Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.
Słownik Geograficzny:
Elżbieta Halina Nejman Majątki (Szlachta Sieradzka XIX wieku Herbarz)
KALINOWA nad Widawką, par. Strońsko, p. zduńskowolski Pstrokonie, Świeżyny i Woźniki w 1699 roku Kazimierz Walewski żonie Zofii Radolińskiej zapisuje. W 1783 r. Walewskiego chorążego. Od 1809 roku wieś folwarczna Kalinowa, folwark Jelno wieś zarobna Branica z przyległościami Gorzychów, Trojaki, Lisy, Sobiepany, Podole, własność Józefa Turkułła. Pałac masiv murowany pruską robotą z cegły wokół trynkowany, dachówką pokryty, okien 14 dwoistych na zawiasach .Pokoje; stołowy, sypialny, panieński, dziecinny, garderoba, apteczka, sień. Obszar 1254 mg. (AT mfm 8314 k.111-22, 155-9, SGKP t.3, s.680, Kobyłecki 1833 k.201)
DWÓR
1791
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-185, karta 103.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument
sporządzony w ramach wizji lokalnej w Kalinowej stanowi oficjalny
urzędowy zapis szkód zgłoszonych i poświadczonych przez szlachtę, które
miały miejsce podczas posesji tych dóbr przez Wielmożnego Ludwika
Walewskiego, Chorążego Piotrkowskiego. Wycinki i zaboru mienia dokonano
na korzyść sąsiedniej posiadłości Pstrokoni: bezprawnie ścięto trzy
dęby, z których dwa zostały wywiezione do Pstrokoni, a jeden porzucono
na granicy posiadłości, ponadto skradziono i wywieziono sześć sosen, a
także dokonano zaboru żyta z kilkunastu zagonów na polach określanych
jako „Lisy”. Wszystkie te straty i szkody zostały zauważone oraz
zliczone przez miejscowych ludzi z Kalinowej, a następnie z nakazu
wielmożnego Walewskiego formalnie ujawnione i przedłożone urzędowi, co
zakończyło się sporządzeniem stosownej relacji prawnej.
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-172, karty 615-16.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.
Do Urzędu i Xiąg Grodzkich Starościńskich Sieradzkich osobiście przyszedłszy urodzony Maci Drozdowski.
Bacząc się bydz Dekretem Sądu Grodu Piotrkowskiego bez wiedzy między sobą z jednej i urodzonemi Rzepecką wdową i Głębockim z jednej a UU. Janem i Wojciechem Lenczewskiemi bracią przyrodniemi z drugiej strony z pokrzywdzeniem siebie żalącego zapadłym. A bardziej zapobiegając dalszemu stąd wyniknąć mogącemu pokrzywdzeniu. To naprzeciw UU. Janowi i Wojciechowi bracią między sobą rodzonym Lenczewskim swym i Heleny z Wereckich[?] żony swojej imieniem, za którą pokój ręczy zanosi zażalenie w niniejszy sposób. Iż cisz UU. Lenczewscy a bracia żony siebie żalącego urodzonej Heleny z Wereckich[?] pobrawszy summy różne, jako to z Kalinowej, Rębieszewa i Pozdzenic sami na siebie przepomniawszy o siebie żalącego żonie z jednej matki idącej, siostrze swojej przyrodniej, a summy do równego działu między braci i siostry pójść mianej ile z głowy urodzonej Marianny Szamowskiej matki pozostałe nic z nich nie udzieliwszy na głowę siebie żalącego żony pobrali, niedosyć na tych, ale jeszcze do summy na Grabówce będącej zapasem tak na urodzoną Rzepecką jako żonę siebie żalącego przez urodzoną Szamowską matkę, Xięgami Grodu Piotrkowskiego do zapłacenia na tęż głowy zeznanej wystarawszy Dekret w Grodzie Piotrkowskim bez wiedzy siebie żalącego, ile w tych stronach niebędącego, bo w Województwie Krakowskim służbę sprawującego zapłacenia summy, odciąwszy zapis ile bez obrony siebie żalących skrzywdziwszy dla niezupełnej informacji Sądu wystarawszy do równego działu pójść usiłowali do niej nie należąc i o niezapłacenie summy bezprawnie sobie przysądzonej Wielmożnego Stanisława Rychłowskiego do mistyfikacji processu niesłusznego, czyli do zatradowania dóbr Grabówki terminem na instancją swoją pociągnęli. Dowiedziawszy się żalący o tym wyniknąć mającemu uszczerbkowi przez [...] mogący Dekret Executionis ob malam informationem Sądu Piotrkowskiego z uchyleniem zapisu nie mając mocy zyskanego ztrzymu[...] przeto Dekret z Regestru Executionum na [...] UU. Lenczewskich nie tylko to zażalenie, ale i termin do Najjaśniejszego Trybunału Piotrkowskiego naprzeciw W. Stanisławowi Rychłowskiemu gdzie spra[wa?] o uchylenie Dekretu Grodzkiego Piotrkowskiego z temiż UU. Lenczewskiemi żalący przez zaprokurowane wpisy i termina o takowy z sobą uczyniony podstęp w uchyleniu siebie żalącego żony i [in?]nych sukcessorów od zapisu wydać miane spos[obem?] areztu uformowane w Sądzie Przeświętnego Grodu Sieradzkiego dla zastanowienia z bezprawn[ości?] Dekretu processu składać i zastowienia w [ta?]kowej krzywdzie z płaczem dopraszać się offi[cjaln?]ie, a w Najjaśniejszym Trybunale wytłoma[czy?]wszy takowe pokrzywdzenie uchylenia Dekretu siebie żalącego przywrócenia do zapisu zupełnej summy dopraszać niniejszym zaskarżeniem oświad[...] sobie na potym zostawując powiększenie niniejszego manifestu. Salvis Salvan.
Maci Drozdowski piórem trzymanym swym i żony swej imieniem.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 211-212.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument stanowi oficjalne zażalenie i manifestację wniesioną przez Ludwika Walewskiego, Chorążego Piotrkowskiego, przeciwko Konstancji z Załuskowskich Popielowej (wdowie po Mikołaju), Jadwidze z Załuskowskich (z pierwszego małżeństwa Zarębie, obecnie żonie Jana Strachowskiego) oraz samemu Janowi Strachowskiemu (nabywcy praw od Taczanowskiego) w związku z niedopełnieniem przez nich warunków umowy spisanej 7 czerwca bieżącego roku. Przedmiotem sporu jest kontrakt dotyczący sprzedaży dóbr Kalinowa, połowy Branicy, folwarku Jelna oraz pustkowi Gorzuchy, Trojaków, Lisów i innych przyległości w Gronowie, z racji tego, iż pozwani nie uzupełnili transakcji i nie odebrali należnych sum za wartość wspomnianych dóbr w odpowiednim terminie wyznaczonym przez tegoroczny wyrok działowy. Z tego względu Walewski wnosi o przymusowe dopełnienie kontraktu i pociągnięcie oponentów do kar umownych oraz zwrotu kosztów własnych. Jednocześnie, chcąc w pełni zadośćuczynić ustaleniom kontraktu, wnoszący skargę stawia się osobiście przed urzędem i deklaruje gotowość wypłaty lub należytego zabezpieczenia pięciu precyzyjnie wyszczególnionych kwot: pierwszej w wysokości 12 875 złotych polskich (podzielonej na trzy równe części po 4291 zł i 20 groszy przypadające od Popielowej, Strachowskiej i Strachowskiego) do opłacenia na rzecz rodziny Turkułów, drugiej w kwocie 52 375 złotych polskich dla Taczanowskiego (w zastępstwie za nabywcę Strachowskiego), trzeciej wynoszącej 40 000 złotych polskich tytułem należnej porcji dla wdowy Popielowej, czwartej w wysokości 52 375 złotych polskich dla Strachowskiej (zadeklarowanej do zabezpieczenia na dobrach i wypłacenia w gotówce), oraz piątej, opiewającej na 70 czerwonych złotych stanowiących równowartość długu za parę wołów przekazanych w naturze poddanym. Ludwik Walewski własnoręcznie poświadcza przedstawiony dokument podpisem, ostatecznie deklarując chęć wypłaty powyższych sum w momencie ich oficjalnej akceptacji.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 212.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument stanowi oficjalne zażalenie i manifestację złożoną osobiście przez Wielmożnego Jana Strachowskiego przeciwko Jaśnie Wielmożnemu Franciszkowi Taczanowskiemu, pełniącemu urząd Komisarza Cywilno Wojskowego Ziemi Wieluńskiej, w związku z niedotrzymaniem przez tego drugiego wcześniejszych ustaleń prawno-majątkowych. Istotą sporu jest umowa zawarta między stronami 22 maja bieżącego roku podczas zjazdu działowego, a następnie wpisana do akt (oblatowana) przy wyroku działowym w Szadku 23 maja, na mocy której Taczanowski zobowiązał się zrzec na rzecz skarżącego praw do części dóbr Kalinowa wraz z przyległościami. W oparciu o to wiążące porozumienie, Strachowski podjął działania mające na celu dalsze zbycie tychże dóbr na rzecz Wielmożnego Walewskiego, Chorążego Piotrkowskiego, sporządzając