-->

wtorek, 7 października 2025

Inwentarz Ostrów Jeziorsko (1767)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-139, karty 243-44.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.
 
 

Wizja zboża w dobrach Ostrowie, w spichrzu, w ziarnie zostającego, tudziesz owiec po tradycji [...] na gruncie zostaje, cegielni i stajni, wiełny w Jeziorsku, tudziesz boru za possesji WJPana Ignacego Gałczyńskiego wyciętego, przez nas niżej na podpisach wyrażonych przy opatrznym Bartłomieju Kobuszewskim woźnym. Dnia 26 lutego roku pańskiego 1767 uczyniona. 

Inwentarz.
1mo. Owiec różnego gatunku, tak cytówek jako też cytaków z jagniętami przeszło pięćdziesiąt jedna.
2do. Koni fornalskich 4. 

Zboże. 
1mo. Żyta wierteli 14. 
2do. Jarego żyta wierteli 19, miara 1. 
3tio. Jęczmienia wierteli 6. 
4to. Talerki wierteli 5.
5to. Grochu wierteli 12. 
6to. Prosa wierteli 2. 
7mo. Siemienia konopnego wierteli 2. 

Cegielnia. 
1mo. Cegielnia jedna pod szkudłami, w której piec zły i dach. 
2do. Szopy do wysuszania cegieł dwie, jedna pod szkudłami, druga pod snopkami, z których jedna [...] poszyta z gruntu zła i obaliła się i ta też druga reparacji potrzebuje.

Dwór.
1mo. Dwór robotą pruską stawiany, stołowa izba o dwóch oknach w tafle, w ołowiu, u jednego okna taflów brakuje trzech. 
2do. Pokoik o jednym oknie w tafle, w którym piecyk okrągły, białły, do którego komórka. 
3tio. Czeladna izba o dwóch oknach prostych z komorą i sienią. 
4to. W środku dwora izba w bale o jednym oknie w tafle, w drzewo oprawne, ale złe, piec zielony, u tychże trzech pokojów zamki trzy, dwa francuskie, jeden prosty, na którym dach zły. 
5to. Przy tym jest kuchnia o dwóch oknach, ale złych. 
6to. W tymże dworze jest gozalnia dobra, w której gozalni garniec jeden dobry o trzech rurach, pokrywa zła, drybusów trzy, dwa dobre, 3ci zły. 
7mo. Karmik stary. 
8vo. Stajnie dobre w bale pod szkudłami. 
9no. Chlewy świńskie dobre pod szkudłami w bale. 
10mo. Obory pruską robotą i te potrzebują reparacji. 
11mo. Owczarnia nowa w węgły. 
12mo. Spichlerz nowy o trzech sypaniach pod szkudłami. 
13mo. Stodoła jedna o dwóch gumnach i ta znacznie potrzebuje reparacji. 
14mo. Wozownia między stajnią i oborami o podwójnych wrotach, lecz wrotnie dwie złe. 
15mo. Owczarnia stara w lepiankę, dachu potrzeba. 
16to. Ozdownia dobra, dachu potrzeba. 
17mo. Mielcuch z komorą, izbą, z sienią, dobry, ale dachu potrzeba. 

Statki do piwa robienia. 
1mo. Kadzie złe. 
2do. Kocioł stary, ale jeszcze dobry. 

Młyn.
1mo. Jagielnia dobra o jednym kole. 
2do. Izba jedna o dwóch oknach, lecz jedno z nich złe. 
3tio. Pod młynicą pali i balek brakuje. 

Chałupy Ostrowskie. 
1mo. Ambrożego zagrodnika chałupa nowa. 
2do. Piotra zagrodnika zła. 
3tio. Jędrzeja zagrodnika nowa. 
4to. Sebastiana zagrodnika nowa. 
5to. Józefa zagrodnika nowa w lepiankę. 
6to. Owczarza chałupa nowa. 

Gościniec. 
1mo. Sam gościniec dachu potrzebuje.
2do. W tym gościńcu izbów trzy. 
3tio. W izbie szynkownej okna trzy w tafle, ale wszystkie złe, tudziesz podłoga z gruntu zła. 
4to. W jednej izbie podłoga jest dobra.
5to. W drugiej nie masz, te wszystkie trzy izby z komorami. 
6to. W tych dwóch izbach okna złe, także w tafle. 
7mo. Stajnia wiezna przestawiana z starego drzewa, u której słupy nowe i przyciesi i już popodpierana. Połowa dachu nowego, połowę starego i jeszcze nie dołacona i nie wszystka poszyta. 
8vo. W tymże gościńcu jest miech kowalski, zły, kowadło dobre, młot wielki dobry, trzy, szparuk, kleszczy dwoje, ale złe. 
9no. Kuźnia przy gościńcu nowa, ale niedokończona. 

