Bugaj

Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego 1827 r.

Bugay, województwo Kaliskie, obwód Sieradzki, powiat Sieradzki, parafia Brzeznio, własność prywatna. Ilość domów 1, ludność 8, odległość od miasta obwodowego 3.

Słownik Geograficzny:  

Bugaj,  por. Brzeźno, w gminie Brzeźno.

Spis 1925:

Bugaj, kol., pow. sieradzki, gm. Brzeźno. Budynki z przeznaczeniem mieszkalne 17. Ludność ogółem: 107. Mężczyzn 58, kobiet 49. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego 107. Podało narodowość: polską 107.

Bugaj, obecnie łąka w gminie Złoczew.

1992 r.

1791

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-185, karty 236-237.
Dokument streścił Piotr Tameczka.

Manifest wniesiony osobiście 27 lipca 1791 roku przed Urzędem i Księgami Grodzkimi Starostwa Sieradzkiego przez Wielmożnego Kazimierza z Widawy Wężyka, Cześnika Dobrzyńskiego i dziedzica dóbr Starce oraz Robaszewa z przyległościami, stanowi oficjalny protest przeciwko panu Aleksandrowi Żeromskiemu, byłemu arendownemu posesorowi wspomnianego majątku Starce, i szczegółowo wylicza liczne szkody, kradzieże oraz zaniedbania, jakich ten dopuścił się po wygaśnięciu kontraktu dzierżawnego. Skarżący żali się, że Żeromski bezprawnie zabrał z majątku najmłodsze i najbardziej zdatne do chowu owce oraz najpiękniejsze jagnięta, które uprzednio otrzymał na mocy kontraktu, a w ich miejsce sprowadził owczarza z dóbr Grójca Małego wraz ze starymi, wybrakowanymi maciorami, bezprawnie przywłaszczając sobie także piętnaście sześcioletnich skopów wyhodowanych przez Wężyka. Ponadto Żeromski wywiózł z gruntu ruchomości gospodarskie, w tym trzy tarcice, osiem beczek, rulnice oraz zaciernice, a piętnaście fur siana znajdujących się w stodole kazał swoim ludziom przetransportować do Kępna lub innych miejsc. Co więcej, już po przeprowadzeniu oficjalnej sądowej kondescencji, były dzierżawca wywiózł na Śląsk czternaście fur słomy, sprzedając je za 30 złt. pol. za furę, czym doprowadził budynki do ruiny i spowodował zupełne wyniszczenie gruntu, całkowicie ignorując fakt, że Wężyk przekazał mu wcześniej na gruncie pięćdziesiąt srutów słomy z przeznaczeniem na poprawę stanu zabudowań, z czego Żeromski nic nie zwrócił. Żeromski nie pozostawił również trzydziestu kop szkudelniaków, które figurowały w rejestrach jako wykazane w trakcie jego kadencji, przez co poszkodowany właściciel musiał sam za nie zapłacić. Kolejną poważną stratą materialną było doszczętne wycięcie boru na Bugaju przez karczmarza Wojciecha Stawierka, którego Żeromski bezprawnie sprowadził do majątku, a także całkowity brak jakichkolwiek napraw w budynkach dworskich i wiejskich przez pełne trzy lata trwania dzierżawy, co doprowadziło zabudowania do ewidentnej dewastacji i ruiny. Na koniec manifestujący zarzuca Żeromskiemu bezprawne zabranie fas z kłodami oraz dopuszczenie się wielu innych krzywd, które zostaną szczegółowo wykazane i udowodnione w trakcie przewodu sądowego. Wobec tak drastycznego zniszczenia i uszczuplenia swojego dziedzicznego majątku, Kazimierz Wężyk żąda ukarania Aleksandra Żeromskiego, pełnego zadośćuczynienia za wyrządzone krzywdy oraz zwrotu wszystkich zagrabionych ruchomości na drodze prawnej, zastrzegając sobie jednocześnie prawo do ewentualnego rozszerzenia, poprawienia lub umniejszenia treści niniejszego manifestu w przyszłości. 

 

 

Notariusz Antoni Pstrokoński 1813

Na Bugaiu.

15.o Karczma stara z drzewa kostkowego. Dach słomiany. Komin z gliny. Ma drzwi pięcioro, sień, izbę, komorę, w izbie okien dwa z ktorych iedno małe piec i kominek z gliny posowę z dyli.— Staynia wiezdna dobra z drzewa kostkowego. Dach słomiany. Wrot dwoie na biegunach, złob z drabiną.—

Dziennik Urzędowy Gubernii Kaliskiej 1840 nr 43

Pisarz Trybunału Cywilnego pierwszej Instancyi Gubernii Kaliskiej.

Zawiadomia publiczność, iż dobra ziemskie Starce, składające się z folwar­ku i wsi zarobnej Starce, z wsiów zarobnych Robaszew i Zwierzyniec, oraz karczmy Bugaj zwanej, w Powiecie i Obwodzie Sieradzkim Gubernii Kaliskiej poło­żone do parafii Godynice należące, Sukcessorów beneficyalnych Jakóba Lipskie­go to jest Agnieszki z Lipskich Stanisława Baranowskiego, z własnych funduszów utrzymującego się małżonki, właścicielki dóbr Marszewa, wtychże dobrach Marszewie w Powiecie Pleszewskim Wielkiem Księstwie Poznańskiem w raz z mężem swym mieszkającej dziedziczne. Aktem zajęcia przez Tomasza Kozłowskiego Komornika przy trybunale tutejszym, na gruncie tychże dóbr Starce w dniu 19 Lutego (2 Marca) 1840 r. spisanym, na rzecz i na żądanie Antoniego Pągowskiego Obywatela kraju, oraz Stefana Madalińskiego właściciela nieruchomości w Kaliszu obudwóch z własnych funduszów utrzymujących się w mieście Gubernialnem Kaliszu mieszkających, zaś zamieszkanie prawne co do tego interessu u Fran­ciszka Bielskiego Patrona Trybunału Kaliskiego w Kaliszu mieszkającego, obrane mających, za których tenże Patron stawa i subhastacyą dóbr Starce popiera, na sprzedaż publiczną w drodze przymuszonego wywłaszczenia zajęte zostały.

Akt zajęcia wyż z daty powołany w dwóch kopiach Ernestowi Klose jako ustanowionemu dozorcy nad zajętemi dobrami Starce, i jako Wójtowi gminy Star­ ce, w dniu 19 Lutego (2 Marca) 1840 r. w trzeciej zaś kopii Jakubowi Bojemskiemu Pisarzowi Sądu Pokoju Powiatu Sieradzkiego w dniu 22 Lutego (5 Mar­ca) t. r. doręczony i zostawiony, następnie w kancellaryi ziemiańskiej Gubernii Kaliskiej do księgi wieczystej właściwej pod dniem 15/25 Maja 1840 r. podany, a do księgi zaregestrowań Trybunału Cywilnego Gubernii Kaliskiej w dniu 23 Maja (4 Czerwca) t. r. wpisany i zaregestrowany został.

Dobra wspomnione Starce są łączne, składają jednę gminę pod nazwiskiem »gmina Starce» zajmują rozległości uważając sposobem przybliżonym: 1. w grun­tach ornych dominialnych i przez włościan obsiewanych klassy 2, 3, 4 i 5 około morg. 442, 2. w łąkach dominialnych i przez włościan używanych około morg. 30. 3. w pastwiskach dominialnych i wiejskich morg. 30. 4. w borach zaroślach iglastych i liściastych około morg, 60. 5. w placach pod zabudowaniami dominialnemi i wiejskiemi, tudzież ogrodach włościan morg. 45. 6. piaski, nieużytki, drogi, strugi i wygony obejmują około morg. 60. Razem około morg. 667 czyli około włók 22 morg. 7 miary nowo polskiej.

Oprócz tej rozległości exystuje w polu od granicy wsi Rządowej Godynice kontrowers około 100 morg. nowopolskich wynoszący, dochodzenie i odzyskanie którego zastrzega się dla nabywcy bez zaręczenia jednak za pewność tego odzy­skania. W dobrach tych żadnych fabryk, zakładów, inwentarza gruntowego żywego i martwego ani porządków gospodarskich niemasz.

Włościan zaś pańszczyznę robiących jest: A) w wsi Starcach 1. półrolników 3 robiących po 4 dni w tydzień ciągłej pańszczyzny przez cały rok, 2. za­grodników 13 robiących po 2 dni w tydzień ręcznej pańszczyzny przez cały rok, 3. komorników 2 robiących po półtora dnia w tydzień takiejże pańszczyzny, B) W wsi Zwierzyńcu 1. półrolników 4 którzy po 4 dni w tydzień ręczno przez ca­ły rok odrabiają, 2. zagrodników 2 odrabiających takiejże pańszczyzny po 2 dni na tydzień, 3. komorników 3 również po 2 dni ręcznej pańszczyzny tygodniowo odrabiających. C) w wsi Robaszewie 1. półrolników 2 odrabiających po 4 dni w tydzień pańszczyzny przez cały rok, 2. zagrodników 8 z których 3 po 3 dni, a 5 po 2 dni ręcznej pańszczyzny w tydzień odrabiają, 3. komorników 3 odra­biających po 1 dniu w tydzień takiejże pańszczyzny. Oprócz tego włościanie po­wyżej wymienieni odbywają powinności i dają daniny w akcie zajęcia wyszcze­ gólnione. Czynszowników stałych w dobrach tych niemasz, są tylko następni czynszownicy niestali 1. Tomasz Konczyński młynarz w Starcach, 2. Bartłomiej Krawczyk karczmarz na Bugaju i 3. Jan Szpaniel karczmarz w Robaszewie od których czynsz wynosi rocznie 258 złp.

