-->

środa, 19 czerwca 2013

Dolsko

Dolsko, osada w gminie Błaszki. Oznaczona na mapie z 1839 r.

1839 r.


1992 r.

1768 
 
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 470-472 .
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.


W Imię Troycy Przenayswiętszey Oyca y Syna y Ducha Swiętego Amen.
Codzienne Swiata tego uważaiąc praktyki że komu tylko na świecie z Ludzi rodzić się dostało ten nie omylnie smiertelności podlegać musi. Dla czego gdy y Ja nizey podpisany Franciszek Jozef dwoch Jmion tymże Boskim iestem podległy Wyrokom w moich podeszłych leciech doznaiący słabości zdrowia Swego na umysle jednak zupełnie zdrowym taką ostatnią woli moiey ninieyszą czynię dyspozycyą. A nayprzod Ciało moie iako z ziemi pochodzące teyże ziemi oddaię y ażeby toż ciało moie było porządnie według obrządku Chrześciańskiego bez wszelkiey iednak apparencyi niepotrzebney w Konwencie Złoczewskim Oyców Bernardynów pochowane, żonę y pozostałych sukcessorów moich Dzieci moich obliguię y na affekta tak małżeńskie iako też wrodzone dzieci moich ukochanych obowiązuie aby oto tylko naywięcey się starali co iest z pomocą Duszy do Wypłacenia się Boskiey Sprawiedliwości oneyże ratować nie zaniedbali Fortunki zaś moiey doczesney ktorey mi Rządca Wszechmocny do Czasow Zycia moiego pozwolił tak ruchomey, iako y nieruchomey takową teyże woli moiey ostatniey czynię dyspozycyą. A nayprzod co się tycze Dobr moich, jako to Wrzący, Borku, Białłey teyże Maiętności przyległościami, tudziesz Gruszczyc niegdyś Miasteczka y Wiosków Cieni młey, Niedoń y Dolsko nazwaney dawnieyszych czasów w dezertę obróconey z wszystkiemi teyże maiętności attinencymi przezemnie w podleyszym stanie y pomienionych Dobr Sytuacyi i nabytych y Mnieyszą Ceną iako Czasy Swobodnieysze na ten Czas pozwalały nabytych a przez trakt zycia mego usilnym staraniem y pracą dozoru mego reparowanych do nalezytey pory przyprowadzonych, tych szacunku y taxy zadney nie kładę y nie wynayduię którą Synom Moim Kajetanowi Pisarzowi Grodzkiemu Ostrzeszowskiemu y Kazimierzowi znaku Hussarskiego Jw Jmc Pana Małachowskiego Referendarza Koronnego Towarzyszowi Braci Rodzonym iako po śmierci moiey Dziedzicom przy podziałach swoich wolno uczynic będzie. Ktorym Ja Błogosławienstwo moye Oycowskie zostawuię ażeby sobie przytey pracy moiey doczesney iako naywięcey przy sposobie mogli Oycowskim sercem zyczę. Onychże upominaiąc y na Sąd Boski zaklinaiąc ażeby w jak naylepszy zgodzie między  Rodzeństwem zyli y Matce swoiey powinne uszanowanie dawali że zaś podziału teyże Substancyi w tym czasie między wspomnionemi synami moiemi nieczynię Naywiększ iest tego racya abym ukochaną Żonę moię Jm Panią Konstancyą z Błeszyńskich Grodzicką Chorążyną Ziemi Wieluńskiey, a pozostałych dzieci moich Matkę tak na powinną tychze dzieci iako Matce należało edukacyą y wychowanie iako tez zastąpienie