Chałupy Jeziorskie. 
1mo. Łyjaka, zagrod. chałupa nowa. 
2do. Banasiaka Franciszka, wcale zła. 
3tio. Rocha pułrolnika potrzebuje reparacji, przyciesi złe. 
4to. Kulawina[?] zagrodnika nowa. 
5to. Bonawentury pułrolnika, chałupa zła. 
6to. Antoniego pułrolnika nowa. 
7mo. Błażeja zagrodnika w lepianke nowa. 
8vo. Florkowej pułrolniczki, zła. 
9no. Gorzelanego zagrodnika w słupy stawiana, zła, słupy powygniewały. 
10mo. Jędrzeja zagrodnika nowa w lepiankę. 
11mo. Płócinnika Pawła, chałupa stara, ale jeszcze dobra. 
12mo. Jędrzeja pułrolnika chałupa stara, przyciesi złe. 


Także też bór za possesji WJmPana Ignacego Gałczyńskiego znacznie wycięty. 
Anatazy z D. Wolski mppa

środa, 1 października 2025

Inwentarz Malanów Trupianka (1771)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-145, karty 443-46.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Status bonorum, czyli inwentarz dóbr wsi Malanowa i Trupianki deserta WJmci Pani Eleonory z Szawłowskich Rupniewskiej Podstoliny Inowłodzkiej, tychże dóbr dożywotniej Pani z opisaniem wszelkich pobudynków, tak dworskich, jako i wiejskich, osiadłości, poddaństwa, inwentarzów, tudziesz rerum mobilium et immobilium post fata [...] mag[...] domini[...] Rupniewski subdapiferi Inowłoden. derelictorum. Dnia 18 miesiąca lipca roku pańskiego 1771go spisany i opisamy. 

Dwór. 
Do którego wchodząc jest ganek nadchylony, ten poprawy potrzebuje, podstawieniem słupów pod balki, drzwi sienne na zawiasach z zamknięciem, izba stołowa z zamknięciem wszelkim zamkowym, kluczem i antabami. W tejże izbie podłoga dobra, sufit reperacji potrzebujący, okien taflowych 4 całkowych dobrych, piec i komin w całości dobry, szafa kredensowa z kratami, drzwiczkami na zawiasach zamknięciem i szufladami, obrazów na ścianach zostających w ramach różnych malowanych 12, stół malowany wielki, wysuwane sztuki, stół mały kwadratowy 1, stołków białłych z poręczami 7. Przy tej izbie pokoik mały, pusty, na różne schowania z kominem, oknem jednym, podłogą złą, suffitem nadrujnowanym, drzwi u tegoż dwoje na zawiasach z wrzeciądzami i szkoblami. Z tegoż pokoiku skarbczyk, do którego drzwi na zawiasach z wrzeciądzem i szkoblem, w którym podłoga z suffitem nadrujnowane, okienko małe. Z tegoż skarbczyku są drzwi do sklepiku, z tego sklepiku są drzwi na zawiasach z zamknięciem na dwór. W sieni komora, czyli szpiżarnia, do której drzwi dobre z zamknięciem zamkowym i kluczem. Taż szpiżarnia ze szczętem zła. Na drugiej połowie dworu pokoik sypialny, do którego drzwi z zamknięciem wszelkim porządnym zamkowym. W tymże pokoju podłoga dobra z sufitem podobnym, oknami dwiema, piecem polewanym i kominem dobremi. W tym pokoju obicie karmazynowe, bławatne, stare, nazwiskiem burgatelowe. Fieranki przy oknach zielone, rasowe, nadstarzałe. U drzwi zasłona sukienna, szafka z kratami na szkło nadstarzała. Z tegoż pokoju są drzwi do pokoiku z zamknięciem żelaznym. W tym pokoiku podłoga i sufit dobre, piecem polewanym i kominem dobremi, oknami dwiema złemi. Drzwi do sieni z zamknięciem, z tych pokoików są garderopki dwie do których w jednej garderopce podłoga z suffitem i oknem jednym dobre, drzwi z zamknięciem zamkowym dobrym. Z tejże garderopki są drzwi na zawiasach do drugiej garderopki, w której są okna dwa, podłogą i suffitem dobremi. Drzwi na przebój do pokoiku. Góra na tym dworze z obydwóch stron, drzwi na zawiasach z szkoblami i wrzeciądzami. Górka nad gankiem, do której drzwi z zamknięciem dobrym, okno jedno, podłoga i suffit nadrujnowane. Schody na górę dobre okolice przy oknach wszystkich dworu okiennice. Dach na tym dworze całym gontami pobity nadrujnowany. 
Most do tego dworu na kopcu będącym z poręczami nadrujnowany. Officynka za mostem, w której jest izdebka z komorą, piecem, kominem, oknem, drzwiami na zawiasach, wrzeciądzami, szkoblami, chaczykami. W tej officynie jest sień z kuchenką. Przy tej officynie stajenka i wozownia, do której wrota z zamknięciem zamkowym. Dach gontami pobity nadrujnowany, i taż officyna ztąż przyległością stara zrujnowana. Wóz szybowany nowy znajduje się. 