w tym celu 7 czerwca w Piotrkowie punkty przedwstępne, które szczegółowo określały kwoty, jakie Walewski miał uiścić za Kalinowę dla Taczanowskiego. Ponieważ jednak Taczanowski nie wywiązał się ze swojej części porozumienia i nie dopełnił w wyznaczonym na dany dzień terminie obowiązku formalnego zatwierdzenia transakcji, Strachowski składa niniejszy oficjalny protest, aby uchronić się przed ewentualnymi karami za zerwanie umowy z Walewskim. Skarżący domaga się stanowczo pełnej realizacji zawartej komplanacji i sfinalizowania transakcji na swoją rzecz, zaznaczając jednocześnie i zastrzegając prawnie, że wszelkie ewentualne kary finansowe wynikające z zaistniałego opóźnienia i niedotrzymania warunków powinny obciążać wyłącznie Franciszka Taczanowskiego, przy czym Strachowski podtrzymuje konieczność docelowego sfinalizowania całej transakcji na rzecz Walewskiego zgodnie ze sporządzonymi wcześniej punktami.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 220.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument ten to oficjalny protokół obdukcji sporządzony przez Urząd Ziemiański Aktowy Sieradzki, w którym woźny przysięgły Wawrzyniec Janicki, w towarzystwie dwóch szlachciców: Stanisława Dobruchowskiego i Piotra Błeszyńskiego, szczegółowo zeznaje na temat rozległych obrażeń odniesionych w wyniku pobicia Józefa Turkuła, Starostę Prośniatkowskiego. Z relacji wynika, że ofiara padła ofiarą wyjątkowej brutalności: poszkodowany ma zranioną z tyłu głowę z dwucalowym wylewem krwi, silnie posiniaczoną lewą rękę, w której znajdują się dwie rany, oraz złamaną od mocnego bicia prawą nogę, a jego ciało jest w wielu miejscach bardzo dotkliwie potłuczone. Raport odnotowuje również całkowite zniszczenie garderoby zaatakowanego, wskazując na podarty i rozerwany na poły surdut z oderwanym kołnierzem oraz koszulę potarganą na strzępy. Woźny, powołany do tej czynności, oficjalnie zaświadczył przed urzędem, że wszystkich tych gwałtownych czynów i uszkodzeń ciała dokonał wielmożny Aleksander Otocki, Podwojewodzy Ostrzeszowski, a sam atak miał miejsce w dniu wczorajszym w Sieradzu, po czym urząd formalnie przyjął i zapisał to oświadczenie.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 220.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument stanowi oficjalny zapis obdukcji i protestacji sporządzony przez Urząd Aktowy Ziemiański Sieradzki, który działając zgodnie z obowiązującym prawem, dokonał formalnych oględzin Wielmożnego Aleksandra Otockiego, Podwojewodzego Ostrzeszowskiego, i naocznie stwierdził u niego widoczne ślady pobicia w postaci okaleczenia na dłoni lewej ręki oraz zdartej skóry na wierzchu prawej dłoni, a także odnotował wyraźne zniszczenia szlacheckiego ubioru obejmujące oberwany w zapięciu kontusz i poobrywane pętelki, po czym urzędnicy odnotowali oświadczenie poszkodowanego, iż wszystkie wymienione obrażenia ciała i szkody materialne zostały mu fizycznie zadane przez Wielmożnego Józefa Turkuła, co w konsekwencji doprowadziło do oficjalnego przyjęcia przez urząd zarówno samej obdukcji, jak i wniesionej przeciwko sprawcy skargi.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 220.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument stanowi oficjalne, osobiste zażalenie złożone przez Konstancję z Załuskowskich Popielową, wdowę po Mikołaju Popielu (Stolniku Krzemienieckim), która działa w imieniu własnym oraz pozostałych współspadkobierców, skierowane przeciwko Ludwikowi Walewskiemu, pełniącemu urząd Chorążego Piotrkowskiego, a jego głównym celem jest prawne podważenie i kategoryczne żądanie unieważnienia punktów umowy sprzedaży dóbr Kalinowa wraz z przyległościami, sporządzonej zaledwie dzień wcześniej przez wspomnianego Walewskiego, co stanowi bezpośrednią kontynuację i formalne nawiązanie do wcześniejszych skarg w tej samej sprawie majątkowej, które powódka zdążyła już uprzednio wpisać do Akt i Ksiąg Ziemiańskich Wieluńskich.