wszelkich potrzeb porządkow y nalezytosci tym ze Dzieciom naszym usilnie pracującą a Jako zawsze tak y w teraznieyszey chorobie moiey osobliwszy dozor y pilność maiącą żeby taż ukochaną Matka a Żona moia pozostałym Corkom moim tak Jozefie Wjm Pana Jozefa Zaremby Majora Regimentu Konnego Jw Jm Pana Potockiego Podczaszego Litewskiego Generała Letmanta Małżonce iako tez Teressie y Kunegundzie ieszcze nie rozporządzonym w stanie Panieńskim zostaiącym według proporcyi substancyi pozostałey wydała porządki y wyprawę a dni Swoie których iey iak naydłuższych życzę swobodnie zakończyła przy dożywotniey possessyi maiętności y Dobr Wrzący z Jey przyległościami zostawił, iakoz y teraznieyszą moią dyspozycyą oneż przy dożywociu a bardziey dożywotni possessyi pomienioney wsi Wrzący z iey przyległościami zostawuię aby spokoynie do zgonu zycia swego prowentow z teyze maietnosci zażywała także uczyniona Grodownie teyze ukochaney Zonie moiey reformacya Dziesiątka tysięcy Złotych Polskich y z Jey przywiąnkiem na teyze wsi Wrzący tudziesz y zapis Czterech tysięcy Złotych Polskich w rekompense Cessyi praw swoich z Króliszczyzna Gruiec nal[...]ney przez Żonę moią uczynioney, przezemnie zeznany na tychze Dobrach Wrzący rozciągać się maią a że ieszcze oprocz z wyrażonych mienności mam ieszcze prawo zastawne na dobrach wsi Stok nazwany Woiewostwie y powiecie Sieradzkim leżący od niegdy Wielmożnego Jm Pana Franciszka z Ostrowa Rychłowskiego Kasztelanica Sieradzkiego nabyte w Summie Dwudziestu dwoch tysięcy Złotych Polskich w złocie wyliczony na ktorą summe złoto to iest czerwone złote po dwadziescia y sześć złotych kupowałem /: iako w ten czas o złoto było bardzo trudno :/ tesz Dobra W Jm Panu Zarembie Majorowi nabytemu Synowi memu w Prowizyi od Posagu żona Jego a Corce moiey nalezacy pusciłem co lubo tylko słownie uczyniełem iednakowoż y teraźnieyszą dyspozycyą tosz oswiadczam ażeby Panstwo Majorostwo Małżonkowie w possessyi tychze Dobr tak[?] summy na tychze Dobrach zostaiący byli partycypantami pokąd w wyposazeniu Jmci Pani Zarębiny Corce moiey nie nastąpi satysfakcya y na Dobrach Mężoskich rekompensa Corkom tedy moim z oyczystego mego dorobku y substancyi każdy z nich naznaczam osiemnascie tysięcy złotych Polskich która to summa onymże tak Jm Pani Zarębiny iusz rosporządzoney iakotesz y Pannom iak tylko w Małżenstwie postanowione będą porcya dla każdey[?] z nich w kwocie wyżey wyrazoney należąca wypłacona bydz powinna poniewaz ieszcze oprocz zwysz pomienioney substancyi ktorą zostawuię cokolwiek grosza gotowego tudziesz y za Dębine na dobrach Wrzący przezemnie przedaną zostawać będzie tym wszystkim co iest w gotowiznie y bydz może niechay ukochana Żona moia iako Matka dysponuje ninieyszą dyspozycyą nakazuię będąc u siebie wyperswadowany ze krzywdy zadnemu  z dzieci naszych nieuczyni tudziesz y do zastąpienia długu ieżeliby