Browar. 
Do którego wchodząc są drzwi z wrzeciądzem i skoblem. Sień, w której kocieł dobry, kadzi dwie dobre, przykadek jeden, beczek ośm dobrych, pułbeczków cztery dobre, konew od zlewania, cebratka nowa dobra, od zadania piwa lyż dobry, przykrycie słomiane od kadzi, wylewka, kosz od chmielu dobry, wiadro od studni dobre. Izba browarna z komorą, drzwi do nich na zawiasach z skoblami, wrzeciądzami, okno dobre, duże, piec kaflowy dobry i komin, koryto do zalewu, garniec z pokrywą, rurami i wszelkiemi statkami należącemi, góra z zamknięciem. Dach na browarze połową potrzebuje reparacji pobicia na której szkudły kop 45, i na dwór miejscem potrzebującej pobitki. Ozd, czyli suszarnia słodów, blisko browaru stojący, na którym ozdzie dach reparacji potrzebuje. Karmnik blisko browaru stojący dobry. 

Folwark.
Do którego wchodząc są drzwi na biegunach z sienią, izbą, komorą. W tej izbie folwarku jest komin i piec dobre, okno nadpsute, szafa na statki należące. Przy tym folwarku zostają kurniki nowe, dobre, z drugiej strony chlewy, które reparacji potrzebują. 

Obory.
Obory okoliste, częścią potrzebujące poprawy poszywki i delowania. Owczarnia dobra, stodoła jedna o dwóch klepiskach, do której wrotni czworo z kunami żelaznemi, przy jednej wrotni zamek z kluczem, przy drugiej kłódka z kluczem. Stodoła druga o jednym klepisku na zamek zamykana z kluczem. Szpichlerz dobry z zamknięciem na zamek, do którego klucz. Przy szpichlerzu szopa dobra, z drugiej strony stajenka na konie. Wrót do podwórza wjazdu jest dwoje z zawarciem dobrym. Całe zaś pobudynki dworskie okolice częścią parkanem dobrym, częścią obgrodzeniem opasane. 

Osiadłość poddaństwa z ich pobudynkami. 

Kmiecie.
1mo. Augustyn -  - ma chałupę, stodołę, oborę, wołów zakładnych 4, krowę, świnię, wóz, pług, radło, siekierę, kosę, sierp. 
2do. Wojtek Banaszek, ma chałupę, stodołę, oborę, wołów zakładnych 4, krowę, świnię, wóz, pług, radło, siekierę, kosę, sierp.
3tio. Wojtek Mycek, ma chałupę, stodołę, oborę, wołów 4, krowę, świnię, wóz, pług, radło, siekierę, kosę, sierp.
4to. Michał [...]łaczek, ma chałupę, stodołę, oborę i zakład, ten wszystek, co i pierwsi.
Ciż pobudynki mają nadrujnowane, częścią niektóre dobre. 

Półrolnicy.
1mo. Fabian Gaziak, ma chałupę, stodołę, oborę, wołów zakładnych parę, krowę, świnię, wóz, płużyce, radło, siekierę, kosę. 
2do. Wojtek Myczaszek, ma chałupę, stodołę, oborę, wołów zakładnych parę, krowę, świnię, wóz, płużycę, radło, siekierę, kosę.
3tio. Antek Mycek, ma chałupę, stodołę, oborę, wołów zakładnych parę, krowę, świnię, wóz, płużycę, radło, siekierę, kosę. 
4to. Szymon Ratajczyk, ma chałupę, stodołę, oborę, tenże zakład ma co i pierwsi. 

Zagrodnicy.
1mo. Mikołaj Gozdziak, ma chałupę, stodołę, obory, świnię, kosę, siekierę i płużycę.
2do. Wawrzyn Mycek, ma chałupę, stodołę, obory, świnię, kosę, siekierę i płużycę. 
3tio. Matusz Kochaniak, ma chałupę, stodołę, obory, świnię, kosę, siekierę i płużycę. 
4to. Walek Mycek, ma chałupę, stodołę, obory, świnię, kosę, siekierę i płużycę.
5to. Jędrzej Mycek, ma chałupę, stodołę, obory, świnię, kosę, siekierę i płużycę.
Ci wszyscy pobudynki mają nadrujnowane. 

Komornice i komornicy.
1mo. Bartkowa,
2do. Józwowa, 
3tio. Olejniczka, Tomek Rymarz, Jakub Kowal. 

Gościeniec alias Karczma, izba, komora, sień, stajnia wiezna, stodoła, obora, poszywki częścią reparacji dachów potrzebujące. Kuźnia nowa z rzniętego drzewa, z wszelkimi do niej statkami należącemi, gontami pobita. 

Trupianka deserta. 
1mo. Piotr Wysoczyński, zagrodnik, ma chałupę nową, świnię, kosę, siekierę i płużycę. 
2do. Paweł Kulawieczczak, ma chałupę nową, świnię, kosę, siekierę, płużycę, zagrodnik.
Ci wszyscy osiadli w tychże dobrach z wszelkiemi rolami, łąkami, ogrodami zostają. 

