w par. Szadek, miała w części Mikołaja Rowieńskiego 8 osad, 81 łan.; część Laurentego Wieczorkowskiego 9 osad, młyn o 1 kole, Lyaskowy o jednem kole (Pawiński, Wielkp., II, 229). W 1885 r. fol. P. rozl. mr. 1141: gr. or. i ogr. mr. 419, łąk mr. 73, lasu mr. 629, nieuż. mr. 21; budowli mur. 10, z drzewa 13; płodozmian 10 polowy, las nieurządzony. W skład dóbr wchodziły przedtem: wś P. os. 65, z gr. mr. 319; wś Juliewo os. 7, z gr. mr. 29; wś Przybyłów os. 10, z gr. mr. 54. Br. Ch.

 

Laskowy, młyn niegdyś na Przatowie pod Ła­skiem. źDW II. 229 r. 1552 mol. Lyaskowy.(Ks. Stanisław Kozierowski: Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej Wielkopolski, Poznań, 1926.) 

Laskowiec, młyn leżący dawniej w Przatowie, w obecnej gminie Szadek.

 

1789

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-181, karty 1043-1044.
Dokument streścił Piotr Tameczka.

Wielmożny Wawrzyniec z Rumiszowic Stokowski, posesor i dziedzic wsi Wola Przatowska oraz Młyna Laskowca położonego w sąsiedztwie wsi królewskiej Szadkowice, wniósł do Urzędu i Ksiąg Grodzkich Starostwa Sieradzkiego oficjalny protest i skargę przeciwko Urodzonemu Kazimierzowi Kucharskiemu, posiedzicielowi dóbr Szadkowice, a także jego poddanym kmieciom Antoniemu Skurze, Wojciechowi i Tomaszowi Cieślakom(?), Janowi, Józefowi i Kazimierzowi Rzeźnikom i innym, oskarżając ich o samowolny zabór i uszkodzenie młyna Laskowca oraz przynależnych mu praw wodnych. Stokowski szczegółowo dowodzi niepodważalnego tytułu własności do młyna, powołując się na ciąg dawnych aktów prawnych i działów majątkowych, począwszy od działu z 1469 roku zawartego przed Księgami Ziemskimi w Szadku między Stanisławem z Przatowa a Katarzyną, Elżbietą Przatowskimi (młyn został oddany Stanisławowi), poprzez kolejny dział ziemski z 1508 roku między Stanisławem a Elżbietą (żoną wówczas Jana Rowińskiego) i Katarzyną (żoną Jana Łubińskiego), umowę z 1525 roku zawartą między dziedzicami Przatowa i Woli Przatowskiej zaaprobowaną w Księgach Grodzkich Sieradzkich, aż po rezygnacje hipoteczne z lat 1566 (Sebastiana Rowińskiego na rzecz Wiktorowskiego) i 1600 (Stanisława Rowińskiego na rzecz Stanisława Wiktorowskiego). Pomimo tych niepodważalnych dokumentów poświadczających stałe i spokojne posiadanie młyna przez właścicieli Woli Przatowskiej, Kazimierz Kucharski nakazał wybić rów który zmienił bieg wody i w ten sposób osuszył młyn, a ponadto złożył nienależne i fałszywe raporty do Asesorii Koronnej. W związku z tym powód Wawrzyniec Stokowski żąda sądowego zapozwania Kucharskiego i jego poddanych z wsi Szadkowic, zwrotu kosztów procesu, zadośćuczynienia za popełnione bezprawie oraz nałożenia przewidzianych prawem kar, zastrzegając sobie jednocześnie pełne prawo do dalszego dochodzenia swoich roszczeń i uzupełniania skargi przed właściwym sądem. 

 

 

1792

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie,  Protokóły ziemiańskie Szadkowskie wieczystych tranzakcji, plenipotencji, relacji, wizyt, wyroków zjazdowych i oblat, sygn. 56-235, karta 386.
Dokument przepisał Piotr Tameczka.

 

Stanisław August z Bożej łaski i woli Narodu Król Polski, Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski etc.
Wam szanownym Kazimierzowi Kucharskiemu dóbr Szadkowic Królewskich, uprzywilejowanemu tudzież Mariannie, czyli innego imienia matce i Janowi Kantemu synowi Linkiewiczom, dóbr tychże dzierżawnym posiedzicielom z osób dóbr, summ ogólnie wszystkich nakazujemy, ażebyście Waszmość przed nami, czyli Sądem naszym Ziemiańskim w Szadku odprawować się mianem, w ten czas gdy ta sprawa z regestru sobie przyzwoitego do sądzenia przywołana będzie osobiście, prawnie i zawito stawili się. A to na prawne wezwanie Instygatora sądu naszego i jego donosiciela Wo Wawrzyńca Stokowskiego, Podstolca Bracławskiego, dóbr Woli Przatowskiej i Młyna Laskowca zwanego dziedzica, powoda, który przychylając się do dowodów swych, najmniej świadectw na gruncie wywiedzionych, i wyroku tamże zapadłego pozywa, i przypozywa do zadosyć uczynienia wyroku zjazdowego przynaglić. Rów celem osuszenia Młyna Laskowca powoda dziedzicznego, przez Waszmości urodzonego Kucharskiego w innym miejscu wybity zażucić, a stary rów z dawna dawności będący odnowić i przechędożyć nakazać, stratę za niemelenie i statki młynarskie przez Waszmości podanych porozbierane Młyna spustoszenie, nadgrodę przyzwoitą wyznaczyć, poddanych z wsi Szadkowic obwinionych ukarać, kary za przebicie rowu i osuszenie Młyna Laskowca zwanego, tak osobiste jako i cielesne na Waszmości urodzonego Kucharskiego ściągnąć, poddanych winnych, których z zapytania i okoliczności potrzeba wyciągać będzie, tudziesz świadków stanie nakazać, i co słuszność i sprawiedliwość wymagać będzie przeciw Waszmościom ustanowić, stawcie się Waszmość terminu pilnujcie i na to wszystko odpowiedzcie. Działo się w Szadku dnia 8 maja 1792 roku