się iaki na substancyi moiey pokazać miał proporcyonalnie  z possessyi swoiey dożywotni należyć będzie ze zaś dobra Gruszczyce, Cienią Małą, Niedoń z dezertą Dolsko z przyległościami do tych dobr nalezącemi arędowną possesyą dawni[?] starszemu synowi memu Kajetanowi Pisarzowi Grodzkiemu Ostrzeszowskiemu dla pretszego Jego postanowienia pusciłem na ktorych dobrach gdy tenze Syn moy starszy podniósł summę dwanascie tysięcy Złotych Polskich ad rationem posagu Jmosci Jego przez WJm Pana Woyciecha z Łubny Łubinskiego Podstolego Piotrkowskiego oyca wyliczoną ktorą to summe Ja wzięłem y na dobrach moich zapisałem ta tedy summa ażeby na dobrach Gruszczycach zostawała dysponuię. Gdy iednak prowent tychze dobr Gruszczyc iest znacznieyszy /:Jako y kontrakty dawnieyszych Possesorow ktorym Prawodawcy moi w arendę puszczali wspomnione dobra wyswiadczaiąc Syn zaś moi młodszy bez partycypacyi possesyi zostaie dla czego należy aby Brat starszy wytrąciwszy prowizją od Summy wniesioney Jmości swoiey zostaiącey połowiczney prowent połowicznie bratu młodszemu wypłacieł[?] aby krzywdy żadney między niemi niebyło y miłość wrodzoną między niemi na zawsze kwitneła. Co gdy nastąpi y w zgodzie z obopólney miłości zostawać będą Bóg im będzie błogosławić i fortuny przysposabiać będzie, czego ja Jan z oycowskiego błogosławieństwa życze.
Rzeczy wszelkie nieruchome do podziału dzieci moich, aby spisane były, upraszam. Za exekutorów zaś tego testamentu upraszam Jaśnie Wielmożnego Jmci Pana Tomasza Błeszyńskiego Podkomorzego y posła dzisiejszego Woiewództwa Sieradzkiego WJmci Pana Daniela Błeszyńskiego Podstolego Wieluńskiego Wuiów dzieci moich rodzonych WJn Panów Pawła Z Kaliszkowic Załuskowskiego Podsędka, Jana Nepomucena Gołembowskiego Pisarza Ziemskiego[?] Woiewództwa Sieradzkiego, iako blisko do dzieci moich należących, ażeby się wykonania tey moiey ostatniey dyspozycyi podięli y pilności swoiey przy powadze swoiey dystengwowaney[?] dołożyli, aby przez sukcessorów moich ta ostatnia moia dyspozycya była zupełnie wykonana. Co gdy z łaski y affektu [...]. Niechay się także pomyślności sukcessorów na sukcessorach swoich, czego Jm serdecznie y obowiązanie życzą spodziewaią. Ja zaś dla lepszey wiary, wagi y waloru te moię ostatnią dyspozycją ręką moią własną lubo przy słabości moiey w obecności Jmciów przytomnych, których upraszam, aby się podpisali także podpisuię y jeżeli Bóg Naywyższy zdrowia pozwoli aktami authentycznemi stwierdzić przyrzekam. [...] quantum by zaś do tego nieprzyszło, też same dyspozycyą z wyraznej moiey woli uczynioną takiego warunku y waloru mieć[?] chce, iakoby authentycznie roborowana lub approbowana była, co wszystko własnym podpisem ręki moiey stwierdzam. Da[?] w Wrzący w Rezydencyi moiey dnia 8 miesiąca marca roku pańskiego 1768. 
Józef Franciszek z Kotulina Grodzicki Chorąży Ziemi Wieluńskiey ręką własną  
 