Rzeczy różne w ruchomościach znajdujące się. 
1mo. Pałasz krzywy, srebrny, suto pozłocisty, z bierkami takiemiż, na taśmie złotej, wstąszką karmazynową podszytą.
2do. Karabela alias demeszka, pstrozłocista, smelcowana, na stalowym okowie. 
3tio. Karabela srebrna, pstrozłocista, z bierkami takiemisz, z taśmą popielatą, jedwabną, zastawna. Także pas medelkowy, złotem przerabiany, dwojakiego koloru, połową biały, połową karmazynowy, stary, zastawny.
4to. Karabela srebrna blachmalowa, pstrozłocista, z taśmą szarą i bierkami takiemiż. 
5to. Szabla prosta z gładkim okowem, bez pasków, w capę oprawna. 
6to. Rządzik srebrny pozłocisty, w groszek pułsuty, na rzemieniu osadzony.
7mo. Ładownica lwowskiej roboty, pozłocista, z pokrowcem, przy której taśma złota nowa, z wypustkami takiemiż, nową wstążką niebieską podszyta. 
8vo. Taśma do szabli nowa, szara, złotem przerabiana. 
9no. Kulbaka w srebro oprawna, suto pozłocista, bez poduszki, suknem niebieskim z hawtem obita, z wojłokiem szafianowym czerwonym, z tybinkami[?] lazurowanemi i z pusliskami[?] krewnego rzemienia, bez strzemion w pokrowcu.
10mo. Terlica z tybinkami lazurowanemi, staremi zgoła. 
11mo. Kubek srebrny pstrozłocisty, mały do gorzałki. 
12mo. Kobierzec na stół strzyżony w kolorach różnych.
13tio. Kobierczyk stary na stolik turecki. 
14to. Obicie żółte, płócienne w cienie niebieskie na pokój. 
15to. Obitko kamelerowe na ścianę, różnego koloru pasy.
16to. Dywan na łóżko włóczkowy z kutnerem ordynaryjnym. 
17mo. Fuzja żelazna osadą dobra jedna, druga fuzja z mosiężną osadą, także dobra.
18vo. Prochowniczka słoniowej kości biała, z sznurem karmazynowym. Także prochowniczka druga w jaszczur oprawna, tudziesz róg od prochu rznięty w mosiądz oprawny na rzemieniu czarnym z przączką smelcowaną niebieską. 
19no. Puzdro zielone, trzygarcowe z flaszami jedno, drugie puzderko zielone, dwugarcowe bez flasz. Trzecie puzderko garcowe, także bez flasz. Czwarte puzderko stare dębowe bez flasz. Piąte puzderko dębowe z piącią flaszkami kwartowemi. Szóste puzderko małe, zielone, z sześcią flaszkami. Siódme puzderko małe, podróżne. 
20mo. Szkatułki trzy z szufladkami.
21mo. Kuferki dwa stare, kosmate, toruńskie, i skrzynka skórą kosmatą obita, żelazem okowana, toruńska, stara, jedna, tudziesz skrzynie stolarskiej roboty trzy z zamkami.
22do. Krzesełek sześć z poręczami, bombą zieloną obite. Także krzesełka dwa składane skórą juchtową, czarną obite. 
23tio. Parawan drewniany, malowany o sześciu sztukach bez zawiasków.
24to. Półmisków cenowych, gdańskich ośm. Misa gładka jedna, półmisie z obręczą jedno, talerzy takichże ośm.
25to. Misy z obręczami, z antabkami dwie, większa i mniejsza. Pułmisków starych sześć, z których jeden wytopiony. Talerzy starych cenowych siedem. Przystawek ceny bitej dwa, salaterek cztery. Pułmisie małe jedno, stare z obrączką, łyżek cenowych cztery, masielniczka cenowa jedna, lichtarzy cenowych cztery, para większych, para mniejszych. Miednica jedna z nalewką cenową, flasza farfurowa jedna w cenę oprawna. 
26to. Jaszcz miedziany z talerzykami pobielanemi czterma i z miseczkami czterma takiemiż. Alembik miedziany z pokrywką o jednej rurce z sedesem na nóżkach żelaznych jeden, konew miedziana, stara bez przykrycia jedna, konewka miedziana pomniejsza z przykryciem jedna, kiesz[?] żołnierski miedziany pobielany jeden, flasza miedziana cztery garcowa jedna, flaszka pułgarcowa miedziana jedna, kwarta miedziana jedna, miedziaczek jeden, kopraczki dwa miedziane kwartowe, panew duża miedziana jedna, panewka miedziana druga, stara, paneweczka mniejsza jedna, kociełek miedziany od herbaty jeden. 
27mo. Żeleźniak duży jeden, rożen wielki jeden, rożny dwa małe.
28vo. Topór ciesielski jeden, pieły dwie, węgielnica, srubsztak slosarski i inne instrumenta do tegoż należące. Lichtarz żelazny z szczypcami. 
29mo. Możdzeń żelazny z tłuczkiem takimże jeden, item możdzeń mosiężny z tłuczkiem takimże. 