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 256-257.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Wielmożna Konstancja z Załuskowskich Popielowa, Stolnikowa Krzemieniecka oraz dziedziczka dóbr Kalinowy, połowy Branicy, folwarku Jelna i dezertów Lisy, działając w imieniu własnym oraz pozostałych współsukcesorów i następców prawnych, stawiła się osobiście przed Urzędem i Księgami Ziemiańskimi Województwa Sieradzkiego, aby złożyć oficjalne, formalne zaskarżenie skierowane przeciwko Wielmożnemu Ludwikowi Kolumnie Walewskiemu (Chorążemu Piotrkowskiemu), Urodzonym Konstantemu Skalskiemu i Chryzostomowi Magnuskiemu, a także przeciwko urzędowemu woźnemu Michałowi Czerniejowskiemu z Czerniejewa. Istota skargi opiera się na fakcie, że Walewski – pomimo pełnej świadomości, iż warunki (punkty) dotyczące sprzedaży wspomnianych dóbr ziemskich zostały sporządzone bezprawnie, nie zostały zatwierdzone żadnym oficjalnym aktem prawnym i od samego początku zostały formalnie zaprotestowane przez Konstancję Popielową oraz pozostałych współdziedziców – podjął nielegalne działania egzekucyjne. Walewski, powołując się na te nie mające mocy prawnej ustalenia, sprowadził asystującą mu szlachtę oraz woźnego w miejsce zupełnie nieznane powódce oraz lokalnym społecznościom wiejskim (gromadom), celem rzekomego dokonania intromisji, czyli oficjalnego wprowadzenia w posiadanie rzeczonych majątków. Następnie wspomniany woźny Michał Czerniejowski, działając w porozumieniu z Walewskim, w dniu 24 lipca bieżącego roku złożył przed tymi samymi księgami ziemskimi fałszywe relacje, poświadczając w sposób urzędowy, że intromisja do wszystkich wymienionych dóbr została zrealizowana pomyślnie i nie spotkała się z żadnym oporem ani obroną ze strony osób trzecich. W odpowiedzi na to jawne naruszenie procedur, Konstancja Popielowa, powołując się na swoje wcześniejsze manifesty, oficjalnie protestuje przeciwko uznaniu ważności tej czynności, domagając się całkowitego unieważnienia bezprawnie dokonanej intromisji, jednocześnie kategorycznie zastrzegając sobie oraz reprezentowanym przez siebie współsukcesorom pełne prawo do rozszerzenia, uzupełnienia i powiększenia treści niniejszego zaskarżenia w toku dalszego postępowania prawnego.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 277-278.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Datowany na 21 czerwca 1792 roku nakaz sądowy wydany w imieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przez Sąd Ziemiański Wieluński, wzywa urodzone Konstancję z Załuskowskich Popielową i Jadwigę z Załuskowskich Strachowską oraz Franciszka Taczanowskiego do obowiązkowego i osobistego stawiennictwa na terminie kondescencji w Radoszewicach w dniu 1 lipca 1792 roku, co następuje z powództwa Chorążego Piotrkowskiego Ludwika Kolumny Walewskiego w celu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka Łukasza Załęskiego, zaś drugą część dokumentu stanowi sporządzona 30 czerwca 1792 roku i wpisana do ksiąg ziemskich w Sieradzu relacja woźnego przysięgłego Macieja Maciejewskiego z Pstrokoni, który urzędowo poświadcza, że rzeczone wezwanie skutecznie doręczył, pozostawiając je na rękach lokaja we dworze w miejscowości Kalinowa zgodnie z obowiązującym zwyczajem prawnym.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 302-303.