 
Notariusz Antoni Pstrokoński 1812

Pustkowie Dolsko

Nro 16to Chałupa z drzewa rzniętego Jakuba Swistacza Czynszownika, Dach pod Snopkami, Komin z gliny nadmurowany, Drzwi czworo na biegunach, Sien z Izbą i Komorą, w Izbie okno iedno, Piec z Kominkiem z cegły, posowa z dyli łupanych. Ma Stodołę złą, Oborę i dwa Chlewiki.— Druga Chałupka osobna o iedney Sieni z Izbą, bez Komory, gdzie mieszka Mateusz Wierucki kucharz, w Izbie okno iedno, Piec z Kominkiem, posowa z dyli, Dach pod Snopkami, Drzwi dwoie na biegunach. Ma stodołkę z Oborką razem.—
Cegielnia w Niedoniu z Szopą, w ktorey iest Dach pod Snopkami z dwiema szorami u dołu szkudeł, przy tey Cegielni znayduie się Studnia ocembrowana, oraz Cegły w stosach, dawno wypaloney, na gruntową potrzebę Jedenascie tysięcy. Cegły wypaloney ieszcze w piecu będącey Trzynascie tysięcy—Surowki zas Dwadziescia sześć tysięcy.—
 
Dziennik Urzędowy Woiewodztwa Kaliskiego 1834 nr 24

Zawiadamia publiczność, iz dobra ziemskie Gruszczyce, składaiące się z wsi i folwarku tego nazwiska, wraz z przyległościami Cienia mała, Niedoń, nowo-erygowanym folwarkiem Hetzwoda, z pustkowiem Wierciń, z młynem wodnym Pogoń i z pustkowiem Pluta i Dolsko, nic niewyłączaiąc w parafii Gruszczyce, w Powiecie i Obwodzie Sieradzkim, Woiewództwie Kaliskiem położone, których iest dziedzicem Wny. Filip Grodzicki w tychże dobrach zamieszkały; aktem tradycyi w d. 2 Maja r. b. rozpoczętym a w d. 10 Maja r. t. ukończonym przez Stanisława Markowskiego Komornika Trybunału Cywilnego Woiewództwa Kaliskiego sporządzonym, na rzecz W W. Teodozyi, Anastazyi i Józefy panien doletnich Grodzickich, sióstr między sobą rodzonych, w Kaliszu przy swey matce zamieszkałych, a mieszkanie prawne co do tego interessu u Xawerego Wołowskiego Patrona Trybunału Cywilnego Woiewództwa Kaliskiego, w Kaliszu mieszkaiącego obrane maiących, od których tenże Patron Xawery Wołowski, ustanowiony iest Obrońcą, na sprzedaż publiczną w drodze przymuszonego wywłaszczenia zaięte zostały.
Rozległość tych dóbr według rejestru pomiarowego, przez geometrę Rządowego Jgnacego Zarembę sporządzonego, iest następna:
I. Wieś Gruszczyce.
Grunta Dominialne 295 Morg. 164 pr.
Ogrody warzywne 6 Morg. 6 pr.     
Łąki polne 92 Morg. 125 pr.
Bory iglaste 500 Morg. 125 pr.
Bory liściowe 285 Morg. 125 pr.
Strugi i rowy 3 Morg. 125 pr.
Stawy i Jeziora 4 Morg. 175 pr.
Granice, drogi i wygony 21 Morg. 176 pr.   
Place pod zabudowaniami 21 Morg. 113 pr.
Pastwiska  94 Morg. 4 pr. --  1303 M. 43 pr.   
II. Kontrowersu z Borami Rządowemi w leśnictwie Sokolniki  123 Morg. 60 pr.
III. Grunta orne włościańskie 218 Morg. 146 pr.
Ogrody warzywne 12 Morg. 80 pr.     
Łąki polne 28 Morg. 241 pr.        
Pastwiska  61 Morg. 15 pr.
Piaski i nieużytki 1 Morg. 107 pr.
Place pod zabudowaniami 1 Morg. 183 pr.-- 322 Morg. 173 pr.