Dobra te zostają w dzierżawnej possessyi Ernesta Klose w dn. 24 Czerwca 1840 roku kończączej się, w razie jednak niewypłacenia mu summy złp. 50000 na dobrach tych hypotecznie ubespieczonej i pretensyi gruntowych dzierzawa onemu służąca przedłuża się od lat 3 do 3 za opłatą rocznej dzierzawy po 8000 złp. W dobrach rzeczonych Starce budynki dominialne są powiększej części massiv murowane i te w dobrym znajdują się stanie, reszta zaś budynków dominialnych w pruski mur lub z drzewa budowane i wszystkie budynki włościańskie, które równie z drzewa są wystawione, znacznej reperacyi potrzebują.

Sprzedaż dóbr tych odbywać się będzie na Audyencyi publicznej Trybunału Cywilnego 1ej Instancyi Gubernii Kaliskiej w Kaliszu w miejscu zwykłych po­ siedzeń, do czego warunki licytacyi i przedaży oraz zbiór objaśnień każden z interessentów w Biórze pisarza Trybunału i u Patrona przedaż popierającego Franciszka Bielskiego przejrzeć może.

Pierwsze ogłoszenie warunków licytacyi i przedaży dóbr tych na Audyencyi Trybunału tutejszego w dniu 29 Sierpnia (10 Września) r. b. 1840 o godzinie 10 z rana nastąpiło, drugie dnia 12/24 Września, a trzecie dnia 26 Września (8 Października) 1840 r. za dobra te wyrabiający przedaż podali summę 70000 złp. w listach zastawnych, po czem termin do temczasowego dóbr tych przysą­dzenia na dzień 2/14 Stycznia 1841 r. godzinę 10 z rana na Audyencyą Trybu­nału tutejszego wyznaczony został.

w Kaliszu dnia 26 Września (8 Października), 1840 roku.

Franciszek Salezy Wołowski.

Obwieszczenia Publiczne 1932 nr 61

Komornik sądu grodzkiego w Kaliszu, III rewiru, Zygmunt Kostro, mający kancelarję swoją w Kaliszu, przy ul. Pułaskiego L. 13, na zasa­dzie art. 1146 U. P. C., obwieszcza, że w dniu 2 grudnia 1932 roku, od godziny 10 z rana, w sali posiedzeń wydziału cywilnego sądu okręgo­wego w Kaliszu, sprzedawana będzie nieruchomość położona w kol. Bu­gaj, gm. Brzeżno, pow. sieradzkiego, oznaczona Nr. 12 rejestru pomiarowego, obejmująca przestrzeni 8 dzies. 1190 sąż. czyli 9 ha i 2816 mtr. kw., składająca się z 1 działki ziemi, granicząca od wschodu z nieruchomością Walerego Ostrycharczyka, od zachodu z nieruchomością Józefa Siwego i Józefa Muchy, od północy z nieruchomością Stanisława Grabowskiego i Edmunda Przeora i od południa z nieruchomością Tomasza Okonia. Opisane grunta mają 4 morg. łąki, a resztę stanowi ziemia orna, z czego 5 morg. zasiane jest żytem, reszta przygotowana pod zasiewy.

Na opisanej nieruchomości znajdują się: a) dom mieszkalny, drew­niany; b) stodoła budowana z regli obita deskami; c) obora murowana z bloków cementowych, z przybudowaną szopą otwartą na polach, pod jednym dachem; d) piwnica murowana z cegły; e) ustęp drewniany i studnia z 6 dren cementowych, oraz około 30 sztuk drzewek owoco­wych. Wszystkie budynki są kryte słomą. Cała osada jest drenowana i stanowi wyłączną własność Józefa i Zofji małż. Wira, którzy nabyli takową na mocy aktu wydziału hipotecznego przy sądzie okręgowym w Kaliszu, z dnia 24 czerwca 1910 roku za Nr. 4.

Powyższa osada obciążona jest ścieśnieniami i rygorami wyłuszczonemi w dziale III wykazu hipotecznego pod Nr. 1, 2, 3 i 4. Osada obcią­żona jest długami na ogólną sumę 27.902 zł., kaucją na sumę 1.540 zł. oraz ostrzeżeniem na sumę 200 zł. i sumą 265 zł. z procentami i kosztami. Opi­sana nieruchomość zostanie sprzedana na żądanie Ludwika Pasia.

Licytacja rozpocznie się od sumy 25.000 zł., przyczem do przetargu dopuszczone będą osoby, które złożą wadjum w kwocie 10 proc. sumy szacunkowej.

Akta, tyczące się sprzedaży, mogą być przeglądane w kancelarji wydziału cywilnego sądu okręgowego w Kaliszu.