Statki stelmaskie.
1mo. Piełka mała jedna, świdrów większych trzy, świderków mniejszych cztery, zastrugi, czyli fugowniki dwa, dłuta dwa, iglica do zawłóczenia rzemienia jedna, młotek mały jeden, chebelek jeden, strug jeden, dłutko do toczenia jedno, szynżaszka jedna. Te statki oddane Urbanowi Janowskiemu stelmachowi dziedzicznemu dóbr Wulczyńskich*. 

Inwentarz rogaty na tymże gruncie znajdujący się i nie rogaty.
1mo. Stadnik jeden, krów ośm, koni fornalskich para, cieląt troje, świni macior pięć, kiernosz jeden, projszczaków jedenaście. 

Inne zaś ruchomości mniej szacunku podległe, te nie wyrażają się sukcessorom, niezginione, który to regestr rzetelnie spisany do Grodu Łęczyckiego z podpisem ręki mojej własnej podaję. 
Datt w Malanowie anno et die ut supra.
I ten regestr gotowa jezdem poprzysiądz, gdy tego potrzeba czasu swego będzie wyciągać. 
Eleonora Rupniewska, mppa. 


* wieś Wola Dzierlińska, tamże został sporządzony rejestr podpisany przez Eleonorę Rupniewską

Inwentarz Będków Wola Będkowska (1772)

Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-145, karty 459-60.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

Wizja dóbr Będkowa połowy i Wolki Będkoski połowy po śmierci Swiętej pamięci Jmci Pana Jana Wolskiego, tychże dóbr połowy dziedzica przez Jchmców Panów Kazimierza Cieszkowskiego i Jmci Pana Gabriela Bielickiego przy prezencji woźnego Józefa Chowierandy przysięgłego z Buzenina tak zasiewków ozimich, jako też jarych i inwentarzów pozostałych tegoż Jmci Pana S. pamięci Jana Wolskiego własnych z poddanemi osiadłemi na tejże jego połowie dóbr Będkowa i Wolki Będkoski zostającemi dnia 7 lipca roku 1772 spisana.
Żyta wszystkiego na Będkowie na pańskich folwarkach jest składów 80, jarki składów 20, pszenice jary zagonów 6, jęczmienia składów 40, grochu składów 20, owsa 20 i 6, tatarki składów 36, prosa zagonów 11, lnu przez pół staja zagonów 10, na ogrodzie kapusty zagonów 10, brukwie zagonów 3, kapuśniku zagonów 3, marchwie zagonów 14, grochu kolińskiego zagonów 3. 
Inwentarza rogatego krów dojnych 10, wołów robotnych 3, stadnik 1, jałowic 3 letnich 2, trzecia jałowica dwuletnia, jałowiąt półtoraków troje wołków.
Swini macior starych 5, kiernoz szósty, proszczaków rocznich 2, prosiąt latosich sześcioro. 
Koni klacz 2, jedna ze zrzebieciem, zrzebców dwuletnich 2, trzeci zrzebiec w półtoru lat. 
Gęsi starych z młodemi 15, kaczka 1, kur 3. 
Poddanych jego w Będkowie pierszy Stach zagrodnik ma wołów parę, krowę, wóz, żelaza, zasiewek, co należy robi dni 4 w tydzień, Bartkowi synowie z matką dwaj też taką załogę zagrodnią mają, robią także dni 4. 
Trzeci zagrodnik Józef podupad, służy żona tylko w chałupie siedzi. Szymek chałupnik nie ma załogi pański, robi 2 dni. 
W Wólce Będkowki Sobek zagrodnik ma załogę jako i w Będkowie jednakową, robi dni 4 w tydzień. Drugi Mikołaj zagrodnik ma załogę, robi także 4 dni ręczno, wołów parę odebrano do dwora za życia Pana jego. Trzeci Bartek ma rolę zagrodnią, ale podupad. Szwiec kumornik, siedzi w chałupie, robi dzień w tydzień. Kumornica jedna Taczała[?]. 

Budynki dworskie w Będkowie. Dworek, sień z dwojgiem drzwi na zawiasach żelaznych, trzecie drzwi do izby na zawiasach żelaznych, piec prosty, okna w drewno oprawne, szyby proste, z izby drzwi do komory na zawiasach, zkoblem wrzecądzem i kłótką, komor dwie, z komory drugie drzwi na dwór na biegunach drewnianych. Ten dworek już stary, pod guntami staremi, snopkami naprawiany. W tym podwórzu na zachód gorzalenka, sień z [...] i komorą, w sionce garniec miedziany ze wszystkimi statkami co należy, drzwi na biegunach troje, okno proste i piec, to wszystko stare. Stajnia pod pałudnie na konie, stara, popruchniała, pod snopkami z wrzecądzem, skoblem żelaznym. Obora przy wrotach spólna na pół przegrodzona na bydło, dranicami u dołu obita, górą snopkami poszyta, dobra, stodoła o jednym klepisku, dobra w poszyciu, kuna u wrót żelazna do zamknięcia z kłótką. Płoty w podwórzu spólne, ogrodzone, stare. Sad wielki zarosły drzewem różnym, od lasu płota [nie?]masz tylko pozacinany drzewem niepotrzebnym. W tym sadzie ani jabka, ani gruszki nic nie odbrodzieły tego roku. Sadzawka na karasie. W środku sadu spichlerz spólny na zboże, stary, dolne sypanie do S. pamięci JmPana Wolskiego należące, złe, końce przyciesi zgnieły. 
Co że tak jest widzielizmy, na to się rękami naszemi podpisujemy. Działo się w Będkowie dnia i roku wyżej. 