IV. Grunta orne czynszowników 74 Morg. 280 pr.
Ogrody warzywne 1 Morg. 63 pr.
Łąki polne 6 Morg. 253 pr.
Place pod zabudowaniami 6 Morg. 62 pr.-- 83 Morg. 58 pr.
V. Grunta orne Xięże 48 Morg. 88 pr.
Ogrody warzywne 48 Morg. 250 pr.   
Łąki polne 8 Morg. 72 pr.
Pastwiska 2 Morg. 44 pr.
Piaski i nieużytki 2 Morg. 28 pr.   
Granice drogi i nieużytki 2 Morg. 125 pr.
Place pod zabudowaniami 2 Morg. 40 pr.-- 60 Morg. 47 pr.   
VI. Cienia mała
Grunta orne dominialne 179 Morg. 243 pr.
Łąki polne 4 Morg. 25 pr.
Strugi i rowy 1 Morg. 25 pr.
Granice, drogi i wygony 3 Morg. 25 pr.  
Place pod zabudowaniami 3 Morg. 66 pr.-- 188 Morg. 34 pr.
VII. Grunta orne włościańskie 27 Morg. 236 pr.
Ogrody warzywne 6 Morg. 100 pr.
Łąki polne 2 Morg. 287 pr.
Place pod zabudowaniami 2 Morg. 27 pr.-- 37 M. 50 pr.
VIII. Wieś Niedoń.
Grunta orne włościańskie 239 Morg. 62 pr.
Ogrody warzywne 9 Morg. 115 pr.
Łąki polne 10 Morg. 8 pr.
Pastwiska 10 Morg. 58 pr.
Place pod zabudowaniami 10 Morg. 117 pr.-- 269 Morg. 90 pr.
IX. Gościniec Przekora.
Grunta orne 19 Morg. 111 pr.
Łąki polne 1 Morg. 111 pr.
Place pod zabudowaniami     1 Morg. 8 pr.-- 20 Morg. 119 pr.
Pastwisko od Cieni w połowie 2 Morg. 62 pr.
X. Folwark Hetzwoda z pustkowiem Dolsko.
Grunta orne 93 Morg. 81 pr.
Łąki polne 23 Morg. 204 pr.   
Pastwiska 7 Morg. 100 pr.   
Stawy i Jeziora 7 Morg. 161 pr.   
Piaski i nieużytki 7 Morg. 220 pr.   
Granice, drogi i wygony 2 Morg. 110 pr.   
Place pod zabudowaniami 2 Morg. 115 pr.    -- 127 Morg. 291 pr.
XI. Pustkowie Wiercień.
Grunta orne 29 Morg. 260 pr.   
Łąki polne 10 Morg. 116 pr.   
Ogrody warzywne 10 Morg. 90 pr.   
Pastwisko 3 Morg. 41 pr.   
Granice, drogi i wygony 3 Morg. 150 pr.
Place pod zabudowaniami 3 Morg. 15 pr.   
XII. Młyn Pogoń.       
Grunta orne 21 Morg. 225 pr.
Ogrody warzywne 1 Morg. 286 pr.
Łąki polne 7 Morg. 213 pr.       
Pastwiska 5 Morg. 37 pr.   
Stawy i Jeziora 2 Morg. 203 pr.   
Granice, drogi i wygony 2 Morg. 271 pr.   
Place pod zabudowaniami 2 Morg. 11 pr.
Razem 2623 M. 245 pr.
Czyli razem ogół wynosi włok 87. morgów 13. prętów 245. miary nowopolskiey.
Zabudowania dworskie i chłopskie są powiększey części w dobrym stanie, reszta w miernym i spustoszonym.
Jnwentarz gruntowy iest następny:
Wołów Ratayskich 6. Krów 16. Stadnik 1. Jałowizny rozmaitey szerci 19. Koni fornalskich 12. Źrebiąt 7. Owiec 153. Jagniąt 30. Macior z trzody chlewney 8. Kiernos 1.
W dobrach Gruszczyce iest:
Połrolników 4. Zagrodników 7. Komorników 6. Darmoszków 4. Czynszowników 11, to iest Jan Sulwiński młynarz płaci rocznie czynszu złtp. 600. 2. Gabryel Piotrowski karczmarz złtp. 100. 3. Andrzey Jankowski złtp. 100. 4. Woyciech Wierucki garncarz złtp. 50. 5. Andrzey Manicki bednarz złotp. 40. 6. Piotr Brodzki złotp. 100.    7. Paweł Stemporek złotp. 100. 8. Alexander Marcinkowski karczmarz złotp. 40. 9. Woyciech Kodrąbski złotp. 36. 10. Jgnacy Modrzejowski złotp. 30. 11. Maciey Kuligowski kowal który prócz roboty do dworu nic nie płaci. Wszyscy zaś Czynszownicy, czynsz powyżey wyrażony, opłacaią w ratach połowicznych na Sty Woyciech i Sty Marcin, oraz inne powinności pełnią.