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Król Polski Stanisław August Poniatowski, powołując się na swoją władzę, nakazuje wskazanym z imienia i nazwiska osobom oraz ich sukcesorom – mianowicie: Jadwidze z Załuskowskich wraz z mężem Janem Strachowskim, Konstancji z Popielów, Piotrowi, Antoniemu, Janowi, Grzegorzowi, Adamaowi, Józefowi, Wawrzyńcowi, Bazylemu, Agnieszce rodzeństwu Malinowskim, Annie Kurdwanowskiego małżonce, Justynie Komornickiego małżonce (dzieciom zmarłej Tekli z Wężyków Turkułowej), Rochowi Morawskiemu i jego spadkobiercom z Barbary z Turkułów, Grzegorzowi, Franciszkowi i Petronelli Taczanowskim (dzieciom Zofii z Madalińskich), naturalnym sukcesorom zmarłej bezpotomnie Martyny z Wężyków (pierwszego małżeństwa z Andrzejem Niemojowskim) wraz z jej mężem Ludwikiem Walewskim, a także Augustynowi Myszkowskiemu – aby w ciągu czterech tygodni od doręczenia pozwu stawili się osobiście i obowiązkowo przed Sądem Ziemiańskim Wieluńskim w celu odpowiedzi na pozew wytoczony przez Wincentego, Gabriela, Bonawenturę i Teofilę Niemojowskich (dzieci zmarłego Feliksa Niemojowskiego, będących naturalnymi małoletnimi sukcesorami majątku po zmarłym bezpotomnie stryju Andrzeju Niemojowskim) z ich opiekunami Antonim i Józefem Niemojowskimi, a także Józefa Niemojowskiego (syna z pierwszego małżeństwa z Siemianowską i współsukcesora), którzy to powodowie odnawiają dawniejsze skargi i żądają dokończenia sprawy przerwanej śmiercią Feliksa Niemojowskiego, domagając się od pozwanych, jako obecnych nabywców i posiadaczy dóbr obciążonych długami (w tym dóbr Węglowic oraz innych sum pożyczonych u zmarłego Andrzeja Niemojowskiego), natychmiastowego zwrotu i wypłaty bezspornych sum zastawnych wraz z prowizją oraz kalkulacją, bez możliwości odwlekania sprawy i bez włączania tych oczywistych wierzytelności pod dotychczas niewykonane dekrety (co do których powodowie żądają uzupełnienia, wykonania i przekazania pełnej mocy sądowi zjazdowemu), a także domagają się ukarania pozwanych za dotychczasowe bezprawne przetrzymywanie funduszy, naprawienia wynikłych stąd szkód oraz ostatecznego rozsądzenia wszystkich powiązanych z tą sprawą pretensji, co pod rygorem prawnym przypieczętowano datą 15 marca 1792 roku w Wieluniu, a następnie zostało formalnie potwierdzone w Sieradzu dnia 31 marca 1792 roku przez woźnego przysięgłego ziemskiego Mikołaja Sieradzkiego z Radoszewic, który dobrowolnie zeznał i wpisał do akt, że oba wydane pozwy skutecznie, zgodnie z prawem doręczył i zostawił w wyznaczonym dniu we dworze pozwanych w wsi Kalinowa oraz w Pstrokoniach.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 462-463.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Prezentowany dokument to oficjalne pismo sądowe (pozew) wydane 4 kwietnia 1792 roku w imieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, które wzywa Konstancję (wdowę po Mikołaju Popielu), Jadwigę (byłą żonę Marcina Zaremby i Jana Strachowskiego) siostry rodzone Załuskowskie, oraz Franciszka Taczanowskiego (Komisarza Cywilno-Wojskowego) do stawienia się przed Sądem Ziemskim Sieradzkim. Sprawa, wytoczona przez braci Józefa i Wawrzyńca Turkułów, dotyczy uregulowania zawiłych kwestii spadkowych, rozliczeń finansowych i podziału majątku po bezpotomnie zmarłej Martynie z Wężyków, która była najpierw żoną Andrzeja Niemojewskiego, a następnie Ludwika Walewskiego. Wezwani mają obowiązek osobiście przedstawić przed sądem wszelkie dowody, dokumenty i ewentualne przysięgi dotyczące roszczeń majątkowych, aby sąd mógł sprawiedliwie wycenić i podzielić dobra ziemskie Kalinowa z przyległościami, Ligotę i Rudniczysko. Dokument nakazuje ponadto przeprowadzenie rzetelnej inwentaryzacji i podziału rzeczy ruchomych, zbadanie ewentualnych obciążeń dłużnych, wyrównanie sum i nadwyżek ponad szacowaną wartość dóbr, odrzucenie błędnie sporządzonych wcześniej podziałów oraz ostateczne, sprawiedliwe rozsądzenie całej sprawy przez nałożenie odpowiednich nakazów zapłaty i świadczeń. Na marginesie drugiej strony dokumentu znajduje się również adnotacja woźnego przysięgłego z Kalinowy, Piotra Ładziaka, potwierdzająca prawidłowe dostarczenie pozwu o kondescendencję w tamtejszym folwarku.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karta 524.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument ten jest oficjalnym pozwem sądowym wystawionym w imieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w Sieradzu, z datą 14 czerwca 1792 roku, skierowanym do urodzonego Jana Strachowskiego, wzywającym go do obowiązkowego stawienia się przed Sądem Ziemskim Sieradzkim odprawiającym się w Szadku w sprawie wytoczonej przez Grzegorza Taczanowskiego, działającego we własnym imieniu oraz jako ojciec swojej małoletniej córki Petronelli, a także przez Franciszka Taczanowskiego, Szambelana Królewskiego i Komisarza Cywilno-Wojskowego Ziemi Wieluńskiej, którzy wspólnie domagają się ugody w sprawie sprzedaży części dóbr Kalinowa, zawartej pomiędzy pozwanym a Grzegorzem Taczanowskim, argumentując, że wspomniana część majątku przypadła Ignacemu i Petronelli prawem spadkowym po zmarłej Martynie z Wężyków Walewskiej, a sama kwestionowana transakcja została zawarta z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Ignacy nie osiągnął wówczas wieku uprawniającego do legalnego dysponowania i zbywania majątku, co w konsekwencji doprowadziło do wielkiego pokrzywdzenia zarówno jego samego, jak i małoletniej Petronelli, w związku z czym powodowie wnoszą o całkowite uchylenie tej wadliwej umowy, pozbawienie jej wszelkiej mocy prawnej oraz o nakazanie przez sąd przeprowadzenia prawidłowego, zgodnego z prawem podziału dóbr Kalinowa pomiędzy prawowitych spadkobierców, natomiast w dolnej części karty znajduje się relacja woźnego przysięgłego Szczepana z Niechmirowa, wpisana do ksiąg Aktowych Ziemskich w Sieradzu cztery dni później, 18 czerwca 1792 roku, w której urzędnik ten zeznaje, że w ubiegłą sobotę prawidłowo dostarczył odpis owego pozwu do dworu w miejscowości Gronów i doręczył go rzeczonemu pozwanemu, dopełniając tym samym wszelkich obowiązujących formalności i zwyczajów prawnych.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 638-639.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument z dnia 6 lipca 1792 roku, wydany w Sieradzu w imieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, stanowi oficjalny pozew sądowy skierowany do wielmożnego Ludwika Walewskiego, Chorążego Piotrkowskiego, nakazujący mu osobiste, prawne pod rygorem zawitym stawiennictwo przed Sądem Ziemiańskim Województwa Sieradzkiego i Powiatu Szadkowskiego w Sieradzu w czwartą niedzielę od doręczenia pisma lub w terminie, kiedy sprawa zostanie wywołana z właściwego rejestru. Sprawa zostaje wytoczona na wniosek instygatora sądowego oraz donosicielek, którymi są wielmożna Konstancja z Załuskowskich (wdowa po zmarłym Mikołaju Popielu, Stolniku Krzemieńskim) oraz wielmożna Jadwiga z Załuskowskich (obecnie żona wielmożnego Jana Strachowskiego, a uprzednio żona zmarłego Marcina Zaremby, Sędzica Grodzkiego Sieradzkiego), działające w obecności wielmożnego Józefa Turkuła. Powódki wnoszą skargę mającą na celu zniesienie i unieważnienie postanowień oraz punktów umowy "uknutych" w dzień Bożego Ciała, które dotyczyły sprzedaży części ich dóbr rodowych w Kalinowej wraz z wszelkimi przynależnościami, argumentując, że transakcja ta rażąco narusza ich interesy, nie została potwierdzona żadną faktyczną zapłatą (wziątkiem) ani też autentycznie zabezpieczona w księgach sądowych. Wskazują ponadto, że sprzedaż ta uderza w prawa gwarantowane mężatkom i wdowom, krzywdzi je w zakresie sprawiedliwego podziału majątku oraz wynikała z natarczywego, przymusowego dopominania się o sprzedaż, co w efekcie doprowadziło do uwłaczającego usunięcia ich z dziedzictwa, dlatego żądają uwolnienia się od roszczeń pozwanego Chorążego Piotrkowskiego i unieważnienia podjętych działań. Integralną część dokumentacji stanowi dołączona na drugiej karcie relacja woźnego z dnia 9 lipca 1792 roku, wpisana do Ksiąg Aktowych Ziemiańskich w Sieradzu, w której opatrzny Piotr Ładziak, przysięgły woźny ze wsi Kalinowa, oświadcza będąc w pełni władz umysłowych, że w dniu 7 lipca 1792 roku osobiście dostarczył wspomniany pozew królewski, pozostawiając go w dworze w dobrach Pstrokonie u tamtejszych domowników, zgodnie z obowiązującym obyczajem prawnym.
Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-187, karty 691-692.
Dokument streścił Piotr Tameczka.
Dokument wystawiony w imieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego dnia 21 lipca 1792 roku w Sieradzu stanowi oficjalny pozew sądowy skierowany do Sądu Ziemiańskiego Sieradzkiego na instancję instygatora sądowego działającego w imieniu powoda, Jaśnie Wielmożnego Ludwika Kolumny Walewskiego, Chorążego Piotrkowskiego, który nabył dobra ziemskie Kalinowa, połowę Branicy oraz folwark Jelno wraz z przyległościami. Stroną pozwaną w niniejszej sprawie są Franciszek Taczanowski (Szambelan Królewski i Komisarz Cywilno-Wojskowy Ziemi Wieluńskiej), małżonkowie Jan i Jadwiga z Załuskowskich Strachowscy, Konstancja z Załuskowskich Popielowa (wdowa po Stolniku Krzemienieckim), bracia Józef (Starosta Bachtyński) i Wawrzyniec (Szambelan Jego Królewskiej Mości) Turkułowie, Celestyn Gorczycki (Sędzia Graniczny Sieradzki) oraz Adam Zaręba. Istotą sporu prawnego są roszczenia majątkowe dotyczące dóbr, a w szczególności zarzuty powoda, iż pozwani dopuścili się ubocznych, potajemnych i zmownych porozumień przy wypuszczeniu dóbr Rudniczyska, działając w ten sposób na jawną szkodę i pokrzywdzenie Walewskiego jako prawowitego nabywcy majątku. Powód domaga się przed sądem formalnego i niezwłocznego złożenia stosownych rewersów, skryptów oraz wszelkich ukrywanych dokumentów i transakcji kupna mających potwierdzać stan prawny oraz zabezpieczać integralność jego majątku przed nieprawnym wkraczaniem osób trzecich. Walewski żąda także od sądu przymuszenia pozwanych do dotrzymania i zrealizowania dawnych ustaleń kontraktowych, ukarania ich za nieuzasadnione działania godzące w jego dobra, a także pełnego pokrycia narosłych kosztów procesu sądowego oraz zadośćuczynienia za poniesione straty finansowe. Druga część dokumentu zawiera relację urzędową sporządzoną dnia 28 lipca 1792 roku przez przysięgłego woźnego sądowego Macieja Maciejewskiego z wsi Pstrokoni, który zaświadcza o osobistym doręczeniu pięciu odpisów królewskiego pozwu do rąk własnych pozwanych lub osób reprezentujących ich gospodarstwa w dworach zlokalizowanych w majątkach Ligota, Patoki, Sobiepany (gdzie doręczeń dokonano 25 lipca), a także w Grabówce i Gronowie, co zamyka procedurę przygotowawczą do rozpoczęcia formalnego przewodu sądowego przed urzędem w Sieradzu.
Uwiadomia Publiczność, iż w dniu 16. b. m. po południu odbito na łąkach wsi Kalinowy w Obwodzie Sieradzkim złodzieiom parę koni to iest.
1. Gniady lat 8. maiący, tylne nogi ma krzywę.
2. Skaro gniady lat 8 maiący, obydwa te konie są małego wzrostu, właściciel tych koni ma się zgłościć do Kommissarza Woiewodzkiego Delegowanego do Obwodu Sieradzkiego po odebranie onych za zwrotem wyłożonego na utrzymywanie ich kosztu, w Kaliszu dnia 29. Sierpnia 1817.
Prezes Kommissyi, Radoszowski. S. G. Dziewulski.
OBWIESZCZENIE.
Podaie do publiczney wiadomości: iż w dniu 11 i następnych mca Czerwca r. b. o godzinie 8 zrana w wsi Kalinowie, leżącey w Powiecie Szadkowskim, odbywać się będzie sprzedarz przez publiczną licytacyą różnych ruchomości, iako to: koni, wołów, krów, owiec, trzody, garców miedzianych, statków gorzelnych i różnych sprzętów gospodarskich, na którą maiących chęć zaprasza.