Kazimierz Cieszkoski
Gabriel Bielicki ręką trzymaną

sobota, 13 września 2025

Inwentarz Kłady (1786)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-172, karty 671-72.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Wizja dóbr Kładów przez W. Jmsc Pana Hieronima Kobierzyckiego Podczaszyca Kaliskiego po objęciu posessji zamiast inwęntarza dnia 20 lipca roku 1786 przez dwóch slachty i woźnego niżej na podpisie wyrażonych uczyniona. 
A najprzód dwór, przed którem mostek z dylików zły, wchodząc do sieni drzwi proste na biegunach, na lewej stronie izba pańska, do której drzwi proste z wrzecąndzem i szkoblami, tak chaczykiem żelaznemi. W tej izbie okien dwa z prostych szyb okrągłych, piec z prostych kafli i komin prosty. Tak piec jako i komin zły, komin poprawy potrzebuje, a pieca nowego potrzeba, bez podłogi, sufit z delików. Z tej izbetki komora, do której drzwi z wrzecąndzem i szkoblami proste na biegunach. Z tej komory drzwi na dwór także proste, zasuwane, na drugiej stronie izba duża, czeladna, spróchniała. Do tej izby drzwi na biegunach z wrzecądzem i szkoblami. W tej izbie piec i komin proste, złe, =potrzebuje piec przestawienia, posowa z delików, okien w tej izbie dwa prostych, w których szyb brakuje czterech, a drzwi strzaskane. W śrotku kuchęnka na wilot, drzwi dwoje złe, komin zkrzywiony, ten cały dwór[?] spróchniały, w ziemię wszedł, na jednej stronie poszycie jeszcze niezłe, a na drugiej stronie złe. Na przeciw dworu od wsi chlewik przeforsztowany na dwa, stary, zły, dalej i stodoła stara o jednym klepisku z kretesem zła. U tej stodoły wrót dwoje złych, u obojga wrzecąndze i szkoble żelazne. Za tąm pierwsząm druga stodoła, niedawno postawiona, bez soch, mała, do połowy dranicami pobita, od wierzchu snopkami poszyta, wrota z tarcic dobre z wrzecąndzem i szkoblami żelaznemi. W podwórzu dalej idąnc wozownia stara bez wrót, na której poszycie niezłe. Za tąm wozowniąm przystawiona obora z stajniąm po jednym dachem, do obory wrota podwójne, [...] drabin dwie. Na drugiej stronie od wrót drzwi, na tych dwoje z desek prostych, u jednych wrzecządz szkoblami dwiema, drabiny trzy, żłob jeden, posowa z całków nieciesanych, różnych, które popruchniały, poszycie dużo złe. Na drugiej stronie spikrz o jednej kondygnacji, z wystawą na dwóch słupach, z podłogą i trzema chojcami, drzwi na zawiasach żelaznych z wrzecąndzem i szkoblami, na górę drzwi proste, sufit z dylików. Lubo stary tenże spikrz, lecz dobry, miejscami dach poprawy potrzebuje. Browarek razem z gościńcem postawiony nowo, do którego wchodząc drzwi na biegunach. Z sieni na lewej ręce drzwi do izby na biegunach. W tej izbie okien dwa z małych tafelków, ławek przy piecu dwie, komin dobry, piec prosty z kamieni, zły, posowa z delów. Z tej izby drzwi do komory na biegunie i z komory na dwór na zawiasy zamykane, o dwojgu drzwi siennych i komornych z izby szkoble żelazne z wrzecądzami, drzwi wszystkie z tarcic. Wychodząc z sieni do izby komin obserny do garca i kotła, drzwi na teł z tarcic na biegunach, sień do statków dostatnia. Z tej sieni drzwi do wieznej stajni na biegunach. W stajni koryta dwa, wrót pojedynczych dwoje na biegunach z tar[cic?]. Poszywka dobra na całym budynku, przedtem browarem studnia, w której dwie rynny, podwórze dworskie ogrodzone całkami połową, a druga połowa żerdziami, lecz potrzeba niedługo inszego ogrodzenia. Studnia za dworkiem potrzebuje reparacji, wrót dwoje, jedne na wieś, drugie ku browarowi, lecz oboje niedobre. Ogrody dworskie. 
Pierwszy przed spikrzem, na nim pasternaku Nro lech 4, cebuli lech No 2, lecz bardzo mizerna. Ogródki w podwórzu dwa, które różn[emi?] nasionami i warzywem posiane. Zawsząm ogród, na którem kapusty bardzo mizernej zagonów jedenaście, lnu zagonów sześć, marchwi zagonów dziewięć. Krescensja jaka beła żyta składów 1mo 112, 2do pszenicy ozymi bardzo mizernej szkładów [...] 3tio jęczmienia szkładów 58, 4to owsa szkładów 106, 5to grochu szkładów 23, 6to taterki szkładów 55, 7mo jarki szkładów 57, Item jarki ku Ługowi na nowinach dwóch szkładów 21, lecz bardzo mizerna, 8vo prosa zagonów 24, 9no rzepaku szkładów 6, 10. konopi w polu kawałków pięć, 11. lnu w polu kawałków trzy. 
Inwęntasz, to jest krowa inwęntarska jedna, która zdychała, poniewasz bardzo beła stara, którym kazał dobić. Zakład chłopów Michał półrolnik ma wołów pańskich trzy, a czwarty mu zdechł i krowę na czwartego przedał. Matusz zagrodnik nie ma pańskiego zakładu. 
Pobudynki wiejskie. Chałupa Michałowa dobra i stodółka, obora zaś potrzebuje poszycia. Matuszowa chałupa i stodoła dobra, obórka zaś nie ze wszystkiem dobra. Chałupa po Maćku jako i stodoła ze wszystkiem zła, na nic się nie zda. 
Którom to wizjęm dla tym większej wagi i waloru rękami własnemi trzymając się pióra podpisujemy.
Działo się jako wyżej w Kładach.
Jan Szczucki krzyżyki kładę trzy xxx 
Stefan Badawski xxx
20 lipca R.P. 1786

piątek, 12 września 2025

Inwentarz Stojanów (1770)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-143, karta 375.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.



Wizja wsi Stajanowa Małego po wyjściu z possessji Jchmc PP. Kociełkowskich w prezencji Jchmc PP. Jana i Kazimierza braci rodzonych Szałowskich, tudziesz opatrznego Kaspra Kasprzaka z Wojsławic autentycznego woźnego dnia 22 miesiąca sierpnia roku niżej wyrażonego na afektację Wielmożnego Józefa Suchorskiego Miecznika Przemyrzkiego uczyniona w której to wsi najprzód we dworze izba stołowa, do której przez złe opatrzenie dachu w jednym miejscu nad kredensem, gdzie przed tym bywał, posowa nagnieła i zapleśniała, w alkierzu także przez zaciekanie dwie tarcice z brzegów wposrzodku posowy zbutwiały, w kuminie kaptur wyrwany, w sieni na górę schodki dolne zrujnowane, a u drugich pod trepami tarcice brakuje, do kuchni glina wytracona przy drzwiach czeladnych, w kuchni kotliny poutrącane, w izbie czeladnej dwie cegły z pieca dolnego piekarskiego wyleciały, w mielcuchu w tyle przez zaciekanie ściana wygnieła i komin coraz bardziej ocieka, reszta mielcucha takiego jak był, kurniki ex oposito mielcucha, w którym mielcuchu okno nowe, w drewno szyby oprawne, kurniki zaś takie jak były, tylko szopka przybudowana i ściany [?] starych kozłów, w słupy co się powywalały ułożona, spichrz taki jaki był. Obora przy tym spichrzu taka jaka była u drugiej oborze z przychodu balka spróchniała i upadła. Wrota wywalone stare. Stodoła jaka była taka jest, tylko ściana w tyle wywalona, sad kozy niektóre drzewa i sczepy pousposuszeły[?] przez złe opatrzenie płotów, które nie taką grodzą jak przed tym były zostają.
W ogrodach najprzód po owczarzu, gdzie niebosczyk Czyżewski mieszkał, dwa kawałki kapusty, na Masztalerskim trzy kawałki kapusty, pod samym dworem na pustem pięć kawałków kapusty dosyć lichej, na pańskim ogrodzie za kurnikami trzynaście zagonów marchwi zasianej ale chwastem zarosłej, z której lichy pożytek, po bok stodoły Wilkowcy sześć kawałków kapusty samych szatków, marchwi sześć kawałków chwastem zagaszonej. W polu pierwszym ku Goszczonowu, gdzie zasiał Kuba przychodni tatarki dwa składy żyta zagonów sześć, także na trzeci płusce tatarki dwa składy, tenże żyta, owsa i grochu nasiał czworostaj dwiema składami, zaś tatarki, jęczmienia i prosa, owczarz zasiał czworo staj trzema składami obsiał różnym zbożem na pańskim folwarku znać po ścierniskach, że jęczmień, jarka i owies, tatarka liche były. W polu pod lasem ku Chlewu zasiał tenże Kuba przychodzień sześć składów żyta i owsa sześć, z Modły zasiał Żeleźnik dziewięć składów owsa w pańskich folwarkach. Żyto nieposprzątane, tatarka i pszenicy staje wszystko liche przez złą uprawę w drugich miejscach i nieprzywłoczane w trzecim polu ogór niepodorany przez pół i mało co uprawnego albo nic tylko podoranka przywleczona, proso wypaszone orkiszu pół trzecia medela ode wsi grochu za rowem ku Brzezinie łąki powycinane a siana sprzątnionego nie masz nic tylko ledwo, że cztery wozy zostało się trochę. Łąk niesieczonych pod oziminą i to miejscami wypaszone. Co my widzieli i należycie opatrzeli.
Jan Szałowski ręką trzymaną
Kazimierz Szałowski ręką trzymaną 



poniedziałek, 8 września 2025

Inwentarz Warta (1768)

Źródło:
Agad, Księgi ziemskie i grodzkie sieradzkie, Libri relationum, sygn. 56-141, karty 540-41.
Tekst z oryginalnego dokumentu przepisał Piotr Tameczka.

 

Inwentarz Starostwa Wartskiego na terminie reindukcji 10 february anno 1768 agitującej się  spisany.

Dwór o jednej sali, dwóch pokojach z alkierzykami, dwóch narożnikach z sienią, oknami, drzwiami, zamkami, zawiasami, posowami, podłogami, piecami, kominami, tak jak w lustracji roku 1765 expediowanej znajduje się. 

Officyna. Wychodząc z tego dworu na prawej ręce tasz officyna jest o jednej izbie z alkierzem, z sienią, oknami, zamkami, zawiasami, ze wszystkim, tak jak według wzmiankowanej lustracji opisanej. 

Lamuz, z tej officyny wychodząc lamuz stary, zdezelowany, tak jak w spomnionej lustracji jest opisany.

Stodoła. Z tego lamuzu wychodząc na prawej ręce taż stodoła stara, tak jest jak w wspomnionej lustracji opisana, w której w pierwszej ćwierci całej jarka, w drugiej pół jarki, pół tatarki, w trzeciej nie całej siano, w czwartej groch, po sąsiek, w piątej całej jęczmień sieczony, w szóstej przez pierwszą połowę żyto znajduje się.

Stodoła druga, obok tej stodoły jest stodoła nowsza, tak jak w przeszłej lustracji opisana, w której pierwszej i drugiej ćwierci jęczmienia kop 12, w trzeciej i czwartej przez mniejszą połowę żyto z Dusznik przewiezione, zbolałe i od myszy zepsute znajduje się. 

Spiklerz. Za temi stodołami jest spiklerz nowy, guntami pobity, z trojakim przeforsztowaniem, schowaniem, na dole z wchodami i sypaniem, na górze z posową z tarcic z podłogą, także w jednym przeforsztowaniu u drugim drzwi z tarcic o dwóch zamkach z zawiasami i dwiema antabami, w którym znajduje się zboża gotowego, żyta sieradzkiej miary wierteli 17, grochu wierteli w. 6, pszenicy wierteli w. 2, tatarki wier. w. 6, jęczmienia wierteli w. 3, owsa wier. w. 52 i miar dwie, grochu kolińskiego wier. w. 2, prosa wier. w. 11, siemienia konopnego wier. [...], lnianego wier. 4, wier. rzepaku posledniego wier. w. 2 i miar 2. 

Stajnia. w cyrkumferencji podwórze jest. Stajnia tak jak wzwyż wyrażonej lustracji opisana. 

Owczarnia. Dalej stoi owczarnia tak jak w lustracji opisana.
 
Obora. Przy tej stajni obok stoi obora, według wspomnionego opisania znajdująca się. 

Chlewy. Dalej chlewy tak jak dawniej są opisane. 

Kuchnia. Ta także znajduje się opisana tak jak dawniej w lustracji. 

Mielcuch. Schodząc na dół znajduje się nad jeziorem m[ielcuch?] według tyle razy wspomnionej lustracji opisany, w którym odmierzyło się słodów jęczmiennych na piw[...]. Piwa w tymże mielcuchu beczek 16. 

Wolarnia. Wychodząc z mielcucha na prawej ręce stoi wo[larnia?] tak jak inne budynki opisana. 

Gorzalnia. Przy tej wolarni jest gorzalnia, podług rzeczonego opi[su?] znajduje się. 

Miasto Warta
Dworzec Starościński. Ten dworzec w którym szynkują roz[...?] stoi w rogu rynku tak jak wspomniana ilustracja opis[...?]. 

Austeria. Taż Austeria jest w rynku miasta z kramnicami, opisana lustracji prócz kramnic teraz na izbetki robionych.

Inwentarz bydła i innego z bydła rogatego ani nierogatego owiec żadnych nic się nie znajduje. 

Następnie opisano zasiewy. Wzmiankowno nazwy pól: Czartoria, Mrozowa[?], Podlasek, Studziniec, Wydrzyn.