W przyległości Cienia mała iest zagrodników 2ch, zaś w przyległości Niedoń iest zagrodników 3ch. Pułrolników 2. Komorników 12. i Czynszowników 2. to iest Maciey Miedziński, który płaci rocznie 150 złtp. i Michał Tomaszewski złp. 50. w połowicznych ratach na Sty Woyciech i Sty Marcin, prócz innych powinności.
W reszcie w folwarku Hetzwoda iest tylko ieden zastawnik Jakób Stożkowski, a to w procencie od summy 13,000 złp. — zaś w folwarku Wiercień, także iest tylko ieden zastawnik Józef Wolski, a to w procencie od summy 1,500 złtp. — w młynie wodnym Pogoń mieszka Gottlieb Malisz młynarz, który prócz innych powinności płaci rocznie czynszu złtp. 500. i gaiowego złotp. 7. — a w pustkowiu Pluta i Dolsko są czynszownicy dwa, Piotr Mikołayczyk, który płaci rocznie czynszu złtp. 60. — zaś Woyciech Wessel złtp. 150. prócz innych dworskich powinności.
Dobra te Gruszczycę, leżą w własney parafii, Gruszczyce, w Pcie i Obwodzie Sieradzkim, odległe od miasta Obwodowego Sieradza mil 3. miasta Powiatowego Warty mil 2 1/2. Błaszków mila 1. miasta Woiewódzkiego Kalisza mil 4.
Inne wszelkie szczegóły są wyrażone w akcie zaięcia, który to akt zaięcia został doręczony w pierwszym exemplarzu W. Filipowi Grodzickiemu dziedzicowi tychże dóbr, w drugim Ferdynandowi Rotter zastępcy Woyta Gminy Gruszczyc; w trzecim Jakóbowi Stożkowskiemu ustanowionemu dozorcy; w czwartym Marcinowi Maliszewskiemu Pisarzowi Sądu Pokoiu Powiatu Sieradzkiego; w piątym Antoniemu Duszyńskiemu Poborcy Kassy Obwodu Sieradzkiego, dnia 10 Maja r. b. przez Woźnego Trybunału Cywilnego Woiewództwa Kaliskiego Jakóba Muśkiewicza; w szóstym Skarbowi Publicznemu Królestwa Polskiego, JW. Wilhelmowi Szmideckiemu Prezesowi Kommissyi Wdztwa Kaliskiego, na ręce W. Przedpełskiego Sekretarza Generalnego teyże Kommissyi, przez Woźnego Trybunału Cywilnego Wdztwa Kaliskiego Stanisława Wierzyckiego, dnia 23 Maja 1834 r. iak vidimacye na oryginale przekonywaią. Tenże Akt zaięcia zaregestrowanym został w Kancellaryi Ziemiańskiey Woiewództwa Kaliskiego, do księgi wieczystey dóbr Gruszczyc z przyległościami, dnia 28 Maia r. b. i w Kancellaryi zaś Pisarza Trybunału Cywilnego Woiewództwa Kaliskiego, dnia 3 Czerwca 1834 r. Wywłaszczenie to odbywać się będzie na Audyencyi Trybunału Cywilnego Wdztwa Kaliskiego, w Kaliszu; termin zaś do pierwszey publikacyi warónków licytacyi i przedarzy, oznaczony iest na dzień 9 Lipca 1834. o godzinie 10 z rana.
w Kaliszu dnia 4 Czerwca 1834 r. Piątkiewicz Pisarz Tryb.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz