Inwentarz Jerwonice (1786)

Agad, Księgi Ziemskie i Grodzkie Sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-173, karty 686-688 i 692-693.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Na mocy wyroku Trybunału Koronnego z Piotrkowa urzędnicy grodzcy i woźny sądowy dokonują przymusowego odebrania dóbr Jerwonice dotychczasowemu posiadaczowi Michałowi Pieskowskiemu, i przekazują je prawowitemu powodowi – Rochowi Radoszewskiemu Łowczemu Brzezińskiemu. Pieskowski zostaje zmuszony do opuszczenia majątku pod groźbą banicji za naruszenie wcześniejszych dekretów sądowych. Na końcu dokumentu urzędnicy przystępują do opisu dóbr.

[...]
Nayprzod wiezdzajac w dziedziniec ze wsi do folwarku, ktory iest o dwoch izbach do ktorego wchodząc z dworu do sieni drzwi na zawiasach z klamką zelazną z sieni do izby stołowey wchodząc na lewą rękę drzwi z tarcic z zawiasami y zamkiem francuskiem, klamką zelazną y kluczem. W tey izbie piec z kafli białych, komin częścią z gliny częścią z cegły ulepiony dobry. Podłoga y pułap z tarcic tenże pułap wybielony, okien w tey izbie dwa w kazdym po tafli cztery ramy stolarską robotą  w iecnym oknie brakuie iedney tafli, te okna na zawiaskach y z chaczykami zelaznemi. Z tey izby garderobek dwie do ktorych drzwi dwoie na zawiaskach a trzecie na dwor z tarcic takze z zawiaskami na zawiasach zelaznemi, w tych dwoch garderobkach iest po iednym oknie w tafel cztery małych na drugiey stronie izba po prawey ręce czeladna do ktorey wchodząc drzwi na biegunach z tarcic z szkoblem y wrzecądzem zelaznemi. Komin y piec z gliny, pułap z tarcic, podłogi niemasz. Ten folwark przykryty snopkami do wierzchu u dołu na okapie tarcicami pobity. Komin nad wierzchem dachu nadmurowany, z przodku przed tymze folwarkiem bindarzeki dwa. 

Po prawey ręce idąc do tegoż folwarku na tyle chlew stary z deli postawiony, karmnik zas przy tymze chlewie nowy postawiony. Snopkami tak chlew iako y karmnik poszyte także. Idąc daley chlew o dwoch przegrodkach na prosięta stary. Item na przeciwko folwarku chlewow dwa starych do reperacyi niezdatnych snopkami pokryte. Przy tychże chlewach komora z staienką częścią z deli rzniętych częścią z bali łupanych. Drzwi u tegoż pobudynku dwoie z tarcic iedne do komory zkoblem y wrzecądzem zelaznemi, drugie do staienki bez szkobla y wrzecądza oboie na biegunach, poszycie snopkiem na okapie tarcicami obite, w rogu zas staienki chlewik mały. Za temisz ogrod wielki na warzywo z pasternikiem częścią płatwami od podworza częścią zerdziami na około ogrodzony. Item w rogu niezbyt daleko folwarku obor dwie wielkich iedna obalaiąca sie[?] stara druga stara reperacyi mieyscami potrzebuiąca. Okap u obor z starcic. Stodoł dwie iedna z bali rznietych w zamek stawiana o dwoch klepiskach, drzwi do nich czworo z tarcic z szkoblami y wrzecądzem, dach snopkiem pokryty, okap dwioma rządami z starcic ze wszystkiem dobra. Item druga stodoła zatąż na tyle podreparowana dobra o dwoch sochach z deli rzniętych stawiana. Podworze wokoło częścią zerdziami, częścią płatwami ogrodzone. Poddanstwo w tey wsi ktorzy odrabiaią panszczyznę w tydzien dwoygiem do tegoz folwarku. 
Primo kmiecie[?] Antoni Spiewak robi dni pięć w tydzien dwoygiem, ma zakład dworski wołow cztery. Woytek Kaczmarczak toz samo odbywa y ma zakład. Antoni Duda toz samo odbywa y ma zakład. Adam Maciaszek toz samo odbywa y ma zakład. Jakob toz samo odbywa y ma zakład. Jozef Bryk tęż samę robocizne odbywa y ma podobnyz zakład. Ci wszyscy role trzymaią. Zas pułrolnicy ktorzy według zwyczaju dawnego powinni odbywac panszczyznę po dni trzy iednem bez sprzężaiu są. Ci primo Jan pułrolnik, Jędrzey Maciaszek, Kasper Jerwanski, ci takze zakłady dworskie maią. 
Zagrodnikow iest czterech ktorzy podobniez robią iednym po dni trzy w tydzien y zakłady dworskie maią są ci Jakob Matusiak, Antoni Bednarz, Jakob Wiatrak, Tomasz Kowal ci wszyscy bez sprzężaiu.
Komornic takze iest pięć ktore po dwa dni odrabiaią y składowe z pola biorą, cisz wszyscy gospodarze y komornice według dawnego zwyczaiu podatki wszelkie do folwarku dworskiego należące oddawac powinni, to iest dla Wgo Radoszewskiego. Obsiewy zboz tak ozimych jako jarych na tychże dobrach Jerwonicach znayduiące się te wszystkie w posesyą Wgo Radoszewskiego oddaią się, z ktorych JP Wierzbinski przeszły possessor pominiony wsi Jerwonic na swoie potrzeby wymłocił zyta kop trzynascie, pszenicy kop dziesięć y snopow 10, jęczmienia kop dziewięć y snopow dziesięć, z ktorego omłotu nie znayduie się w spichrzu tylko zyta cwierci trzy, pszenicy takze cwierci trzy y miara iedna, więc to dla Wgo Radoszewskiego traduie się. Słodu takze niewięcey iak nad korycy sześć sprawionego w fasach y ozdzie znayduie sie takze y tu w uzytek Wgo Radoszewskiego podaie się. Tudzież łąki wszystkie y grunta na tych dobrach znayduiące się w aktualną possessyą przyłącza się Wgo Radoszewskiego.
[...]
Ludovicus de Glogowa Kossowski Burgrabius Castrensis Siradiensis Subdelegatus Juratus.