Kalisz dnia 13. Maia 1820 roku.
J. Słowikowski, K. T. W. K.
OBWIESZCZENIE.
My niżey podpisani uwiadomiamy Szanowną Publiczność, iż maiąc pretensyą czystą z obligacyi urzędowey od 18. Marca 1816. w kwocie 10,000. złotych z procentem, wyrabiamy subhastacyą Dóbr Kalinowy z przyległościami w Powiecie Szadkowskim położonych; JWgo Turkuła dziedzicznych, a ponieważ wywłaszczenie dopiero około Nowego Roku ukończonym bydź może, dla tego ostrzegamy wszystkich i każdego w szczególności ktoby sobie Dobra te przez dzierżawę nabydź życzył, aby unikaiąc straty w układky bez naszey wiedzy niewchodził, i w przyszłości niezasłaniał się niewiadomością o wywłaszczeniu tychże Dóbr nastąpić mianym.
Kaliszu dnia 14. Czerwca 1820.
Rafał i Eliasz Bracia Działoscy w Dobry mieszkaiący.
OBWIESZCZENIE.
Sąd Policyi Prostey Powiatu Sieradzkiego.
Wzywa wszelkie Władze Kraiowe bezpieczeństwa Publicznego przestrzegające, ażeby na Żydówkę Maryannę Lewkowiczownę z pod Straży Cywilney z odwachu Miasta Sieradza w dniu 30. Czerwca r. b. zbiegła, o kradzierz gwałtowną obwinioną, a poniższym Rysopisem dokładnie określoną, troskliwą baczność dawały, i po wyśledzeniu, takową ninieyszemu Sądowi pod ścisłą strażą do Sieradza iak nayprędzey odesłać postarały się.
Rysopis,
Maryana Lewkowiczowna, lat 18 maiąca żydówka, rodem z wsi Kalinowy pod Widawą, stanu wolnego, twarzy pociągłey, oczu niebieskich, wzrostu miernego, włosów Ciemno-blond krótko strzyżonych, nosa pospolitego. —
Ubior.
Czepek muślinowy koronką obszyty na nim chustka żółtawa duża tyftkowa stara, spancerek perkalowy w kwiatki czerwone, spódnica takaż, fartuch perkalowy w drobną kratkę niebieską i czerwoną, chustka na szyi tyftykowa ordynaryina w drobne kwiatki, korale na szyi drobne czerwone cztery sznurki, spódnica druga perkalowa w drobne czerwone kwiatki stara koszula lniana dobra, spódnica i szpancerek obszyte są falbankami z takieyże materyi.
Sieradz dnia 8. Lipca 1823 r.
Gaiewski.
Pisarz Trybunału Cywilnego
Woiewództwa Kaliskiego
Podaie do publiczney wiadomości iż Maryanna z Kowalskich Lutomska Michała Lutomskiego dzierzawcy dóbr Kalinowa małżonka z własnych funduszow utrzymuiąca się w Kalinowie Powiecie Szadkowskim zamieszkała w dniu 29 Czerwca (11 Lipca) 1835 r. przeciwko temuż swoiemu mężowi Michałowi Lutomskiemu mieszkaiącemu także w Kalinowie zaniosła żądanie o oddzielenie maiątku swego od maiątku męża, i do dalszego popierania tego interessu ma z swey strony ustanowionego Patrona Mateusza Rubach w Kaliszu mieszkaiącego.
w Kaliszu d. 2/14 Lipca 1835 r. Piątkiewicz.
Pod Sieradzem na pastwisku koczowała banda cyganów — namioty i konie ich uciekły w świat, bydło i konie okolicznych włościan rozbiegły się na 4 str. świata, wszystkie stare drzewa przy szosie wiodącej do Widawy z Sieradza wyrwane z korzeniami, W majątku Kalinowa dach z obory długości 120 łokci papowy trąba podniosła w górę na 30 łokci i wszystko runęło w lasku przy podwórzu rozbite na drzazgi. Aeroplan francuski wiozący pocztę musiał się opuścić na granicy Kalinowo i Ligoty, bo brakło mu benzyny i kierownik przestał działać, szczęśliwie pilot wyszedł cało. Jeszcze chwilę a byłby wpadł do rzeki Widawskiej.








Brak komentarzy:
Prześlij komentarz