Piaski

Czajkowski 1783-84 r.

Piaski folwark, parafia małyń, dekanat lutomirski (lutomierski), diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat szadkowski, własność: Jabłkowski.

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.

Piaski, województwo Kaliskie, obwód Sieradzki, powiat Szadkowski, parafia Małyń, własność prywatna. Ilość domów 1, ludność 4, odległość od miasta obwodowego 4. 

Słownik Geograficzny:  

Piaski,  por. Krokocka Wola.

___________________________________________________________________________________

Piaski, druga połowa XIX w.

1992 r.

 

1791

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-185, karta 119.
Dokument streścił Piotr Tameczka.

Dokument stanowi oficjalną relację publiczną złożoną przez Szymona Chudobińskiego, przysięgłego woźnego z Woli Krokockiej, który oświadcza, że działając w asyście dwóch szlachciców – Stanisława Jabłkowskiego oraz Józefa Klimaszewskiego (mimo fizycznej nieobecności tego drugiego w samym miejscu wizji, lecz będącego formalnym uczestnikiem sprawy) – na urzędowy wniosek Jana Kantego Jabłkowskiego, dziedzica dóbr Krokocice graniczących z dobrami Lichawa, udał się w piątek po święcie św. Mateusza Apostoła w bieżącym roku bezpośrednio na grunt wspomnianych dóbr Krokocice. Na miejscu, w obecności wspomnianej szlachty, woźny dokonał naocznej wizji lokalnej i stwierdził bezprawne naruszenie granic, polegające na zaoraniu gruntów oraz skoszeniu łąk należących do majątku Krokocice. Sprecyzował on, że na gruntach zwanych „Piaski”, położonych po lewej stronie drogi prowadzącej z Krokocic do Lichawy, idąc od tejże drogi na zachód słońca oraz wzdłuż strugi oddzielającej Krokocice od Lichawy, dokonano podorania na długość dwóch stajów, co na pierwszym staju przy samej strudze objęło osiemdziesiąt siedem wielkich zganek, a na drugim staju kolejne sto trzydzieści sześć również wielkich zganek. Idąc dalej w kierunku zachodnim na tym samym polu pod borkiem sosnowym, na roli określonej jako wyniwionej, na obszarze siedmiu półstajków, pracowity Mateusz Jary, będący poddanym z dóbr Lichawa, zasiał oraz zebrał żyto. Co więcej, woźny po powrocie ze wspomnianego pola i udaniu się w stronę łąk nazywanych „Siedliska” odnotował, że te same Siedliska zostały bezprawnie skoszone i sprzątnięte na długość trzech wielkich staj, przy czym ich szerokość wynosiła w jednym miejscu całe staje, w drugim miejscu pół staja, a w trzecim miejscu ćwierć staja. Na koniec woźny oświadczył, że całe to zaoranie ziemi oraz pokoszenie i sprzątnięcie łąk przynależnych do dóbr Krokocice dokonało się w niedawnym czasie w tym samym roku z bezpośredniego nakazu wielmożnego Jana Walewskiego, dziedzica dóbr Lichawa, z czego to zdarzenia na żądanie poszkodowanego sporządzono niniejszą relację sądową. 

 

 

1792

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-189, karty 263-265.
Dokument streścił Piotr Tameczka.

Na gruncie wsi Wola Krokocka 2 lipca 1792 roku zebrał się Sąd Ziemiański Województwa i Powiatów Sieradzkiego oraz Szadkowskiego, reprezentowany przez sędziów Józefa Taczanowskiego i Michała Ordęgę. Celem wizji lokalnej było wykonanie wcześniejszego wyroku z czerwca 1792 roku w sprawie między Janem Kantym Jabłkowskim i jego zięciem Józefem Leśniewskim (powodami) a Andrzejem Jabłkowskim (Woyskim Bydgoskim i Komisarzem Cywilno-Wojskowym), występującym zarówno jako pozwany, jak i powód. Postępowanie odbyło się w obecności przedstawicieli rodu Jabłkowskich (Władysława, Stanisława i Karola) oraz woźnego przysięgłego Kaspra Pawlaka.
Andrzej Jabłkowski, jako sześcioletni posesor dóbr, przedstawił rejestr nakładów i pretensji finansowych, argumentując, że zastał majątek w złym stanie, a oddaje go znacznie ulepszonym. Do jego głównych zasług i roszczeń należały naprawa dworu ( pobicie dachów gontami, ułożenie podłóg), spichlerza, browaru, stajni, karczmy (podłoga), obory dworskiej, chałupy kowala (nowa posowa), usypanie i wyłożenie dwóch grobli na drodze ku Szadkowi oraz oczyszczenie zarośniętych łąk, poczynienie nowych zasiewów ozimych i jarych (tataraka, owies), założenie dwóch nowych ogrodów warzywnych oraz uprawa lnu, grochu i ziemniaków, co miało znacznie podnieść wartość użytkową gruntu, niewydany owies od kmieci oraz długi za zakup koni i wołów przez chłopów.
Łączna suma roszczeń Andrzeja Jabłkowskiego, obejmująca materiały, opłacenie rzemieślników („majstrów najemnych”), wartość zasiewów (m.in. podnasiewana jarka przy folwarku Piaski), pożyczka na konia poddanemu Oleszczykowi z Woli Krokockiej i inne drobne pożyczki wyniosła 27033 złote i 7,5 grosza.
Sąd, po przesłuchaniu świadków i skonfrontowaniu ich zeznań z rejestrami, uznał część nakładów za zasadne, jednak znacząco obniżył żądane kwoty, biorąc pod uwagę stan faktyczny (np. niedopielony len czy niezaorane ugory). 
Sąd oddalił roszczenia wobec Karola Jabłkowskiego, uznając, że sprawa ta nie dotyczy bezpośrednio posiadania gruntu i powinna być rozstrzygana w trybie zwyczajnym. Dokument kończy się formalnym wpisem do Ksiąg Ziemskich w Sieradzu, co uprawomocniło decyzję sędziów i zamknęło dotychczasowe dochodzenia w tej sprawie.

 

 

Inwentarz Wola Krokocka 1792 

 

Źródło:
Agad, Zespół: 56 / Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie
Jednostka: 235 / Protokóły ziemiańskie Szadkowskie wieczystych tranzakcji, plenipotencji, relacji, wizyt, wyroków zjazdowych i oblat, karty 417-421
Lata: 1792
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

13tio budynek na folwarku Piaskach w tym budynku drzwi i okien nie masz, kominy i piece poobalane, na pułapie dyli jeszcze niezłych 38. Dach ze szkudeł na jednej połowie ze szczętem opadł, na drugiej bardzo zły, co zaś zrąb jeszcze dobry. W nim nikt nie mięszka, ten ma stać do dyspozycji dziedzica, a gromada ma się przestrzegać, że nastąpić mianym przykazem, aby go na swą potrzebę nie rozbierała, co i w Krokocicach ma nastąpić.